Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen ziet 3 opties om Oekraïne de komende jaren te financieren. Dat schrijft ze in een brief aan de EU-lidstaten. Ze schrijft ook dat de EU-lidstaten de risico's zullen delen als het Russische geld zou worden gebruikt dat in Brussel geblokkeerd staat.
EU geeft België garanties over risico's bij gebruik van bevroren Russisch geld: "Eenvoudige oplossingen bestaan niet"
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Op de Europese top van vorige maand kwamen de regeringsleiders van de EU-lidstaten overeen om Oekraïne de komende 2 jaar te voorzien van een nieuwe grote lening.
Over hoe ze dat geld zouden bijeenkrijgen, bereikten ze geen akkoord.
De Europese Commissie stelde voor om geblokkeerd Russisch geld te gebruiken voor de lening, maar ons land lag dwars. Premier Bart De Wever uitte bezorgdheden over mogelijke financiële en juridische repercussies.
De regeringsleiders vroegen de Commissie daarop om opties te bedenken om de financiële steun aan Oekraïne geregeld te krijgen.
Von der Leyen ziet 3 opties
"We hebben 3 opties geïdentificeerd", schrijft Von der Leyen in een brief aan de regeringsleiders, die is gelekt in verschillende media.
bilaterale bijdragen of subsidies van alle (of zo veel mogelijk) lidstaten, berekend volgens hun bruto binnenlands product
de Europese Commissie leent zelf geld op de financiële markten en geeft dat dan door aan Oekraïne
het geblokkeerde geld van de Russische centrale bank wordt gebruikt als lening
De 3 opties hoeven elkaar niet uit te sluiten, schrijft Von der Leyen nog. Ze kunnen gecombineerd worden of na elkaar worden gebruikt.
Geblokkeerd Russisch geld bij Euroclear
Sinds de start van de Russische invasie in Oekraïne in februari 2022 staat zo'n 185 miljard euro van de Russische Centrale Bank geblokkeerd bij Euroclear, een financieel bedrijf met zetel in Brussel.
De winsten op dat geblokkeerde geld worden al langer doorgeschoven naar Oekraïne, maar de Europese Commissie wil nu ook de tegoeden zelf gebruiken voor een nieuwe lening van minstens 140 miljard euro aan Oekraïne. Geld dat Oekraïne dringend nodig heeft, om zich te kunnen blijven verdedigen tegen Rusland en het land draaiende te houden, zolang er geen einde aan de oorlog komt.
België verzet zich tegen het voorstel en vraagt harde garanties van de andere lidstaten, om bijvoorbeeld bij te springen als het geld ooit aan Rusland moet worden terugbetaald.
Von der Leyen somt garanties (én risico's) op
Von der Leyen schrijft dat België er niet alleen voor zal staan als wordt gekozen voor de derde optie. "De lidstaten moeten juridisch bindende, onvoorwaardelijke, onomkeerbare en opvraagbare garanties bieden, klinkt het.
De garantie zal ook gelden voor risico's die voortvloeien uit bilaterale investeringsverdragen met Rusland. België heeft sinds 1989 zo'n verdrag met Rusland.
Op de precieze omvang van de risicodekking gaat Von der Leyen evenwel niet in. Ook suggereert ze dat EU-lidstaten die een relevant bilateraal investeringsverdrag met Rusland hebben, dat verdrag beter opzeggen.
In de brief erkent Von der Leyen - die zich een grote voorstander van de derde optie had getoond - dat er wel degelijk risico's verbonden zijn aan het gebruik van de bevroren Russische tegoeden. Zo schrijft ze onder meer dat het gevaarlijk kan zijn voor de financiële markten.
"Europa kan zich geen verlamming veroorloven"
Von der Leyen wil dat de knoop volgende maand wordt doorgehakt.
"Europa kan zich geen verlamming veroorloven, hetzij door aarzeling, hetzij door het zoeken naar volmaakte of eenvoudige oplossingen die niet bestaan", schrijft ze in de brief.
De brief komt na een onderhoud dat Von der Leyen vorige vrijdag had met premier De Wever.
"Veel EU-leiders begrijpen bezorgdheden"
Tijdens een bezoek aan Brussel zei de Finse president Alexander Stubb vandaag overigens dat hij van mening is "dat veel Europese leiders de Belgische bezorgdheden, zowel politiek als juridisch, hebben begrepen.
"Ik hoop dat er oplossingen worden gevonden tegen volgende maand", zei Stubb, die vandaag De Wever ontmoet.
