Vanaf 9 uur bespreekt het kernkabinet van de federale regering het standpunt van ons land over de oorlog in Gaza. CD&V, Les Engagés en Vooruit dreigen al een maand om de regering te blokkeren als dat niet wijzigt. Is de eerste kern na de vakantie een stap naar een nieuw compromis of het begin van een regeringscrisis?
Compromis of een échte crisis? Regering voor het eerst opnieuw samen om Gaza-standpunt te bespreken
Cisse Michiels
Gepubliceerd:
In het kort:
Het kernkabinet van de federale regering bespreekt vanaf 9 uur het Belgische standpunt over de oorlog in Gaza, na wekenlange verdeeldheid tussen de partijen.
CD&V, Vooruit en Les Engagés willen een snelle erkenning van Palestina en economische sancties tegen Israël, terwijl N-VA en vooral MR op de rem staan.
De kans op een akkoord is klein; "We zullen de nota overlopen en de posities nog een duidelijk maken", zegt een partijbron. Mogelijk volgt snel een tweede bijeenkomst.
Van een ontspannen eerste bijeenkomst na de zomervakantie is voor Bart De Wever (N-VA) en de vice-premiers geen sprake. Sinds de start van die vakantie eind juli is de regering openlijk verdeeld over Gaza.
CD&V, Vooruit en Les Engagés vragen De Wever al bijna een maand om de regering samen te roepen. Maar De Wever bleef stil en zag niet de noodzaak om versneld bijeen te komen. Ondertussen schaarde ons land zich wel achter een gedeeltelijke opschorting van de deelname van Israël aan onderzoeksprogramma's en bood ons leger humanitaire hulp in Gaza via luchtdroppings.
Druk op De Wever
De partijvoorzitters verhoogden stelselmatig de druk op De Wever. "Op een bepaald moment zal de regering dus in crisis kunnen gaan als we er niet uitgeraken", zei Vooruit-voorzitter Conner Rousseau in juli al.
"Het is voor een christendemocraat onmogelijk om alle andere dossiers netjes af te werken als er niets gebeurt rond Israël", dreigde zijn collega van CD&V Sammy Mahdi.
Als er straks binnen de schoot van de regering geen strengere toon komt of als er geen stappen komen richting een erkenning van Palestina, dreigt een grote crisis
Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés)
Ook het geduld van de minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) raakt op. In De Standaard klonk dat eergisteren nog zo: "Als er straks binnen de schoot van de regering geen strengere toon komt over de schendingen van mensenrechten door de Israëlische regering of als er geen stappen komen richting een erkenning van Palestina, dreigt een grote crisis."
Nota Prévot
Het startpunt voor de gesprekken vandaag is een uitgebreide nota die Prévot opstelde en aan de partijen bezorgde. Daarin heeft hij de verschillende manieren opgelijst waarop ons land een strengere houding tegenover Israël kan aannemen.
Al zijn de discussiepunten en partijstandpunten ondertussen algemeen bekend. CD&V, Les Engagés en Vooruit zijn voor een snelle erkenning van Palestina en economische sancties tegen Israël. N-VA en MR staan op de rem en willen afwachten wat de EU doet.
Volgen we Macron of Merz?
Dat ons land Palestina moet erkennen, daarover zijn de partijen het eigenlijk eens. Die erkenning is nodig voor de tweestatenoplossing waarvoor ons land pleit.
Maar de partijen zijn het oneens over de termijn waarbinnen dat moet gebeuren. CD&V, Vooruit en Les Engagés zien die erkenning het liefst zo snel mogelijk gebeuren. "Als België in september geen vooruitgang boekt in de richting van de erkenning van Palestina, valt er binnenkort niets meer te erkennen", zei Prévot in het parlement 2 weken geleden.
Frankrijk kan daarbij een voorbeeld zijn. Eind juli maakte de Franse president Emmanuel Macron enigszins verrassend bekend dat zijn land Palestina officieel zal erkennen in september.
De N-VA en de MR volgen meer de lijn van Friedrich Merz, de bondskanselier van Duitsland. Dat land is ook voor een erkenning, maar koppelt er verschillende voorwaarden aan.
De Wever lichtte gisteren zijn gelijkaardig standpunt daarover toe aan de zijde van Merz, na een bezoek van de premier.
"Als de voorwaarden niet vervuld zijn, is een erkenning zinloos en zelfs contraproductief", aldus De Wever. De voorwaarden zijn onder meer de vrijlating van de gijzelaars, een ontwapening van Hamas en veiligheidsgaranties voor Israël. In een persbericht over het standpunt van de partij eerder deze week benadrukte ook de MR nogmaals die voorwaarden.
VN-vergadering volgende maand
België moet over een erkenning binnenkort wel kleur bekennen. Het onderwerp staat hoog op de agenda van de VN-top in september.
Ons land kan dan mee een tekst, de New York Declaration, ondertekenen. Die gaat over de erkenning van Palestina als onderdeel van een tweestatenoplossing. Maar een ondertekening verplicht ons land niet tot een erkenning: dat is nog steeds een individuele beslissing per land. "Die ondertekening is dan ook het absolute minimum", klinkt het op één van de kabinetten.
Ook in de nota van Prévot: inreisverbod voor de 2 meest extreme Israëlische ministers en een boycot van producten uit bezette gebieden. Over het inreisverbod lijkt een compromis in de maak. MR toonde zich tot nu toe de meest forse tegenstander van economische sancties van ons land alleen zoals een boycot.
Wat doet MR?
De andere partijen vragen zich vooral af wat de positie van de Franstalige liberalen aan tafel zal zijn. Binnen de MR wordt de druk opgevoerd om zich soepeler op te stellen. Voormalig minister van Buitenlandse Zaken en MR-coryfee Louis Michel roept op "vertrouwen te hebben" in Prévot. "België heeft altijd aan de juiste kant van de geschiedenis gestaan en dat moet zo blijven", zei hij op Radio 1.
De kans dat de regering vandaag tot een standpunt komt, is erg klein. De vergadering zal maar 2 uur duren. "We zullen de nota overlopen en de posities nog eens duidelijk maken", klinkt het bij één van de partijen. Dat de ministers elkaar nu voor het eerst sinds lang in de ogen zullen kijken over de heikele kwestie, is hoe dan ook een belangrijk moment.
"Het feit dat er een kern is, is op zich al vooruitgang, maar we verwachten uiteindelijk wel resultaat", valt te horen op een kabinet. Mogelijk volgt snel een tweede bijeenkomst.
