LIVE Geen begrotingsakkoord tegen morgen: beleidsverklaring met maximaal 1 week uitgesteld

Het kernkabinet, dat zijn de premier en de vice-ministers, onderhandelt vandaag niet meer voort. Verschillende ministers tekenen present in Florennes, waar de eerste F-35's aankomen. Er zou wel nog verder onderhandeld worden in werkgroepen.

De beleidsverklaring wordt met maximaal 1 week uitgesteld. Volgens het oorspronkelijke plan zou premier Bart De Wever (N-VA) morgen een toespraak houden over de plannen van de regering, tijdens de zogenoemde 'State of the Union'.

De speech wordt uitgesteld omdat het begrotingsakkoord nog niet rond is. De federale regering wil het begrotingstekort tegen 2029 met minstens 10 miljard euro terugdringen.

Na een weekend van bilaterale gesprekken tussen premier Bart De Wever (N-VA) en zijn vicepremiers zit het kernkabinet van de federale regering sinds vanochtend 9.30 uur opnieuw samen over de begroting. De kans dat er morgen een akkoord op tafel ligt, lijkt kleiner en kleiner te worden.  

Bij aanvang van de vergadering legde niemand verklaringen af, met uitzondering van MR-vicepremier David Clarinval. Op de vraag of de traditionale state of the union morgen zal uitgesteld worden, antwoordde hij kort met: "waarschijnlijk ja". De Wever had vorige week zelf al aangegeven dat 14 oktober voor hem niet per se een harde deadline is.

Het kernkabinet van de federale regering komt vanavond niet meer bijeen over de opmaak van de begroting.

Premier Bart De Wever (N-VA) en zijn vicepremiers zullen morgenochtend (maandag) opnieuw bijeenzitten over de begroting van volgend jaar.

Mogelijk zal dan beslist worden of de State of the Union van premier De Wever wordt uitgesteld. De premier wordt dinsdag in het Parlement verwacht om de begrotingsplannen uit de doeken te doen.

Dinsdag wordt premier Bart De Wever (N-VA) in de Kamer verwacht om de (begrotings)plannen van zijn regering uit de doeken te doen. Maar het is afwachten of de eerste minister die deadline zal halen.

Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) zei vanmiddag dat het niet mogelijk is om tegen dinsdag een akkoord te bereiken over de federale begroting. 

Daarmee heeft hij gezegd wat de andere regeringspartijen denken, zegt politiek journalist Bart Verhulst, die vandaag had postgevat in de Wetstraat om de verschillende ministers te onderscheppen, toen ze bij de premier langskwamen voor 1-op-1-gesprekken.

Verhulst herinnert eraan dat premier De Wever er de afgelopen week al op had gehint dat de 2e dinsdag van oktober voor hem geen harde deadline is. "Ik wil vooral een goed akkoord, dat is het allerbelangrijkste. Het is het belangrijkste dat we deze legislatuur nog moeten doen”, zo zei hij.

Strikt genomen moet de premier dinsdag de Kamer ook niet toespreken, zo legt Bart Verhulst uit. Er staat alleen in de Grondwet dat het Parlement moet samenkomen. Dat de premier het Parlement dan toespreekt over zijn beleid, is louter een traditie, die ooit gestart is door wijlen premier Dehaene. Het moet dus niet.

Wat wel moet, zo concludeert Bart Verhulst: woensdag moet Europa onze begroting voor volgend jaar hebben én op 31 december moet die begroting ook goedgekeurd zijn door het Parlement. 

Volgens minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) zal het niet mogelijk zijn om tegen dinsdag een akkoord te bereiken over de federale begroting. Dat heeft hij gezegd bij de start van een 1-op-1-gesprek met de premier Bart De Wever (N-VA). 

Dinsdag staat de zogenoemde "State of the Union" gepland, een toespraak over de plannen van de regering door de premier. Er werd tegen dan gehoopt op een akkoord over de inkomsten en uitgaven van de federale regering in 2026 en de komende jaren. De bedoeling is om het begrotingstekort tegen 2029 met minstens 10 miljard euro terug te dringen.

Premier Bart De Wever (N-VA) ontvangt deze namiddag de verschillende vicepremiers voor 1-op-1-gesprekken over de begroting. Jan Jambon (N-VA) was als eerste aan de beurt, momenteel zit de premier samen met vicepremier voor MR, David Clarinval. Of een akkoord tegen dinsdag nog haalbaar is? "We werken verder", zei Clarinval bij het binnengaan. 

PVDA-voorzitter Raoul Hedebouw voelt zich niet aangesproken door de kritiek vanuit N-VA dat zijn partij de polarisatie in de hand zou werken. "Als er één iemand veel polariseert, is het Bart De Wever, maar ik zou nooit zeggen dat hij verantwoordelijk is voor het geweld in de samenleving", zei Hedebouw zondag in De Zevende Dag.

Na de verijdelde aanslag tegen politici had N-VA-voorzitter Valerie Van Peel gehekeld dat niet alleen religieuze extremisten, maar ook extreemlinks en extreemrechts de polarisering in de hand werken. En op die manier zouden ze gevaarlijke situaties creëren. Van Peel citeerde daarbij voorbeelden van Vlaams Belang en PVDA.

Hedebouw vindt dat zijn N-VA-collega de situatie misbruikt. "Ik vind het erg wat Bart De Wever overkomt, dit is absoluut not done", zei hij, "maar wat is de link tussen de oppositie en jihadisme? Ik respecteer Bart De Wever. We debatteren hard en graag, maar rond ideeën. Ik eis het recht om radicaal kritiek te hebben."

Voormalig DéFI-voorzitter François De Smet is blij dat hij enkele jaren geleden 'neen' heeft gezegd tegen een samengaan van zijn partij met Les Engagés. Dat schrijft het persagentschap Belga.

"Mochten we toen 'ja' hebben gezegd tegen Les Engagés, dan zouden we in die vreselijke regering zitten", zegt De Smet vanmorgen bij de opening van een DéFI-congres.

DéFI is een kleine partij die vooral gericht is op de Franstaligen in Brussel en de Rand. Haar populariteit is al enkele verkiezingen op rij tanende. Ze heeft bijvoorbeeld maar één Kamerlid, François De Smet zelf.

De afgelopen jaren ging DéFI intern ook door zwaar weer, met onder meer jarenlang boegbeeld Olivier Maingain en zijn zoon die de partij de rug toekeerden.

Premier Bart De Wever (N-VA) heeft deze namiddag 1-op-1-gesprekken gepland over de begroting met de vicepremiers van de verschillende regeringspartijen. De federale regering probeert een akkoord te vinden om het begrotingstekort tegen 2029 terug te dringen met minstens 10 miljard euro. 

De afgelopen 2 weken werden daarvoor verschillende voorstellen gedaan: N-VA legde een indexsprong en een btw-verhoging op tafel, Vooruit pleitte voor een 'miljonairstaks', CD&V wilde kijken naar de managementvennootschappen en de flexijobs. 

MR-vicepremier Clarinval opperde gisteren dan weer extra geld om de economie aan te zwengelen. Ook maatregelen om langdurig zieken strenger te controleren en een verhoging van het remgeld worden besproken.

Dinsdag is de regeerverklaring van De Wever voorzien in het federaal parlement, al vond de premier dat eerder deze week geen bindende deadline voor een akkoord over de begroting. 

"Wij zullen blijven strijden tegen de extremistische dreiging in ons land." Dat zegt minister van Binnenlandse Zaken en Veiligheid Bernard Quintin (MR) op X als reactie op de mogelijke aanslag die verijdeld werd in Antwerpen.

"Ik wil hulde brengen aan het uitstekende werk van onze veiligheidsdiensten, die opnieuw hun nut en doeltreffendheid hebben bewezen bij de bescherming van onze democratie en instellingen", aldus nog minister Quintin.

Valerie Van Peel, de voorzitter van de partij van de premier, heeft veel respect voor "het kordate optreden" van de veiligheidsdiensten. Dat schrijft de N-VA-voorzitter op X. "Maar dit is ronduit beangstigend en niet de eerste keer. Ik hoop dat iedereen hierdoor nog eens nadenkt over de gevolgen van polarisatie en radicalisering."

"Laat ons ook niet vergeten dat er naast Bart (De Wever, red.) ook een gezin is. Mijn steun gaat uit naar de premier, zijn gezin en andere geviseerde collega’s."

Ook Tom Van Grieken reageerde op X op de verijdelde aanslag . "Islamitische terreur is dé vijand van de vrije, democratische samenleving", aldus de Vlaams Belang-voorzitter. "Opgelucht te lezen dat dankzij de goede tussenkomst van de veiligheidsdiensten een aanslag op premier Bart De Wever voorkomen werd. We moeten er alles aan doen om onze vrijheid en veiligheid te verdedigen."

In maart 2023 konden de autoriteiten al een aanslag tegen Bart De Wever verhinderen. De politie pakte toen 5 verdachten op bij verscheidene huiszoekingen in België. Het hof van beroep in Antwerpen veroordeelde de hoofdverdachte in april van dit jaar nog tot 6 jaar cel. Hij had propaganda van terreurgroep Islamitische Staat (IS) verspreid en stappen ondernomen om aan een aanvalsgeweer te raken.

Daarmee wilde hij een aanslag plegen op De Wever en een politiecommissariaat. De 4 kompanen van de twintiger kregen gevangenisstraffen tussen 3 jaar en 55 maanden. In eerste aanleg was het vijftal nog tot 7 à 13 jaar cel veroordeeld: toen werden ze nog schuldig bevonden aan poging tot terroristische moord, terwijl het in beroep om voorbereiding van een terroristische aanslag ging.

Verder kreeg De Wever in het verleden al meermaals te maken met verdachte pakjes of brieven. Zo kwam eind mei een poederbrief aan bij de Wetstraat 16, het kantoor van de premier in Brussel. Afgelopen vrijdag dook dan weer een verdacht pakket op in de brievenbus van zijn woning in Deurne. Het bleek uiteindelijk te gaan om een handschoen met iets in. De ontmijningsdienst van het leger DOVO nam het verdachte pakket mee voor analyse. De politie pakte vrij snel een verdachte op.

De federale procureur zei tijdens de persconferentie dat er dit jaar al een 80-tal nieuwe terreuronderzoeken zijn geopend. Dat zijn er nu al meer dan in 2024. “We zijn de laatste maanden veel bezig geweest over de schietpartijen in het drugsmilieu, maar we mogen terreur niet vergeten”, zegt justitiejournalist Helen Goedgebeur in De Afspraak. “We hebben wel het gevoel dat dat probleem onder de radar blijft, maar het is er nog altijd.”

Vorig jaar hadden meer dan 100 magistraten en politici extra veiligheid nodig, omdat ze geviseerd werden. Het dreigingsniveau in ons land blijft dus hoog, momenteel staat dat niveau op 3 op een schaal van 4. “Dat is al zo sinds de aanslag op de Zweedse voetbalsupporters in 2023. Dat is nog altijd ernstig.”

En dat dreigingsniveau blijkt ook nodig te zijn. “Als we rapporten van staatsveiligheid en onze eigen onderzoeken bekijken, zien we dat online radicalisering nog altijd iets is om waakzaam over te zijn. De leeftijden die je daar ziet, zie je ook weer vandaag: 24, 23 en 18 jaar.” De verdachten zouden elkaar wel kennen uit “vriendschappelijke context” en hebben elkaar niet online leren kennen.

Onze redactie verneemt uit goede bron dat de aanslag gericht was tegen onder meer premier Bart De Wever. Zijn kabinet wil voorlopig niet reageren. “Maar minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot schrijft over de premier op X en ook Theo Francken (Defensieminister, red.) benoemt hem. Daaruit kan je afleiden dat het inderdaad om de eerste minister gaat”, zegt Ivan De Vadder in Terzake. Of De Wever vanmiddag tijdens het vragenuur in de Kamer al op de hoogte was, is niet duidelijk.

“De locatie waar de politie alles gevonden heeft, ligt in vogelvlucht op een paar honderd meter van de woning van de premier. Dat is ook een aanwijzing dat het over hem zou gaan.” Al spreekt de federale procureur wel over een aanslag op politici. “Dat is heel opvallend, het zou dus om meer mensen kunnen gaan.” We weten voorlopig niet welke andere politici betrokken zijn.

Wetstraatwatcher Ivan De Vadder vindt het nieuws over de verijdelde aanslag op premier De Wever “zeer ontrustend”. Dat zegt hij in Terzake.  “Enkele maanden geleden zijn 5 mensen veroordeeld die een aanslag op hem beraamden. Dat was toen niet zo concreet, dit is van een ander kaliber. Nu is er een zakje met balletjes, een 3D-printer, een drone en een explosief dat in de maak was, gevonden. Dan gaat het wel behoorlijk ver.”

Het onderzoek liep al enkele maanden. Waarom was dit het moment om in te grijpen? “Wellicht is er communicatie onderschept of zijn ze dingen te weten gekomen waarom het dreigend genoeg was om meteen in te grijpen.” De Vadder was afgelopen dinsdag ook aanwezig op het openingscollege van UGent met De Wever als gastspreker. “Het is een interpretatie, maar het viel me heel hard op dat het in de zalen krioelde van mensen van veiligheidsdiensten.”

Of De Wever op de hoogte was van dit onderzoek is niet duidelijk. "Maar aangezien het onderzoek al maanden op de hoogte was, zal zijn kabinet misschien al wel info hebben gehad. De laatste jaren worden de bedreigingen tegen politici steeds groter. “De Wever heeft als burgemeester eens een bijl in zijn raam gekregen en kijk wat Bouchez onlangs is overkomen. Er wordt hevig gereageerd op politici, dat is een teken van deze tijd en een evolutie die ik niet toejuich.” 

Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot noemt het nieuws over de geplande aanslag tegen eerste minister Bart De Wever "diep schokkend". "Ik betuig mijn volle steun aan de premier, zijn echtgenote en zijn gezin, en mijn dank gaat uit naar de veiligheids- en justitiediensten, van wie het snelle optreden het ergste heeft voorkomen", zegt hij op X.  

Lees meer reacties van politici op het nieuws over de verijdelde aanslag in dit artikel:

In Deurne zijn 3 verdachten opgepakt voor poging tot terroristische moord. Dat zegt federaal procureur Ann Fransen. Het zo gaan om een "jihadistisch geïnspireerde aanslag op politici". Verschillende politici zouden het doelwit zijn geweest. Onder hen ook premier Bart De Wever (N-VA), verneemt onze redactie. Er is ook een zelfgemaakt explosief teruggevonden. 2 verdachten verschijnen voor de onderzoeksrechter, een 3e is vrijgelaten.

Lees meer in dit artikel:

Brussels formateur David Leisterh (MR) heeft een nieuwe gespreksronde gehouden met de onderhandelaars van MR, PS, Les Engagés, Groen, Open VLD en Vooruit). Onderwerp van gesprek: de begroting voor 2026 en een besparingsoefening van 1 miljard tegen 2029.

Vorige dinsdag had Leisterh aangekondigd dat hij vandaag een nieuwe begrotingstabel zou voorstellen. De eerste reacties zijn voorzichtig positief. 

De afgelopen tijd zeiden verschillende onderhandelaars herhaaldelijk dat de voorstellen van de formateur te blauw gekleurd waren. De gesprekken verliepen daarom erg stroef, wat Leisterh deed teruggrijpen naar gesprekken met de partijen afzonderlijk. 

Leisterh lijkt geluisterd te hebben naar de opmerkingen van de verschillende partijen. Er wordt gesproken van "een stap in de goede richting" "die mogelijk tot een compromis kan leiden". Wel zou er voor morgen geen plenaire vergadering gepland zijn. 

Intussen bevestigt het kabinet van uittredend minister van Begroting en Financiën Sven Gatz (Open VLD) dat Standard&Poor's niet morgen, maar maandagavond met een nieuwe rating voor het Brussels Gewest komt.

De Kamerleden hadden een hele reeks vragen voor verschillende ministers, maar moesten het meestal stellen met vrij nietszeggende antwoorden. Dat hoeft niet te verwonderen, want de kern zit momenteel volop in belangrijke begrotingsbesprekingen, waardoor de premier en de ministers zich liefst op de vlakte houden om die onderhandelingen niet in gevaar te brengen. 

Desondanks heerste een vrij rumoerige stemming in het halfrond. Dat evolueerde naar hilariteit toen minister van Consumentenzaken David Clarinval een vraag beantwoordde over de Europese regelgeving rond "vegetarische burgers". Totaal irrelevant, vindt Kjell Vander Elst (Open VLD), die vindt dat de EU wel belangrijker kwesties te regelen heeft. Clarinval stelt zich geen vragen over de regelgeving en trok de zaak wat in het belachelijke toen hij zei dat hij het probleem niet zou "saucissoneren". 

Volgend jaar investeert ons land 1,5 miljard meer in gezondheidszorg. Dat heeft minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) gezegd in de Kamer. Hij pleit er wel ervoor om die investeringen zorgvuldig te gebruiken. Kamerlid Caroline Désir noemt dat onvoldoende. "Dat bedrag bestaat alleen maar in de bubbel waarin u leeft", aldus Natalie Eggermont (PVDA).

"Ons motto is eenvoudig", aldus Vandenbroucke. "Meer geld voor de gezondheidszorg, maar ook meer gezondheid voor ons geld." Hij verwijst naar "zinloze uitgaven" in de sector. "De euro's die je uitgeeft aan maagzuurremmers zal je niet kunnen besteden aan geestelijke gezondheidszorg." De minister is naar eigen zeggen gewonnen voor "doelgerichte investeringen".

Zoals verwacht kreeg premier Bart De Wever (N-VA) heel wat vragen van de oppositie over het begrotingsoverleg. Hij kreeg scherpe oppositiekritiek van PS, Vlaams Belang, PVDA, DéFI, Ope VLD en Groen omdat hij het geld om de begroting op orde te krijgen bij de verkeerde mensen zou zoeken.

Veel wijzer werden we niet, want de onderhandelingen tussen de regeringspartijen lopen nog. "Nu geen inspanningen leveren zou schuldig verzuim zijn en het zou ook niets opleveren", aldus De Wever. "Het zou ons alleen maar dieper in de problemen werken."

De premier richtte wel een oproep aan de coalitiegenoten. "Wij zijn verkozen om onze verantwoordelijkheid te nemen en de moeilijkste sanering van de eeuw te realiseren. Laten we zo snel mogelijk aan de internationale markten tonen dat ons land doet wat nodig is om financieel weer gezond te worden."

In de Kamer wordt vanmiddag het traditionele vragenuurtje gehouden. Onder meer premier Bart De Wever (N-VA) krijgt vragen over het begrotingsoverleg, minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) over een eventueel staakt-het-vuren in Gaza en minister van Pensioenen Jan Jambon (N-VA) over de pensioenhervorming.

VRT NWS volgt het debat op de voet.

Minister van Buitenlandse Zaken en vicepremier voor Les Engagés Maxime Prévot is bereid om te praten over een indexsprong. "Ik zeg niet meteen ja of nee, maar als je 10 miljard moet vinden, is het normaal dat alles op tafel moet kunnen komen. Er moet op zijn minst over gedebatteerd worden. Iedereen zal extra moeten bijdragen." Dat zei hij bij Matin Première op RTBF. 

Premier De Wever legde het idee van een indexsprong op tafel tijdens de begrotingsonderhandelingen. Daarbij wordt de automatische loonindexering één keer overgeslagen: als de inflatie toeneemt, zullen de lonen niet meestijgen. De voorzitters van Vooruit en CD&V lieten meteen verstaan dat zo'n indexsprong voor hen niet kan. 

"Er wordt vaak gedaan alsof het een taboe is om daaraan te raken, maar langs de andere kant kunnen we het misschien zo aanpakken dat we de meest kwetsbaren ontzien. Dan kan het dat het voor individuele Belgen maar een kleine impact heeft. Maar omdat het op grote schaal is, kan het wel helpen voor de begroting", zegt Prévot.

"Zo kunnen we vermijden dat we veel stevigere maatregelen moeten nemen voor werknemers en gepensioneerden."

Premier Bart De Wever (N-VA) wil sleutelen aan de btw om het gat in de begroting te verkleinen. Het is één van de maatregelen die hij de afgelopen dagen op tafel legde binnen de regering. Vandaag gaan de begrotingsgesprekken opnieuw verder. 

De vakbonden zijn niet te spreken over het voorstel van premier Bart De Wever om een indexsprong door te voeren. “Dit is compleet onaanvaardbaar”, zegt Ann Vermorgen van de christelijke vakbond ACV. “De gewone werknemers dragen al ontzettend veel bij. Dit is de mensen pluimen waar ze bijstaan, dit is diefstal.” Volgens Vermorgen zou de regering beter enkele loonsubsidies herbekijken. “Zoals de subsidies voor eerste aanwerving. Dat heeft geen effect en kan je 700 miljoen euro besparen.”

Ook de socialistische vakbond ABVV wil niets weten van het voorstel van De Wever. “Er is nochtans beloofd dat ze niet aan de index zullen raken. En er zijn afspraken gemaakt met de Groep van Tien dat we de tijd kregen tot december 2026 om enkele zaken uit te werken over de loonindexering. Daar neemt hij nu een loopje mee, dit is woordbreuk.”

In 2015 voerde de regering van Charles Michel (MR) ook een indexsprong door. “De Nationale Bank heeft toen duidelijk gezegd dat de indexsprong niet heeft opgebracht wat ze hadden verwacht. In werkelijkheid hebben de mensen gewoon veel centen verloren.” Volgens de vakbonden een werknemer met 3.500 euro brutoloon door een indexsprong in totaal tussen de 20.000 en 25.000 euro netto minder verdienen op het einde van de loopbaan.

Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) kreeg het vanmiddag in het parlement zwaar te verduren van coalitiepartner CD&V voor het uitblijven van haar masterplan jeugdhulp. Gisteren bleek dat het aantal opnames in gesloten gemeenschapsinstellingen blijft stijgen.

Het geduld van CD&V raakt op, liet parlementslid Toon Vandeurzen weten. “Nederland telt dubbel zoveel minderjarigen als Vlaanderen, maar toch worden er evenveel opgesloten. Dat ligt niet aan de Vlaamse jeugd, die is niet crimineel of gevaarlijker. In Nederland slagen ze er gewoon beter in om preventief in te grijpen, onder andere via gezinsondersteuning.”

Gennez benadrukte dat het masterplan de afgelopen weken al op de ministerraad werd besproken. Volgens haar wijst de stijging in cijfers erop dat er sneller wordt ingegrepen. “Vorig jaar werden er 2 procent minder processen-verbaal opgesteld voor jeugddelicten”, zei ze. “We grijpen dus vroeger in, met als doel zowel de samenleving als de jongeren te beschermen. We isoleren hen tijdelijk om hen opnieuw op het juiste pad te brengen.”

Ze herinnerde eraan dat er 120 miljoen euro extra werd uitgetrokken voor investeringen in de jeugdhulp. “We hebben al geïnvesteerd in bijkomende opvangplaatsen, maar er is meer nodig. We moeten jongeren sneller kunnen helpen, vooral aan het begin van de keten, wanneer ze opgroeien in een problematische thuissituatie.”

"Geen indexsprong is onze duidelijke lijn sinds Georges-Louis Bouchez voorzitter van de MR is", laat John Hendrickx, woordvoerder van MR, aan onze redactie weten.

"MR heeft onder Bouchez werk centraal in de samenleving geplaatst. Werkenden mogen geen koopkracht verliezen en de index beschermt hen daartegen." 

Ook minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) kiest ervoor niet met de pers over een eventuele indexsprong te praten.

Vicepremier Frank Vandenbroucke (Vooruit) benadrukt bij aanvang van de begrotingsgesprekken dat "iedereen een grote inspanning zal moeten doen". 

"Het gaat alleen maar lukken als dat rechtvaardig gebeurt. De zwaarste inspanning zal moeten liggen bij de sterkste schouders", zegt hij tegen onze VRT NWS-ploeg.

Vandenbroucke weigert iets te zeggen over een indexsprong. 

Bij een indexsprong wordt de loonindexering een keer overgeslagen als middel om het gat in de begroting te dichten. 

De salarissen van het overheidspersoneel, de pensioenen en de uitkeringen worden dan niet automatisch verhoogd.

Het is ook een manier om de concurrentiekracht van bedrijven tegenover het buitenland te verhogen. Veel landen kennen geen automatische indexering.

Binnen de begrotingsgesprekken zal de federale regering op zoek moeten naar extra inkomsten, bijvoorbeeld door extra belastingen. Al wilde premier Bart De Wever (N-VA) vandaag niet reageren op mogelijk extra belastingen. “Dat komt natuurlijk door zijn rol als premier. Hij wil zijn coalitiepartners niet schofferen”, zegt Hannes Heynderickx, chef politiek bij Het Nieuwsblad, in De Afspraak. “Hij moet zijn rol als premier spelen en hij moet een compromis zien te vinden.”

Intussen spreken de regeringspartijen over verschillende bedragen om die begroting op orde te stellen. Zo spreekt de premier bijvoorbeeld over 10 miljard euro. "Ik vrees dat we op een punt zijn gekomen dat als we de begroting gezonder willen maken, we dat allemaal gaan voelen. En op bepaalde domeinen zijn er hervormingen nodig. Bij de langdurig zieken zit er inderdaad misbruik, maar ook bij de grote vermogens is er sprake van misbruik. Hopelijk gaan ze dat bekijken."

"Maar de begrotingsinspanningen zijn van zo’n grote orde dat ze bepaalde verkiezingsbeloftes moeten gaan uitstellen. Zoals dat bij de erfbelasting in Vlaanderen is gebeurd. Politici moeten daar ook eerlijk over zijn, vind ik." De premier wil alvast onderhandelen over een goed akkoord en stelt zichzelf geen deadline op. "Hij schuift de druk van zich af. Maar ik denk dat hij graag zijn State of the Union zal willen geven op dinsdag 14 oktober."

De 6 Brusselse partijen MR, PS, Les Engagés, Groen, Open VLD en Vooruit - die onderhandelen voor de Brusselse regeringsvorming - hebben vandaag 4 uur samengezeten over de begroting. Dat meldt persagentschap Belga. De nieuwe Brusselse regering zal op zoek moeten gaan naar 1 miljard euro.

De onderhandelingen verliepen de afgelopen 2 dagen vrij moeizaam en stroef, is bij verschillende onderhandelaars te horen. Daarbij werd de 2e begrotingstabel van formateur David Leisterh (MR) overlopen, waarbij sommigen met tegenvoorstellen kwamen. De discussies verliepen bij wijlen geanimeerd.

Morgen gaat Leisterh op basis van de 2e tabel een nieuwe tabel opstellen die vertrekt van een evenwicht tussen de onderhandelaars rond de tafel, die hij donderdag aan hen zal voorleggen. Zoals bekend wordt er vertrokken van een geschat tekort van 1,5 miljard euro om dat tekort met een miljard te verminderen. 

Ongeveer een derde van de gepensioneerden zouden hun pensioenbedrag fors zien dalen als je de geplande pensioenmaatregelen nu al zou toepassen. Dat zeggen althans de vakbonden op basis van een simulatie door de Federale Pensioendienst. Maar daarbij laten ze wel heel wat broodnodige nuance weg, reageert bevoegd minister Jan Jambon (N-VA).

Bij ongewijzigd beleid zal onze welvaartsstaat zonder enige twijfel instorten, en dus heeft hij als premier van de federale regering geen andere keuze dan het beleid te voeren dat in het regeerakkoord is afgesproken. Dat is de belangrijkste boodschap van premier Bart De Wever (N-VA) tijdens het openingscollege politicologie aan de Universiteit Gent. Hij verpakte zijn boodschap in een uitvoerig onderbouwde lezing van zo'n anderhalf uur. 

De regering zoekt volgens premier De Wever "minstens 10 miljard" bij begrotingsonderhandelingen. "Dat bedrag heb ik genoemd omdat dat het minimum is dat Europa ons oplegt", nuanceert hij. "Uiteraard mag het meer zijn. Als het enigszins kan: liefst."

De deadline van 14 oktober wil hij niet in steen beitelen. "Ik wil vooral een goed akkoord, dat is het allerbelangrijkste. Het is het belangrijkste dat we deze legislatuur nog moeten doen."

"Wat is uw grootste politieke fout geweest?" De laatste vraag vanuit de zaal verraste De Wever. "Op persoonlijk niveau is dat antwoord niet moeilijk: ik heb in 2007 mijn woord gegeven aan iemand en dat niet kunnen houden. Dat was aan Jean-Marie Dedecker. Daar ben ik als mens bijna aan ten onder gegaan. Daar heb ik veel van geleerd en die fout zal ik nooit nog herhalen."

"De grootste foute politieke keuze lijkt mij de onervarenheid waarmee wij in de Zweedse coalitie zijn gestapt en de manier waarop wij de onderhandelingen hebben gevoerd. Het resultaat dat we bij de onderhandelingen hebben bekomen, was onvoldoende. Het vertrouwen dat wij stelden in de loyale uitvoering van die afspraken, was naïef." 

"Dat heeft ons gekost. 'Ons' betekent onze partij en ons land. We hadden meer moeten kunnen doen. Daar zijn we toen bekaaid vanaf gekomen en dat was misschien terecht. Misschien moesten we dat soort leerschool hebben om het nu beter te doen."

Hij wijst naar de hervormingen die de regering nu doorvoert, die volgens hem al jaren lagen te wachten. "Als we nu ons saldo op korte termijn kunnen verbeteren door harde maatregelen te nemen en de explosieve groei van onze schuld kunnen afremmen, denk ik dat we het leergeld van de Zweedse regering betaald hebben. De keerzijde is: als ons dat niet lukt, zullen daar consequenties aan moeten vasthangen wat mij betreft. Maar nu begeef ik mij op heel glad ijs..."

De premier vraagt zich af of we, gezien de traagheid van Europa, niet voorop moeten lopen met een groep landen om broodnodige hervormingen door te duwen. "Daarom stof ik de oude droom van de Benelux altijd terug af. Wij hebben dit al eens gedaan: aan Europa tonen wat de way forward is. Door onze markten te integreren, onze arbeidsmarkt op elkaar af te stemmen, ons onderwijs te integreren, … Waarom zouden we dat niet doen?"

Met die boodschap sluit hij zijn lezing af.

De Wever kijkt vooral naar Europa. Dan gaat het over de aanpak van migratie, maar ook over de aanpak van de Europese binnenmarkt. De onderlinge economische concurrentie binnen Europa is volgens hem onhoudbaar groot. "Wij voeren een zeer harde handelsoorlog tegen onszelf. We zouden 10 procent economische groei hebben als we dat niet meer zouden doen."

"Innovatie vergt ook investeringen: laat ons daarom een Europese kapitaalunie maken. Als wij onze economie naar maximaal niveau moeten brengen, moet dat op Europees niveau gebeuren. Dit is het enige waar wij op Europees niveau mee bezig moeten zijn."

"Wij hebben allerlei nobele doelen. Maar we moeten onze prioriteiten rangschikken. Krijg je die in orde, dan komen alle andere doelen ook in orde. Doen we dit niet, dan zijn we een vogel voor de kat."

Daarom is de vraag: wat kan je dan wel doen? "We hebben al een aantal hervormingen gedaan, onder meer in de pensioenen", zegt De Wever. "De stijging in de vergrijzingsuitgaven wordt daardoor meer behapbaar."

"We beperken ook de werkloosheidsuitkeringen in de tijd. We zullen in januari een aantal dingen zien waar we niet vrolijk van worden. We zullen harde botsen krijgen. Maar het is onhoudbaar om het niet te doen."

"De langdurig zieken zullen wij aanpakken. Ook het migratiebeleid wordt strenger. En ja, wij zullen proberen de productiviteit te verhogen door de arbeidsmarkt te flexibiliseren. Daarnaast proberen we de inkomens van werkenden te verhogen." Verder wijst hij op het energiebeleid: weer inzetten op kernenergie."

Is dat dan genoeg? "Ik wou dat het waar was. We zullen in de richting gaan, maar fundamenteel zullen we er nog altijd niet zijn. Een aantal problemen kunnen enkel op een hoger niveau worden opgelost."

Om de productiviteit aan te zwengelen, moet je innoveren, zegt De Wever. Maar ook op dat vlak lopen we achter op de VS. "We zijn niet de bakermat van innovatie, wel van regelgeving."

Je zou ook met veel meer mensen kunnen gaan werken. "Om die welvaartsstaat te stutten, moet je met meer dan 80 procent gaan werken. Maar ook op dat vlak zijn we niet zo goed bezig." Dat we ook mensen met migratieachtergrond niet aan het werk krijgen, is volgens hem een enorme handicap.

Minder uitgeven dan maar? "Maar we staan nu net in de absolute top in overheidsuitgaven. Dat zijn vooral sociale uitgaven. Ik ben voorstander van een sterke sociale zekerheid, maar ze moet wel betaalbaar zijn."

De Wever heeft geen opbeurende cijfers voor de zaal. Zo toont hij de bevolkingspiramide, met een stijgend aandeel ouderen ten opzichte van het aantal werkenden. "U gaat het nog meemaken dat u met 2 mensen 1 gepensioneerde zult financieren, terwijl dat in mijn tijd 4 werkenden waren."

Tegelijk is de productiviteitsgroei in vrije val. "Dat was destijds de motor van de welvaartsexplosie, waar wij al 200 jaar op draaien. Maar die groei neigt nu eerder naar nul. Dit remt ons potentieel tot economische groei."

"Ons model van de welvaartsstaat zal bij ongewijzigd beleid instorten", stelt De Wever. "Nog tijdens jullie leven. Dat is omdat we steeds meer zijn gaan kijken naar de herverdeling, naar de zuilen, en niet naar de welvaart, de sokkel."

"Ter linkerzijde is men zelfs groei op zichzelf in twijfel gaan trekken. Zelfs iemand als Paul Magnette heeft 'degrowth' omarmd. 'We moeten beter herverdelen, dan komen we er wel.' Nee, dan komen we er niet. Maar als je dat zegt, ben je kil."

"Herverdeling kan er volgens mij wel komen, maar enkel als je die sokkel kunt versterken. Welvaart is het fundament waar al de rest op rust. Die welvaartscreatie mogen we niet uit het oog verliezen, maar dat hebben we wel gedaan. De overheidsuitgaven zijn ontspoord. Dat is onhoudbaar."

De Wever vertelt hoe arm Vlaanderen nog niet zo lang geleden was. "In de 19e eeuw stierven hier mensen van de honger. Een stad als Brugge moest de stadspoorten zelfs sluiten omdat de stad de hongerlijders niet aankon. Meer dan de helft van de Vlamingen stierf aan infectieziekten."

In de 20e eeuw streden het kapitalisme en het communisme als model om de welvaart van mensen te verbeteren. "Het kapitalisme heeft gewonnen", concludeert De Wever, "en het was niet nipt." 

Toch ziet hij ook de mankementen van puur kapitalisme. "De VS komen daar wellicht het dichtst bij. Als je daar komt, zie je die mankementen. Je ziet daar overal daklozen die door niks worden opgevangen. Veel mensen hebben geen toegang tot medische zorg en onderwijs is zeer duur. Dus die Amerikaanse droom is in een economie van vandaag een holle schil, fictie."

Ons model ziet er toch anders uit, zegt hij: de welvaartsstaat. "De sokkel is welvaart: eerst moet er geld verdiend worden. De zuilen ouderenzorg, ziekenzorg en armenzorg steunen daarop. Als de sokkel wegvalt, storten de zuilen in." Volgens hem kan je die zuilen niet groter maken, als ook de sokkel niet groter wordt.

Professor politicologie Carl Devos (UGent) wijst erop dat de lezing van premier Bart De Wever 10 jaar komt na zijn vorige passage daar. Toen haalde Bart De Wever, te midden van een migratiecrisis, hard uit tegen het 'wir schaffen das' van Angela Merkel. Zijn mening daarover is nu eerder mainstream geworden, zegt Devos.

De Wever opent daar zelf ook mee. "Ik heb toen gezegd: we staan aan de vooravond van een opstoot van racisme en extremisme in Europa. Dat is volledig uitgekomen. Zelfs in Duitsland zitten we nu aan cijfers van 20 procent voor extreemrechts. Wie dat in 2015 zei, had men voor gek verklaard."

Volgens De Wever zie je het ongenoegen van de Europeanen vertolkt in de stembus. "Doordat die positie van de extremen sterker wordt, worden landen onbestuurbaar. Kijk naar Frankrijk." Zijn punt, met een knipoog: "Het loont de moeite om naar mij te luisteren en eens out of the box te denken."

De lezing van Bart De Wever gaat over de welvaartsstaat, zo zegt de premier voor de start. "Als we niks doen, zal die instorten tijdens het leven van deze studenten, dat is mijn these." Om eraan toe te voegen: "Ik hoop dat ze in Brussel ook luisteren."

De federale regering moet komende week op zoek naar vele miljarden euro's om het begrotingstekort enigszins binnen de aanvaardbare grenzen te houden. Afhankelijk van de bron varieert de ambitie tussen de 8 en de 20 miljard euro.

Een van de ideeën die nu op tafel liggen, is een taks van 2 euro op de invoer van pakjes van buiten de EU, zoals die van grote webshops als Alibaba, Temu of Shein. De krant De Tijd schreef dat eerder al en het nieuws is ons bevestigd.

De taks - die zelfs bij de MR weinig tegenstand lijkt op te roepen - was oorspronkelijk een Europees voorstel om de massale toestroom van spotgoedkope buitenlandse pakketjes wat te temperen. Het idee lijkt hier nu concreet te worden uitgewerkt om het gat in onze begroting te helpen dichten. 

De mogelijke opbrengst wordt nog berekend, maar zou volgens schattingen enkele honderden miljoenen euro's kunnen bedragen.

Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) wil het actieplan tegen drones versnellen, zeker na het incident van vorige week op de militaire basis van Elsenborn. Dat heeft hij gezegd in San Francisco, waar de minister deelneemt aan de economische missie. "De situatie is dringend."

Lees er hier meer over:

Het parket van Charleroi heeft bevestigd dat er bedreigingen geuit werden tegen MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez, net voor een activiteit van de partij woensdag in Thuin (Henegouwen). Het was Bouchez zelf die zondagmiddag in VTM Nieuws zei dat hij bedreigd werd.

De dader is intussen opgepakt en weer vrijgelaten. Bij een huiszoeking werden een vuurwapen en munitie in beslag genomen.

Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken vindt dat het aantal sectoren waar er met flexijobs kan gewerkt worden te fel uitgebreid is. "Dat is een tikkende tijdbom onder de sociale zekerheid", zegt hij in De Zevende Dag.

Een flexijob is een aanvullende job, naast je vaste job, waarbij je geen extra belastingen betaalt. In het begin kon je alleen flexijobben in bijvoorbeeld de horeca, maar het systeem is uitgebreid.

"Er zijn nu mensen die 4/5e werken en een dag flexijobben, die meer verdienen dan iemand die fulltime werkt. We moeten dat systeem gebruiken waarvoor het bedoeld is, bijvoorbeeld in de horeca."

Voorzitter Yvan Verougstraete van Les Engagés pleit voor een "positief protectionisme". Dat deed hij bij de politieke rentree van Les Engagés in het wetenschappelijk avonturenpark Sparkoh! in Frameries nabij Bergen.

Hij gaf ook een aantal krachtlijnen van de partij voor de komende budgettaire onderhandelingen, zowel federaal als voor de deelstaten. Voor Verougstraete is het tijd om "over te stappen van vrije handel naar eerlijke handel". Op budgettair vlak willen Les Engagés de "fiscale revolutie" voortzetten, waarbij ze zowel uithalen naar links als naar rechts.

"Sommigen blijven beweren dat het volstaat om de rijken te belasten", hekelde Yvan Verougstraete, die dit ziet als een "magische kaart, een joker" van links. In plaats van de 'miljonairsbelasting' zijn Les Engagés eerder bereid tot een "eenmalige heffing op de hoogste vermogens".

De voorzitter riep ook op om "de taboes van rechts te doorbreken". "Belasting betalen is geen vies woord, maar een noodzakelijke daad van solidariteit", meende hij. "Als de staat goed wordt beheerd, heeft het zin om belasting te betalen. Maar het moet wel eerlijk zijn."

Open VLD Brussel blijft aan de onderhandelingstafel over de begroting in Brussel. Dat heeft het regiobestuur van de partij bevestigd. "Open VLD Brussel is tevreden met de geplande inspanningen van 1 miljard euro, waarvan minstens 800 miljoen euro recurrente besparingen die duidelijk moeten worden geïdentificeerd."

Toch betreurt Open VLD het gebrek aan ambitie bij de andere partijen. "We zijn ambitieuzer voor Brussel, maar staan daarin jammer genoeg alleen." Tegelijk waarschuwt de partij dat het voorgestelde traject op termijn problemen kan veroorzaken voor de financiering van het gewest, "al beseffen we dat het alternatief, lopende zaken, nog erger is".

Open VLD had gisteren bedenktijd gevraagd over het voorstel van Brussels formateur David Leisterh (MR). MR, PS, Les Engagés, Groen en Vooruit gingen al akkoord. Maandag zitten de partijen opnieuw aan tafel.

Brussels formateur David Leisterh (MR) heeft een nieuw budgettair voorstel voorgelegd aan de 6 partijen die een Brusselse begroting proberen uit te werken. MR, PS, Les Engagés, Groen en Vooruit gingen akkoord met de tekst. Open VLD bespreekt het voorstel morgen. Dat meldt persagentschap Belga.

Maandagnamiddag wordt verder onderhandeld met alle partijen samen.

N-VA-parlementslid Axel Ronse ondervraagt minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) in de Kamer over zijn beleid rond langdurig zieken.

"Vroeger kon u nooit lachen. Maar nu hebt u terug werkvreugde. Ik zie iemand die verlost is van de PS, van de Open VLD. Die eindelijk kan doen wat moet gedaan worden. Go go go Vandenbroucke." De minister kan een glimlach maar moeilijk onderdrukken. 

Morgen zit het federale kernkabinet opnieuw samen over de begroting. De onderhandelingen beloven stevig te worden, de regering moet op zoek naar miljarden euro's om het gat in de begroting te verkleinen. 

"De oefening is gigantisch en dus zal iedereen met een open vizier aan tafel gaan", blikt N-VA-voorzitter Valerie Van Peel in Villa Politica vooruit. Ze stoort zich niet aan de voorstellen die andere partijen in de media doen, integendeel: "Het toont dat de urgentie bij iedereen er wel is"

N-VA verzet zich niet op voorhand al tegen nieuwe belastingen. "Als je de grootte van de oefening ziet, dan moeten we allemaal met een open vizier aan tafel gaan"

De partij van de premier wil in de eerste plaats wel op andere manieren geld vinden. "We kijken eerst naar hervormingen en het beperken van de uitgaven. Wat onze partij betreft moeten we dat eerst helemaal uitpluizen, tot alles wat mogelijk is. En dan zullen we met open vizier verder spreken."

In de Kamer is het wekelijkse vragenuurtje begonnen. In Villa Politica debatteren parlementsleden Oskar Seuntjens (Vooruit) en Koen Van de Heuvel (CD&V) over de lopende begrotingsonderhandelingen. Die laatste is geen fan van de miljonairstaks die Vooruit gisteren voorstelde: "We moeten opletten dat we niet direct bij de middenklasse zitten". 

Premier Bart De Wever (N-VA) reageerde na zijn persconferentie op de EU-top in Kopenhagen ook op vragen over de begroting. Hij ging kort in op het voorstel van Vooruit-voorzitter Conner Rousseau om een miljonairstaks in te voeren.

"Het is het prerogatief van partijvoorzitters om hun ideologie de vrije loop te laten in de media. Dat doen ze heel graag en heel goed. Ze weten dat dat mijn leven alleen maar moeilijker maakt, maar dat maakt hun rekening niet, maar wel de mijne." Inhoudelijk wil hij niet reageren op het voorstel: "Het is dom in onderhandelingen om publiek commentaar te geven op wat andere mensen zeggen."

Vanaf morgen zit De Wever opnieuw samen met zijn vice-premiers voor begrotingsgesprekken. Naar hoeveel miljard euro ze precies op zoek gaan, wil de premier niet kwijt.

"Het is een serieuze inspanning. Wat de regering tot nu toe heeft gedaan op het vlak van pensioenen en arbeidsmarkt is heel nuttig voor het begrotingstekort op lange termijn, maar op korte termijn is onze schuld te hoog en het tekort is te groot. We lijken op dat vlak te veel op Frankrijk, en daar moeten we vanaf."

De 6 partijen die zich die zich onder leiding van Brussels MR-kopstuk David Leisterh over de Brusselse begroting buigen (MR, Les Engagés, PS, Groen, Open VLD en Vooruit) hebben vandaag rond de tafel gezeten. Bedoeling is om tegen 2029 1 miljard te besparen. Na afloop van de vergadering wilden de onderhandelaars niets kwijt over de voortgang. Morgennamiddag zouden de gesprekken worden hervat.

Ecolo, de Franstalige zusterpartij van Groen, gaat door een moeilijke periode. De afgelopen weken hebben verschillende belangrijke figuren het schip verlaten en binnen de partij klinken kritische stemmen over de keuzes en het gebrek aan overleg, aldus persagentschap Belga.

Na de zware verkiezingsnederlaag van juni vorig jaar kreeg Ecolo met Samuel Cogolati en Marie Lecocq een nieuw voorzittersduo aan het hoofd. Voorlopig is het voor de partij echter lastig om te wegen op het politieke debat. Een probleem waar ook Groen mee kampt.

De partijtop relativeert de onrustige periode. "Wat we nu meemaken, gebeurt in veel organisaties", zegt Lecocq aan Belga. "Die vertrekken zijn geen aangename momenten, maar ze plaatsen onze koers niet op de helling. Samuel en ik zijn met die koers verkozen door de algemene vergadering, en wij zijn er de hoeders van."

Dat er sommige leerkrachten uit het volwassenenonderwijs zonder leerlingen komen te staan door de hogere inschrijvingsgelden ontkent Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) niet. "Bij een aantal taalopleidingen zullen de klassen inderdaad wel leeg zijn", erkent ze. "We zullen daar moeten hergroeperen. Als we klassen per regio kunnen samenvoegen, hebben we inderdaad leerkrachten vrij." 

Maar dat hoeft volgens haar geen probleem te vormen. "Dat zijn meestal leerkrachten met een pedagogisch diploma. Die kunnen we echt wel gebruiken in het leerplichtonderwijs. Vaak hebben we daar een tekort aan leerkrachten Frans, Engels en, Duits."

Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) nuanceert de berichten van gisteren over een dramatische daling van het aantal inschrijvingen in het volwassenenonderwijs. "Hoe groot is de leegloop? Globaal over heel Vlaanderen is dat 7 procent", zei ze tijdens het vragenuurtje in het Vlaams Parlement.

Daarop volgt een sneer naar de klagers uit de sector. "Misschien was het niet verstandig van de sector om iedereen af te schrikken met horrorverhalen over de onbetaalbaarheid", aldus de minister. "In vergelijking met onze buurlanden zijn wij nog altijd goedkoper als het gaat over die vreemde talen." Ze geeft aan dat er 63 groepen zijn die in aanmerking komen voor een verlaagd tarief, sommige zelfs voor een nultarief. 

"De prijswijzigingen zijn stijgingen en dalingen", zegt Demir. Volgens haar focussen de klagers zich op taalopleidingen of opleidingen als bloemschikken. "Ik leg mijn focus elders: op opleidingen naar knelpuntberoepen. Daar is er een stijging van 12 procent." In het tweedekansonderwijs is er een stijging van 18 procent van het aantal inschrijvingen, bij de opleidingen Nederlands zijn er volgens haar 4 procent meer inschrijvingen.

"Ik ben zeer blij met deze hervorming, zowel financieel als inhoudelijk", besluit de minister.

Vlaams minister van Wonen Melissa Depraetere (Vooruit) komt niet terug op renovatieplicht. Dat heeft ze duidelijk aangegeven tijdens het vragenuurtje in het Vlaams Parlement. Ze werkt wel aan een overgangsperiode voor zij die vanaf volgend jaar niet langer recht hebben op een renovatiepremie via mijnverbouwpremie.be.

Vorige week heeft de Vlaamse regering in het kader van de begroting 2026 beslist dat de renovatiepremie wordt afgeschaft voor de 30 procent van de bevolking met de hoogste inkomens. "Die premie stopt principieel op 1 januari 2026 voor de 30 procent hoogste inkomens", bevestigt Depraetere. "Zeker tegen het eind van deze maand kunnen we uitzicht geven over hoe de overgangsperiode eruit zal zien."

Aimen Horch (Groen), Chris Janssens (Vlaams Belang), Marianne Verhaert (Open VLD) en Jos D'Haese (PVDA) verwijten de Vlaams regering flipflop-beleid te voeren op het vlak van renovatie van woningen. Dat leek vorige week nog maar eens te worden bevestigd toen Vooruit-voorzitter Conner Rousseau aangaf wel te willen praten over een versoepelen of afschaffen van de renovatieplicht, nu de renovatiepremie wegvalt voor een deel van de bevolking. 

Maar daar wil Depraetere dus niet van weten. Ze zegt dat ze de effecten van renovaties heeft laten onderzoeken en dat die positief zijn: de waarde van een gerenoveerde woning stijgt en de energiefactuur daalt bij geïsoleerde woningen. Dat is volgens haar positief voor de huiseigenaren met een minder hoog inkomen, maar ook voor huurders die nu vaak geen andere keuze hebben dan in een slecht gerenoveerde woning te wonen en dus een hogere energiefactuur te betalen.

"We focussen ons op de slechtste woningen en proberen die naar een beter niveau te tillen", aldus Depraetere. Ze erkent dat dit geen fijne maatregel is als anderen daardoor uit de boot vallen.

"Het is niet Vooruit, maar 'Voortaks' vandaag de dag". Dat reageert MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez op het voorstel van Conner Rousseau om een miljonairsbijdrage in te voeren. "Hij krijgt er nu media-aandacht mee, maar hij weet heel goed dat dit voorstel niet ernstig te nemen is", aldus Bouchez.

De MR-voorzitter vindt dat er beter eerst eens gekeken moet worden naar het vermeende misbruik van de sociale zekerheid. Daar valt volgens hem aanzienlijk te besparen door strengere controles bij langdurig zieken.

Ook moeten er eerst structurele hervormingen van de sociale zekerheid komen, vindt Bouchez.

Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) krijgt geen vat op de overbevolking in de gevangenissen. Ze kan voorlopig niet met concrete maatregelen antwoorden op de noodkreet van de gevangenisdirecteurs, die met drastische acties dreigen. 

Verlinden stelde eerder al een noodwet op tegen de overbevolking en wacht nu vooral op extra budget. Die hoopt ze in de wacht te slepen bij de federale begrotingsonderhandelingen die nu aan de gang zijn.

"We kunnen onmogelijk aan de ene kant verontwaardigd zijn over geweld en drugsfeiten en aan de andere kant niet investeren in het probleem van de gevangenissen." Een maand geleden pleitte ze voor 1 miljard euro extra budget voor Justitie, al geeft ze zelf aan dat dat "een moonshot" is. 

Het probleem van de gevangenissen is een gedeelde verantwoordelijkheid binnen de regering, benadrukt Verlinden: "Ik denk niet dat de directeurs alleen naar mij kijken. We moeten ook op korte termijn met de noodkreet aan de slag gaan. Dat is een oproep die ik al weken en maanden doe."

Van concrete maatregelen die snel een verschil kunnen maken, lijkt voorlopig geen sprake. "Als er gemakkelijke oplossingen waren, zouden die al zijn uitgevoerd", aldus de minister. 

De regering zit volop in onderhandelingen over de begroting van komende jaren. Vooruit richt het vizier opnieuw op de sterkste schouders: de partij komt met een voorstel om een miljonairstaks in te voeren.

Die belasting voor mensen met een vermogen boven 1 miljoen euro zou 1 miljard kunnen opbrengen, zeggen de socialisten. 

Vlaams minister van Sport Annick De Ridder (N-VA) gaat meer dan 7 miljoen euro besparen op het sportbeleid. Dat maakt deel uit van de grote Vlaamse besparingsoefening uit de Septemberverklaring. De Vlaamse sportcentra in Blankenberge en Woumen moeten sluiten en ook sportmuseum Sportimonium verliest zijn subsidie. Topsporters blijven buiten schot

Voor de minister-president van de Franse Gemeenschap Elisabeth Degryse (Les Engagés), ook bevoegd voor Cultuur, zou een boycot door de Franstalige omroep RTBF van de volgende editie van het Eurovisiesongfestival, om de deelname van Israël aan te klagen, "een krachtig gebaar" zou zijn. Een gebaar dat bovendien "coherent" zou zijn met de uitsluiting van Rusland in 2022. 

Degryse kreeg in een parlementaire commissie vragen van parlementslid Isabelle Greco (PS) over de beslissing van Nederland en Spanje om het Eurovisiesongfestival te boycotten als Israël zou deelnemen. Degryse geeft aan dat de beslissing niet de regering toekomt, maar dat de publieke omroep volledig autonoom kan beslissen.

"Ik zal in elk geval zeer veel aandacht hebben voor de beslissing van de raad van bestuur van de RTBF, als die een gelijkaardige beslissing zou nemen als haar Spaanse en Nederlandse tegenhangers", aldus Degryse. "Het zal een krachtig gebaar zijn, coherent met de beslissingen die al genomen zijn tegen Rusland."

Het standpunt van Degryse staat in schril contrast met dat van haar collega-minister van Media, Jacqueline Galant (MR). Die kreeg al verschillende vragen over de kwestie in het parlement, maar verschuilde zich steeds achter de autonomie van de RTBF en de EBU. 

De opbouw van de pensioenbonus die de vorige federale regering heeft ingevoerd wordt voor dit jaar op 267 miljoen euro geraamd. Dat heeft minister van Pensioenen Jan Jambon (N-VA) gezegd in de Kamer. Eind dit jaar wordt die bonus afgeschaft en komt er een nieuw systeem van pensioenbonus en -malus.

De huidige bonus geldt vanaf de vroegst mogelijke uittredingsleeftijd, terwijl in het toekomstige systeem de wettelijke pensioenleeftijd als referentie zal gelden. De zogenoemde Lalieux-bonus - naar de vorige minister van Pensioenen - lag onder vuur omdat hij de pensioenfactuur deed oplopen.

De totale opbouw tot eind dit jaar wordt volgens minister Jambon geraamd op 267 miljoen euro. Omdat niet exact kan worden voorspeld wanneer iemand met pensioen gaat, worden die kosten gespreid tot en met 2029, wat neerkomt op een jaarlijks bedrag van 53,5 miljoen euro.

Jambon benadrukt dat de rechten volgens de huidige bonus nog tot eind dit jaar worden opgebouwd. Het bedrag wordt in 1 keer uitbetaald, terwijl in het nieuwe systeem sprake is van een percentage dat bij het pensioenbedrag komt.

Vicepremier en minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) houdt vast aan het doel om het begrotingstekort terug te dringen naar 3 procent van het bruto binnenlands product tegen 2030. Dat zegt hij in Terzake.

Daarmee spreekt hij collega Maxime Prévot (Les Engagés), vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken, tegen die eerder een uitstel tot 2032 suggereerde. "Het is niet aan te raden om alles 'gewoon voor ons uit te schuiven'", klinkt het. Daarbij denkt Van Peteghem vooral aan de geloofwaardigheid van ons land binnen Europa. 

Vandaag hebben de federale topministers een eerste gespreksronde gehouden voor de onderhandelingen over de begroting van volgend jaar. Volgens Van Peteghem ging het om een eerste 'tour de table' en is er nog niets beslist. 

Dat de regering niet alleen zal besparen, maar ook de inkomsten onder de loep zal nemen, bevestigt Van Peteghem ook. Daarbij kijkt de minister opnieuw naar flexi-jobs en het inperken van managementvennootschappen. "Dat zijn mensen die bepaalde structuren gebruiken om lagere belastingen te betalen."

De federale regering begint, een week na de Vlaamse, aan gesprekken over de begroting. De opdracht is niet min: 16,6 miljard vinden, afhankelijk aan wie je het vraagt wat meer of wat minder.

Eerst zal dus moeten beslist worden hoeveel er bespaard zal worden, daarna gaat het over waar het geld gevonden moet worden.

Liggen op tafel: snoeien in aantal managementvennootschappen, langdurig zieken activeren en het remgeld verhogen (de 4 euro of 1 euro die we bij de huisarts betalen).

"MR-voorzitter Bouchez wil geen nieuwe belastingen, minister Prévot (Les Engagés) wil toch kijken naar nieuwe inkomsten", weet Ivan De Vadder.  "Het wordt dus een moeilijke, ideologische opdracht" De deadline is 14 oktober, want dan moet premier De Wever de begroting gaan verdedigen in het parlement, al is die deadline al een paar keer gesneuveld. Vandaag verwachten we alleszins nog geen groot nieuws van de begrotingstafel.

De 6 partijen die in Brussel onderhandelen over een begroting zullen morgen opnieuw samenzitten. Het is MR-fractieleider David Leisterh die Vooruit, Les Engagés, PS, Groen, Open VLD en de MR uitnodigt. Dat is bevestigd aan Belga. 

Vorige week legden zowel de liberalen als de socialisten nog een nota op tafel. Daarin stelden ze een plan voor om het begrotingstekort van 1 miljard terug te dringen tegen 2029. 

Op de vergadering morgen moet blijken of de partijen ook klaar zijn om een echt begrotingsconclaaf te starten. Vraag blijft of CD&V mag aansluiten bij dat gesprek. De PS, Les Engagés, Vooruit en Groen pleiten daar alleszins voor. 

Intussen zit Brussel al 15 maanden zonder regering. 

Sammy Mahdi, partijvoorzitter van CD&V, vindt het "niet verstandig" om vanuit de politiek – zonder tussenkomst van de rechterlijke macht - de Antifabeweging te verbieden. Dat zegt hij in De Afspraak Op Vrijdag.

De Franstalige liberalen van MR hebben dat voorstel op de regeringstafel gelegd, maar Mahdi heeft het over een "gevaarlijke tendens". "Het mes snijdt langs 2 kanten", licht hij zijn redenering toe. "Partijen die zich vandaag in de handen wrijven en Antifa willen verbieden, moeten goed beseffen dat ze morgen zelf ook verboden kunnen worden."

Hij geeft een voorbeeld: "Wat als Ecolo, Groen en de communisten deel uitmaken van de volgende regering en zij van mening zijn dat Jeunes MR (de jongerenafdeling van MR, red.) moet opgedoekt worden?"

Het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) ziet zijn toelagen voor games en media krimpen met 740.000 euro. Dat schrijft De Standaard en het kabinet van Mediaminister Cieltje Van Achter (N-VA) bevestigt het nieuws aan onze redactie.

De regering maakt zich sterk dat de besparing zal worden gecompenseerd door de uitbreiding van de stimuleringsverplichting. Die verplicht aanbieders van videoplatformen om financieel bij te dragen aan de audiovisuele sector.

Meer in dit artikel:

Premier Bart De Wever en de topministers van de federale regering zullen zich maandag een eerste keer buigen over de opmaak van de begroting voor volgend jaar.

Het kernkabinet bespreekt dan voor het eerst het meest recente rapport van het Monitoringcomité. Dat is een groep van topambtenaren die de begroting van dichtbij in de gaten houdt. Gewoonlijk vormt het rapport een leidraad tijdens de discussies.

De cijfers raakten begin deze week bekend. Ze waren nog wat verslechterd ten opzichte van het vorige rapport dat in juli uit kwam. Ons land stevent dit jaar af op een tekort van 4,2 procent of 26 miljard euro.

"Nog geen jaar na de vorige versoepeling opnieuw de renovatieplicht afzwakken, dat is allesbehalve stabiel beleid", reageert Jolyce Demely, algemeen directeur van de technologiefederatie Agoria Vlaanderen.

"Bedrijven die klimaattechnologie ontwikkelen, moeten jaren op voorhand kunnen plannen hoeveel en waarin ze investeren. Burgers die renoveren, moeten weten waar ze aan toe zijn. Zonder duidelijk langetermijnpad helpen we én onze klimaatdoelen én onze honderden klimaattechnologiebedrijven, die oplossingen maken voor bedrijven én burgers, om zeep. En onze industrie heeft het vandaag al enorm moeilijk."

"Schandalig. Hier zakt mijn broek van af." Zo reageert Benjamin Clarysse van Bond Beter Leefmilieu op de opening van Vooruit-voorzitter Conner Rousseau om de renovatieplicht te versoepelen. Die renovatieplicht moet de Vlaamse woningen energiezuiniger maken en dus minder broeikasgassen doen uitstoten.

"En dat is dan de partij die de minister van Klimaat levert (Melissa Depraetere, red.). Eerst schrappen ze de subsidies, en als de doelstellingen vervolgens niet meer haalbaar blijken, schrappen ze de verplichting ook maar. Klimaatbeleid interesseert Rousseau gewoon niet. Volgende week zondag is er een nieuwe Klimaatmars in Brussel. Als iemand zich nog afvroeg of het de moeite is om de straat op te gaan: awel, ja."

Het Vlaams zorgpersoneel zal een vertraging van de indexering van hun loon op het bord krijgen. Dat stelt de christelijke bediendevakbond ACV Puls naar aanleiding van de Septemberverklaring van de Vlaamse regering. De vakbond waarschuwt voor acties. De vakbond hekelt besparingen en een vertraging van investeringen in de zorg. Daar komt een vertraging van de index van het loon van het Vlaamse zorgpersoneel bovenop, klinkt het in een persbericht. "Dat snijdt rechtstreeks in het inkomen van duizenden mensen."

"De regering beloofde de lonen en het inkomen van de mensen te beschermen. En nu zouden ze toch raken aan de indexering? Dat kunnen we niet aanvaarden", aldus algemeen coördinator van ACV Puls Olivier Remy. "Wij eisen dat beloften worden nagekomen. Zorgpersoneel verdient investeringen en respect. We willen snel starten met de onderhandelingen voor een sociaal akkoord."

ACV Puls waarschuwt alvast voor acties en mobiliseert ook voor de reeds geplande loopbaanmars op 14 oktober. De vakbond "sluit hardere stappen niet uit als er geen concreet perspectief komt". Ook wordt gevraagd om beslissingen over besparingen in de ouderenzorg en gezinszorg te herzien.

De Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS) is bezorgd over de aangekondigde besparingen van 86 miljoen euro op onderwijs. Vooral de extra voorwaarden voor studiebeurzen zullen leiden tot "sociale uitsluiting en extra drempels in het hoger onderwijs", aldus de VVS, die zegt open te staan voor overleg met de Vlaamse overheid.

Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) gaat in het kader van de begrotingsopmaak besparen op onder meer studiebeurzen en de ondersteuning van buitenlandse studenten. Op het systeem van studietoelagen wordt 34 miljoen bespaard. Zo wordt er een leeftijdsgrens ingevoerd van 30 jaar. Daarnaast zal het minimumaantal studiepunten worden verhoogd om in aanmerking te komen voor een toelage. Momenteel ligt dat nog op 27. Hoeveel het wordt in de toekomst, is nog niet duidelijk.

Vooral voor groepen die al kwetsbaar zijn, brengt de verhoging van het minimumaantal studiepunten nieuwe obstakels met zich meer, zegt VVS-voorzitter Nele Van Hoyweghen in een persbericht. "Mantelzorgers, werkstudenten, studenten met een functiebeperking en studenten uit gezinnen met lagere inkomens balanceren al tussen studie, werk en persoonlijke verantwoordelijkheden en zullen door deze maatregel nog verder onder druk komen te staan."  

Het kabinet van onderwijsminister Demir wijst er in een reactie op dat er uitzonderingen voorzien worden voor onder meer mantelzorgers en dat er verschillende overgangsmaatregelen komen tegen september 2026, wanneer de maatregelen ingaan.

"De besparing in de ouderenzorg bedraagt minder dan 1 procent", zegt Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit). Ze reageert daarmee op de kritiek die ze krijgt op haar ingrepen in de welzijnssector. 

Groen trok eerder vandaag aan de alarmbel dat er 30 miljoen zou verdwijnen in de sector van de ouderenzorg. Zorgnet-Icuro vreest dat woonzorgcentra die besparing zullen doorrekenen in hun facturen: een stijging tot bijna 30 euro per maand.

Gennez zegt dat ze van de 90 miljoen euro aan subsidies die ze moet wegknippen inderdaad 30 miljoen euro haalt in de basistegemoetkoming zorg. "Maar weet je hoe groot dat dat bedrag is? 2,8 miljard euro. Dat is een hervorming van minder dan 1 procent."

"In de kinderopvang, in de jeugdhulp, in de sector personen met een handicap wordt het investeringspad verdergezet en wordt er geen euro minder uitgekeerd. Dus ja: Welzijn is een prioriteit voor de Vlaamse regering: het budget gaat in stijgende lijn." Dit jaar ligt het budget op 17,8 miljard euro. In 2029 moet het op meer dan 19 miljard liggen.

Minister-president Matthias Diependaele (N-VA) reageert op de kritiek van de oppositie in het Vlaams Parlement. "Een gezond financieel beleid is onze verantwoordelijkheid. Dat is geen fetisj. Daarmee vermijd je grote problemen in de toekomst. Je moet de samenleving in bescherming kunnen nemen als er nog eens een grote crisis op ons pad komt."

Er zit wel degelijk visie in de keuzes die zijn regering maakt, stelt hij. "De bedoeling is om onze groei op lange termijn te verzekeren en om onze investeringen op peil te houden. En we hebben ook een groot deel van ons uitbreidingsbeleid behouden. Dat is een gedurfde afweging, in een moeilijke context, met beperkte middelen."

Onafhankelijk parlementslid Maurits Vande Reyde (ex-Open VLD) spreekt schande over het uitstel van de hervorming van de erfbelasting. "Minister Weyts, u heeft beloofd aan 6 miljoen Vlamingen dat u iets ging doen aan de erfbelasting. Dat is een belasting op verdriet, op miserie, op de dood." 

"Twee maanden geleden kwam u hier nog zeggen dat die lagere belasting vanaf 1 januari zou ingaan. Nu trekt u die belofte terug. Vindt u uzelf nog betrouwbaar genoeg als u zo'n fundamentele belofte verbreekt?"

Ook Groen-fractieleider Mieke Schauvliege is hard voor de besparingen van de Vlaamse regering. "Jullie kiezen voor cijfers boven mensen, voor besparen boven besturen, voor centen boven kansen. De middenklasse betaalt cash. Deze factuur is de factuur te veel: de mensen voelen dat en zullen dat onthouden."

Ze wijst erop dat minister-president Diependaele geen enkele keer het woord 'klimaat' heeft laten vallen in zijn Septemberverklaring. "Is deze regering nog wel bezig met natuurbescherming, met waterveiligheid, met klimaatopwarming? Die onverschilligheid gaat onwaarschijnlijk veel kosten."

Dat de regering het budget voor renovatiesteun vermindert, bewijst dat ook nog eens. "Dat wordt zelfs gewoon verkocht als 'rechtvaardigheid'. Alsof de rijken worden geviseerd. Maar dat klopt helemaal niet. Meer dan de helft van de mensen die gebruikmaken van die premie zal die verliezen in 2026. Het is gewoon een slag in het gezicht van iedereen die wil werken aan energiezuinigheid."

Ook PVDA-fractieleider Jos D'Haese hakt in op de Vlaamse begrotingsbeslissingen. "Wie werkt, moet meer overhouden op het einde van de maand. Dat was de verkiezingsslogan van zowat elke partij in de Vlaamse regering. Maar wie werkt, houdt door jullie helemaal niet meer over. Wie werkt, moet nu 100 euro zorgtaks betalen. Wie werkt, moet tot 70 euro kindergeld afgeven in het begin van het schooljaar, want volgens de minister-president heeft dat 'geen fundamenteel effect'."

"Wie werkt, moet van jullie meer betalen voor zijn huisvuil, meer betalen voor de bus, meer betalen voor dienstencheques, meer betalen voor de kinderopvang, meer betalen voor het rusthuis van zijn ouders, meer betalen voor een renovatie."

"En dat allemaal bovenop de pensioendiefstal die jullie federaal organiseren, bovenop de loonblokkering, bovenop het afschaffen van de nachtpremies, bovenop de overuren zonder compensaties: allemaal in de portefeuille van werkende mensen. Dat we van N-VA, Vooruit en CD&V nooit nog moeten horen dat jullie opkomen voor de hardwerkende Vlaming. Jullie kennen de hardwerkende Vlaming voor 1 ding: om in zijn zakken te zitten."

"Jullie hebben zelf het begrotingsgat gecreëerd", luidt de kritiek van Open VLD-fractieleider in het Vlaams Parlement Egbert Lachaert over de begroting. "De vorige regering was op weg naar een begrotingsevenwicht over de jaren heen."

"Enter de socialisten: zij wilden enkel toetreden tot de regering als er een radicale stijlbreuk kwam. Zij pakten uit met 2 miljard euro aan investeringen: de overheid zou u voorzien van een goedkope woning, appels en peren op school en zou verlossen van het dilemma tussen een vakantie en de aankoop van een frigo."

"Om de put te delven, had u ook kunnen terugkomen op uw beleid. Maar het werd de kaasschaaf: hier en daar een klein beetje afvijlen. Finaal kwamen jullie terug uit bij de mensen die alle rekeningen betalen: de werkende mens en de middenklasse."

Volgens Chris Janssens van Vlaams Belang heeft Vlaams minister Caroline Gennez (Vooruit) de discussie rond het weren van het Münchner Philharmoniker-orkest op het Gent Festival van Vlaanderen slecht aangepakt. "Een minister in de Vlaamse regering die internationale schade aanricht aan Vlaanderen kan voor Vlaams Belang geen deel meer uitmaken van een regering die Vlaanderen vertegenwoordigt. Wij zullen een motie van wantrouwen indienen tegen deze minister."

"Een visieloze wiskundeoefening zonder bezielend project voor Vlaanderen", zo noemt Chris Janssens, fractieleider van Vlaams Belang, de begroting van de Vlaamse regering voor volgend jaar. Janssens heeft in een Vlaams Parlement geen goed woord voor de besparingsoefening die de regering moest doorvoeren om op het pad naar een evenwicht te blijven.

Vooral het afschaffen van de renovatiepremie (MijnVerbouwPremie) noemt hij "boerenbedrog". "Vlamingen die op bevel van de Vlaamse overheid hun huis aan het renoveren zijn, omdat ze anders boetes krijgen, krijgen nu te horen dat er geen verbouwpremie zal zijn. Dit is het toonbeeld van een onbetrouwbare overheid. Als jullie de renovatiepremie afschaffen, schaf dan ook die verdomde renovatieplicht af."

Hij vindt ook dat die inkomensgrens van 3.500 euro bruto per maand voor die renovatiepremie niet klopt. "De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen, roepen ze bij Vooruit. Blijkbaar is dat iedereen die meer dan 3.500 euro bruto per maand verdient. Dat terwijl je een jobbonus krijgt als je minder dan 3.100 euro per maand verdient. Dan heb je ineens een laag inkomen. Waar is de logica?"

In een interview met weekblad Knack prijst Dilan Yesilgöz, partijvoorzitter van de Nederlandse liberale VVD, de ideeën van premier Bart De Wever (N-VA) op vlak van migratie. Dat doet ze onder meer naar aanleiding van de lezing die De Wever onlangs in Amsterdam gaf.

Daar stelde hij de toevoeging van een 'interpretatieprotocol' aan het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM) voor om zo de verplichtingen binnen het Europees migratiebeleid te beperken. "Wat De Wever daar zei, was uitermate interessant", zegt Yesilgöz. "Als VVD zeggen wij al jaren dat een aantal bestaande verdragen niet naar behoren werken. Wel zien we dat we criminele asielzoekers of mensen die uitgeprocedeerd zijn het land niet uit krijgen, omdat ze zich beroepen op artikelen van het EVRM."

In de Nederlandse Tweede Kamer diende ze vorige week een motie in waarin ze om zo’n protocol vroeg, die het parlement later ook goedgekeurde. De mosterd daarvoor haalde ze dus bij De Wever.

Yesilgöz vindt dat we "meer politici als De Wever kunnen gebruiken". "Hij ziet en erkent de problemen en doet er duidelijke uitspraken over. Ik waardeer dat meneer De Wever aan de slag gaat, in ons heeft hij alvast een medestander", verduidelijkt ze. 

De EPC-labelpremie wordt vanaf volgend jaar geschrapt. De EPC-labelpremie is een subsidie om eigenaars aan te moedigen hun woning grondig energetisch te renoveren. Wie een woning heeft met een EPC-label E of F en deze grondig renoveert tot minimaal C of B, kan een premie krijgen tot maximaal 7.000 euro, afhankelijk van het inkomen. 

De rector van de Vrije Universiteit Brussel (VUB), Jan Danckaert, heeft de besparingsoefening van de Vlaamse regering gehekeld waarbij de middelen voor Brussel ingeperkt worden. Daardoor krijgen de Brusselse hogeronderwijsinstellingen "ongemeen harde klappen".

De VUB blijft groeien, maar de middelen groeien niet langer mee met het aantal studenten, benadrukt Danckaert. Dat moet anders, klinkt het.  De VUB telt ondertussen meer dan 22.000 studenten, een verdubbeling van de studentenpopulatie in 12 jaar tijd. De laatste inschrijvingscijfers wijzen op een verdere groei van 6 procent dit jaar.

Volgens Danckaert volgt de financiering de groei niet langer. De besparingsmaatregelen van de Vlaamse regering naar aanleiding van de begrotingsonderhandelingen zijn een bittere pil voor VUB. "Een kille streep door de middelen betekent dat wij en andere Brusselse hogeronderwijsinstellingen ongemeen harde klappen krijgen. En dat terwijl net de Brusselse universiteiten en hogescholen de grootste maatschappelijke inspanning leveren om ook kwetsbare studenten, onder wie veel pionierstudenten, naar een diploma hoger onderwijs te leiden." 

Danckaert en VUB zullen er dan ook alles aan doen om dit zoveel mogelijk terug te draaien. "Of laat Vlaanderen Brussel nu echt helemaal los?", vraagt de rector zich luidop af.

TreinTramBus is niet tevreden dat openbaarvervoermaatschappij De Lijn 30 miljoen euro bijkomend moet besparen.

"De Vlaamse regering verbreekt de verbintenissen die ze vorig jaar in haar regeerakkoord aangegaan is. Daarin zou het exploitatiebudget van De Lijn vanaf 2026 jaarlijks stijgen", klinkt het in een reactie van de reizigersvereniging.  TreinTramBus zegt te begrijpen dat de Vlaamse regering een financieel gezond begrotingsbeleid wil en moet voeren. "Dat moet wel gepaard gaan met een ambitieuze verduurzaming van de mobiliteit. Daar moeten dringend wat heilige huisjes voor sneuvelen", stelt ze in een reactie. "Het valt echt niet meer te verantwoorden dat de miljarden voor het Antwerpse Oosterweelproject gul blijven toestromen, terwijl het openbaar vervoer de keel wordt dichtgeknepen."

De vereniging vraagt daarom om werk te maken van rekeningrijden. "Het is dringend nodig dat meer mensen het openbaar vervoer gebruiken en daarvoor de auto laten staan. Die modal shift heeft maar kans op slagen als Vlaanderen de automobilisten voor hun autogebruik responsabiliseert en tegelijkertijd in het openbaar vervoer investeert", legt voorzitter Peter Meukens uit.

In het kader van de Septemberverklaring heeft de regering beslist dat De Lijn het met 30 miljoen minder moet doen. Het gaat volgens CEO van De Lijn Ann Schoubs om een besparing in het aanbod. "We gaan hoe dan ook moeten kijken of er lijnen zijn waar er minder reizigers gebruik van maken en of er daar een mogelijkheid is om iets te doen".

Wie een verbouwpremie of studietoelage wil aanvragen, of korting wil krijgen in de kinderopvang, moet daarvoor weldra een 'verklaring op eer' invullen. Zo wil de Vlaamse regering vermijden dat ze premies uitreikt aan iemand die genoeg verdient. Maar hoe effectief is die handtekening nu eigenlijk? Volgens professor fiscaal recht Michel Maus (VUB) staat of valt alles met controle.

Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez zegt dat ze alleen publiek had opgeroepen tot een culturele boycot. Dat zegt ze in De Afspraak naar aanleiding van de rel rond de Israëlische dirigent Lahav Shani.

Festival van Vlaanderen besliste een maand geleden om een concert van de Münchner Philharmoniker onder leiding van de Israëlische dirigent Lahav Shani te annuleren. 

In het verslag van de raad van bestuur stond dat er vanuit het Gentse stadsbestuur én het kabinet van minister Gennez een oproep was gedaan tot een boycot. 

Minister Gennez zegt nu dus dat ze alleen “publiek heeft opgeroepen tot mogelijkheden om culturele boycot te doen ten aanzien van organisaties of bedrijven die weigeren afstand te nemen van het regime-Netanyahu”. 

Ze  ontkent dat ermee gedreigd werd om subsidies af te nemen. “Subsidies worden in Vlaanderen - gelukkig maar - objectief beoordeeld door jury’s. En het is niet aan de minister van Cultuur om daarmee te dreigen.” 

“We hebben gezien waar de druk vandaan is gekomen op de raad van bestuur”, merkt Gennez nog op. Daarmee verwijst ze naar N-VA-Kamerlid Christoph D’haese die ontslag nam uit die raad omdat die niet terugkwam op de gecontesteerde beslissing. 

De Vlaamse regering is overeengekomen om 300 miljoen euro aan subsidies te schrappen.

Daarbij moet elke minister met de kam door zijn bevoegdheden gaan om te kijken waar subsidies geschrapt kunnen worden, legt Vlaams minister van Binnenlandse Bestuur Hilde Crevits uit in Terzake.

Zo heeft Crevits beslist om te snoeien in subsidies voor stadsvernieuwing. Daar gaat jaarlijks meer dan 10 miljoen euro Vlaams geld naartoe. 

Wel zal Crevits o.a. subsidies blijven geven voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen, ook aan sociale maatwerkbedrijven. Maar, zo merkt ze op, "we passen de budgetten aan in functie van de noden die we hebben". 

Nadat hij vandaag de Septemberverklaring heeft afgelegd in het Vlaams Parlement, kwam Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) de bijsturing van de Vlaamse begroting ook verdedigen in het Journaal. 

Volgens Diependaele heeft de Vlaamse regering een afweging gemaakt tussen de prioriteiten en wat ze minder belangrijk vinden. De genomen maatregelen, zo zegt Diependaele, zijn niet gemakkelijk, maar niet zonder reden. 

De besparingen van de Vlaamse regering worden door de middenveldorganisaties allerminst op applaus onthaald, integendeel. 

“Er zullen heel veel extra bijdragen van heel veel mensen gevraagd worden”, reageert Julie Hendrickx Devos van Beweging.net.  Ze voegt eraan toe dat ze bezorgd is over de effecten op de gezinnen van bepaalde maatregelen. 

Eenzelfde geluid is te horen bij vakbond ACV. “Wat bij mij heel sterk blijft hangen, zijn de besparingen op zorg en welzijn”, zegt nationaal secretaris Stijn Gryp. Concreet hekelt hij de verhoging van de zorgpremie naar 100 euro, “zonder dat daar extra zorg tegenover staat”. 

Bij de Gezinsbond hebben ze berekend dat gezinnen met 2 kinderen de afgelopen 5à 6 jaar, op jaarbasis 900 euro aan koopkracht ingeleverd hebben door de optelsom van verschillende maatregelen. “Dat is een bedrag dat de middenklasse voelt”, zegt Jeroen Sleurs. 

MR, Les Engagés, PS, Groen, Open VLD en Vooruit hebben zich over een eerste begrotingsnota van Brussels formateur David Leisterh (MR) gebogen. De vergadering verliep in een constructieve sfeer, was nadien te horen, meldt persagentschap Belga.

De onderhandelaars waren discreet over het verloop van de vergadering. Bij de aanvang lieten 4 onderhandelaars weten dat ze ook CD&V mee aan tafel wilden omdat er zo een meerderheid in beide taalgroepen rond de tafel zit. Het is aan formateur Leisterh om een uitnodiging te sturen, zei een van hen na afloop van de vergadering.

David Leisterh vond de eerste gesprekken constructief. Hij gaf aan dat er midden deze week meer duidelijkheid zal zijn over de werkwijze voor de komende weken. "We hebben veel werk voor de boeg", was alles wat hij kwijt wilde.

Volgens PS-voorzitter Ahmed Laaouej kon iedereen tijdens deze eerste verkennende vergadering zijn visie geven. "Ik stel vast dat er de wil is om constructieve oplossingen te vinden voor Brussel", zei Elke Van den Brandt (Groen).

Driekwart van de inspanning van 1,5 miljard euro die de Vlaamse regering heeft geleverd voor de begroting van 2026 komt door te snoeien in de uitgaven. Dat heeft Vlaams minister van Financiën en Begroting Ben Weyts (N-VA) gezegd bij de voorstelling van de begrotingstabellen.

Omdat de jobbonus behouden blijft, gaat het volgens hem eigenlijk om een inspanning van 1,7 miljard euro. "De grootste oefening ooit", aldus Weyts. Het wordt niet de laatste moeilijke begrotingsopdracht. Ook de komende jaren wordt de begroting "geen wandeling in het park, maar een wandeling op de Calvarieberg", al blijft het wel de vaste wil om in 2027 een evenwicht te realiseren.  

De regering-Diependaele zet in de eerste plaats het mes in de uitgaven:

• Knip in de subsidies en een meer efficiënte overheid (besparing van 350 miljoen euro).

• Hervorming en schrapping van subsidies (140 miljoen bovenop de 70 miljoen euro die al was ingeschreven). De concrete lijst van geschrapte subsidies zal pas volgende maand bekendgemaakt worden.

• Meer efficiëntie (90 miljoen euro, 10 miljoen euro per minister). 

• Besparingen op overheidsapparaat (120 miljoen euro). Dat gaat dan onder meer om het niet vervangen van ambtenaren die met pensioen gaan.

Uitstellen van eerder gepland beleid moet 370 miljoen opleveren (erfenisrechten bvb.).

Een andere grote hap is de schrapping van een aantal geplande hervormingen en maatregelen. Die verzameling ingrepen is goed voor bijna 463 miljoen euro. Dat gaat van de veelbesproken kortingbon voor energiezuinige huishoudtoestellen, de beperking van de verbouwpremies voor de laagste inkomenscategorieën tot de sanering op ontwikkelingssamenwerking en de besparing op de schoolbonus.

Ook aan inkomstenzijde zijn er maatregelen:

• Verhoging van de zorgpremie (moet 135 miljoen euro opleveren).

• Verhoging van een aantal heffingen (CO2-heffing voor vrachtwagens, afvalheffing) en van de tarieven voor beroep bio Raad voor Vergunningsbetwistingen.

Op een aantal vlakken komen er wat middelen bij. Zo wordt de jobbonus niet geschrapt zoals eerder was voorzien. Mobiliteit krijgt 10 miljoen euro extra, Welzijn 18 miljoen en de Blue Deal- het plan dat Vlaanderen beter moet wapenen tegen droogte en waterschaarste -20 miljoen euro.

Ondernemersorganisatie Unizo heeft een "overwegend ondernemersvriendelijke" Septemberverklaring gehoord, maar ze ziet ook "enkele bittere pillen" voor kmo's.  In die laatste categorie steekt Unizo aangekondigde maatregelen zoals de verhoging van de kilometerheffing, het afschaffen van de hinderpremie en besparingen in de beleidsdomeinen Werk en Economie.

Ook kan het wegvallen van sommige subsidies negatieve gevolgen hebben, klinkt het. Unizo is wel tevreden dat de Vlaamse regering wil inzetten op een begroting in evenwicht, de verlaging van administratieve lasten en snellere vergunningsprocedures. De ondernemersorganisatie is ook "opgelucht dat er voldoende wordt geïnvesteerd in structurele maatregelen die ondernemingen kunnen helpen in infrastructuur en tewerkstelling".

Het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen (NSZ) vindt dan weer dat de Septemberverklaring "te weinig concrete acties bevat die direct ten goede komen aan de zelfstandige". Het vreest dat de aangekondigde administratieve vereenvoudiging "een lege doos" zal blijken, en benadrukt dat de klimaat- en milieuplannen "de concurrentiepositie niet in gevaar mogen brengen". Ook zal de schrapping van de verbouwpremie voor de hogere inkomens "een grote negatieve impact hebben op de sector".

De Gezinsbond is teleurgesteld in een aantal maatregelen uit de Septemberverklaring van de Vlaamse regering. "Besparingen zijn noodzakelijk om de begroting op orde te krijgen, maar die nood aan hervormingen mag niet ten koste gaan van gezinnen", is de teneur. 

De bond stelt dat de gezinnen nu moeten inboeten op zowel de MijnVerbouwpremie als het Groeipakket, waardoor de impact van de indexering van die laatste verkleint, en anderzijds ook meer moeten betalen door de verhoogde zorgpremie. "Dit zal wegen op het gezinsbudget", klinkt het bezorgd.

"Vorige week was de welgekomen indexatie van het Groeipakket groot nieuws, nu wordt dat deels tenietgedaan door de Schoolbonus te schrappen. Zo is het Groeipakket weer een krimppakket", vindt directeur Jeroen Sleurs van de Gezinsbond. Hij wijst op de Gezinsbarometer die deze week gepubliceerd wordt en waaruit af te lezen is dat de dure septembermaand een grote impact heeft op gezinnen. "De Schoolbonus werd net om die reden ooit in het leven geroepen", onderstreept Sleurs.

Ook bij de geplande ingrepen op vlak van de MijnVerbouwpremie heeft de Gezinsbond bedenkingen. Ze stelt zich onder andere de vraag of ook voor verhuurders, van wie er heel veel in de hoogste inkomenscategorie vallen, de Verbouwpremie wegvalt. "De Verbouwpremie motiveerde verhuurders om een energetische verbouwing te doen. Dat heeft een positieve impact op huurders. Maar als die premie wegvalt, zal de kwaliteit van huurwoningen niet verbeteren."

Vlaanderen moet zich focussen op zijn kerntaken om in de toekomst weer hoge ogen te kunnen gooien. Dat is zowat de essentie van de boodschap van Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) in zijn Septemberverklaring, de traditionele beleidsverklaring in het Vlaams Parlement aan het begin van het nieuwe politieke jaar.

Lees meer in het artikel.

De aangekondigde verhoging van de kilometerheffing voor vrachtwagens is "een zoveelste kaakslag in het gezicht van de Vlaamse vervoerders". Dat zegt Transport & Logistics Belgium (TLB), die de beroepsorganisaties van de transportsector verenigt.

TLB hekelt dat het tarief van de kilometerheffing sinds de invoering in 2016 met bijna 60 procent gestegen is, zelfs voor de minst vervuilende vrachtwagens. Maar dat heeft volgens de organisatie niet geleid tot investeringen in de infrastructuur of maatregelen voor de sector.

"Tegelijkertijd verwacht de overheid dat de Vlaamse transportsector - een typische kmo-sector - wel al grote stappen zet naar emissievrije voertuigen. Bovendien wordt de korting op de kilometerheffing voor emissievrije voertuigen ook nog eens afgebouwd vanaf volgend jaar", stelt TLB in een persbericht. 

De transportsector blijft pleiten voor een algemene kilometerheffing, die dus ook geldt voor personenwagens. Net als Febetra eerder al zei, stelt TLB dat de hogere kilometerheffing zal worden doorgerekend aan de consumenten.

Het tekort op de federale begroting blijft maar oplopen. Het Monitoringcomité raamt het tekort voor dit jaar op ruim 26,5 miljard euro, omgerekend 4,2 procent van het bruto binnenland product (bbp). Dat is meer dan 400 miljoen euro slechter dan in de raming van juli. Bij ongewijzigd beleid zou het tekort tegen het einde van deze regeerperiode oplopen tot ruim 39 miljard euro, oftewel 5,5 procent van het bbp.

Ondernemersorganisatie Voka ziet positieve elementen in het begrotingsakkoord, maar er is meer nodig, luidt het. "De Septemberverklaring van de Vlaamse regering zet de begroting op het goede spoor, maar mist concrete en ambitieuze beleidsmaatregelen, in het bijzonder voor de industrie die vandaag in een acute crisis verkeert."

"We verwachten nu ook echte beleidskeuzes, hervormingen en een groeistrategie. Een krachtig antwoord op de uitdijende crisis in de industrie blijft meer dan ooit noodzakelijk. Nu niet voluit de industrie ondersteunen, kost ons op termijn veel meer welvaart. Het tweede jaar van de legislatuur wordt bepalend”, zegt gedelegeerd bestuurder Frank Beckx.

Meerderheidspartij Vooruit benadrukt dat het niet alleen besparen en belasten is in het beleid van de Vlaamse regering. "De elektriciteitsfactuur gaat omlaag omdat we duidelijk kiezen om daar werk van te maken", zegt viceminister-president Melissa Depraetere in Villa Politica. "Daar zitten heel veel heffingen en taksen in."

Volgens Depraetere zal de prijsverlaging volgend jaar voelbaar zijn. "We maken heel bewust de keuze om subsidies die aan grote bedrijven werden gegeven te schrappen, en dat zorgt voor een verlaging van de elektriciteitsfactuur voor de mensen thuis. Voor iedereen zal de elektriciteitsfactuur omlaag gaan."

En ook voor wie zonnepanelen heeft, is er nieuws. "Mensen met zonnepanelen die nu vaak in negatieve injectietarieven terechtkomen, zullen dat minder vaak tegenkomen."

Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) besluit zijn septemberverklaring op een positieve noot. Deze beleidsverklaring was geen catalogus van alle maatregelen die de Vlaamse regering gaat nemen tijdens het komende politieke jaar, maar veeleer een tekst waarin de visie van deze regeringsploeg wordt geïllustreerd door enkele belangrijke maatregelen. 

In deze gepolariseerde tijden roept minister-president Diependaele op tot meer respect. "Laat ons verschillen van mening, maar niet van respect en fatsoen. En laat ons heel duidelijk zijn: in onze Vlaamse samenleving is er geen plaats - geen enkele – voor discriminatie op basis van afkomst, huidskleur, geloof, of wie je liefhebt. Punt."

"In opvolging van vroegere initiatieven, trekken we 5 miljoen euro uit specifiek voor 6 gemeenten die geconfronteerd worden met grootstedelijke problematieken. Diependaele noemt Dilbeek, Halle, Ninove, Vilvoorde, Denderleeuw en Geraardsbergen. "Zij voelen dagelijks de impact van een sterke bevolkingsgroei, sociale uitdagingen en mobiliteitsproblemen."

"We engageren ons om 500 miljoen euro te investeren om één van de meest ambitieuze wetenschappelijke projecten ter wereld naar onze regio te halen: de Einsteintelescoop." Dat is volgens Diependaele belangrijk voor de toekomst. Deze revolutionaire telescoop zal hoogtechnologische bedrijven aantrekken en duizenden jobs creëren. Van deze investering gaan we generaties lang de vruchten plukken."

"Wie geen recht heeft op steun, krijgt die niet", zegt Matthias Diependaele. "Met een verklaring op eer zorgen we dat elke euro steun terechtkomt bij diegenen die deze steun nodig hebben. En met een sociaal register hebben we een duidelijk overzicht van wie waar recht op heeft en welke steun hij of zij krijgt."

"De focus bij buitenlands beleid ligt op het economische. Daar kunnen we het verschil maken", houdt Matthias Diependaele het Vlaams Parlement voor. "Als we de uitgaven binnen Ontwikkelingssamenwerking tegen het licht houden, moeten we durven benoemen dat daar niet onze kerntaak ligt. We herleiden deze subsidies tot noodhulp en multilaterale samenwerking."

Ondanks al die Vlaamse kwaliteiten zijn de inkomsten lager dan de Vlaamse regering had ingeschat. "Willen we de investeringen op koers houden, moeten we dus bijsturen", vindt Diependaele.

Vlaams minister-president Diependaele looft de kwaliteiten van Vlaanderen en de Vlaamse zin voor innovatie. "We zijn plantrekkers, doeners en harde werkers die initiatief nemen", zegt hij. 

"Op het verwezenlijken van onze welvaart moeten we trots zijn, trots durven zijn", vindt Diependaele. "Vlamingen zijn veel te bescheiden."

CM Gezondheidsfonds, de christelijke mutualiteit, noemt de stijging van de bijdrage van de Vlaamse zorgpremie "ongezien". "Voor een koppel gaat het meteen om meer dan 70 euro extra, wat de totaalkost op 200 euro per jaar brengt." De CM is wel tevreden dat de meest kwetsbaren worden ontzien.

"We hopen dat het extra budget dat opgehaald wordt, ook echt gaat naar nieuw zorgbeleid en naar het oplossen van huidige en toekomstige uitdagingen in de zorg", klinkt het. "We zijn bijvoorbeeld al geruime tijd vragende partij voor een volledige indexering van het zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden."

Als dat niet gebeurt, dreigt het volgens de CM een verdoken belasting te worden. "De zorgpremie dient voor zorg, niet om de overheidsschuld af te lossen."

De Vlaamse minister-president noemt Vlaanderen een succesverhaal aan het begin van zijn toespraak tot het Vlaams Parlement.

Door de Vlaamse besparingen op ontwikkelingsamenwerking, verliest MO* zijn jaarlijkse subsidie van 216.000 euro, 15 procent van het werkingsbudget. "We verkeren in een crisissituatie",  zegt hoofdredactrice Marie Geukens aan Belga.

Geukens kondigt een crowdfundingsactie aan, "om MO* te redden". 

"We hebben dit moeten vernemen via de mainstream media", hekelt Geukens. "We hebben nochtans vorige week gepolst bij het kabinet. Het is niet correct dat we niet eerst op de hoogte zijn gebracht."

De Bouwunie vindt het geen goede zaak dat de Vlaamse regering MijnVerbouwPremie schrapt voor de hoogste inkomens. "We hebben nog maar een hervorming van de premies achter de rug, waarbij toen al de middenklasse hard getroffen werd. En nu blijft voor die groep niets meer over, terwijl zij zeker nood hebben aan financiële steun”, zegt Jean-Pierre Waeytens van de Bouwunie.

"Wie gaat nog kunnen verbouwen?, vraagt hij zich af. Consumenten zijn in de eerste plaats dupe van de maatregel, maar Bouwunie wijst ook op de gevolgen voor de bouwsector zelf. "Ook de renovatiesector heeft het niet makkelijk. Als consumenten afhaken omwille van geen of minder subsidies, dan heeft dit zeker een impact op de orderboekjes."

Regeringspartij Vooruit reageert tevreden op het compromis dat de regering-Diependaele bereikt heeft over de erfbelasting. Voor Vlaams Parlementslid Simon Bekaert (Vooruit) was het belangrijk dat de geplande hervorming "eerlijk" werd gemaakt. Dat gebeurt volgens hem door het "sluiten van de achterpoortjes voor grote vermogens". 

Tegen de achtergrond van de inspanning van 1,5 miljard euro heeft de Vlaamse regering beslist om de geplande hervorming en verlaging van de erfbelasting in schuifjes en niet in één keer door te voeren. In een eerste stap komt er een verlaagd tarief voor de kinderloze alleenstaanden en voor de langstlevende partner. 

Tegelijk is het de bedoeling om een aantal misbruiken aan te pakken. Zo is het de bedoeling een "achterpoortje" te sluiten van het gunstregime waarbij familiale vennootschappen fiscaal gunstig vastgoed kunnen schenken. "Het is onrechtvaardig dat 700 steenrijke families meer dan 7 miljard euro via vennootschapsconstructies belastingvrij nalieten", zegt Bekaert. "Terwijl gewone mensen de volle pot betalen. En alleenstaanden zonder kinderen hun erfenis enkel peperduur kunnen nalaten." 

"Ik ben tevreden dat we nu een akkoord gevonden hebben binnen de meerderheid. Voor de alleenstaanden verlagen we nu de tarieven. Dat doen we ook voor de langstlevende partner."

Het is belangrijk dat de bijkomende middelen uit de verhoogde zorgpremie integraal worden ingezet voor zorg en welzijn. Dat zegt Vlozo, de koepel van ouderenvoorzieningen. 

De Vlaamse regering heeft beslist om de zorgpremie te verhogen van 64 euro naar 100 euro vanaf 2026. Voor mensen met een verhoogde tegemoetkoming stijgt de premie van 32 euro nu naar 35 euro. De maatregel levert 144 miljoen euro extra inkomsten op voor de Vlaamse Sociale Bescherming, rekende Vlozo uit.

De koepel ziet 3 prioriteiten waar het extra geld naartoe zou moeten gaan. Ten eerste moet het zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden verhoogd worden. Ten tweede zouden er betere loonvoorwaarden moeten komen voor de zorgkundigen in de woonzorgcentra. Tot slot moet het geld gebruikt worden om tot een betere kostendekkende financiering te komen van de basiszorg in woonzorgcentra. 

Mensenrechtenorganisatie 11.11.11 is niet te spreken over de schrapping van de Vlaamse ontwikkelingssamenwerking. "Dat gebeurt in tijden van ongeziene internationale instabiliteit, oorlog en aanvallen op mensenrechten. Dit is een Trumpiaans, kortzichtig en asociaal beleid", klinkt het. 

Volgens de koepelorganisatie maakt Vlaanderen "een actieve keuze voor onveiligheid, het in de steek laten van mensenrechten en het meevoeren van de wereldwijde aanval op solidariteit." "Een regelrechte schande", benadrukt 11.11.11.

"De regering-Diependaele spreekt in haar regeerakkoord nochtans van een 'waardegedreven en solidair Vlaams buitenlands beleid dat zou bijdragen aan vrede, veiligheid en mensenrechten'. In de praktijk breekt ze dat beleid vandaag eigenhandig af", hekelt de mensenrechtenorganisatie. 

Vlaams Parlementslid Jeremie Vaneeckhout (Groen) vindt het verontrustend dat de zitting van het Vlaams Parlement straks wordt geopend door een waarnemend voorzitter met een pistool op zak. Hij verwijst naar zijn collega Filip Dewinter (Vlaams Belang). Die heeft al 8 jaar een draagvergunning voor zo’n wapen, met toestemming van de Antwerpse provinciegouverneur en het gerecht.

Als parlementslid met de meeste jaren dienst opent Filip Dewinter traditioneel de eerste zitting van het politieke jaar van het Vlaams Parlement, in afwachting van de formele bevestiging van de échte parlementsvoorzitter Freya Van den Bossche (Vooruit).

"Er wordt telkens opnieuw naar het wegvervoer gekeken", klaagt Isabelle De Maegt van transportfederatie Febetra aan.

Volgens Febetra kreeg de sector dit jaar al een verhoging van de kilometerheffing bovenop de indexering, en volgen in 2026 en 2027 nog nieuwe verhogingen. "De inkomsten uit die heffing zijn nochtans al fors gestegen: van 420 miljoen euro in 2017 naar 652 miljoen in 2024."

De extra kosten zullen volgens De Maegt uiteindelijk bij de consument belanden. "Als ondernemers kunnen wij niet anders dan die heffing doorrekenen. De klant betaalt uiteindelijk de rekening."

Om 14 uur legt minister-president Matthias Diependaele zijn septemberverklaring af voor Vlaams Parlement. Dan komen we de hele lijst van maatregelen en tabellen van het nieuwe begrotingsakkoord te weten. 

De volledige septemberverklaring kan je live volgen via deze blog of de extra uitzending van Villa Politica op VRT 1.

De christelijke vakbond ACV betreurt dat het begrotingsakkoord vooral gezinnen met kinderen treft. "De afschaffing van de schoolbonus gaan gezinnen met kinderen uiteraard voelen. Ook de verhoging van de zorgpremie van 65,4 naar 100 euro komt terecht bij gezinnen", reageert nationaal secretaris Stijn Gryp.

"Laat ons dan hopen dat daar extra zorg voor de zorgbehoevenden tegenover zal staan. Anders is het natuurlijk zo dat het een verdoken belasting is om het gat in de begroting te gaan dichten. Dat is uiteraard geen goed idee."

De Vlaamse regering bespaart 15 miljoen euro door de ontwikkelingssamenwerking stop te zetten. Zo komt er een einde aan projecten in onder meer Marokko, Mozambique en Malawi, maar verdwijnen er ook subsidies voor het non-profitmediaproject MO Magazine. 

Het beleid voor ontwikkelingssamenwerking wordt voortaan gefocust op eenmalige tussenkomsten in landen waar bijvoorbeeld een noodsituatie heeft plaatsgevonden.

Embuild Vlaanderen, de spreekbuis voor de Vlaamse bouwsector, reageert scherp op de beslissing van de Vlaamse regering om de bouwpremie te schrappen voor de hoogste lonen. "Vindt de Vlaamse regering renovatie nog belangrijk?", vraagt directeur-generaal Caroline Deiteren zich af.  "Met deze beslissing geeft ze het tegenovergestelde signaal."

Daarnaast hekelt de organisatie dat de regels rond de bouwpremie al verschillende keren zijn aangepast. "Burgers en bedrijven hebben nood aan een stabiel kader om investeringen te plannen. Als de spelregels en de doelstellingen voortdurend veranderen, stellen mensen hun renovatieplannen uit of haken ze af."

Ook bij oppositiepartij PVDA horen we kritische reacties op het begrotingsakkoord. Volgens de partij kiest de Vlaamse regering resoluut voor de "afbraak van de koopkracht van de werkende klasse om haar begrotingsdoelstellingen te halen".

"Werkende mensen moeten meer betalen, terwijl diezelfde partijen wel miljarden vinden voor een 'Defensiefonds', gevechtsvliegtuigen en fregatten", vindt Jos D'Haese, PVDA-fractieleider in het Vlaams Parlement. 

D'Haese haalt ook uit naar de socialisten. "Het is onbegrijpelijk dat Vooruit, dat zegt op te komen voor de koopkracht, nu een vlaktaks van 100 euro voor zorg invoert en de schoolbonus gewoon afschaft, terwijl de schoolfacturen door het dak gaan."

"Ik zie geen enkele investering in groei. Niet in het industriebeleid, niet in de begeleiding van werkzoekenden of langdurig zieken, noch in de mogelijkheden om opleidingen te volgen. Dat vind ik een verkeerde keuze." Dat zegt algemeen secretaris van de socialistische vakbond ABVV Miranda Ulens.

Naar het verhogen van de zorgpremie kijkt het ABVV wel positief. "Dat zal voor sommigen een harde dobber zijn, maar de zorgbudgetten exploderen. De ouderenzorg kent meer en meer noden."

"In het land met de hoogste belastingen ter wereld wordt alwéér een hogere bijdrage verwacht van de werkende Vlamingen", reageert Chris Janssens, fractieleider van Vlaams Belang in het Vlaams Parlement op het begrotingsakkoord.

Volgens Janssens wordt intussen "niet bespaard op het politieke systeem of de transfers naar Wallonië" en "blijft het dure inburgeringsbeleid gratis voor vreemdelingen". 

Eén van de vele Vlaamse subsidies was de kortingsbon op energiezuinige huishoudtoestellen, de zogenoemde 'frigobon'. Zo kregen bepaalde groepen een kortingscheque voor energiezuinige toestellen. Die - vooral symbolische maatregel - is volgens Theo Francken afgeschaft. Dat zegt hij op X. De schrapping levert 'maar' een besparing op van enkele miljoenen.

Mensen met de hoogste inkomens zullen geen verbouwpremie meer krijgen. Dat staat in het begrotingsakkoord, meldt Het Laatste Nieuws. De besparingsmaatregel is ook door verschillende bronnen bevestigd aan Belga. Alleen de laagste en middeninkomens zullen nog een beroep kunnen doen op de premie vanaf 1 januari 2026. 

Uit onderzoek blijkt dat mensen met de hoogste inkomens ook zouden verbouwen zonder een verbouwpremie. In de lagere inkomenscategorieën is dat niet het geval. Eerder dit jaar werd ook beslist om het steunpercentage voor de hoogste inkomensgroepen te verminderen vanaf 1 juli 2025.

Groen ziet in het begrotingsakkoord van de Vlaamse regering een "pijnlijk patroon van een meerderheid die haar eigen begrotingsproblemen systematisch doorschuift naar de Vlamingen".

"De verhoging van de zorgpremie met 30 euro per persoon tot bijna 100 euro per jaar is alweer een nieuwe factuur die deze regering op de keukentafel van Vlaamse gezinnen legt", zegt Vlaams fractieleider voor Groen, Mieke Schauvliege.

"Na het schrappen van de korting op de kinderopvang, de stijgende drinkwaterfactuur, de bustickets die met 18 procent duurder werden en de forse prijsstijgingen in het volwassenenonderwijs, krijgen gezinnen nu opnieuw een klap. Deze regering stapelt factuur op factuur, terwijl ze tegelijk miljarden uitgeeft aan luchthavenaandelen en wapenbedrijven. Voor een regering die bij haar aantreden beloofde de mensen te ontlasten, is dit een pijnlijke contradictie."

Egbert Lachaert, fractieleider van Open VLD in het Vlaams Parlement, is niet onder de indruk van het begrotingsakkoord dat de Vlaamse regering heeft bereikt. "We horen geen echte hervormingen, maar veel kaasschaafpolitiek. Wel concreet: de Vlaming krijgt er vanaf nu een extra belastingbrief van 100 euro per jaar bij", zegt Lachaert. 

Hij verwijst daarmee naar de verhoging van de zorgpremie, de premie die elke Vlaming jaarlijks via zijn zorgkas betaalt voor de Vlaamse Sociale Bescherming. Dit jaar bedraagt die 64 euro. In 2026 zou de standaardpremie naar 100 euro gaan. Voor mensen met een verhoogde tegemoetkoming blijft de stijging beperkt (van 32 naar 35 euro)

Voor de volledige lijst maatregelen en de tabellen is het wachten op de septemberverklaring van Vlaams minister-president Matthias Diependaele, om 14 uur in het Vlaams Parlement. Maar intussen zijn wel al enkele beslissingen doorgesijpeld tot bij ons. In dit artikel geven we een overzicht van wat we nu al hebben kunnen achterhalen:

Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) wil nog geen details geven over de inhoud van de verklaring. De primeur houdt hij voor het Vlaams Parlement, in zijn septemberverklaring vanmiddag. 

Diependaele noemt de verklaring die op tafel ligt "maatregelen die Vlaanderen klaarmaken voor de toekomst", maar hij sluit niet uit dat de Vlaming ze zal voelen in zijn portemonnee.

"We moeten er niet flauw over doen", reageert Diependaele. "De economische situatie is wat ze is: dat betekent dat onze begroting enorm hard onder druk staat. We hebben een traditie in Vlaanderen om altijd bij te sturen richting een gezond financieel beleid, en dat gaan we nu ook doen. Dat betekent dat we gaan kiezen wat onze prioriteiten zijn."

Betekent het akkoord dan een nieuwe start na een moeilijkere periode voor deze Vlaamse regering? "Ik denk dat we het voorbije jaar bewezen hebben dat we met deze ploeg wel degelijk zware beslissingen kunnen nemen. We hebben er de voorbije maanden nog gemaakt, zoals ook het Palestina-akkoord. Maar we zijn er telkens uitgeraakt, dat is het belangrijkste", concludeert de minister-president.

Het begrotingsoverleg van de Vlaamse regering is van start gegaan aan het Martelaarsplein in Brussel. Maandag moet minister-president Matthias Diependaele (N-VA) in principe naar het parlement om het begrotingsakkoord voor te stellen in de jaarlijkse septemberverklaring.

Het is nog niet duidelijk of de onderhandelingen in het kabinet van de Vlaamse minister-president vanavond of vannacht resultaat zullen opleveren.

Het begrotingsoverleg van de Vlaamse topministers zou rond 18.30 uur van start gaan. Dat heeft VRT NWS vernomen bij verschillende bronnen.

De Vlaamse topministers komen pas om 18 uur samen om hun begrotingsbesprekingen voort te zetten. Het overleg is met een uurtje uitgesteld omdat het overleg tussen hun kabinetschefs iets langer heeft geduurd.

De Vlaamse regering denkt eraan om de kilometerheffing voor vrachtwagens duurder te maken. Dat heeft VRT NWS vernomen uit verscheidene betrouwbare bronnen. Mogelijk zou de tariefverhoging vooral worden toegepast voor vervuilende vrachtwagens. 

De Vlaamse regering praat over de mogelijkheid om de zorgpremie te verhogen in het kader van de begrotingsbesprekingen. Dat heeft VRT NWS vernomen uit verschillende betrouwbare bronnen. Hoeveel de verhoging bedraagt, is nog onduidelijk. 

Zo'n 4,7 miljoen mensen betalen elk jaar 64 euro voor die Vlaamse sociale bescherming. Mensen die recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming betalen 32 euro per jaar.

De Vlaamse sociale bescherming gebruikt die zorgpremies om meer dan 300.000 zorgbehoevende mensen financieel te ondersteunen.

Vooruit-voorzitter Conner Rousseau wil niet praten over het afschaffen van gratis schoolmaaltijden voor kinderen van minder begoede ouders. "Ik ben in de politiek gestapt omdat ik jarenlang vrijwilliger ben geweest met kinderen die honger hebben, die geen Nederlands kennen of zelfs niet veilig zijn thuis", zegt hij in De Zevende Dag. "Als je dan verkozen wordt, moet je een lijn hebben en consequent blijven. (...) Ik ben in de politiek gestapt om jongeren die geen stem hebben een stem te geven."

"Die schoolmaaltijden zijn een heel kleine investering, maar wel heel belangrijk omdat ik niet wil dat kinderen honger hebben. Die hebben daar geen schuld aan."

De kritiek dat het budget van 70 miljoen euro voor die gratis schoolmaaltijden niet volledig wordt besteed, wuift hij weg. "We zijn daar net mee begonnen. Eergisteren bij wijze van spreken. Geef ons even de tijd om dat systeem uit te rollen en met de mensen, op het veld te kijken hoe het beter kan."

Voor Vooruit-voorzitter Conner Rousseau zijn de vaak bekritiseerde kortingsbonnen voor koelkasten voor minder vermogenden geen heilig huisje. Maar zomaar afschaffen in het kader van de begrotingsbesprekingen van de Vlaamse regering vindt hij geen goed idee.  "Wij willen de koopkracht van de mensen beschermen. Wij willen dat de elektriciteitsfactuur van de mensen naar beneden gaat", geeft hij aan in De Zevende Dag.

"Als Melissa (Depraetere, Vlaams minister van Energie, red.) erin slaagt om de elektriciteitsfactuur in deze begroting naar beneden te krijgen, denk ik dat ze bereid zal zijn om bepaalde kortingen te schrappen."

"Het is natuurlijk het globale plaatje, maar wij willen sociale keuzes maken", aldus Rousseau. De boodschap is duidelijk: de kortingsbonnen kunnen worden geschrapt op voorwaarde dat de elektriciteitsprijs daalt. Hoe Depraetere dat moet/kan realiseren, zegt Rousseau niet. Hij geeft wel aan dat dit kan door minder rekening te houden met vaste kosten en meer met het verbruik.

De ministers van de Vlaamse regering hebben vannacht tot 4 uur vergaderd over de begroting voor volgend jaar. "We zijn goed opgeschoten, de grote lijnen beginnen vorm te krijgen", klonk het achteraf. 

Vanavond om 17 uur komen ze opnieuw samen, in de hoop om tegen de septemberverklaring morgenmiddag een akkoord te vinden. 

Vandaag worden eerst nieuwe berekeningen gemaakt. Vanavond (of vannacht) is het de bedoeling om tot een finaal akkoord te komen.