Natalja (73), weduwe van eerste Tsjernobyl-slachtoffer, gedood bij Russische drone-aanval

Zeker 9 doden en meer dan 50 gewonden. Dat is de voorlopige balans van een reeks Russische aanvallen op verschillende delen van Oekraïne. Het Russische leger lanceerde gisteren 3 raketten en zeker 135 drones. 

Alleen al in de hoofdstad Kiev werden 7 mensen gedood. Een van de doelen was een hoog appartementsgebouw in het noordoosten van de hoofdstad. Het gebouw werd destijds speciaal gebouwd voor geëvacueerden van de ramp in de kerncentrale van Tsjernobyl, op 26 april 1986. De lokale bevolking noemt het gebouw daarom "Tsjernobyl".

Het appartementsgebouw werd aangevallen met een Shahed-drone, waarna brand uitbrak.  

Die brand kostte het leven aan Natalja Chodemtsjoek, de 73-jarige weduwe van Valeri Chodemtsjoek, het eerste dodelijke slachtoffer van de ontploffing in de kerncentrale. (Op de dag van de ontploffing zelf stierven 2 mensen, in de weken erna nog tientallen anderen. En op langere termijn nog vele anderen door de gevolgen van de straling.)

Natalja Chodemtsjoeks appartement brandde volledig uit. De vrouw werd met ernstige brandwonden naar een brandwondencentrum gebracht. Volgens Oekraïense media was 45 procent van haar huid verbrand. Afgelopen nacht is ze in het centrum aan haar verwondingen overleden.

Voormalig VRT NWS-journalist Jan Balliauw kon Natalja Chodemtsjoek 5 jaar geleden spreken, voor zijn documentairereeks 'In de ban van Tsjernobyl'. Haar man was op het moment van de ontploffing hoofdoperator van de koelpompen in de kerncentrale. Na de explosie is hij in de reactor gevallen. Zijn lichaam is nooit teruggevonden.

"Ik ga elk jaar naar de kerncentrale, op de verjaardag van mijn man, op 24 maart", vertelt ze in de documentaire. "En ik ga ook liever op 24 maart, want op 26 april (de dag van de ramp, red.) is er altijd zoveel volk. Dat is niks voor mij."

"Op 24 maart hebben ze aandacht voor mij. En mag ik mee naar de vierde reactor." Op die plaats is een herdenkingsplaat voor haar man aangebracht. Met een foto van haar man en de handdrukken van Natalja en haar dochter Larissa.

Na de ramp in de kerncentrale is ze nooit hertrouwd. "Ik heb gewoon zoveel medelijden met hem, omdat hij nooit begraven is. We waren ook net hierheen verhuisd. Er waren de kinderen. Onze zoon was 9 jaar oud."

Natalja werd pas jaren na de kernramp erkend als weduwe. "Ik werd verplicht om te procederen, zodat de rechtbank kon oordelen dat hij daadwerkelijk in de reactor was gebleven", vertelt ze. "Pas daarna heb ik zijn overlijdensakte gekregen en kon ik financiële bijstand aanvragen."

"Het sovjetsysteem heeft een man gedood, het racistische systeem heeft nu ook zijn vrouw gedood", reageert de Oekraïense journaliste Natasja Nagorna op Facebook. "Het Russische 'rijk' is een absoluut moorddadig kwaad."

In een bericht op zijn Instagram-profiel haalt voormalig VRT NWS-journalist Jan Balliauw herinneringen op aan Chodemtsjoek en het interview met haar.

"Ik herinner me nog altijd haar warme ontvangst, met blini's (een soort Oost-Europese pannenkoek, red.), en hoe ze me aan de keukentafel vertelde dat ze bij de bakker ook altijd iets kocht voor haar man, alsof hij nog mee aan tafel zat. Soms komt de oorlog te dichtbij..."

In het gebouw waar Chodemtsjoek werd gedood, woont ook Aleksej Ananenko. Hij is een van de 3 zogenoemde "duikers" die op de dag van de ramp van hun oversten de opdracht kregen om door ondergelopen gangen met radioactief water te waden, om kleppen open te zetten. 

Ook zijn appartement werd vernield door de drone-aanval van gisteren. Maar hijzelf zou ongedeerd zijn.

Ondanks zijn bijnaam, heeft Ananenko op de dag van de ramp nooit echt moeten duiken, want het water waar hij door moest, kwam maar tot aan zijn knieën. "Maar hij zette wel zijn leven op het spel om de wereld te redden", vertelt Balliauw in 2020 in een interview in Focus Knack , naar aanleiding van zijn documentairereeks.

Pas in 2019 werd Ananenko tot held van Oekraïne uitgeroepen, na de release van de HBO-serie 'Chernobyl' waarin zijn verhaal aan bod kwam.