Defensieminister Francken wil actieplan tegen drones versnellen na incident in Elsenborn: "Dreiging steeds acuter"

Een aantal maatregelen die pas voor 2026 voorzien waren, zullen nog dit jaar opgestart worden. "Binnen twee weken leg ik het dossier hierover voor aan de ministerraad", aldus Francken. "We hebben te veel tijd verloren. Daarom moeten we onze inspanningen versnellen, de situatie is dringend. We zitten niet in oorlog, maar in een militaire crisis. De dreiging wordt steeds acuter."

Oekraïens president Zelenski noemde drones en AI al een grotere dreiging dan die van kernwapens. Francken is het daarmee eens. "Omdat je kernwapens niet of bijna nooit inzet, dat is gewoon te massaal vernietigend. Drones worden daarentegen elke dag ingezet. Dat is een andere manier om oorlog te voeren, om druk te zetten, om paniek te zaaien en een samenleving te destabiliseren. 

Francken heeft generaal Michel Van Strythem, die samen met stafchef Frederik Vansina mee is op missie, benoemd tot "'drone-generaal', "mogelijk de eerste ter wereld". Van Strythem zal het actieplan dus mee vorm geven.

In de eerste plaats wil Defensie een betere rapportage van drone-incidenten, op een gestructureerde manier, klonk het. Daarnaast wil men ook samenwerken met Skeydrone, de dochteronderneming van de beheerder van het luchtruim Skeyes. Die kreeg recent het certificaat van Common Information Services Provider (CISP) voor geautoriseerde dronevluchten, en maakt hiervoor gebruik van sensoren verspreid over het land. 

Defensie wil haar militaire basissen hier ook mee uitrusten, en dus "complementair maken aan de dekking van Skeydrone". Al die informatie zou dan geïntegreerd worden binnen een NASC (National Air Security Center) in Bevekom, vergelijkbaar met het maritiem informatiekruispunt. Tot slot wil Defensie ook investeren in contra-dronesystemen voor drones van klasse 1 en 2, tot 600 kilogram.

Francken kon zondag nog niet zeggen over welke technologie het precies gaat. "Dat zal in mijn dossier staan. Eén van de voorwaarden is dat ze snel beschikbaar moet zijn", klonk het. Voor deze investeringen is volgens hem ook geen extra budget nodig in 2025. "Ik ben al heel blij met de 2 procent van het bbp, dat zou moeten volstaan."

Over het drone-incident op Elsenborn kon Francken niet veel meer kwijt. "We weten dat er meerdere drones waren", zegt hij. "Waren het Russische drones? Die kans is reëel omdat het overal in Europa bezig is, maar het is niet makkelijk om dat te traceren. Dus dat wordt verder onderzocht. Maar we moeten ons wapenen tegen die dreiging."

Ook stafchef Vansina zegt dat het onderzoek nog loopt. "We weten nog altijd niet vanwaar de drones komen, wie erachter zit en wat de bedoeling is. Maar ze hebben een disruptief effect", aldus Vansina. De drones boven Elsenborn hadden mogelijk een spanwijdte van 1 à 2 meter, "die tref je dus niet gewoon in de winkel aan". 

Hij merkte op dat er de voorbije weken overal in Europa drones worden gesignaleerd en dat het dus "logisch" is dat ook België een doelwit is. Volgens de grote baas van het leger gaat het over "psychologische oorlogsvoering vergelijkbaar met cyberaanvallen (...) De Russen zijn meester in het inschakelen van derden".