Volgens de Britse krant Financial Times valt mogelijk deze week al de beslissing om de Russische tegoeden, vooral bij Euroclear in België, voor lange tijd te blokkeren. De beslissing om de tegoeden effectief aan Oekraïne te geven, waar België zich tegen verzet, moet volgende week donderdag vallen op de Europese top van regeringsleiders. België wil liever dat beide beslissingen samen genomen worden.
Het is nog niet zeker of er deze week al een beslissing valt over de Russische tegoeden, maar het idee doet alvast de ronde.
Waarover gaat het? De Russische tegoeden zijn sinds februari 2022 geblokkeerd door een Europese sanctie. Die moet om de 6 maanden worden verlengd, unaniem, door alle 27 lidstaten.
De vrees is dat Hongarije de verlenging niet meer zal goedkeuren. De Hongaarse premier Viktor Orbán steunt het Amerikaanse vredesplan, dat nadelig is voor Oekraïne.
Als hij de Europese sanctie niet wil verlengen, gaan de Russische tegoeden naar Rusland, en kan Europa ze niet gebruiken om Oekraïne te helpen, zoals Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen voorstelde.
Noodwet om Hongaars veto te omzeilen, en signaal naar Trump
Om een Hongaars veto te omzeilen, heeft de Europese Commissie een wetsvoorstel gemaakt om de Russische tegoeden voor onbepaalde tijd te blokkeren. Ze roept daarvoor artikel 122 van het Europees verdrag in, dat toelaat om in tijden van economische crisis beslissingen met meerderheid te nemen. Hierdoor omzeilt men een mogelijk Hongaars veto.
Door die beslissing al deze week te nemen, en de tegoeden voor lange tijd in Europa te blokkeren, zou Europa een signaal naar Washington sturen. In het oorspronkelijke Amerikaanse vredesplan zouden de tegoeden immers vooral moeten dienen om Amerikaanse bedrijven te steunen, en voor Amerikaans-Russische projecten.
België tegen loskoppeling
België wil naar verluidt liever niet dat de beslissing deze week al wordt genomen. Het zou een voorafname zijn op de discussie over het voorstel om de tegoeden aan Oekraïne over te dragen. Die staat gepland op de Europese top van regeringsleiders van 18 december.
Ons land vraagt extra garanties om ingedekt te zijn tegen alle mogelijke risico's, juridische procedures en tegenmaatregelen van Rusland.
België wil daarom aanpassingen aan de andere wetteksten die voorliggen, en die Euroclear zouden verplichten om tot 185 miljard euro Russisch geld over te dragen aan Europa. Als de tegoeden voor onbepaalde tijd geblokkeerd blijven, wordt alleszins het risico kleiner dat Euroclear plotsklaps 185 miljard aan Rusland moet uitbetalen door een Hongaars veto tegen de blokkering van de tegoeden.
Stapt België naar het Hof van Justitie? Niet uitgesloten
Wat als die extra garanties er niet komen, en de andere landen de beslissing om de tegoeden aan Oekraïne te geven bij meerderheid willen doordrukken, tegen de wil van België in? Antonio Costa, de voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders, suggereerde gisteren dat dit mogelijk zou gebeuren.
In dat geval sluit België niet uit dat het de beslissingen zal aanvechten bij het Europees Hof van Justitie. Mogelijk ook de noodwet die op basis van verdragsartikel 122 genomen wordt om de tegoeden voor langere tijd te blokkeren.
