Nieuwe Amerikaanse Oekraïne-onderhandelaar treedt op de voorgrond: maak kennis met "drone guy" Dan Driscoll

Een van de speerpunten van Trumps buitenlandse beleid is een einde maken aan de oorlog in Oekraïne, die nu al 3 jaar en 9 maanden aan de gang is. Verschillende mensen binnen Trumps regering of entourage namen die taak de voorbije maanden op zich. De belangrijkste zijn minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en speciaal gezant Steve Witkoff (eigenlijk Midden-Oostengezant), met een ondergeschikte rol voor de eigenlijke Oekraïne-gezant Keith Kellogg.

De voorbije dagen kwam daar een nieuw gezicht bij: Dan Driscoll. Hij is momenteel staatssecretaris toegevoegd aan minister van Defensie Pete Hegseth en bevoegd voor de landmacht.

Driscoll werd vorige week samen met enkele hooggeplaatste militairen naar Kiev gestuurd om er het Amerikaanse 28 puntenplan aan president Zelensky te bezorgen. Afgelopen weekend vloog hij naar Genève om er deel te nemen aan de gesprekken tussen Oekraïne en de VS over dat puntenplan.

En omdat hij heel erg betrokken was bij de totstandkoming van de aangepaste versie in Genève, werd hij ook in staat geacht om Rusland in Abu Dhabi in te lichten over die versie, zegt een Amerikaanse overheidsbron aan de Britse krant Financial Times. In Abu Dhabi zou hij ook een ontmoeting hebben (gehad) met Kyrylo Boedanov, het hoofd van de Oekraïense militaire inlichtingendienst GUR.

Waar komt deze jonge veertiger zo plots vandaan?

Zijn bezoek aan Kiev was eigenlijk al langer gepland, maar dan wel met een ander doel. Driscoll zou er een deal sluiten over de aankoop van Oekraïense drones.

Driscoll prees eerder deze maand de capaciteit van Oekraïne om zulke geavanceerde drones op zo'n grote schaal te bouwen en had het over een voorbeeld voor de Amerikaanse defensie-industrie.

"Als je naar Oekraïne kijkt, zie je dat ze de huidige stand van zaken niet als voldoende aanvaarden. Ze hebben alles bedacht wat ze moesten doen om het gewenste resultaat te bereiken", zei hij daar toen over.

Maar dat bezoek kreeg plots een heel andere invulling, nadat Trump beslist had om Driscoll tot een soort "speciale vertegenwoordiger" te benoemen. Met als resultaat dat hij afgelopen donderdag een uur met president Zelensky sprak over het nieuwe Amerikaanse plan om de oorlog in Oekraïne te beëindigen.

Trumps beslissing om Driscoll mee het veld in te sturen, komt niet geheel onverwacht. De jonge veertiger is een rijzende ster binnen het Amerikaanse ministerie van Defensie, schrijft Politico. Trump noemt hem zijn "drone guy" ("drone-man"), omdat hij hamert op het gebruik van geavanceerde technologie binnen het leger.

Driscoll is steeds vaker het gezicht van ambitieuze defensieprojecten en stelt die plannen ook vaak voor aan de pers, meer dan minister van Defensie Pete Hegseth zelf, die de voorbije maanden vooral in het nieuws kwam met de naamsverandering van zijn functie en ministerie in "Oorlog", de vereiste fitheid van "te zware" militairen en het buiten jagen van heel wat journalisten uit het Pentagon.

Driscoll is geboren in North Carolina, de zoon van een Vietnamveteraan en de kleinzoon van een veteraan uit de Tweede Wereldoorlog. Hij heeft zelf 3,5 jaar in het leger gediend, waaronder 9 maanden in Irak in 2009. Hij verliet het leger als eerste luitenant, met meerdere militaire onderscheidingen. Later werkte hij in de Senaat en in een investeringsbank in North Carolina. 

Driscoll is ook een goede vriend van vicepresident J.D. Vance, met wie hij aan de Yale Law School heeft gestudeerd.

In zijn huidige functie als staatssecretaris beheert hij het jaarbudget van het leger en een personeelsbestand van meer dan 1 miljoen actieve militairen, National Guards en reservisten en meer dan 265.000 burgers die voor Defensie werken.

Hij is ook het waarnemend hoofd van het Bureau voor Alcohol, Tabak, Vuurwapens en Explosieven en de contactpersoon voor de inzet van de Nationale Garde aan de grens en in Amerikaanse steden. In die hoedanigheid was hij betrokken bij de omstreden ontplooiing van de National Guard in verschillende Amerikaanse steden, waardoor hij geregeld in het Witte Huis te zien was.

Dat hij nu een van de mensen is die de oorlog in Oekraïne moeten helpen te beëindigen, doet wel wat vragen rijzen. De relatie tussen Oekraïne en Rusland is heel complex. Trump zelf en zijn speciaal gezant Witkoff, een vastgoedinvesteerder, hebben het voorbije jaar al meermaals blijk gegeven dat ze de oorlog en de oorzaken ervan niet helemaal doorgronden. Niets op het cv van Driscoll doet vermoeden dat hij dé man is om het conflict op te lossen.

Maar anonieme overheidsbronnen hemelen hem op. "Zijn vriendschap met J.D. Vance heeft hem zeker geholpen om deze job te krijgen, maar al zijn succes nu is zijn eigen verdienste", zegt een bron dicht bij het Witte Huis aan Politico. "Hij is gewoon heel erg goed in zijn job."

Een andere bron zegt dat hij het voorbije jaar sterke relaties heeft opgebouwd binnen de West Wing van het Witte Huis (waar Trump werkt) en erg goed ligt bij de belangrijkste medewerkers van de president. En dat terwijl hij voor zijn benoeming als staatssecretaris buiten Vance weinig relaties had met de entourage van Trump.

"Driscoll wordt heel erg gerespecteerd en zijn talent en ervaring bewijzen dat hij de geknipte persoon is om de regering te helpen om vrede te brengen tussen Rusland en Oekraïne", zegt nog een andere bron dicht bij het Witte Huis.

Opvallend is dat Driscolls baas, minister van Defensie Hegseth, zelf amper betrokken is bij de vredesinspanningen in Oekraïne. Een bron binnen de regering weet volgens Politico waarom: er zou "niet veel vertrouwen in Hegseth" zijn "om zulke boodschappen aan belangrijke leiders over te brengen". "Op dit moment is er meer vertrouwen in Dan om dat te doen." 

Het doet wat denken aan het opzijschuiven van Keith Kellogg als Oekraïnegezant. De gepensioneerde driesterrengeneraal werd eind vorig jaar aan boord gehaald, nadat hij eerder een rapport had geschreven over hoe de oorlog in Oekraïne beëindigd zou kunnen worden.

Maar Kelloggs rol werd al snel beperkt tot gesprekken met Zelensky. De Russische president Poetin wilde hem niet zien, naar verluidt omdat hij binnen de entourage van Trump het meest Oekraïne-gezind is. En dus voegde Midden-Oostengezant Steve Witkoff al snel een tweede conflict aan zijn takenpakket toe. Van Kellogg zullen we allicht niet veel meer horen. Er wordt verwacht dat hij een van de komende weken opstapt als gezant.