Op dit ogenblik lijkt België de focus te zijn van verhoogde hybride dreiging. Dat heeft Chef Defensie Frederik Vansina gezegd in de Kamer. Hij verwijst daarvoor naar de recente incidenten met drones boven luchthavens en militaire domeinen, maar ook de cyberdreiging, de schepen voor onze kust en de "assertieve retoriek" op sociale media.
De baas van Defensie was in de Kamer uitgenodigd voor een gedachtewisseling over de Strategische Visie Defensie 2025, zeg maar de langetermijnvisie van deze regering op het leger en alle investeringen die daarmee gepaard gaan.
"Ik ben ervan overtuigd dat deze strategische visie de verdere wederopbouw van Defensie verder versterkt", aldus generaal Vansina. Die wederopbouw is gestart in 2016 en werd op een goede manier verdergezet door de vorige regering, vindt hij.
We hebben het einde nog niet gezien
Tijdens een groot deel van zijn uiteenzetting schetste Vansina de dreigingssituatie in de wereld, met een grote focus op de situatie in Oekraïne. Die oorlog heeft een nieuwe technologische realiteit blootgelegd: de toename van drones op het slagveld.
In 2025 zal Oekraïne liefst 4 miljoen drones op het slagveld hebben gebruikt, weet Vansina. "We hebben het einde nog niet gezien", waarschuwde hij. Vansina citeerde daarbij drones die meer en meer door artificiële intelligentie zullen worden aangestuurd - een tendens waar we binnen Europa heel huiverig tegenover staan om ethische redenen, legde Vansina uit.
Hybride dreiging
Die drones hebben ons land de voorbije weken een paar keer in rep en roer gezet. "Op dit ogenblik lijkt België de focus te zijn van een verhoogde hybride dreiging", zei de generaal.
Dat geldt overigens niet alleen voor ons land, maar het is zichtbaar in heel Europa. "We zien ook acties met grote indicaties dat ze zijn aangestuurd door Rusland", ging hij voort, zoals de sabotage van onderzeese kabels, cyberaanvallen, desinformatie, enzovoort.
Kwestie van maanden, niet jaren
Wat de strijd tegen die drones betreft, weerlegde Vansina dat Defensie het probleem verwaarloosd heeft. Het plan van minister van Defensie Theo Francken (N-VA) om de drones te counteren, is een deel van een globaal pakket.
Het zal nu enkele maanden - "geen jaren" - duren om te operationaliseren. De lessen uit Oekraïne leren de generaal evenwel ook dat het van belang is de laatste technologie mee te hebben in de drones én in de counter-drone-capaciteit.
In elk geval was de hulp vanuit onze buurlanden tegen de drone-dreiging "zeer welkom". Meer in detail wilde hij daarover echter niet treden.
Oorlogseconomie versus vredestijdprocedures
Vansina vestigde er nog de aandacht op dat Rusland volledig is overgeschakeld op een oorlogseconomie, met tanks, kanonnen en schepen die bij wijze van spreken dagelijks van de band rollen.
"De vraag is wat daar allemaal mee gaat gebeuren, mocht er morgen een vredesbestand komen in Oekraïne". Ondertussen zit ook China niet stil en ontwikkelt het zijn strijdkrachten en wapenarsenaal aan enorme snelheid.
Onze aankopen verlopen traag, terwijl onze tegenstanders veel sneller gaan
Frederik Vansina, Chef Defensie
Vansina toonde zich daarover bezorgd en vroeg de politiek na te denken over de manier waarop aankopen bij ons gebeuren.
"Wij werken met vredestijdprocedures, met allerlei tussenstappen en regels, waardoor aankopen traag verlopen, terwijl onze tegenstanders veel sneller gaan", luidde het.
"Ik weet niet of we in het Westen met onze vredestijdregels voortkunnen. Misschien moeten we met de Inspectie Financiën en anderen eens nadenken hoe we procedures kunnen versnellen."
