De Vlaamse regering heeft een akkoord gevonden over de begroting van volgend jaar. Dat was geen sinecure, want de regering moest een forse 1,5 miljard euro vinden om het oorspronkelijk afgesproken begrotingspad te kunnen aanhouden. De goede verstaander weet dan: dat zullen we voelen in de portemonnee.
Schoolbonus grotendeels geschrapt en een hogere zorgpremie: dit weten we over het Vlaamse begrotingsakkoord
Wat je moet weten
Tegen 2027 wil de Vlaamse regering uit de rode cijfers geraken.
Om dat waar te maken mocht er volgend jaar maar een tekort zijn van 1,52 miljard euro.
Maar dat tekort werd voor de onderhandelingen ingeschat op meer dan 3 miljard.
Dus moest er tijdens de begrotingsonderhandelingen ruim 1,5 miljard euro gevonden worden.
Extra inkomsten
De Vlaamse regering ging op zoek naar extra inkomsten. Die vond ze bij de zorgpremie, die elke Vlaming moet betalen via de zorgkas. De zorgpremie wordt gebruikt om mensen die veel zorg nodig hebben elke maand een zorgbudget te geven.
Tot dusver bedroeg die zorgpremie 64 euro per jaar, of 32 euro als je een verhoogde tegemoetkoming hebt. Die bedragen worden nu opgetrokken tot respectievelijk 100 euro en 35 euro.
Daarnaast worden nog extra inkomsten gezocht bij een hogere kilometerheffing voor de meest vervuilende vrachtwagens. Die moet volgend jaar 90 miljoen euro opleveren en 180 miljoen euro in 2027.
Besparingen
"Welzijn, onderwijs, werk, economie: elk domein moet besparen", zegt politiek journalist bij VRT NWS Benedikte Coussement. "Dat zal grotendeels gebeuren door in al die verschillende domeinen subsidies te schrappen."
Er was op dat vlak al een besparing van 70 miljoen euro voorzien voor volgend jaar, maar dat zal fors meer zijn: 210 miljoen euro. En door beleid niet uit te voeren, loopt dat zelfs op tot 300 miljoen euro.
De Vlaamse regering schrapt ook de schoolbonus, of toch grotendeels. Die schoolbonus kreeg elk kind in Vlaanderen bovenop het Groeipakket. Afhankelijk van de leeftijd liep die op van 23 euro tot bijna 70 euro per jaar. Die som verdwijnt dus, behalve voor wie een sociale toeslag krijgt. Dat levert de begroting 50 miljoen euro op.
Mensen met de hoogste inkomens zullen ook geen verbouwpremie meer kunnen krijgen. En de koelkastbon van 250 euro voor mensen met een laag inkomen verdwijnt.
Vlaamse ontwikkelingssamenwerking wordt stopgezet, wat 15 miljoen euro oplevert. Dat zal gevolgen hebben voor projecten in Marokko, Mozambique en Malawi en voor subsidies aan MO Magazine.
Plannen later uitvoeren
"Sommige besparingen realiseert de Vlaamse regering door geplande maatregelen voorlopig niet, later of in fases uit te voeren", legt Coussement nog uit. Een voorbeeld is de hervorming van de erfbelasting. De Vlaamse regering wilde de eerste belastbare schijven fors verhogen, waardoor veel mensen een pak minder erfbelasting zouden moeten betalen.
Sommige besparingen realiseert de Vlaamse regering door geplande maatregelen voorlopig niet, later of in fases uit te voeren
Benedikte Coussement, politiek journalist bij VRT NWS
Een belastingverlaging kost de overheid veel geld, dus wordt die hervorming vertraagd. Voor 2 groepen wil de regering wel al iets doen: mensen zonder kinderen. Die kunnen iemand aanduiden die dan kan erven tegen een lager tarief. En de langstlevende echtgeno(o)t(e) zou ook minder erfbelastingen moeten betalen.
"Om dat budgetneutraal te maken (lees: de uitgaven mogen niet hoger liggen dan de inkomsten, red.), onderzoekt de Vlaamse regering ook hoe ze achterpoortjes kan sluiten", weet Coussement. "Zo wil ze de misbruiken eruithalen bij mensen die kunnen erven via familievennootschappen."
Verruimd inkomensbegrip
De Vlaamse regering wil proberen te vermijden dat mensen met hoge inkomsten toch bepaalde premies of voordelen krijgen die niet voor hen bedoeld zijn. Denk aan crèches waar de tarieven worden bepaald aan de hand van je loon. Bij sommige mensen lijkt dat loon heel laag, terwijl ze wel veel geld verdienen met een managementvennootschap en ze zichzelf langs die weg maar een laag loon uitkeren.
Vooruit wilde dat doen via een vermogenskadaster, maar N-VA was daartegen. Uiteindelijk zal je een 'verklaring op eer' moeten doen, waarbij je zegt dat je naast je gewone loon niet meer verdient. Daar kan via steekproeven dan ook op gecontroleerd worden.
Wat blijft?
De jobbonus blijft in de komende jaren nog behouden. Die wordt uitgekeerd aan wie een laag brutoloon heeft. De Vlaamse regering wil die jobbonus pas schrappen als de compenserende maatregelen van de federale regering zich laten voelen.
Ook aan de waterfactuur wordt, zo horen we nog, niet geraakt.
Om 14 uur geeft Vlaams minister-president Matthias Diependaele zijn Septemberverklaring in het Vlaams Parlement. Dan krijgen we normaal gezien meer inhoudelijke details en tabellen.
