Het Amerikaanse 28 puntenplan dat een einde zou moeten maken aan de oorlog in Oekraïne, verschilt niet zoveel van eerdere Amerikaanse voorstellen en komt opnieuw tegemoet aan heel wat Russische eisen. Vreemd, analyseert Ruslandkenner Jan Balliauw, want "Washington weet dat dit voor Europa en zeker voor Oekraïne onaanvaardbaar is".
Jan Balliauw: "Vreemd dat de VS met plannen blijft komen waarvan het weet dat die voor Europa en Oekraïne onaanvaardbaar zijn"
Freek Willems
Gepubliceerd:
In het kort:
De Amerikaanse regering heeft Oekraïne en Rusland een 28 puntenplan voorgelegd om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne.
De exacte tekst is nog niet bekend, maar wat erover gelekt is in de pers wijst erop dat het plan sterk tegemoet komt aan verschillende Russische eisen.
Vreemd, analyseert Ruslandkenner Jan Balliauw, want de Amerikaanse regering weet dat zulke plannen onaanvaardbaar zijn voor Europa en Oekraïne.
De kans dat de Oekraïense president Zelensky een dergelijk plan verkocht krijgt aan zijn bevolking, is onbestaande, zeggen zowel Jan Balliauw als Marijn Trio.
De Amerikaanse regering onderneemt een nieuwe poging om een einde te maken aan een oorlog die president Trump al veel langer had willen zien eindigen. Deze keer ligt een zogeheten 28 puntenplan op tafel. De Oekraïense president Zelensky heeft er vandaag een versie van ontvangen en hoopt het de komende dagen met Trump te bespreken.
De exacte tekst van het plan is nog niet publiek gemaakt, maar de grote lijnen ervan lekten al uit in de pers. En daaruit blijkt dat ook dit plan tegemoetkomt aan heel wat Russische eisen. Zo zou Oekraïne zich moeten terugtrekken uit de hele Donbas (de provincies Loegansk en Donetsk), dus ook uit gebieden die het nu nog controleert.
Oekraïne zou ook gedwongen worden om zijn leger te halveren. Een ander punt van het plan zou zijn dat Russisch opnieuw een officiële taal moet worden in Oekraïne.
Zelensky kan hier niet in meegaan, want dat zou betekenen dat Oekraïne zich zou overgeven en dat krijgt hij nooit verkocht aan zijn bevolking
Jan Balliauw, Ruslandkenner
Het Amerikaanse plan werd al positief onthaald door een van de Russische toponderhandelaars, omdat het "rekening houdt met Rusland", al wil het Kremlin er zelf nog niet te veel woorden aan vuil maken.
Dat ook dit nieuwe plan op zoveel vlakken aan de Russische eisen tegemoet komt, is opvallend, zegt Ruslandkenner Jan Balliauw in Terzake. "Het blijft voor mij vreemd dat dit soort plannen uit de Amerikaanse koker blijven komen, want het zijn recepten die in het verleden al eens op tafel zijn gekomen, waarvan ook Washington weet dat die voor Europa en zeker voor Oekraïne onaanvaardbaar zijn."
Zelensky kan hier niet in meegaan, is Balliauw stellig, "want dat zou betekenen dat Oekraïne zich zou overgeven en dat kan hij nooit verkocht krijgen aan de Oekraïense bevolking".
"Europa zou mee aan tafel moeten zitten, maar heeft zijn eigen huis niet op orde"
Neem nu het afstaan van de provincie Donetsk. Oekraïne controleert nu nog ongeveer een kwart van die provincie en in dat gebied liggen 2 belangrijke steden: Slovjansk en Kramatorsk.
"Die worden hevig verdedigd en zijn echte forten, die een verdere Russische opmars moeten tegenhouden. Dat die onder Russische controle zouden komen, is voor Oekraïne onaanvaardbaar. Als Rusland de hele Donbas heeft veroverd, dan ligt de weg bijna open om verder op te rukken. Als daar geen veiligheidsgaranties tegenover staan, is dat zelfs een gevaarlijke stap voor Oekraïne."
Zelensky krijgt dit nooit verkocht aan zijn bevolking. De president en de Oekraïense bevolking "kunnen maximaal akkoord gaan met een bestand op de huidige frontlijn", meent Balliauw, "dus zeker geen bijkomend grondgebied afgeven".
Ook de halvering van het leger is een brug te ver voor Oekraïne. "Dat zat ook al in eerdere voorstellen", weet Balliauw. "Oekraïne heeft nu een sterk leger, dat zijn grondgebied kan verdedigen. Als dat leger gehalveerd zou moeten worden of er een soort van rompleger zou moeten overblijven, dan zal Oekraïne zijn grondgebied niet meer kunnen verdedigen. En dan is ook die garantie tegen eventuele nieuwe Russische agressie weg en dat zal dus ook niet aanvaardbaar zijn."
Het valt Balliauw ook op dat er in dit plan van een internationale troepenmacht geen sprake meer is. Oekraïne heeft nood aan zeer strikte Amerikaanse veiligheidsgaranties, benadrukt hij, "maar dat betekent ook Amerikaanse militairen in Oekraïne". "Maar dat is ook in dit akkoord totaal onmogelijk. Zelfs de tussenoplossing van een soort Europese verzekeringsmacht sluit dit akkoord uit. Dus Oekraïne blijft hier eigenlijk zonder veiligheidsgaranties."
Oude kwalen komen terug
Ook VRT NWS-journalist en Ruslandkenner Marijn Trio vraagt zich af wat de Amerikaanse regering bezielt om met eenzelfde soort plan op de proppen te komen. "De vraag is dan of de omstandigheden zodanig veranderd zijn dat Oekraïne nu wel in een positie is om die verregaande Russische eisen te aanvaarden", zegt hij in het VRT NWS Journaal.
"Natuurlijk zijn er wel dingen die veranderd zijn. Zelensky staat onder zware druk en is verzwakt door een groot corruptieschandaal binnen de Oekraïense regering", zegt Trio.
"Daarnaast is Rusland nog altijd de druk aan het opvoeren met hele zware bombardementen, zoals in Ternopil, en elke dag opnieuw op energie-infrastructuur, waardoor er in sommige delen van Kiev vandaag tot 18 uur stroomonderbrekingen waren. En ook aan het front blijft Rusland druk zetten. Maar of dat nu voldoende is om Oekraïne tot zulke grote toegevingen te dwingen, dat denk ik niet."
Volgens Balliauw is dat corruptieschandaal en het feit dat Zelensky daardoor verzwakt is, een van de redenen waarom dit plan nu op tafel komt. "Het zijn heel moeilijke tijden voor Oekraïne."
"In het begin, toen de oorlog begon, had ik de indruk dat de corruptie verminderd was. Dat gaven ook ngo's toe die met corruptie in Oekraïne bezig waren. Maar blijkbaar zijn de oude kwalen teruggekomen."
"Oekraïne heeft altijd heel veel last gehad van corruptie", legt Balliauw uit. "En het is door het optreden van de onafhankelijke corruptiebestrijders dat dit aan het licht is gekomen, wat erop wijst dat het systeem eigenlijk wel werkt in Oekraïne. Dus er zijn nog wel garanties op dat vlak."
"Als er toch vrede zou komen, dan zou die misschien maar tijdelijk zijn"
