Europese leiders hebben akkoord over lening van 90 miljard voor Oekraïne, maar niet met Russische tegoeden

Premier De Wever heeft zonet een afsluitende persconferentie gegeven. Het is duidelijk dat De Wever hier zijn slag heeft thuis gehaald, maar de premier wil zichzelf geen winnaar noemen. "Dit was geen gevecht tussen leiders, dit is gewoon de ratio", klinkt het. "Dit is vooral een overwinning voor Oekraïne, Europa en financiële stabiliteit."

De Europese regeringsleiders en staatshoofden hebben iets voor 3 uur 's nachts een akkoord bereikt over de financiering van Oekraïne. De EU zal Oekraïne de komende 2 jaar 90 miljard euro lenen.

Verrassend genoeg zal dat niet gebeuren met de geblokkeerde Russische tegoeden als waarborg, maar wel met een gezamenlijke lening op basis van de meerjarenbegroting. Dat betekent dat het geld dat nog in die pot zit, als waarborg zal gelden voor een lening op de financiële markten.

Premier Bart De Wever heeft met andere woorden zijn slag thuis gehaald. Eerder in de nacht liet een EU-bron weten dat duidelijk was geworden dat er nog meer werk nodig was aan de herstellening op basis van de Russische tegoeden en dat er in de plaats voor een lening op basis van de meerjarenbegroting zou worden gekozen.

De Europese top gaat de nacht in. De regeringsleiders en staatshoofden zijn er kennelijk nog altijd niet uit. We sluiten deze liveblog voorlopig af. Als er in de loop van de nacht een akkoord is, dan komen we uiteraard bij je terug.

De Europese top in Brussel is intussen al 12 uur aan de gang. De Europese leiders buigen zich nog altijd over de financiering van Oekraïne. Er ligt een nieuwe tekst op tafel. Dé vraag is of die alle leiders kan overtuigen en dan met name premier Bart De Wever. Hij wil voldoende garanties dat ons land niet alleen moet opdraaien voor de mogelijke gevolgen van het inzetten van de geblokkeerde Russische tegoeden.

Ligt er vanavond nog een akkoord op tafel, wordt het nachtwerk of worden de gesprekken toch naar morgen doorgeschoven? Niemand die het weet.

De Europese leiders buigen zich momenteel over een aangepaste versie van de slottekst van de Europese top. De hele dag hebben medewerkers van premier De Wever overlegd met medewerkers van onder meer de Duitse bondskanselier Merz en de Europese Commissie.

Aan de nieuwe tekst zijn allerlei garanties toegevoegd, die België moeten geruststellen dat alle mogelijke rampscenario's door heel de Europese Unie gedragen zullen worden, legt Rob Heirbaut uit in Laat. "Die tekst wordt nu besproken door de leiders, achter gesloten deuren, zonder medewerkers."

Econoom Geert Noels steunt voluit premier Bart De Wever in zijn verzet tegen het gebruik van de Russische tegoeden bij Euroclear voor Oekraïne. Volgens Noels staat er heel veel op het spel en dreigen er zware lasten op de Belgische schouders terecht te komen. Het geeft hem een "Dexia-gevoel", zegt hij in De Afspraak.

En dat vooral de Duitse bondskanselier Merz zo hard inzet op het gebruik van de Russische tegoeden heeft volgens Noels alles te maken met "existentiële problemen" waarmee Duitsland te kampen heeft.

Er is op de Europese top in Brussel al gepraat over heel veel zaken, maar de herstellening voor Oekraïne op basis van de geblokkeerde Russische tegoeden is nog niet aan bod gekomen.

"Er is gepraat over migratie, het Midden-Oosten en ze zijn nu bezig over de geo-economische situatie van de Europese Unie. Die tijd is gebruikt om bilaterale contacten te leggen met België. Op het technische niveau tussen de Europese Commissie en ons land is er gezocht naar: wat wil België?", legt Willem Van Mullem uit in Terzake.

"Wat we ook horen van een EU-bron is dat er straks een nieuwe tekst op de tafel komt en dat dat de basis zal zijn voor de belangrijkste discussie op deze top. Het is misschien de belangrijkste discussie voor de EU in jaren, namelijk: wat met die geblokkeerde Russische tegoeden? De basis van die tekst zal nog altijd die herstellening zijn. Europa wil inzetten op het gebruik van de Russische tegoeden."

Dat betekent niet dat het spel gespeeld is. "We horen ook dat er nog opties op tafel kunnen komen. Opties in het meervoud. Het eindspel lijkt ingezet. Bij iedereen is er absoluut de wil om te landen. Dat kan vandaag, vannacht of morgen zijn. De druk is enorm hoog", zegt Van Mullem.

Het Belgische onderhandelingsteam verwacht dat de Europese top nog wel even kan duren. Dat laat een van de onderhandelaars van De Wever weten op X. Hij post er een paar foto's bij van de Belgische "war room".

De Europese top in Brussel is intussen zo'n 8 uur aan de gang, maar op het niveau van de regeringsleiders is nog altijd niet over de financiering van Oekraïne gepraat. Dat komt omdat vooral achter de schermen gewerkt wordt, legt Europajournalist Rob Heirbaut uit in VRT NWS Journaal. Via bilaterale gesprekken wordt naar een oplossing gezocht.

"Pas wanneer er op het niveau van de medewerkers meer zicht is op een tekst, zullen de regeringsleiders over Oekraïne praten."

Europees Raadsvoorzitter António Costa zei eerder vandaag dat deze top niet zal eindigen voordat er een oplossing is gevonden. "De regeringsleiders willen dat er een beslissing wordt genomen, want men wil vermijden dat men er als zwak uitkomt", zegt Heirbaut.

Mogelijk zal dat pas vanavond laat, morgenvroeg of wie weet in de loop van vrijdag zijn.

De vergadering van de Europese leiders is opnieuw begonnen. Er komen eerst nog een aantal andere onderwerpen aan bod, horen we, zoals het Midden-Oosten. Pas helemaal op het einde zou de financiering van Oekraïne besproken worden.

Binnenkort zou er een nieuwe ontwerptekst worden rondgedeeld, horen we. De delegaties zullen dan de tijd krijgen om die te bestuderen. Daarna zou de plenaire discussie over Oekraïne starten. Er wordt daarbij wel degelijk aan het gebruik van de Russische tegoeden gewerkt. De andere optie, een gezamenlijke lening op Europees niveau, ligt kennelijk niet op tafel.

Intussen is gebleken dat Bulgarije zich nu toch achter het gebruik van de Russische tegoeden schaart. Dat zou betekenen dat België een bondgenoot kwijt is. Eerder deze week ondertekende Bulgarije nog samen met Italië, Malta en België een brief waarin bezorgdheden werden geuit over het gebruik van die tegoeden.

Er zit "een ferm haar in de boter" tussen premier De Wever en de Duitse bondskanselier Merz. Dat zegt professor Europese politiek Steven Van Hecke in De Wereld Vandaag. De Wever en Merz vonden elkaar eerder dit jaar in een gelijklopende visie over welk beleid Europa moet voeren, maar de verhoudingen zijn nu helemaal gekeerd door het Euroclear-dossier. "Bart De Wever is zijn belangrijkste bondgenoot kwijt en ze staan nu zelfs tegenover elkaar."

Welke oplossing er vandaag (of morgen) uit de bus zal komen, kan Van Hecke niet zeggen. "Ik denk dat het nog alle kanten op kan." België heeft al een aantal tegemoetkomingen gekregen, het punt van discussie zou nu vooral het liquiditeitsprobleem zijn, meent Van Hecke. Met andere woorden: wie is in staat om snel cash geld op tafel te leggen als België het Russische geld moet terugbetalen?

Van Hecke meent in elk geval dat een compromis nog altijd mogelijk is.

De Europese top is intussen al meer dan 6 uur aan de gang, maar de leiders zijn nog altijd niet aan een plenaire discussie over de Russische tegoeden begonnen. De voorbije uren is vooral over andere kwesties gepraat, horen we.

Intussen vinden er wel bilaterale gesprekken met België plaats over de tegoeden, waarin de technische details apart met België besproken worden. Maar tot een discussie met alle leiders samen is het dus nog niet gekomen.

Intussen is de vergadering van de Europese leiders ook even onderbroken, horen we.

De eerste Oresjnik-raketten met nucleaire capaciteit staan sinds woensdag opgesteld in Wit-Rusland en zijn gevechtsklaar. Dat heeft de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko aangekondigd. In augustus 2025 kondigde de Russische president Vladimir Poetin aan dat Moskou de serieproductie van de Oresjnik had opgestart. Het hypersonische wapen kan een kernkop dragen. 

Wit-Rusland is een belangrijke bondgenoot van Rusland, dat zijn grondgebied in februari 2022 gebruikte om zijn grootschalige offensief tegen Oekraïne te lanceren.

Premier De Wever heeft in de marge van de Europese top in Brussel een gesprek gehad met de Oekraïense president Zelensky. Dat maakt Zelensky bekend tijdens een persconferentie in de gebouwen van de Europese top en wordt bevestigd door de entourage van de premier.

Zelensky erkent op de persconferentie dat er inderdaad risico's zijn voor België, maar stelt dat de risico's voor Oekraïne in de oorlog met Rusland groter zijn. Volgens Zelensky neemt De Wever wel een positieve houding aan en wil hij een oplossing op de top. Ze hadden volgens Zelensky een "goed gesprek".

Tijdens de persconferentie laat Zelensky ook verstaan dat zijn land aanzienlijk minder drones zal kunnen produceren als het tegen de lente geen nieuwe financiering krijgt. 

Op de Europese top in Brussel bespreken de Europese leiders hoe ze Oekraïne de komende 2 jaar willen financieren. Heel wat landen zijn er voorstander van om daarvoor de geblokkeerde Russische tegoeden aan te spreken. Maar België is tegen. Premier De Wever hoopt genoeg steun te krijgen om een andere piste te bewandelen, namelijk die van een gezamenlijke Europese lening. Maar daarvoor is unanimiteit nodig.

Of er vandaag al een akkoord zal worden gevonden, is moeilijk te zeggen. Mogelijk valt het pas vannacht of morgen, zegt Europajournalist Rob Heirbaut in VRT NWS Journaal.

Verschillende Europese leiders lieten de voorbije dagen al verstaan dat ze geen akkoord willen over de Russische tegoeden zonder België. Dat zou eventueel kunnen via een gekwalificeerde meerderheid, waarvoor de steun van ons land niet nodig zou zijn. Maar onder meer Raadsvoorzitter Costa en de Nederlandse premier Schoof willen alleen een akkoord als België aan boord is.

Ook de Sloveense premier Robert Golob schaart zich daar achter. Hij noemt het gebruik van de Russische tegoeden de beste optie, maar zegt dat zijn land geen enkele oplossing zal steunen die door België verworpen wordt.

Uit Denemarken komt een tegenovergesteld geluid. Daar klinkt het dat het gebruik van de Russische tegoeden desnoods zonder de steun van België goedgekeurd moet worden.

De Franse president Macron is ervan overtuigd dat de Europese leiders op de top in Brussel een gezamenlijk standpunt zullen vinden over de financiering van Oekraïne. "De Europese Commissie heeft verschillende opties op tafel gelegd en er zijn belangrijke gesprekken gevoerd over het gebruik van de Russische tegoeden", zegt Macron bij aanvang van de top.

"Wat ik bedoel, is dat we iedereen samen moeten brengen. We zullen een standpunt vinden." 

Vrijdag en zaterdag vinden er opnieuw Oekraïens-Amerikaanse gesprekken plaats over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne. Dat heeft de Oekraïense president Zelensky bekendgemaakt voor aanvang van de Europese top in Brussel, waar hij aanwezig is.

"Ons team zal vrijdag en zaterdag in de Verenigde Staten zijn, ze zijn al onderweg naar de Verenigde Staten. Ze worden door de Amerikanen verwacht", zegt Zelensky.

Het is nog niet duidelijk of er ook Europese leiders zullen aanschuiven. Een Amerikaanse en Oekraïense delegatie onderhandelden afgelopen weekend al in Berlijn. Beide delegaties, maar ook de betrokken Europese leiders, lieten achteraf weten dat er "vooruitgang" was geboekt, met name over de veiligheidsgaranties voor Oekraïne.

Eind deze week zijn er ook gesprekken gepland tussen een Amerikaanse en Russische delegatie, in de Amerikaanse staat Florida. 

Kaja Kallas, de hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid van de EU, blijft zich achter het gebruik van de Russische tegoeden scharen als meest haalbare optie. Volgens Kallas is de EU tegemoetgekomen aan de bezorgdheden van België. "Dus ik hoop dat we dit over de eindstreep kunnen trekken." Ze wijst er wel op dat het belangrijk is dat België zich comfortabel voelt bij de beslissing die wordt genomen. 

De Europese leiders beslissen vandaag en morgen over de financiële steun aan Oekraïne. Het gaat om miljarden euro's. Over welke bedragen gaat het precies?  

Over één ding zijn alle Europese leiders het eens: er moet een akkoord komen. Zonder uitzondering benadrukken ze bij hun aankomst op de Europese top het belang van de bijeenkomst en de nood aan een oplossing om Oekraïne de komende jaren financieel te steunen. 

Ook de voorzitter van de Europese Raad António Costa is duidelijk: "We gaan hier niet weg zonder een akkoord." Hij verwijst ook specifiek naar ons land. Hij bedankt België voor de constructieve houding en benadrukt dat "er nooit een beslissing genomen zal worden die geen garanties geeft over de veiligheid van België." 

Over enkele minuten gaat de Europese top officieel van start. Voor De Wever begon de dag al iets vroeger: om 8 uur gaf hij in het parlement nog een uiteenzetting over waarom België zo hard voet bij stuk houdt in zijn strijd tegen het inzetten van de bevroren Russische tegoeden.

Terzake-reporter Willem Van Mullem was daar ook en praat je in 2 minuten helemaal bij. 

Duitsland is binnen de EU de grootste pleitbezorger van het gebruik van de Russische tegoeden voor een lening aan Oekraïne. Die positie is de afgelopen dagen en uren niet veranderd. "U kent mijn standpunt. Ik zie geen betere optie", zegt bondskanselier Merz voor de camera wanneer hij bij de top aankomt. 

In het parlement haalde De Wever daarnet nog uit naar Merz. Tot enkele maanden geleden was Duitsland tegen de lening. Maar Merz maakte "plots een bocht van 180 graden", zegt De Wever. Hij probeerde Merz naar eigen zeggen ook nog op de gevaren te wijzen van die positie, maar de premier "kan niet anders dan vaststellen dat dat volledig in de wind is geslagen". 

Ondertussen is de zitting in de Kamer afgelopen, De Wever is naar de Europese top vertrokken. 

Alle partijen steunen De Wever in zijn verzet tegen het huidige plan met de Russische tegoeden. Dat werd daarnet in het parlement opnieuw duidelijk. De Wever werd zelfs door de PVDA en PS moed ingesproken om ons standpunt te verdedigen.

De Wever was onder de indruk van de brede parlementaire steun. "Bedankt aan alle partijen. Vooral de oppositie. Het is niet vanzelfsprekend om de meerderheid te steunen als oppositiepartij. Ik waardeer enorm wat hier gezegd wordt."  

In Brussel komen vandaag de Europese leiders samen om te bespreken hoe ze de komende jaren Oekraïne financieel kunnen steunen in de oorlog tegen Rusland. Veel landen willen de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear inzetten voor een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne. Maar België ligt daarbij dwars. Is een compromis vandaag mogelijk?  

Lees hier alles wat je moet weten om de top vandaag te kunnen volgen. 

Terwijl De Wever het parlement nog toespreekt, stromen even verderop de Europese leiders toe op de top. 

"Er moet vandaag een oplossing gevonden worden", zegt Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. "Ik steun België en heb alle begrip voor hun bezorgdheden. We moeten dit allemaal samen doen". Von der Leyen bedankt De Wever ook voor de inspanningen die hij doet om een compromis te zoeken. 

De Wever somt voor de parlementsleden opnieuw de gevaren op die er voor ons land zijn. Hij overloopt de voorwaarden die België stelt voor het akkoord kan gaan met het gebruik van de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear voor een lening aan Oekraïne. 

Op dit moment zijn er nog steeds te weinig garanties, zegt De Wever. "Ik heb nog geen tekst gezien die mij ertoe zou bewegen het standpunt van België te wijzigen. Ik hoop die vandaag te zien, maar tot nu toe is die er niet."

Voor de Europese top over een paar uur begint, licht Bart De Wever in het parlement het Belgische standpunt nog eens toe.

"Dit onderwerp is niet alleen van belang voor ons land, maar ook voor de vrede, de veiligheid en de welvaart op het Europese continent. Dat is iets dat je niet elke dag kan zeggen, maar dat is vandaag wel zo", opent De Wever zijn uitleg.

Hij legt uit dat er op diplomatiek niveau nog steeds overleg loopt en de situatie en de plannen die op tafel liggen de hele tijd wijzigen. "De laatste update heb ik 10 minuten geleden gekregen". 

De Amerikaanse Senaat heeft met een grote meerderheid een nieuw steunpakket ter waarde van 800 miljoen dollar (680 miljoen euro) voor Oekraïne goedgekeurd. Dat steunpakket zit in een nieuwe begrotingswet voor het Amerikaanse leger. De wet moet nu nog langs het Witte Huis, dat al heeft laten weten dat president Trump de wet zal ondertekenen.

In Estland zijn de voorbereidingen begonnen voor de bouw van de eerste 5 bunkers, waarmee het Baltische EU- en NAVO-land zijn grens met Rusland wil beveiligen tegen mogelijke aanvallen. Dat meldt het persagentschap DPA.

In de komende maanden zullen nog 23 andere schuilplaatsen worden ingericht. Dat heeft het Estse Centrum voor Defensie-investeringen in Tallinn bekendgemaakt. In totaal zullen tegen eind 2027 tot zo'n 600 bunkers worden gebouwd in het noordoosten en zuidoosten van Estland.

Ze zijn in de eerste plaats bedoeld om soldaten te beschermen tegen directe treffers van 152mm-artilleriegranaten. Ook zal binnenkort worden begonnen met het uitgraven van een 3,4 kilometer lange tankgracht.

Estland wil - net als buurlanden Letland en Litouwen - zijn grenzen met Rusland beveiligen met verdedigingsinstallaties en fysieke barrières tegen mogelijke aanvallen. De Baltische staten reageren hiermee op de Russische oorlog tegen Oekraïne, die als een directe bedreiging voor de nationale veiligheid wordt gezien.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky komt morgen naar de Europese top in Brussel om de Europese leiders te overtuigen om de geblokkeerde Russische tegoeden te gebruiken voor een lening aan zijn land.

Volgens een Oekraïense topfunctionaris waar AFP over bericht, oefent de Amerikaanse regering "druk" uit op de Europese landen om "af te zien van het idee" om geblokkeerde tegoeden van de Russische centrale bank te gebruiken om Oekraïne financieel te ondersteunen.

Op tafel ligt het voorstel om de geblokkeerde Russische tegoeden aan te boren, maar dat stuit op weerstand van onder meer België. De meeste tegoeden zitten bij Euroclear en de regering is erg beducht voor de enorme financiële en juridische risico's van zo'n operatie. Ons land vraagt dat de andere lidstaten die risico's mee dekken.

Duits bondskanselier Friedrich Merz begrijpt dat België zich zorgen maakt over het gebruik van de Russische tegoeden bij Euroclear voor een lening aan Oekraïne. Toch wil hij doorzetten, want volgens hem is het voorstel "in overeenstemming met het volkenrecht en internationale verplichtingen". Dat zei hij tijdens een toespraak in de Bondsdag, het Duitse parlement, in aanloop naar de Europese top in Brussel de komende dagen.

"De veiligheid van Europa is onlosmakelijk verbonden met het lot van Oekraïne", benadrukte Merz. Nieuwe sancties volstaan volgens hem niet langer om de "Russische oorlogsmachinerie uit te drogen". Daarom moet er dringend extra geld naar Oekraïne gaan, zodat het zich kan blijven verdedigen tot er een "evenwichtig vredesplan" is.

Daarvoor zijn de Russische tegoeden nodig. "We hebben een akkoord nodig van de EU-leiders. Daarvoor zal ik me de komende dagen persoonlijk inzetten", verzekerde Merz.

Bijna 2 weken geleden probeerde Merz premier De Wever nog van het plan te overtuigen. Tot een doorbraak is het voorlopig nog niet gekomen. Gisteren zei de bondskanselier bij de Duitse publieke omroep ZDF dat hij de kans op een akkoord in Brussel op "50-50" inschat.

De Britse regering heeft groen licht gegeven om 2,5 miljard pond (zo'n 2,8 miljard euro) uit de verkoop van voetbalclub Chelsea FC te gebruiken voor humanitaire hulp aan Oekraïne. Daarmee komt er mogelijk een einde aan de al 3 jaar aanslepende blokkering van het geld. 

Het bedrag is afkomstig van de verkoop van de Londense voetbalclub door de Russische oligarch Roman Abramovich in 2022. Sinds het ingaan van de westerse sancties tegen Abramovich staat de opbrengst bevroren op een Britse bankrekening. Het ministerie van Financiën kondigt nu aan dat het de vereiste licentie zal afleveren om het geld vrij te maken.

Volgens de regering krijgt Abramovich daarmee zijn laatste kans om zijn eerdere belofte na te komen om de opbrengst vrijwillig te schenken aan humanitaire doelen in Oekraïne. Doet hij dat niet, dan stapt het Verenigd Koninkrijk naar de rechter om de fondsen alsnog vrij te krijgen.

Brits premier Keir Starmer zei vanochtend in het Lagerhuis dat de regering bereid is "via de rechtbanken af te dwingen dat elke cent terechtkomt bij de slachtoffers van Poetins illegale oorlog".

De Russische president Vladimir Poetin heeft tijdens een bijeenkomst van het ministerie van Defensie opnieuw harde taal gebruikt over het Westen en de oorlog in Oekraïne.

Volgens Poetin helpt de NAVO Oekraïne actief, terwijl Russische militairen hun militaire capaciteiten blijven verbeteren. Hij noemde uitspraken over een vermeende Russische dreiging "een leugen" en zegt dat in het Westen steeds vaker wordt opgeroepen om zich voor te bereiden op een grote oorlog, waarbij volgens hem de "hysterie" toeneemt.

Tegelijkertijd benadrukte Poetin dat Rusland naar eigen zeggen openstaat voor wederzijdse samenwerking met de Verenigde Staten en Europese landen. De doelen van wat Moskou de "speciale militaire operatie" noemt, zullen volgens hem worden bereikt. Indien Oekraïne en zijn "meesters" volgens Poetin de dialoog zouden laten varen, zal Rusland naar eigen zeggen zijn grondgebied met militaire middelen "bevrijden".

Het Oekraïense leger heeft opnieuw terrein gewonnen in het noordoosten van het land. Volgens opperbevelhebber Oleksandr Syrskyi hebben Oekraïense troepen inmiddels bijna 90 procent van de stad Koepjansk onder controle.

In een bericht op Telegram zegt Syrskyi dat de Russische troepen dankzij actieve zoek- en aanvalsmissies uit de stad zijn verdreven. De herovering volgt enkele dagen nadat president Volodymyr Zelensky al sprak van een belangrijke overwinning op de Russische strijdkrachten in en rond Koepjansk.

De Verenigde Staten bereiden een nieuwe reeks sancties tegen de Russische energiesector voor om de druk op Moskou op te voeren, mocht president Vladimir Poetin een vredesakkoord met Oekraïne afwijzen. Dat meldt het persagentschap Bloomberg op basis van bronnen die vertrouwd zijn met de zaak.

Volgens het persagentschap overweegt Washington onder meer maatregelen tegen schepen uit de zogenoemde schaduwvloot van Russische tankers die worden ingezet om Russische olie te vervoeren, evenals tegen handelaars die deze transacties mogelijk maken.

Het Kremlin reageert dat het "het rapport nog niet gezien heeft". "Elke sanctie beschadigt de poging om de relaties te verbeteren."

In het Europees Parlement heeft Commissievoorzitter Ursula von der Leyen een speech gegeven over de Europese top van morgen. "De komende dagen worden cruciaal", zei ze. 

Von der Leyen liet niet in haar kaarten kijken over de kans op een akkoord over het gebruik van de Russische tegoeden voor een lening aan Oekraïne. Ze benadrukte wel dat er nog steeds twee opties zijn: via het gebruik van de Russische tegoeden of door als de EU geld te gaan lenen om Oekraïne te steunen. 

Vandaag staat er, net als afgelopen dagen, overleg gepland tussen diplomaten om voor de top van morgen zo dicht mogelijk bij een compromis te staan. De vraag is in hoeverre andere landen de huidige plannen nog willen aanpassen om tegemoet te komen aan de bezorgdheden van België. Op de Europese nieuwssite Politico oppert de Letse premier om de beslissing gewoon door te duwen zonder de goedkeuring van ons land. 

Correctie: in een eerdere versie van deze tekst werd Von der Leyen verkeerdelijk geciteerd over de rol van ons land in een mogelijke deal rond de Russische tegoeden.

De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft zijn minister van Financiën en de gouverneur van de Hongaarse centrale bank de opdracht gegeven om plannen te maken voor het weghalen van de Hongaarse buitenlandse muntreserves uit België, in het geval beslag gelegd zou worden op de geblokkeerde Russische tegoeden. Dat meldt het Belgische persagentschap Belga op basis van persagentschap Bloomberg. 

"Als het mogelijk is om de Russische reserves weg te nemen, wat dan als er beslist zou worden dat ze ook aan de Hongaarse reserves kunnen zitten", zei Orbán tegen reporters.

De leiders van de 27 lidstaten van de Europese Unie bespreken donderdag in Brussel de toekomstige financiering van Oekraïne. Op tafel ligt een voorstel voor een herstellening met de geblokkeerde Russische activa. Die zijn vooral in België opgeslagen bij effectenhuis Euroclear, wat premier Bart De Wever (N-VA) erg beducht maakt voor de financiële en juridische risico's.

Oekraïne is niet bereid om grondgebied op te geven in ruil voor een bestand. De Oekraïense Zelensky wordt daarin gesteund door bijna driekwart van zijn bevolking, zo bleek uit een recente peiling. En dat wordt ook duidelijk uit deze reportage die onze collega's van 'Nieuwsuur' hebben gemaakt in de Donbas in Oost-Oekraïne.

Europees Raadsvoorzitter António Costa is hoopvol dat de Europese leiders later deze week een oplossing zullen vinden voor het gebruik van de Russische tegoeden bij Euroclear.

In een interview met VRT NWS benadrukt hij dat de gesprekken die daarover lopen, "geen gevecht tussen Europa en België" zijn. "We werken samen aan een oplossing."

Tijdens een persconferentie met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt Nederlands premier Dick Schoof dat zijn land voorstander is om een herstellening aan Oekraïne te geven door gebruik te maken van de vastzittende Russische tegoeden bij Euroclear. 

"We begrijpen de zorgen van België en wij vinden ook dat het risico gedragen moet worden door alle EU-lidstaten", zegt Schoof. 

Volgens Zelensky kampt Oekraïne met financiële moeilijkheden en zijn de Russische tegoeden cruciaal om de verminderde steun van de VS aan Oekraïne te compenseren. "Zonder de herstellening kunnen wij niet sterk blijven", aldus Zelensky. 

"Rusland zal de rekening voor zijn oorlog in Oekraïne niet ontlopen". Dat heeft EU-buitenlandchef Kaja Kallas bij de oprichting van een Internationale Claimscommissie voor Oekraïne in Den Haag.

De commissie moet oorlogsschade in Oekraïne vaststellen die door Rusland moet worden betaald. "Ze stuurt zo een boodschap naar toekomstige agressors, zegt Kallas: "Als je een oorlog begint, zul je ter verantwoording worden geroepen".

In Den Haag, Nederland, wordt een commissie opgericht die gaat beslissen over claims die slachtoffers van de oorlog in Oekraïne indienen. Vertegenwoordigers van tientallen landen zijn vandaag in Den Haag om hun handtekening te zetten. 

In Den Haag bevindt zich al het hoofdkwartier van het schaderegister waar Oekraïners sinds 2023 hun schade kunnen aanmelden. Dat register, een initiatief van de Raad van Europa, wordt nu omgezet naar de commissie van claims. 

Bij het register zijn al minstens 86.000 claims binnengekomen, zegt Alain Berset, secretaris-generaal van de Raad van Europa. 

Het is de nieuwe commissie die ook de schade gaat valideren. Voor de ontslagnemende Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken David van Weel is het het "meest efficiënt en een logische stap" om de nieuwe commissie ook in Den Haag te vestigen.

De volgende stap is nu de oprichting van een compensatiefonds. Maar hoe dat fonds zal werken is niet duidelijk zolang er geen Europees akkoord is over het gebruik van de geblokkeerde Russische tegoeden. 

Tijdens zijn bezoek aan Nederland heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky het parlement toegesproken.

"We bevinden ons nu in de meest intense onderhandelingen over vrede sinds het begin van de oorlog", zo begon Zelensky zijn speech. "Daarom hebben we nu dezelfde politieke steun nodig als die we kregen bij het begin van de Russische invasie."

In zijn toespraak zei hij ook dat Rusland verantwoordelijk moet worden gehouden voor "misdaden van agressie".

"Het is niet voldoende om Rusland te forceren naar een vredesakkoord", zei Zelensky, verwijzend naar gesprekken die volop aan de gang zijn. "We moeten ook bewerkstelligen dat Rusland accepteert dat er in de wereld regels zijn." 

In een interview met de Amerikaanse nieuwszender ABC heeft de Russische viceminister van Buitenlandse Zaken Sergej Rjabkov gezegd dat NAVO-troepen in Oekraïne voor Rusland "totaal onaanvaardbaar zijn". 

Rjabkov zei ook dat hij nog geen idee heeft wat de gesprekken van de voorbije dagen in Berlijn hebben opgeleverd. 

"Ik vermoed dat de Oekraïense autoriteiten, gesteund door enkele Europese hoofdsteden, een ingrijpende en naar mijn mening uiterst gebrekkige herziening verwachten van het oorspronkelijke vredesplan dat door de Amerikaanse zijde is voorgesteld en dat werd besproken tijdens het bezoek van Witkoff aan Moskou", zegt Rjabkov.

Hij maakte ook nog eens duidelijk dat Rusland geen compromissen zal sluiten over het grondgebied van Donetsk, Loegansk, Zaporizja, Cherson en de Krim.

"Rusland heeft nog geen details gezien van de voorstellen voor 'NAVO-achtige veiligheidsgaranties' voor Oekraïne", zegt Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov.

"Voorlopig hebben we alleen commentaren in de kranten gezien en daar zullen we niet op reageren. We hebben de tekst nog niet gelezen. Zodra we die hebben gezien, zullen we hem analyseren." 

"Oekraïne wil 'Artikel 5-achtige' veiligheidsgaranties van de westerse bondgenoten en zegt dat er op dat gebied vooruitgang is geboekt tijdens de onderhandelingen van de voorbije dagen in Berlijn.

Artikel 5 van het NAVO-handvest zegt dat een aanval op één van de NAVO-lidstaten moet worden gezien als een aanval op alle lidstaten, en dat die dan in actie zullen komen.

In Berlijn is gesproken over veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Er is onder meer gezegd dat Europese landen vrijwillig troepen zouden kunnen leveren voor een internationale veiligheidsmacht die ze ook samen zouden leiden.

Zo'n veiligheidsmacht zou dan bijvoorbeeld het luchtruim of bepaalde routes over zee bewaken, maar ook gebieden in Oekraïne. Dat zou moeten gebeuren in nauwe samenwerking met de VS, die dan zouden instaan voor de algemene controle op een eventueel staakt-het-vuren. 

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is aangekomen in Nederland.

Hij zal er de 2 kamers van het Nederlandse parlement toespreken en ontmoet ook koning Willem-Alexander, ontslagnemend premier Dick Schoof en de ontslagnemende ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken.

In de zuidelijke havenstad Odessa in Oekraïne zitten nog altijd 280.000 huishoudens zonder stroom na zware Russische luchtaanvallen op de energievoorzieningen afgelopen weekend.

Voor 330.000 andere huishoudens is de stroom intussen hersteld.

Het is hoopgevend dat de Amerikanen, Europeanen en Oekraïners weer meer op 1 lijn lijken te staan bij de vredesgesprekken in Berlijn, zegt Laurien Crump, buitenlandexpert aan het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis van de Radboud Universiteit Nijmegen. Maar er ligt nog altijd "een enorm dikke knoop": welke afspraken worden er gemaakt over het grondgebied dat Rusland heeft ingenomen?

"Daar is nog niets over besloten en dat is een halszaak voor Poetin. Die wil de Donbas houden en niet alleen het door Rusland veroverde gebied, maar zelfs gebied dat hij nog niet veroverd heeft. Daar hebben de Amerikanen vorige maand wel toezeggingen over gedaan, maar ze krabbelen weer terug."

In het huidige document staat dat er pas over grondgebied gepraat kan worden als er veiligheidsgaranties zijn, als er een staakt-het-vuren is én dat de grenzen niet door geweld veranderd kunnen worden. Dat ligt wel heel ver af van de Russische positie."

Is een akkoord tegen Kerstmis dan wel mogelijk? "In het beste geval iets van een staakt-het-vuren", denkt Crump. "Maar it takes two to tango."

Oekraïne heeft naar eigen zeggen met onderwaterdrones een Russische onderzeeër uitgeschakeld in de Russische haven van Novorossiejsk in de Zwarte Zee. Dat meldt de Oekraïense veiligheidsdienst SBU.

Volgens de Oekraïners is het voor het eerst dat een onderzeeër is uitgeschakeld door een onderwaterdrone. Rusland ontkent dat de aanval een succes was.

De leiders van de belangrijkste Europese landen willen in Oekraïne een multinationale troepenmacht leiden. Die zou het Oekraïense leger, dat volgens het Amerikaanse voorstel uit 800.000 manschappen zou bestaan, duurzaam ondersteunen. Dat meldt de Duitse regering in een persbericht in de marge van de vredesonderhandelingen in Berlijn.

De multinationale troepenmacht voor Oekraïne zou bestaan uit bijdragen van vrijwillige landen en worden gesteund door de Verenigde Staten. Het document is ondertekend door de leiders van Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Nederland, Finland, Noorwegen, Italië, Polen, Zweden en de EU, maar niet door de Verenigde Staten.

Met de VS zou ook zijn overeengekomen om Oekraïne "stevige veiligheidsgaranties en maatregelen ter ondersteuning van het economisch herstel" te bieden.

In het document wordt daarnaast benadrukt dat het "nu aan Rusland is om te laten zien dat het bereid is om te werken aan duurzame vrede". Moskou moet "zijn engagement om een einde te maken aan de gevechten aantonen door een staakt-het-vuren te aanvaarden". Rusland weigert dat tot nu toe en eist met name dat Oekraïne eerst de gebieden in de Donbas die het nog controleert, afstaat.

Op die territoriale toegevingen waar Moskou op aandringt, gaat het document niet in, al valt te lezen dat "internationale grenzen niet met geweld mogen worden gewijzigd".

"Er is een positieve dynamiek, maar optimistisch zijn, gaat wat te ver." Zo analyseert Ruslandkenner bij het Egmont-Instituut Jan Balliauw de onderhandelingen in Berlijn over vrede in Oekraïne. "Door deze gesprekken worden wel de contouren duidelijk waarbinnen een akkoord mogelijk zou kunnen zijn", aldus Balliauw.

Maar binnen die contouren liggen de standpunten ver uit elkaar. Zelensky heeft bovendien weinig manoeuvreerruimte in de onderhandelingen. Zo ligt bijvoorbeeld het afstaan van gebieden aan Rusland zeer gevoelig bij de bevolking. "Driekwart van de Oekraïners ziet dat niet zitten volgens een recente peiling. Hij kan op dat vlak dus nauwelijks bewegen", weet Balliauw.

Zelensky laat wel openingen in de gesprekken, mits spijkerharde veiligheidsgaranties van de Amerikanen. Zo zei hij dit weekend een toekomstig NAVO-lidmaatschap los te willen laten. Of dat een echte toegeving is? "Dat zou er in de nabije toekomst sowieso niet gekomen zijn. Dat lag niet op tafel. Hij kan dus beter iets nemen wat wél op tafel ligt, dus de veiligheidsgaranties die lijken op wat de NAVO te bieden heeft."

Wat de gesprekken uiteindelijk ook zullen opleveren: de agressor Rusland zit in Berlijn niet mee aan tafel. En in Moskou houden ze het been stijf. "Wat Oekraïne en Europa voorstellen, is voor Poetin onaanvaardbaar. Zelfs aspecten uit het Amerikaanse 28 puntenplan waren niet aanvaardbaar, ook al was het besproken met Rusland", benadrukt Balliauw. "Er is dus nog een hele weg te gaan."

Het diplomatiek overleg rond de oorlog in Oekraïne gaat in crescendo. Gisteren werd er verzamelen geblazen in Berlijn en ook vandaag sprak president Zelensky daar eerst met een Amerikaanse delegatie en op dit moment met een Europese delegatie. "Merz zit volledig op één lijn met Zelensky", zegt NOS-correspondent Chiem Balduk.

In de vredesgesprekken over Oekraïne wordt vooruitgang gemeld, zowel door Amerikaanse als Oekraïense onderhandelaars. Toch blijft er één cruciaal knelpunt onopgelost: wat met het grondgebied in de provincie Donetsk dat nog niet door Rusland is veroverd?

Moskou eist het zonder meer op. Washington is geneigd om president Poetin daarin tegemoet te komen. Kiev blijft die eis afwijzen. We zetten 6 redenen op een rijtje waarom de regering-Zelensky vasthoudt aan het laatste stuk niet-veroverde Donbas.

Een van de grote overblijvende twistpunten in de onderhandelingen tussen Oekraïne en de Verenigde Staten is het al dan niet afstaan van grondgebied. De gesprekken daarover zijn "pijnlijk", zegt de Oekraïense president Zelensky.

Volgens een anonieme bron zou de Amerikaanse regering nog altijd eisen dat Oekraïne de volledige Donbas afstaat (de provincies Loegansk en Donetsk). Voor Oekraïne ligt dat moeilijk.

Zelensky wijst erop dat de Verenigde Staten in feite niet echt eigen eisen stellen over grondgebied. Ze geven de Russische eisen door, benadrukt hij. Hij gelooft ook dat de VS Oekraïne zal helpen om een compromis te vinden.

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz is opvallend positief over de slaagkansen van de vredesgesprekken om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne. "Er is een kans voor een echt vredesproces, de grootste sinds de start van de oorlog", zegt hij tijdens een persconferentie met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. 

Merz zegt ook dat de Verenigde Staten een "opmerkelijke materiële bijdrage" aan de veiligheidsgaranties hebben geleverd. 

Het grootste struikelblok zou nu nog het al dan niet afstaan van grondgebied zijn.

Volgens een anonieme Amerikaanse overheidsbron zou al "90 procent van de problemen tussen Rusland en Oekraïne" opgelost zijn. Dat zegt de bron tegen het Britse persagentschap Reuters. 

We zijn aanzienlijk opgeschoten in het verkleinen van de kloof tussen Rusland en Oekraïne, geeft de bron aan. Hij zegt ook dat er vandaag op een dieper niveau over de kwestie van grondgebied is onderhandeld. 

Ook de veiligheidsgaranties voor Oekraïne waren een van de belangrijkste onderwerpen. Oekraïne zou volgens de voorlopige tekst veiligheidsgaranties krijgen die overeenkomen met de garanties die NAVO-landen elkaar bieden in Artikel 5 van het NAVO-Handvest.

Vanavond komen verschillende Europese leiders samen in Berlijn om te onderhandelen over een einde aan de oorlog in Oekraïne. De Duitse bondskanselier Merz verwelkomt er de leiders van Oekraïne, Frankrijk, het VK, Italië, Nederland, Polen en Zweden. Ook Europees Commissievoorzitter Von der Leyen en NAVO-secretaris-generaal Rutte zullen aanwezig zijn.

De Amerikaanse president Donald Trump zal naar verluidt op een bepaald moment ook inbellen.

Eerder vandaag zaten Oekraïense en Amerikaanse onderhandelaars samen in Berlijn. Die gesprekken verliepen naar verluidt "constructief".    

Amerikaanse onderhandelaars blijven Oekraïne vragen om het deel van de oostelijke Donbas-regio dat nog onder controle van Kiev staat, op te geven. Dat heeft een hoge functionaris die betrokken is bij de gesprekken gezegd aan persbureau AFP, na de laatste onderhandelingsronde in Berlijn.

"Poetin wil territorium. De Amerikanen zeggen dat Oekraïne zich moet terugtrekken, wat Kiev weigert", aldus de bron. "Het is opvallend dat de Amerikanen in deze kwestie het standpunt van de Russen overnemen", voegde de bron daaraan toe.

Het Kremlin zegt dat het niet-toetreden van Oekraïne tot de NAVO een kernpunt is van de gesprekken die, onder Amerikaanse bemiddeling, worden gevoerd om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne.

Volgens Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov moet deze kwestie het onderwerp zijn van specifieke en gerichte besprekingen. Dat zei hij tijdens zijn dagelijkse persbriefing. 

Peskov voegde eraan toe dat Rusland wacht op informatie van Washington over de uitkomst van de gesprekken in Berlijn, waar vertegenwoordigers van de Verenigde Staten, Europese landen en Oekraïne overleg voeren over een mogelijk vredesplan voor Oekraïne. 

"Het is belangrijk dat België aan boord is bij een beslissing over de verdere financiering voor Oekraïne, wat de Europese Unie ook beslist." Dat zegt de hoge vertegenwoordiger voor het buitenlandse beleid van de EU Kaja Kallas voor de aanvang van de ministerraad Buitenlandse Zaken. 

Kallas noemt de herstellening met het geld van de Russische tegoeden die vastzitten bij Euroclear opnieuw de "meest geloofwaardige optie", maar erkent ook dat "er druk is van verschillende kanten" en dat het "steeds moeilijker wordt om tot een oplossing te komen". "Maar we hebben nog enkele dagen en we werken voort."

Ze geeft ook aan dat de andere financieringsopties - de Commissie heeft ook teksten op tafel gelegd voor een gemeenschappelijke lening - niet echt aanslaan. "Ik heb 2 jaar geleden ook al Eurobonds voorgesteld, en dat is toen niet gelukt want iedereen moet akkoord gaan", zegt ze. 

Voor de herstellening is in principe slechts een gekwalificeerde meerderheid nodig (minstens 15 van de 27 lidstaten met minstens 65 procent van de bevolking). België, Italië, Malta, Bulgarije, Hongarije en Slovakije zijn kritisch over het plan, maar hebben niet voldoende macht om het plan te blokkeren. 

"Maar zonder België wordt het niet gemakkelijk", zegt Kallas wel. "Zij hebben het grootste deel van de tegoeden opgeslagen en ik denk dat het belangrijk is dat België aan boord is, wat we ook doen."

Rusland kondigde afgelopen vrijdag nog aan naar de rechtbank te stappen tegen Euroclear. "Sommige landen zijn de bedreigingen door Rusland meer gewoon dan andere", zei Kallas, ongetwijfeld ook verwijzend naar haar eigen land, Estland. "En ik kan jullie verzekeren: dit zijn maar bedreigingen, en als we verenigd blijven, zijn we veel sterker. We moeten echt allemaal het hoofd koel houden."

De onderhandelingen tussen de Oekraïense en Amerikaanse delegatie in Berlijn op zijn afgelopen en zullen morgen worden hervat. Dat zegt een raadgever van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. 

De gesprekken vonden plaats in het regeringsgebouw van de Duitse bondskanselier Friedrich Merz. Na overleg van zowat 5,5 uur verliet Zelensky het gebouw, aldus een fotograaf van het Duitse nieuwsagentschap DPA.

De Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump, namen deel aan de gesprekken. Merz trok zich na een korte begroeting terug uit de onderhandelingen.

Tot de Oekraïense delegatie behoort de voormalige defensieminister Roestem Oemjerov en de chef van de generale staf, Andri Hnatov. Oemjerov is de Oekraïense hoofdonderhandelaar en secretaris van de nationale veiligheidsraad van Oekraïne.

Volgens Dmytro Lytvyn, een raadgever van de Oekraïense president, zijn ze het eens om maandag voort te werken.

Ook Witkoff heeft op de sociaalnetwerksite X bevestigd dat de gesprekken maandag worden voortgezet. Hij zegt ook dat er "veel vooruitgang" is geboekt bij intensieve gesprekken over het vredesplan en economische thema's. Welke zaken er concreet zijn besproken, is niet meegedeeld. 

Oekraïne is bereid om het NAVO-lidmaatschap te laten vallen als dat tot een einde van de oorlog kan leiden. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky laten weten aan enkele journalisten, voor zijn ontmoeting met Friedrich Merz, Steve Witkoff en Jared Kushner. 

"Die veiligheidsgaranties bieden een kans om een nieuwe golf van Russische agressie te voorkomen", zei hij, "dus dat is al een compromis van onze kant." De president lijkt echter minder bereid om Oekraïens grondgebied af te staan aan Rusland. De Russische president Vladimir Poetin eist namelijk dat Oekraïne de volledige Donbas-regio afstaat aan Rusland.

Op beelden is te zien hoe de Duitse Bondskanselier Friedrich Merz de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ontvangt in de Kanselarij in Berlijn, het kantoor van de Bondskanselier. Volgens een bron van het Britse persagentschap Reuters zouden ook Speciaal Gezant Steve Witkoff en Jared Kushner - de schoonzoon van president Donald Trump - door Merz zijn onthaald.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is aangekomen in de Duitse hoofdstad Berlijn. Daar zal hij met een Amerikaanse delegatie vandaag een overleg houden over het vredesplan van president Donald Trump. Ook de Amerikaanse Speciaal Gezant Steve Witkoff en Jared Kushner - de schoonzoon van Trump - zullen bij dat overleg aanwezig zijn.

De inhoud van het vredesplan blijft het heet ijzer in de onderhandelingen. Zelensky heeft nu aangegeven dat hij de frontlinie wil 'bevriezen' om het conflict te beëindigen, maar Rusland eist dat Oekraïne zich terugtrekt uit de volledige Donbas (Loehansk en Donetsk) en het gebied aan Rusland afstaat. Ook de toetreding tot de EU en NAVO en de verkleining van het Oekraïense leger worden besproken.

Zullen de gesprekken in Berlijn vandaag leiden tot vrede? Correspondent Michiel Driebergen vanuit Kramatorsk in Oekraïne houdt een slag om de arm, maar ziet vooral een belangrijk signaal. Het echte nieuws is volgens hem vooral dát er wordt gepraat.

Opvallend is dat de hoogste gezanten van de VS nu niet alleen met president Zelensky spreken, maar ook met de Europese leiders. "Die zitten dus mee aan tafel. Dat is voor het eerst sinds een aantal weken", zegt hij in De ochtend op Radio 1.

Of dat meteen vooruitgang betekent, blijft onduidelijk. "Dat weten we natuurlijk niet, dat moeten we afwachten." Wel is één ding helder: de rol van Europa is sterker geworden. "Europa en Zelensky worden gezien als twee handen op één buik. Samen vormen ze een machtig, invloedrijk blok." Daardoor zijn ze niet meer te omzeilen. "Ze zijn onvermijdelijk geworden aan tafel", zegt Driebergen.

Duitsland zal soldaten sturen om de oostgrens van Polen te versterken. Polen deelt zijn grens daar met Wit-Rusland en de Russische enclave Kaliningrad. Volgens een woordvoerder zullen de Duitse soldaten er vooral worden ingezet als zogenoemde genietroepen.

Hun taken bestaan dan uit "het bouwen van versterkingen, het graven van loopgraven, het plaatsen van prikkeldraad of het opwerpen van antitankbarrières", klinkt het. In totaal zouden ongeveer vijftig soldaten worden ingezet. De missie is voorzien vanaf april 2026 tot het einde van 2027. 

Dit weekend zullen de Amerikaanse Speciaal Gezant Steve Witkoff en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky elkaar ontmoeten voor een gesprek in Berlijn, de hoofdstad van Duitsland. Zij zullen het opnieuw hebben over de Amerikaanse 20-puntenplan om de oorlog te beëindigen, dat ondertussen al meermaals is aangepast.

Ook de Britse premier Keir Starmer, de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse Bondskanselier Friedrich Merz zouden bij het gesprek aanwezig zijn.

De regering-Trump wil graag een akkoord afkloppen tegen Kerstmis, maar er lijkt weinig kans op een doorbraak. Rusland wil dat Oekraïne de volledige Donbas afstaat, maar Oekraïne vreest dat Rusland dan een nieuw offensief vanuit die regio zou lanceren. Er blijven ook discussies lopen over nieuwe verkiezingen tijdens de oorlog, een verkleining van het Oekraïense leger en de Russische bevroren tegoeden in Europa.

Noord-Korea heeft militairen naar de Russische regio Koersk (in het uiterste westen van het land, aan de grens met Oekraïne) gestuurd om landmijnen onschadelijk te maken. Dat heeft de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un gezegd tijdens een toespraak, om de militairen te eren die zijn teruggekeerd van die opdracht in Rusland. 

De troepen waren in staat om "een wonder te verrichten door een uitgestrekt, gevaarlijk gebied in minder dan 3 maanden tijd om te vormen tot een veilige zone", klonk het. Volgens de Noord-Koreaanse leider zijn tijdens de missie van 120 dagen 9 Noord-Koreanen om het leven gekomen. Zij krijgen verschillende onderscheidingen om hun "eeuwige moed" te herdenken. Er is ook een herdenkingsmonument opgericht.

Het is een van de eerste keren dat Pyongyang openlijk toegeeft dat haar troepen in Rusland actief zijn. Analisten geven al langer aan dat duizenden Noord-Koreanen naar Rusland zijn gestuurd, ook om actief te vechten. Oekraïne had namelijk lange tijd een deel van Koersk bezet. Mogelijk zijn honderden Noord-Koreaanse militairen om het leven gekomen . 

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz zal maandag in Berlijn de Oekraïense president Volodimir Zelenski ontvangen. Dat heeft een woordvoerder van de Duitse regering meegedeeld. 

Tijdens de dialoog zullen "economische besprekingen" en "een uitwisseling over de stand van zaken van de vredesonderhandelingen voor Oekraïne" plaatsvinden, zegt woordvoerder Stefan Kornelius. De officiële mededeling op de website van de Duitse regering verwijst niet expliciet naar het Euroclear-dossier.

Maandagavond zullen verschillende Europese staatshoofden en regeringsleiders, en ook leiders van de EU en de NAVO, zich bij de besprekingen voegen, zo klinkt het nog. De mededeling vermeldt niet om welke leiders het gaat. 

In de discussie rond het uitlenen van de Russische miljarden aan Oekraïne, die geblokkeerd staan bij Euroclear, blijft ons land het been stijf houden. Maar wordt er wel geluisterd naar De Wever door andere Europese landen? "Ik denk het wel, want De Wever is de centrale speler in dit verhaal en hij heeft niet veel bondgenoten", zegt Steven Van Hecke, professor Internationale Politiek, in Terzake.

Op de Europese top van volgende week donderdag moet er een akkoord gevonden worden over het voorstel om die tegoeden te gebruiken. "Dat is nog een eeuwigheid in de politiek. Hij heeft nog een aantal dagen en daar maakt hij volop gebruik van. Het komt erop aan om die tijd nuttig te gebruiken."

De Wever houdt de deur wel op een kier door mee naar oplossingen te zoeken. "In deze onderhandelingsfase zou het niet slim zijn om dat niet te doen. Hij neemt ook al een beetje de stijl over van oud-premier Jean-Luc Dehaene, zijn grote voorbeeld, in zijn uitspraken." Al vindt Van Hecke dat hij die stijl nog meer mag gebruiken. "Hij mag eens meer ‘geen commentaar’ antwoorden op vragen, want ik heb de indruk dat dat de Belgische positie nog niet veel heeft geholpen."

Belgisch premier Bart De Wever en Brits premier Keir Starmer hebben een constructief gesprek gehad. Dat hoort VRT NWS-journalist Willem Van Mullem. "Starmer zegt dat hij begrip heeft gehoord over de Belgische bezorgdheden", zegt Van Mullem in Terzake. De 2 regeringshoofden hadden een gesprek over het uitlenen van Russische tegoeden bij Euroclear aan Oekraïne.

Intussen heeft ook de Britse premier een verklaring gedeeld over het gesprek met De Wever. "Daarin staat dat ze (de 2 premiers, red.) samen akkoord zijn om te werken aan dit complexe onderwerp", aldus Van Mullem. "Dat is toch een andere toon dan eerder deze week. Toen stond Starmer hier met Merz, Macron en Zelenski en klonk het nog dat er significante vooruitgang is geboekt over de Russische tegoeden. Op 4 dagen tijd kan er dus veel gebeuren."

Al lijkt het wel dat de Britten niet wakker liggen van dit dossier. “Er was hier wel wat pers aanwezig, maar ze hebben zich toch moeten inlezen over wie er vandaag op bezoek was. Intussen staan we hier nog alleen in Downing Street.”

Ons land heeft voor het gebruik van de Europese noodwet gestemd om de Russische tegoeden voor onbepaalde tijd te bevriezen. Die noodwet is een belangrijke stap voor het gebruiken van die tegoeden voor een lening aan Oekraïne. Maar ons land benadrukt, gesteund door onder meer Italië, tegenover de andere landen dat de goedkeuring van de noodwet niets zegt over het standpunt over die lening.

Dat de noodwet er zou komen was gisteren al duidelijk, onafhankelijk van of ons land voor zou stemmen. Maar het bleef onduidelijk welk standpunt België zou innemen. Uiteindelijk is het een "ja, maar" geworden. Ons land stemt voor, maar voegt wel een officiële verklaring toe aan die stem. 

België benadrukt daarin dat het gebruik van de noodwet verregaande "juridische, financiële en institutionele gevolgen" kan hebben. De beslissing daarover had niet op deze manier genomen mogen worden, schrijft ons land. Maar vanwege "een samenwerkingsgerichte ingesteldheid" stemt het toch voor.

In de verklaring klinkt het ook dat de goedkeuring vandaag niets zegt over het standpunt over het gebruik van de Russische tegoeden voor een lening. Premier Bart De Wever (N-VA) verzet zich al weken tegen het Europese plan om dat te doen. 

België heeft de verklaring ingediend samen met Italië, Bulgarije en Malta. Die lidstaten lijken daarmee het verzet van De Wever dus te steunen. Vooral de steun van premier Georgia Meloni van Italië, één van de grootste EU-landen, is belangrijk.  

"Het Verenigd Koninkrijk zit in een totaal andere situatie dan wij als het gaat om de Russische tegoeden", zegt premier Bart De Wever bij het buitengaan van Downing Street 10 aan VRT NWS-journalist Willem Van Mullem die ter plaatse is. 

De Wever had daar zonet een overleg met de Britse premier Keir Starmer. "Het VK is geen lid van de EU en heeft slechts 8 miljard aan Russische tegoeden staan, een peulenschil in vergelijking met hun bbp", aldus De Wever. "Voor de Britten is er minder risico verbonden aan het vrijgeven van die tegoeden, dus zij kunnen die gok wel wagen."

Toch zegt De Wever dat het een "constructief gesprek" was en zegt hij dat het belangrijk blijft om poolshoogte te nemen bij bondgenoten. "We moeten op elkaar afstemmen, zeker op een moment dat de internationale pers je afschildert als een spion van Rusland."

"Wij lopen hier al enorme risico's en we zijn de enigen in Europa die onze belastingswinst op de tegoeden ook echt aan Oekraïne geven", zegt De Wever. "Dat wij nu zo met de vinger worden gewezen, dat is kras. Wij zijn de beste en meest ervaren leerling van de klas."

Duitsland beschuldigt Rusland van een cyberaanval op de Duitse luchtverkeersleiding en van pogingen om de recente Bondsdagverkiezingen te beïnvloeden. De Russische ambassadeur in Berlijn is ontboden na nieuwe bevindingen die Moskou in verband brengen met zowel digitale sabotage als politieke inmenging.

Volgens het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken is de Russische militaire inlichtingendienst GRU verantwoordelijk voor de aanval op het luchtverkeersleidingssysteem in augustus 2024. De operatie wordt toegeschreven aan het hackerscollectief APT28, beter bekend als Fancy Bear. Daarnaast stelt Berlijn dat Rusland via "Operatie Storm 1516" heeft geprobeerd de federale verkiezingen van februari te destabiliseren.

De Duitse regering zegt over "solide bewijs" te beschikken maar maakt geen details openbaar om inlichtingenwerk te beschermen. In overleg met Europese partners bereidt Berlijn vergeldingsmaatregelen voor, zoals nieuwe EU-sancties tegen betrokken actoren en strengere beperkingen voor Russische diplomaten in het Schengengebied.

Duitsland waarschuwt al langer voor een sterke toename van zogenaamde hybride aanvallen vanuit Rusland, variërend van cyberoperaties tot sabotage en desinformatie. Als belangrijkste Europese bondgenoot van Oekraïne beschouwt het land zichzelf als een primair doelwit. De dreiging kan toenemen richting de regionale verkiezingen van 2026, waar vooral de pro-Russische AfD aanzienlijke winst verwacht.

Premier Bart De Wever (N-VA) is even voor 16 uur aangekomen in Downing Street 10, de ambtswoning van premier Keir Starmer van het Verenigd Koninkrijk. De twee zullen onder meer de tegoeden van Rusland bij Euroclear bespreken.

Oekraïne kan uiterlijk op 1 januari 2027 toetreden tot de Europese Unie. Dat zou volgens de Britse zakenkrant Financial Times in het nieuwste vredesvoorstel over Oekraïne staan. De krant meldt dat op basis van verschillende bronnen die het voorstel hebben kunnen inkijken. 

Momenteel wordt er door Oekraïne, Europa en de VS druk onderhandeld over een vredesplan voor Oekraïne. Het originele plan van de VS deed volgens Oekraïne en Europa "te veel toegevingen aan Rusland", dus kwam Oekraïne met een tegenvoorstel. 

Kort na het uitbreken van de oorlog werd er al door verschillende Europese leiders gesuggereerd om Oekraïne versneld richting EU‑lidmaatschap te begeleiden. Maar meerdere lidstaten, waaronder Hongarije, stonden sceptisch tegenover zo’n versnelde aanpak. Normaal gesproken neemt het toetredingsproces van een kandidaat-lidstaat tot de EU jaren in beslag. 

Later wilde de voorzitter van de Europese Raad António Costa het unanimiteitsprincipe bij EU‑uitbreiding vervangen door een stemming met gekwalificeerde meerderheid om blokkades over de toetreding van Oekraïne te vermijden. Maar voor die hervorming was op dat moment onvoldoende steun.

Met de onderhandelingen in volle gang, verklaarde Moskou eerder dat het op alle fronten vooruitgang had geboekt. Daarbij zouden ze Koepjansk en Pokrovsk in het oosten hebben ingenomen. Volgens Kiev is daar niets van aan en zijn de gevechten nog volop aan de gang.

In een video die Zelensky vrijdag op zijn sociale media-account plaatste, is te zien hoe hij gekleed in een kogelwerend vest in de stad Koepjansk het volk toespreekt. "Vandaag is het van cruciaal belang om resultaten aan het front te boeken, zodat Oekraïne diplomatieke resultaten kan boeken. Zo werkt het: al onze sterke posities binnen het land zijn sterke posities in het gesprek over het beëindigen van de oorlog. Dank aan elke soldaat!"

"Vandaag staat de aanval op Koepjansk op het programma, onze soldaten boeken hier successen voor Oekraïne", gaat hij verder. Rusland, dat in februari 2022 begon met zijn grootschalige invasie van Oekraïne, heeft niet direct gereageerd op de Oekraïense beweringen.

Het Oekraïense Deep State-project voor het in kaart brengen van het slagveld toont nu grote delen rond Koepjansk onder Oekraïense controle. De kaart suggereert ook dat Russische troepen in het stadscentrum omsingeld zijn. De informatie kon niet onafhankelijk worden bevestigd.

Bij een Russische droneaanval op de Oekraïense stad Pavlohrad is een 71‑jarige man om het leven gekomen en raakten 4 anderen gewond. Vannacht voerde Rusland ook aanvallen uit met drones op energievoorzieningen in Odessa, in het zuiden van Oekraïne. Energiebedrijf DTEK meldt dat ongeveer 90.000 inwoners momenteel zonder elektriciteit zitten. Op meerdere locaties is brand ontstaan door de bombardementen. 

In Rusland raakten minstens 7 mensen gewond toen een Oekraïense drone een appartementsgebouw trof in de stad Tver, zo'n 200 kilometer ten noordwesten van Moskou. Dat zeggen de lokale autoriteiten. 

Oekraïne zegt ook dat het 2 Russische schepen heeft getroffen in de Kaspische Zee. Volgens de Oekraïense speciale eenheden vervoerden de schepen wapens en ander militair materieel. Het zou gaan om het Composer Rakhmaninoff-schip en het Askar-Sarydhza-schip, 2 schepen die eerder al door de VS gesanctioneerd werden omdat ze militair materieel vervoerden tussen Rusland en Iran. 

"De volledige Donbas hoort bij Rusland." Dat zegt Ury Ushakov, een overheidsfunctionaris van het Kremlin, in een video in de Russische pers.

Momenteel is de Donbas al grotendeels in handen van Rusland, maar er zijn er nog een aantal belangrijke steden in handen van Oekraïne, zoals Zaporizja, Kramatorsk, Sloviansk en delen van Pokrovsk. 

"Inhoudelijk zou België niet echt een probleem hebben met het voorstel dat vanmiddag bij de stemming op de tafel ligt", zegt politicoloog Hendrik Vos (UGent) in De Ochtend op Radio 1. "Maar het blokkeren van de Russische tegoeden voor onbepaalde duur hangt natuurlijk vast aan de herstellening aan Oekraine."

Daarom is het ook voor Vos nog niet echt duidelijk of België straks voor of tegen de blokkering voor onbepaalde duur van bijna 200 miljard aan Russische tegoeden zal stemmen. "België wil de kans dat de tegoeden worden ingezet voor een herstellening zo klein mogelijk houden." 

Als die Russische tegoeden nu voor onbepaalde duur geblokkeerd zouden worden, haalt dat wel een grote zorg van België weg. Ons land is volgens Vos namelijk bang dat het de tegoeden plots onmiddellijk zou moeten terugbetalen aan Rusland. 

"Die route van ellende kan nu dichtgeplamuurd worden. Het geld zal niet meteen vrijkomen, dus België zal het geld ook niet plots moeten ophoesten. Andere landen zullen nu stilaan wel denken: 'Goed België, de risico's zijn ingedekt. Laten we die herstellening geven'", denkt Vos. 

De rechtszaak die de Centrale Bank van Rusland heeft aangespannen tegen Euroclear, is de eerste serieuze stap in een mogelijk jarenlange juridische strijd. Dat zegt Ruslandkenner Geert Groot Koerkamp in De Ochtend op Radio 1. “Ze hebben alle mogelijke materialen verzameld en maken zich al lange tijd op voor een internationale juridische strijd die waarschijnlijk lang gaat duren.”  

Volgens hem zal Rusland stappen zetten in nationale rechtbanken van landen die betrokken zijn bij de bevriezing van de activa, maar ook bij internationale instanties – “tot en met de Verenigde Naties aan toe”.

Daarnaast is het de vraag of Rusland nog meer acties zal ondernemen. “Zo is al gesuggereerd dat het beslag kan leggen op tegoeden van westerse bedrijven die bevroren zijn in Russische banken.”

De Centrale Bank van Rusland start bij een rechtbank in Moskou een rechtszaak tegen Euroclear. 

In een officiële verklaring stelt de Russische bank dat het Belgische effectenhuis, waar zowat 185 miljard euro aan Russische activa geblokkeerd staan, "zich schuldig maakt aan schadelijke acties die de bank belemmeren om vrij over haar eigen middelen en effecten te beschikken". 

Volgens Rusland zijn zowel directe als indirecte pogingen om de Russische reserves te gebruiken volstrekt illegaal. De bank verwijst naar internationaal recht en zegt dat soevereine immuniteit van staatsactiva wordt geschonden door de Europese plannen.

Viktor Orbán, premier van Hongarije, verzet zich tegen het plan om de Russische tegoeden voor onbepaalde duur te blokkeren. Daarover stemmen de EU-lidstaten vandaag. Ze roepen daarvoor de noodwet in, waardoor geen unanimiteit nodig is bij de stemming. 

In een Facebookpost noemt Orbán de beslissing en stemming onwettig. "Vanmiddag begint een schriftelijke stemming die onherstelbare schade toebrengt aan de Europese Unie", schrijft Orbán. "Met dat besluit wordt de rechtsstaat afgeschaft en plaatsen Europese leiders zich boven de regels."

"Hongarije protesteert tegen de beslissing en zal haar best doen om een rechtmatige situatie te herstellen", klinkt het nog. 

Hongarije is voorstander om, zoals tot vandaag gangbaar was, elke 6 maanden opnieuw te beslissen of de Russische tegoeden geblokkeerd blijven of niet. 

Ons doel is om een oorlog te vermijden door ons met alle bondgenoten zo sterk mogelijk te maken. Dat is de boodschap van NAVO-topman Mark Rutte, volgens generaal-majoor Gert Van Goethem. "Hij wil ons drukken op de ernst van de situatie en de dringendheid om ons huiswerk te maken", zegt de militaire vertegenwoordiger voor ons land bij de NAVO in Terzake. "Alle bondgenoten moeten samen het militaire instrument opnieuw opbouwen met als doel Poetin van gedachte te veranderen."

Alleen is er geen garantie dat Poetin Europa niet zal binnenvallen, benadrukt Van Goethem. "Dus moeten we met zijn allen middelen vrijmaken die de NAVO vraagt om ons militair instrument op te bouwen." Maar die heropbouw gaat traag en Rusland blijft groeien. "Ondanks de oorlog in Oekraïne wordt Rusland sterker en zijn ze bereid om offers te brengen om politieke doelen na te streven. De verschillen zijn duidelijk."

Hoe sterk dat militaire instrument van de NAVO kan worden, hangt af van de Verenigde Staten. De oproep van Rutte komt er dan ook na de geruchten dat Trump de NAVO wil verlaten. "Daar wordt veel over gepraat onder militaire collega’s. Bij elk gesprek benadrukken mijn Amerikaanse collega’s dat er geen twijfel bestaat over hun engagement tegenover een conflict met Rusland. Alleen willen ze een deel van hun capaciteit aan de Europese oostflank vrijmaken om tegen China te gebruiken."

De Amerikaanse president Donald Trump is "extreem gefrustreerd" door Oekraïne en Rusland. Hij wil dat er nu daden gesteld worden om een einde te maken aan de oorlog. Dat heeft zijn woordvoerster Karoline Leavitt gezegd. 

"Hij heeft zijn buik vol van vergaderingen die enkel als doel hebben samen te zitten", zei Leavitt. "Hij wil geen woorden, maar daden. Zijn gezant (Steve, red.) Witkoff en zijn team zijn in overleg met beide kampen op dit moment."

Gisteren zei Trump nog dat de Europese leiders dit weekend overleg willen over Oekraïne, maar dat nog niet zeker is dat de Amerikanen aan tafel zullen schuiven.

"Als er een echte kans is op de ondertekening van een vredesakkoord, als we voelen dat deze vergaderingen het verdienen dat er een Amerikaan dit weekend er zijn tijd aan spendeert, dan zullen we een vertegenwoordiger sturen. We zijn er nog steeds niet zeker van of er echt vrede kan worden bereikt en of we de zaken echt kunnen laten vooruitgaan."

Kiev kondigde vandaag aan dat het een aangepaste versie van het Amerikaanse vredesplan aan Washington heeft bezorgd. Daarvan is Trump intussen op de hoogte gesteld, zei Leavitt nog.

Volgens minister van Defensie Theo Francken (N-VA) maakt NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte zich zorgen over 2 dingen: de steunpakketten aan Oekraïne en de defensieproductie die te traag opschaalt. Met dat laatste kunnen we volgens hem niet wachten tot het echt oorlog is, want we hebben niet langer de volledige macht over de toeleveringsketens van de grondstoffen die we nodig hebben. "In die zin begrijp ik de bezorgdheid van Mark Rutte wel", zegt Francken in Terzake.

Toch hoeven we niet al te ongerust zijn. "We zijn klaar, in die zin dat de NAVO een militaire doctrine heeft en een afschrikking die werkt. De Russen zullen niet zomaar binnenwandelen.

Dat betekent niet dat we op onze lauweren kunnen rusten. "Er is nog bijkomende capaciteit nodig. Er zijn nog te veel blanco's in onze collectieve verdediging", zegt Francken. 

Hij vreest niet voor het voortbestaan van de NAVO, nu de Amerikaanse president Donald Trump meer soloslim lijkt te spelen. "De NAVO is veel meer dan 4 letters op papier. Dat is de collectieve vredesgarantie van het Westen: al 75 jaar lang en hopelijk nog lang."

"De NAVO functioneert goed en dat gaan we verder blijven doen. Als er op een bepaald moment een complete breuk zou komen -waarvan ik totaal niet uitga- zal er direct een ander bondgenootschap zijn." Volgens Francken is er geen enkele NAVO-lidstaat die denkt het alleen aan te kunnen. "Zelfs de VS weten dat ze bondgenoten nodig hebben."

"America first betekent niet America alone". Zijn conclusie? "Ik denk dat het allemaal wat wordt opgeklopt."

Alle NAVO-bondgenoten moeten de Russische dreiging serieus nemen en blijven investeren in defensie, want de Russische president Poetin staat voor de deur. Dat is de boodschap van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte tijdens een speech in Berlijn. "We moeten onze manier van leven actief verdedigen, want Rusland wordt steeds meedogenlozer." Het lijkt zijn manier te zijn om Europa wakker te schudden, voor het geval de VS uit de NAVO zou willen stappen.

Lees er in dit artikel meer over.

"Wat mij vooral opvalt na deze speech, is dat het discours van Rutte haaks staat op de Amerikaanse visie van Rusland." Dat zegt Bert De Vroey, expert internationale politiek. "Het is een alarmistische, harde anti-Ruslandspeech."

"De Amerikanen zien een Rusland waar je zaken mee kan doen, ze sturen aan op een strategische vrede en de recent gepubliceerde Nationale Veiligheidsstrategie beschrijft Rusland veel minder als een bedreiging. Ze dringen aan op een snel einde van de oorlog: dat wil Rutte ook wel, maar met duidelijke veiligheidsgaranties, zodat de oorlog niet enkele maanden later herbegint."

"Eigenlijk staat Rutte in een onmogelijke spreidstand: hij moet de visies van alle NAVO-bondgenoten verwoorden, maar die lopen steeds meer uit elkaar. Nu kiest hij duidelijk meer voor de Europese visie, en dan vooral die van Polen en de Baltische staten. Die zien Rusland ook als een onmiddellijke bedreiging. Toch probeert hij de VS niet voor het hoofd te stoten, onder meer door te benadrukken dat president Donald Trump echt vrede zoekt en "de enige is die Poetin aan tafel kan krijgen".

"Een mogelijke verklaring zou kunnen zijn dat Rutte rekening houdt met een scenario waarbij de Verenigde Staten toch uit de NAVO stappen. Misschien houdt Rutte dat in het achterhoofd en wil hij Europa daarom aanzetten om meer te investeren in defensie. Dat kan de reden zijn waarom hij nu zo wijst op de Russische dreiging", concludeert De Vroey.

In het Amerikaanse vredesplan voor Oekraïne zouden ook voorstellen staan om Russische energieleveringen aan Europa te hervatten. Dat schrijft The Wall Street Journal, dat delen van het voorstel kon inkijken.

Het plan zou onder andere een voorstel bevatten waardoor Amerikaanse bedrijven 200 miljard dollar (meer dan 171 miljard euro) aan bevroren Russische tegoeden mogen gebruiken voor projecten in Oekraïne. Amerikaanse bedrijven zouden volgens het plan ook investeren in Russische sectoren, via olieboringen in het Noordpoolgebied en de winning van zeldzame aardmetalen.

Oekraïne heeft een aangepast vredesvoorstel bezorgd aan de Verenigde Staten. Dat zegt de Duitse bondskanselier Friedrich Merz op een persconferentie met NAVO-baas Mark Rutte. 

In dat aangepaste vredesvoorstel zou Oekraïne bereid zijn om grondgebied af te staan, aldus Merz. Het is niet duidelijk over welke "territoriale concessies" Merz het nu precies heeft.

De Oekraïense president Zelensky staat ervoor open om de huidige frontlinie tijdelijk te bevriezen, maar heeft altijd duidelijk gemaakt dat hij geen grondgebied definitief zal afstaan. Oekraïne heeft ook nog niet gereageerd. 

Merz benadrukt dat hij en andere Europese leiders aan Trump duidelijk hebben gemaakt dat "alleen Oekraïne en het Oekraïense volk kan beslissen over het afstaan van grondgebied". 

Voor het eerst heeft Oekraïne een Russisch olie- en gasplatform in de Kaspische Zee getroffen. Dat meldt een bron binnen de Oekraïense veiligheidsdienst SBU aan persagentschap Reuters.

Volgens de bron werd het Filanovsky‑platform, eigendom van het Russische olieconcern Lukoil, geraakt door minstens 4 drone‑aanvallen. Door de inslagen zou de olie- en gaswinning op de installatie volledig zijn stilgelegd.

Het is de eerste keer dat Oekraïne een doelwit in dit deel van de regio aanvalt, al probeert Oekraïne al veel langer om Russische energie‑infrastructuur te ontregelen. Lukoil heeft vooralsnog niet gereageerd op verzoeken om commentaar.

"We hebben gediscussieerd, er zijn harde woorden gevallen", zegt president Donald Trump. Eerder had hij een dik halfuur gebeld met de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Friederich Merz en de Britse premier Keir Starmer.

Ze hadden het er waarschijnlijk over het Amerikaanse vredesplan, waar Zelensky en de Europese leiders 8 punten uit willen schrappen. Vooral het afstaan van Oekraïens grondgebied aan Rusland ligt moeilijk, iets wat Oekraïne volgens het plan net wel moet doen.

Alle betrokken partijen willen nu graag dit weekend een vergadering beleggen. "We gaan een keuze maken op basis van de voorstellen die ze doen", zegt Trump. 

Verschillende Oekraïense verenigingen en burgers houden vrijdag een betoging aan de Europese Raad in Brussel om de vrijgave te vragen van de Russische tegoeden die bij Euroclear geblokkeerd staan. De actie valt samen met de vergadering van de Europese ministers van Economie en Financiën.

De betoging wordt georganiseerd door onder meer Avaaz, de Association of Ukrainian Women in Belgium, Steun Oekraïens Verzet en Frozen Assets Action. Zij roepen de lidstaten op om de bevroren Russische fondsen als lening voor de heropbouw van Oekraïne in te zetten. "België beheert twee derde van alle bevroren Russische tegoeden wereldwijd. Door de vrijgave tegen te houden, blokkeert het ook essentiële steun aan Oekraïne", pleiten de organisaties.

Volgens de initiatiefnemers is vrede onmogelijk zolang België zich tegen de confiscatie van de tegoeden blijft verzetten. Ze vinden dat de oorlog "duurder maken voor Rusland" de snelste weg is naar een duurzame vrede. 

Oekraïne spreekt vandaag met de Verenigde Staten over plannen voor de wederopbouw en economische ontwikkeling van het land na de oorlog met Rusland. President Volodimir Zelensky zegt op X dat beide landen werken aan een document dat de naoorlogse herstelplannen moet vastleggen.

Kiev werkt tegelijk aan een 20-puntenplan dat de basis moet vormen voor een mogelijk einde van het conflict. Zelensky verwacht dat dit voorstel binnenkort aan Washington wordt voorgelegd, na overleg met het team van president Donald Trump en Europese partners.

Morgen volgt er een ontmoeting met de coalitie van "bereidwillige landen" om te werken aan langdurige veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Volgens Zelensky spelen economische perspectieven voor Oekraïne, Rusland en de VS een steeds grotere rol in de lopende vredesbesprekingen. Tijdens hun top in Alaska deze zomer zou Vladimir Poetin Trump al verschillende investeringsmogelijkheden hebben voorgelegd.

Russische veteranen die teruggekeerd zijn uit de oorlog in Oekraïne hebben in Rusland al zeker 1.000 mensen gedood of verwond. Dat blijkt uit een onderzoek van een onafhankelijk Russisch nieuwsmedium. De daders zijn vaak ex-gedetineerden, die uit de gevangenis werden gehaald om te vechten aan het front.

Volgens de Britse krant Financial Times valt mogelijk deze week al de beslissing om de Russische tegoeden, vooral bij Euroclear in België, voor lange tijd te blokkeren.

De beslissing om de tegoeden effectief aan Oekraïne te geven, waar België zich tegen verzet, moet volgende week donderdag vallen op de Europese top van regeringsleiders. België wil liever dat beide beslissingen samen genomen worden.

Polen wil zijn laatste MiG-29-gevechtsvliegtuigen aan Oekraïne geven in ruil voor nieuwe raket- en dronetechnologie uit Oekraïne. Dat meldt het Duitse persagentschap DPA.

De Poolse generale staf in Warschau spreekt op het platform X over een "donatie van vliegtuigen" die "deel is van het beleid van de alliantie voor de ondersteuning van Oekraïne en de handhaving van de veiligheid van de oostflank van de NAVO".$

De gevechtsvliegtuigen van sovjetmakelij hebben in Polen het einde van hun gebruiksduur bereikt. F-16's uit de VS en FA-50's uit Zuid-Korea namen hun taken over.

De militaire steun aan Oekraïne komt in 2025 wellicht uit op zijn laagste niveau sinds de start van de oorlog. Dat maakt het Kiel Instituut voor de Wereldeconomie, een denktank uit de Duitse stad Kiel, bekend. Europa, dat instaat voor het grootste deel van de hulp, slaagt er niet in om de steun van de Verenigde Staten te compenseren, die de rol lossen.

VRT NWS-journalist Marijn Trio sprak de afgelopen weken in Oekraïne met mensen in de Donbas, de regio die in het Amerikaanse vredesplan afgestaan zou moeten worden aan Rusland. "Vanop een afstand is het makkelijk om te zeggen dat ze die deal maar moeten aannemen. Maar het gaat over hun land en hun kinderen", zegt Trio in De Afspraak. "Het is een lijdensweg, maar ze weten waarvoor ze vechten."

Volgens Trio is het opgeven van gebied voor Oekraïne dan ook onbespreekbaar, maar kan er wel gesproken worden over het bevriezen van de frontlinie zonder dat Oekraïne de veroverde gebieden als Russisch gebied erkent. "De Oekraïners willen vooral weten dat het niet opnieuw zal gebeuren. Ik sprak met iemand die zei: 'Wij moeten nu doorzetten, want anders zal mijn zoon binnen 10 jaar opnieuw een oorlog meemaken'."

VRT NWS-journalist Marijn Trio ziet de uitspraak van Zelensky over het organiseren van nieuwe verkiezingen in Oekraïne vooral als een tegenzet op het Amerikaanse vredesplan. "Zelensky vraagt de hulp van de VS en Europa om verkiezingen te organiseren, wat in de praktijk zou moeten neerkomen op een staakt-het-vuren", zegt Trio in De Afspraak. "Trump wil heel graag een deal, dus het is nu afwachten of Trump het geduld heeft om op nieuwe verkiezingen te wachten."

Nieuwe verkiezingen betekent volgens Trio ook niet dat Zelensky die sowieso zou verliezen. "Uit recente peilingen blijkt dat Zelensky nog steeds populair is en het zou halen van de populaire voormalige stafchef van het Oekraïense leger, Valeri Zaloezjny", zegt Trio. "Al wordt hij ook wel aangetast door het recente corruptieschandaal en je ziet ook wel dat het op hem inhakt."

Een Britse soldaat is om het leven gekomen bij een ongeluk in Oekraïne. Dat meldde het Britse ministerie van Defensie. Het ongeluk vond plaats toen de militair toekeek hoe het Oekraïense leger nieuw defensiemateriaal testte. Het is de eerste keer dat een lid van het Britse leger is omgekomen in Oekraïne sinds de inval van Rusland in 2022.  

"Het is met grote droefheid dat we aankondigen dat een lid van de Britse strijdkrachten vanmorgen om het leven is gekomen in Oekraïne", zo schreef het ministerie op X. "Hij raakte gewond tijdens een tragisch ongeval terwijl hij toekeek hoe de Oekraïense troepen nieuw defensiemateriaal uitprobeerden, ver van de frontlinies." De Britse premier Keir Starmer uitte ook al zijn steun aan de naasten van de militair. 

De afgelopen jaren was er regelmatig een "klein aantal" Britse soldaten op Oekraïens grondgebied te vinden. De groep wordt gedetacheerd om de veiligheid van de Britse diplomaten te waarborgen en om het Oekraïense leger te ondersteunen. 

"Trump lijkt niet open te staan voor een alternatief vredesplan", zegt VRT NWS-buitenlandjournalist en Amerikakenner Bert De Vroey in Terzake. "Oekraïne zal niet akkoord gaan met het plan zoals het er nu ligt waarin ze de Donbas moeten afstaan. Dan beloon je de agressor en het gaat in tegen het internationaal recht."

Volgens De Vroey wil Trump niet alleen de duimschroeven van Oekraïne aanhalen, maar ook die van Europa. "De retoriek van de voorbije dagen waarin Trump het heeft over het verval van Europa en de verwijten dat Europa geen goede bondgenoot is, kan misschien wel eens een lange aanloop zijn naar een Amerikaanse exit uit de NAVO."

Er zijn volgens De Vroey in Europa wel 2 figuren die zouden kunnen bemiddelen: NAVO-baas Mark Rutte en Italiaans premier Georgia Meloni. "Rutte heeft een best goede relatie met Trump, maar liet zich afgelopen week wel fotograferen met Europese boegbeelden Von der Leyen en Zelensky", zegt hij.

"Georgia Meloni had vandaag nog een ontmoeting met Zelensky en ze heeft veel begrip voor het standpunt van Oekraïne. Anderzijds behoort haar 'Fratelli d'Italia' ook tot de zogenaamde "patriottische partijen", waar het Amerikaanse veiligheidsdocument over sprak."

De Britse zakenkrant Financial Times zegt dat de Amerikaanse president Donald Trump de Oekraïense president Volodymyr Zelensky "dagen" heeft gegeven om een antwoord te geven op het Amerikaanse vredesplan. Tegen Kerstmis zou Trump een deal willen hebben. Dat bericht de krant op basis van meerdere officiële bronnen, maar het nieuws werd nog niet bevestigd door andere media. 

Het vredesplan van Trump is zeer omstreden, want Oekraïne zou daarbij de gebieden Donetsk, Loegansk en de Krim moeten afstaan aan Rusland. Daarnet kondigde Zelensky nog aan dat hij een "herwerkte versie" van het plan naar Washington zou sturen. 

De helft van de inwoners van miljoenenstad Kiev zit op dit moment zonder stroom. Dat meldt het Oekraïense energieministerie.

In de meeste andere regio's van Oekraïne zijn er ook stroomonderbrekingen als noodmaatregel om energie te sparen. Die komen er na Russische aanvallen op energie-infrastructuur van de laatste dagen. 

Rusland zegt dat het bij luchtaanvallen enkel infrastructuur viseert die het Oekraïense leger ondersteunt. Maar Oekraïne zegt dat Rusland met de aanvallen op energie-infrastructuur mensen in het donker wil zetten en hun verwarming kapot wil maken, om zo de moraal te breken bij de bevolking.

De Oekraïense president Zelensky is aangekomen bij het Palazzo Chigi, de zetel van de Italiaanse regering. Hij zal daar een onderhoud hebben met de Italiaanse premier Meloni.

Oekraïens president Zelensky zegt dat zijn land de humanitaire steun van paus Leo “zeer waardeert” na een ontmoeting tussen beiden. Hij voegde eraan toe dat hij de paus had uitgenodigd om Oekraïne te bezoeken.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is aangekomen in Italië. Deze voormiddag is hij in Castel Gandolfo, het stadje even buiten Rome waar de paus een zomerverblijf heeft. Zelensky heeft er een ontmoeting met paus Leo XIV.

Daarna zal hij in Rome gesprekken voeren met de Italiaanse premier Giorgia Meloni.

Zelensky bevestigde gisteravond in een WhatsApp-chat met journalisten zijn weigering om grondgebied af te staan aan Rusland. "We willen duidelijk niets opgeven", zei hij. "Zelfs al zoeken de Amerikanen vandaag naar een compromis, om eerlijk te zijn."

"Volgens de wet hebben we het recht niet" (om grondgebied af te staan, red.), zei Zelensky. "Volgens de Oekraïense wet, de grondwet en het internationaal recht. En eerlijk gezegd hebben we ook geen moreel recht om dat te doen", zei hij.

Verdachte schepen die gelinkt zijn aan Rusland zetten steeds vaker hun identificatiesysteem uit. Dat betekent dat ze niet meer zichtbaar zijn voor verkeerscontrole en voor andere schepen.

Sinds de start van de oorlog in Oekraïne is het aantal gaten in het systeem dat de locatie van schepen toont, meer dan verdubbeld. Dat blijkt uit internationaal onderzoek waar VRT NWS aan meewerkte. 

Lees hier het artikel:

Het Russische leger in Oekraïne is “langs de hele frontlijn” bezig aan een opmars. Dat zegt de Russische generaal Valeri Gerasimov.

Hij zegt dat zijn troepen intussen 30 procent van de gebouwen controleren in Myrnohrad, in het oosten van Oekraïne. Myrnohrad is een gemeente op zo’n 5 kilometer van de stad Pokrovsk.

Om Pokrovsk wordt al een jaar hevig gevochten. De stad is een strategisch knooppunt. Als Pokrovsk valt, is dat een belangrijke stap in de verdere Russische opmars in Donetsk en de volledige verovering van de Donbas (de provincies Donetsk en Loegansk).

De Oekraïense president Zelensky had het na het topoverleg in Brussel met NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte en voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen over een 'goed en constructief' overleg. "We zitten op dezelfde golflengte."

Eenzelfde geluid is te horen bij von der Leyen, ook zij schrijft op sociale media dat de Europese steun voor Oekraïne ijzersterk blijft. "De veiligheid van Oekraïne moet op de lange termijn gegarandeerd worden als eerste verdedigingslinie van de Europese Unie."

Straks trekt Zelensky nog naar Rome voor overleg met de Italiaanse premier Giorgia Meloni.

De Oekraïense president Zelensky is zopas aangekomen in Brussel, waar hij een gesprek gepland heeft met de NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte, de commissievoorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en de voorzitter van de Europese Raad Antonio Costa. 

De leiders zullen het waarschijnlijk hebben over de bevroren Russische Euroclear-tegoeden. Oekraïne wil dat geld graag gebruiken in zijn oorlog tegen Rusland, maar voorlopig is premier Bart De Wever erg terughoudend om dat geld te 'ontvriezen'. Hij vraagt al een tijdje om een concreet wettelijk kader daarvoor en Europese garanties bij mogelijke herstelbetalingen.

Oekraïne heeft dit jaar 800 miljoen euro te kort om de geplande wapenaankopen met de VS te financieren. Dat zegt de Oekraïense president Zelensky. Ondanks de steun van de Europese bondgenoten, vindt Oekraïne dus onvoldoende middelen om de wapenimport te financieren. 

Daarnaast verwacht Zelensky dat er zo'n 13 miljard euro gepompt moet worden in het PURL-programma (het plan waarbij Europa Amerikaanse wapens aankoopt, om die aan Oekraïne te geven). 

Dat het Amerikaanse vredesplan niet in goede aarde viel bij de Oekraïners, is een understatement. In onderstaand artikel vind je een overzicht van het Amerikaanse vredesplan, en uitleg van Ruslandkenner Jan Balliauw over welke elementen moeilijk liggen en waarom. 

Na het gesprek in Londen tussen de Britse premier Starmer, de Franse president Macron, de Duitse bondskanselier Merz en de Oekraïense president Zelensky zou Starmer een online vergadering gehouden hebben met andere Europese leiders. Dat meldt zijn kantoor.

De teneur tijdens de vergadering is duidelijk: "Dit is een cruciaal moment en we moeten de steun voor Oekraïne en de economische druk op Rusland opschroeven", aldus de premier.

Het is vooral de eenheid tussen Oekraïne, de Europese landen en de Verenigde Staten die erg belangrijk is. Dat zeggen de leiders voorafgaand aan hun overleg in Downing Street in Londen. "We kunnen het niet zonder de Europeanen, we kunnen niet zonder de Amerikanen", zegt Zelensky. "Daarom moeten we nu enkele belangrijke knopen doorhakken."

Volgens de Britse premier Keir Starmer is het vooral belangrijk dat Oekraïne zijn zelfbeschikkingsrecht behoudt. "Zaken die impact hebben op Oekraïne, moeten beslist worden door Oekraïne", klinkt het. 

De leiders zullen nu verder overleggen over het Amerikaanse vredesplan. Er wordt geen afsluitende persconferentie gegeven, dus grote doorbraken worden er niet verwacht. Bondskanselier Merz herhaalde wel dat hij erg sceptisch is over het Amerikaanse plan.

De aanval op de stad Okhtyrka vond 's nachts plaats. Na een krachtige explosie vatte het gebouw vuur. 35 bewoners werden geëvacueerd.

Moskou heeft de afgelopen weken de aanvallen op de kritieke infrastructuur van Oekraïne opgevoerd in een poging het land te verzwakken nu de winter voor de deur staat.

De uitspraak van Trump dat hij een beetje teleurgesteld is omdat de Oekraïense president Zelensky zich "nog niet verdiept heeft in een Amerikaans voorstel om de oorlog met Rusland te beëindigen" moeten we volgens Fabienne Bossuyt, professor internationale politiek aan de UGent "niet heel ernstig nemen". "Ik denk dat hij gewoon een beetje gefrustreerd is", legt ze uit in De Ochtend op Radio 1. "Hij wil dat die deal er zo snel mogelijk komt, maar dat is niet zo realistisch."

Vandaag reist Zelensky naar Londen voor overleg met de Britse premier Starmer, de Franse president Macron en de Duitse bondskanselier Merz over het einde van de oorlog. "Een van de redenen waarom die gesprekken in Londen zijn is omdat Groot-Brittannië van alle Europese landen nog de nauwste relatie heeft met de VS, Hongarije buiten beschouwing gelaten, zij volgen een ander pad", legt Bossuyt uit. 

"Groot-Brittannië is traditioneel een goeie bondgenoot van de VS en staat aan de kant van de EU. Zij  hopen dat ze vandaag met Zelensky een plan kunnen uitwerken dat wel echt aanvaardbaar is voor Oekraïne en uiteraard ook voor Europa. Dat willen ze dan voorleggen aan de VS, omdat ze ervan uitgaan dat de VS verder het voortouw zal blijven nemen in de onderhandelingen, maar ze willen dat ergens helpen steunen voor Oekraïne." 

De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat hij "een beetje teleurgesteld" is in de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, omdat die zich volgens hem nog niet heeft verdiept in een Amerikaans voorstel om de oorlog met Rusland te beëindigen. 

Trump zei dat de Verenigde Staten zowel met de Russische president Vladimir Poetin als met Oekraïense leiders spreken. "Maar ik moet zeggen dat ik een beetje teleurgesteld ben dat president Zelensky het voorstel nog niet heeft gelezen, althans enkele uren geleden nog niet", zei Trump tegen journalisten op de rode loper bij de Kennedy Center Honors, een cultuurprijs. Volgens Trump is Zelensky "niet klaar" om een vredesdeal te tekenen.

De VS hebben de afgelopen weken een aangepast vredesvoorstel uitgewerkt na overleg met Oekraïne en Europese bondgenoten. Zelensky heeft eerder herhaald dat een akkoord alleen mogelijk is als Rusland zich volledig terugtrekt uit bezet gebied, terwijl Moskou vasthoudt aan territoriale concessies. De Amerikaanse pogingen tot bemiddeling verlopen daardoor moeizaam. 

Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zijn de recente gesprekken met vertegenwoordigers van de Verenigde Staten over een mogelijk vredesplan "constructief, maar niet gemakkelijk" geweest.

Zelensky sprak dit weekend met de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff en met Trumps schoonzoon Jared Kushner. Volgens hem kennen de Amerikanen inmiddels duidelijk de belangrijkste Oekraïense standpunten.

De Oekraïense leider reist nu door naar Europa, waar hij in Londen de Britse premier Keir Starmer, de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz zal ontmoeten.

De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky verdere steun toegezegd in de strijd tegen Rusland. De premier deed dat in een telefoongesprek aan de vooravond van een overleg tussen enkele Europese leiders en Zelensky in Londen. 

In het telefoontje verweet Meloni Moskou een "nieuwe reeks willekeurige aanvallen op burgerdoelen" in Oekraïne. Italië zal meer goederen leveren om de energie-infrastructuur en de bevolking daar te ondersteunen, waaronder generatoren.

Meloni neemt niet deel aan de bijeenkomst van maandag in Londen, maar sprak wel haar steun uit voor het lopende onderhandelingsproces.

Volgens professor Europese politiek Steven Van Hecke gebruikt premier Bart De Wever (N-VA) de verkeerde tactiek in zijn verzet tegen het plan van de Europese Commissie met de bevroren Russische tegoeden.

Zijn luide protest kan op weinig begrip rekenen bij andere lidstaten, zegt Van Hecke. "Kom nadien niet klagen als een soort Calimero dat de anderen niet bereid zijn om veel toegevingen te doen."

De Amerikaanse gezant voor Oekraïne heeft verklaard dat een akkoord om de oorlog in Oekraïne te beëindigen “bijna rond” is. Volgens hem zijn er nog 2 cruciale kwesties die opgelost moeten worden voordat een definitieve overeenkomst kan worden bereikt.

• Donbas-regio: De toekomst van dit oostelijke gebied, waar al jaren hevige gevechten plaatsvinden, blijft een van de grootste struikelblokken.

• Kerncentrale van Zaporizja: De veiligheid en het beheer van Europa’s grootste kerncentrale vormen een tweede belangrijk punt van discussie.

De gezant benadrukte dat beide dossiers bepalend zijn voor het slagen van de onderhandelingen. Hij gaf aan dat er aanzienlijke vooruitgang is geboekt, maar dat zonder een oplossing voor Donbas en Zaporizja een vredesakkoord niet haalbaar is.

Volgens Kellog zitten de onderhandelingen "in de laatste 10 meter van de marathon". En dat zijn de moeilijkste meters, voegt hij er nog aan toe.

De herstellingen aan het Oekraïense elektriciteitsnet zullen naar verwachting verschillende weken duren, zo meldde netwerkbeheerder Ukrenergo. Het net raakte zwaarbeschadigd na een grootschalige Russische luchtaanval in de nacht van vrijdag op zaterdag.

De situatie is ernstig, verklaarde de topman van Ukrenergo, Vitaliy Zaichenko, op de Oekraïense staatstelevisie. De herstellingen aan het netwerk zouden eerder weken dan dagen duren.

In de meeste regio's worden de stroomonderbrekingen hierdoor uitgebreid. In plaats van vier tot acht uur zonder stroom, wordt dat 12 tot 16 uur zonder elektriciteit in de meeste regio's. Vaak zullen gezinnen zo ook zonder drinkwater vallen

Rusland heeft afgelopen nacht opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op Oekraïne, ondanks de gesprekken over een einde aan de oorlog.

De centraal gelegen stad Krementsjoek werd aangevallen met drones en raketten, meldt het Oekraïense persbureau RBC-Ukraine op basis van de luchtmacht.  In de stad waren explosies te horen.

Inwoners meldden volgens het persagentschap stroomstoringen en problemen met de verwarming. Over mogelijke slachtoffers en de omvang van de schade is voorlopig geen informatie beschikbaar. 

Afgelopen nacht meldde Oekraïne al een grootschalige Russische aanval op de energie-infrastructuur in het land. 

Op Telegram meldt het Oekraïense leger dat er de afgelopen dag 161 gevechtshandelingen. Volgens Oekraïne zijn daarbij 1.080 "Russische indringers" gesneuveld.  

In delen van de Russische grensstad Belgorod is de stroom uitgevallen. De oorzaak is een ontploffing van een projectiel van een onbekende herkomst, zo schreef de gouverneur Vjatsjeslav Gladkov op Telegram. Een man raakte daarbij gewond. 

Volgens een plaatselijk Telegramkanaal zou de oorzaak waarschijnlijk een foutief afgevuurde Russische glijbom zijn die op een transformatorstation terechtkwam. Op het moment van de explosie was er alvast geen raketalarm van kracht.

Russische straaljagers vuren steevast vanuit het eigen luchtruim bommen af op Oekraïne. 

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft een "lang" en "constructief" telefoongesprek gehad met Steve Witkoff en Jared Kushner, de Amerikaanse onderhandelaars die een vredesdeal tussen Rusland en Oekraïne proberen te bewerkstelligen. 

Dat heeft Zelensky gemeld op zijn sociale media. Volgens Zelenski werden er "veel aspecten" besproken, waaronder de "belangrijkste punten die een einde aan het bloedvergieten moeten maken en de dreiging van een nieuwe Russische inval moeten elimineren, net als het risico dat Rusland zich niet aan zijn beloftes houdt".

"We zijn het eens geworden over de volgende stappen en de vorm van de besprekingen met de Verenigde Staten", vervolgt de Oekraïense president, zonder evenwel te verduidelijken wat die dan precies zijn.

De Britse premier Keir Starmer ontvangt maandag in Londen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz om mogelijke stappen richting een einde aan de oorlog in Oekraïne te bespreken.

Met de bijeenkomst wil Starmer opnieuw onderstrepen dat het Verenigd Koninkrijk onverminderd achter Oekraïne staat. De 4 leiders zullen het ook hebben over de lopende gesprekken tussen de Verenigde Staten en Oekraïne over veiligheids­garanties na een eventueel staakt-het-vuren. Twee weken geleden namen zij al gezamenlijk deel aan een virtuele meeting van de zogenoemde 'coalition of the willing', die werkt aan een Europese vredesmacht in Oekraïne zodra de gevechten zijn gestopt.

Ondertussen onderhandelen Amerikaanse en Oekraïense delegaties in Florida verder over een door Washington gesteund vredesplan. De regering-Trump voert daarbij de druk op Kiev op, terwijl de Russische president Vladimir Poetin belangrijke onderdelen van het voorstel afwijst, zoals de territoriale integriteit van Oekraïne en garanties tegen nieuwe Russische agressie.

Starmer benadrukt dat Oekraïne zelf moet kunnen beslissen over zijn toekomst. Volgens hem kan een Europese vredesmacht "een cruciale rol" spelen in de beveiliging van het land. De Amerikaanse en Oekraïense onderhandelaars verklaarden gisteren dat echte vooruitgang pas mogelijk is "als Rusland bereid is tot een serieus engagement voor duurzame vrede".

Oekraïens president Volodymyr Zelensky uit zijn dankbaarheid en respect voor alle soldaten. Vandaag is het de 'Dag van de Strijdkrachten' die sinds 1993 ieder jaar op 6 december wordt gevierd.

Op een officiële reactie van premier De Wever na de ontmoeting met Merz en von der Leyen is het nog wachten.

Intussen heeft Maximus, de kat die op het kantoor van De Wever woont, wel gereageerd. Volgens de poes is het "tijd om onze tanden te laten zien".

Vandaag praten Amerikanen en Oekraïeners in Florida voor de 3e dag op rij over vrede. Ze zeggen dat er al wat vooruitgang is geboekt in de gesprekken over een veiligheidsplan voor Oekraïne na de oorlog. Maar ze zeggen ook dat er maar echt een akkoord kan komen als Rusland zich ernstig engageert om een duurzame vrede te bereiken. En dat engagement hebben we tot nu toe nog niet echt gezien.

Rusland heeft vannacht opnieuw een massale aanval uitgevoerd met drones en raketten op Oekraïne. Daardoor moest onder meer ook de kerncentrale van Zaporizjaeen tijdlang stilgelegd worden.

Er werden in totaal 653 drones afgevuurd en 51 raketten, waarbij minstens 8 gewonden zijn gevallen. De aanval was vooral gericht op elektriciteitscentrales en andere energie-infrastructuur, en ook op een treinstation dicht bij de hoofdstad Kyiv. Het is bijna winter, dus Rusland probeert de Oekraïners in de kou te zetten

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft dezelfde boodschap als de Duitse bondskanselier Merz na afloop van hun onderhoud met Bart De Wever over het Euroclear-dossier de wereld ingestuurd.

Een doorbraak is er nog niet, maar alle partijen zijn het erover eens dat er een oplossing moet komen.

"De financiële steun aan Oekraïne is van cruciaal belang voor de Europese veiligheid. We hebben hierover een constructief gesprek gehad. We zijn overeengekomen dat we onze gesprekken voortzetten om op 18 december een akkoord te bereiken op de Europese top op 18 december", schrijft Von der Leyen op X.

Na afloop van het onderhoud met De Wever heeft de Duitse bondskanselier Merz het in een communiqué over een "constructief gesprek". Hij erkent de bezorgdheid van ons land en vindt dat alle landen hetzelfde risico moeten dragen.

"We zijn het erover eens dat, gezien de huidige geopolitieke situatie, de tijd dringt om te handelen", klinkt het. "Financiële steun aan Oekraïne is cruciaal voor de veiligheid van Europa. We hebben vanavond een zeer constructieve gedachtewisseling over dit onderwerp gehad. De specifieke bezorgdheid van België over het mogelijke gebruik van bevroren Russische tegoeden is onmiskenbaar en moet in elke denkbare oplossing worden aangepakt, zodat alle staten hetzelfde risico dragen."

"We zullen deze dialoog voortzetten met als doel tijdens de EU-top op 18 december een gezamenlijke oplossing te vinden."

Hongarije blokkeert het plan B van de EU om Oekraïne financieel te steunen. De EU overwoog een gezamenlijke lening af te sluiten, maar Hongarije weigert daar steun aan te verlenen, meldt Politico.

Voor zo'n lening is unanieme goedkeuring van alle lidstaten vereist. Nu Hongarije die weigert, valt deze optie weg.

Daardoor komt er extra druk op de andere mogelijke piste: het inzetten van bevroren Russische tegoeden – en daarmee ook op De Wever.

Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken steunt het standpunt van Bart De Wever in het Euroclear-dossier. "Vaak komen we in het nieuws met kritiek op deze regering, maar in deze neemt hij een juist en correct standpunt in. Het is het standpunt dat Vlaams Belang al enkele jaren inneemt", legt Van Grieken uit in De Afspraak Op Vrijdag.

"We hebben altijd gezegd dat het bevriezen van Russische middelen een goede zaak is. Ze confisqueren, aanslaan, dat trekt ons in een verhaal waar we helemaal niet ingezogen willen worden. Vlaams Belang heeft altijd een rationeel standpunt over heel het conflict. Laat u niet leiden door emotie en zorg dat alle maatregelen die je als natie neemt, leiden tot de-escalatie."

Van Grieken waarschuwt voor de gevolgen van het gebruik van de Russische Euroclear-tegoeden om Oekraïne te steunen. "Dan komt er escalatie. De boetes en de gevolgen gaan immens zijn, maar ook onze veiligheid komt in gedrang. Denk niet dat Rusland en Poetin dit zonder gevolgen zullen laten gebeuren. Ik denk dat premier de juiste keuze maakt."

"Het enige dat ik jammer vind, is dat toen wij dit standpunt enkele jaren geleden innamen, wij werden weggezet als Poetin-vrienden. Vandaag is het een standpunt dat Kamerbreed gedragen is. Dat is misschien het lot van Vlaams Belang: te vroeg gelijk hebben", besluit Van Grieken.

Volgens Wim Schoutens, professor risicobeheer aan de KU Leuven, zitten er zware risico's vast aan het gebruiken van de Russische tegoeden. Het gesprek tussen Merz, Von der Leyen en De Wever verandert daar weinig aan. "België zal hoogstens enkele extra garanties uit de brand kunnen slepen, maar het risico blijft. Voor heel Europa."

In Terzake legt hij uit welke risico's Europese leiders volgens hem over het hoofd zien.