Ondernemer, andere 'zoon van' en laatbloeier in politiek: maak kennis met Frédéric De Gucht, de nieuwe voorzitter van Open VLD

'F*ck F*DG': je moet het hem nageven, met die T-shirts die Frédéric De Gucht zelf verkoopt, ontmijnt hij met veel zelfspot de belangrijkste kritiek op zijn steile klim naar de macht binnen Open VLD. "Weer een De Gucht?!", luidt de toelichting op zijn persoonlijke website, met daarbij een korte, maar kordate FAQ over de klassieke 'nepobaby'-opmerkingen die hij op zijn bord krijgt.

Je krijgt er de typische antwoorden als "Je kunt de zonen van een bakker niet verbieden om zelf bakker te worden" en "Als het een troost kan zijn: ik ben het ook regelmatig met mijn vader en broer oneens". Maar in vergelijking met die vader - Karel - en die broer - Jean-Jacques - kan hij in elk geval een troefkaart uitspelen: Frédéric De Gucht is nooit de typische beroepspoliticus geweest.

En dat doet hij dan ook. "Ik heb de politiek niet nodig om dingen gedaan te krijgen - en net dat geeft me de vrijheid om eerlijk te zijn, scherp te blijven en door te duwen waar anderen stilvallen", lees je elders op zijn website. "Geen belangen om te beschermen, geen postjes om vast te houden, geen spelletjes om mee te spelen. Ik wil dingen verwezenlijken."

Frédéric De Gucht (44) kan met een cv zwaaien dat het citaat hierboven onderbouwt. Al tijdens zijn studies handelsingenieur aan de VUB begint hij met ondernemen, als mede-uitbater van studentencafé De Confrater in Brussel. 

Na zijn studies start hij onder meer een eigen communicatiebedrijfje op, werkt hij in verschillende rollen bij Fortis, leidt hij internationale windmolenprojecten voor DEME-dochter GeoSea, is hij bestuurder bij privébank Merit Capital, doet hij zelfs enkele maanden dienst als leerkracht wiskunde en is hij even investeringsdirecteur bij investeerder CVC Capital.

In 2014 besluit hij met zijn eigen investeringsbedrijfje Pecuniae de Luikse glasfabrikant Sprimoglass over te nemen. De Gucht wordt er zelf CEO en gooit de boel om. Met succes: in 10 jaar tijd groeit het bedrijf volop en verdubbelt het zijn personeelsbestand. 

Het is eigenlijk pas in 2023 dat Frédéric De Gucht echt de politiek wordt binnengetrokken. Het rommelt op dat moment binnen de Brusselse afdeling van Open VLD en De Gucht wordt door de partij aangezocht om bij de lokale voorzittersverkiezingen een tegengewicht te bieden voor Filip Moeykens, de echtgenoot van (dan nog) Open VLD-kopstuk Els Ampe. 

Hij wint die verkiezingen ook vlot, waardoor hij als relatieve buitenstaander en nieuweling plots de plak zwaait over de Brusselse poot van de liberalen. "Ik had mezelf beloofd om nooit in de politiek te gaan", zegt hij daar nadien over. "Maar ik heb een allergie voor inefficiënties en kon het niet langer aanzien."

Amper een jaar later volgen de dramatische parlementsverkiezingen van 9 juni 2024, waarbij Open VLD de zwaarste nederlaag uit haar geschiedenis lijdt. De partij moet op zoek naar een nieuwe voorzitter en ook Frédéric De Gucht is kandidaat. "Er is nood aan een crisismanager en niet de zoveelste beroepspoliticus of cabinetard, die het huis kan opkuisen", argumenteert hij.

Uiteindelijk strandt hij op de vierde plek - Eva De Bleeker wint die voorzittersverkiezingen - maar De Gucht komt wel in het partijbestuur terecht. Wanneer er in het najaar bovendien moet onderhandeld worden over de Brusselse regering en Sven Gatz ziek uitvalt, kijkt de partij naar hem om de gesprekken te voeren. 

Die stroeve onderhandelingen, met name met de Franstaligen, katapulteren De Gucht naar het centrum van de aandacht. Hij blijft er hardnekkig de stelling verdedigen dat de N-VA aan Nederlandstalige zijde mee aan tafel moet zitten, tot wanhoop van Ahmed Laaouej van de PS.

Aan Franstalige kant krijgt hij al snel smalend de bijnaam 'Monsieur Nee' mee (naar analogie met 'Madame Non', de bijnaam voor Joëlle Milquet in 2007), maar aan Vlaamse zijde oogst hij net lof voor die standvastigheid. Intussen heeft De Gucht wat ingebonden en zit hij er wel degelijk te onderhandelen zonder N-VA.

"Parler vrai", "direct", "arrogant", het zijn maar enkele epitheta die de voorbije maanden passeerden. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez houdt het met enige ironie op: "Hij is zo timide als zijn vader." Het verklaart mee waarom hij al snel - De Bleeker is dan nog geen half jaar voorzitter - "de volgende leider van Open VLD" wordt genoemd.

Nog een half jaar later, we schrijven eind augustus van dit jaar, is De Bleeker geen voorzitter meer en draaien de spotlichten haast exclusief naar De Gucht als het over Open VLD gaat. Op sociale media kondigt hij dan ook zijn kandidatuur voor het voorzitterschap aan. Het is een race die hij, zo blijkt vandaag, vrij makkelijk wint tegen twee - het moet gezegd - totaal onbekende tegenkandidaten.

In een interview met VRT NWS herhaalt hij zijn mantra dat "politiek een ploegsport is". "We moeten met de liberalen weer iedereen verenigen. We moeten pertinenter en adequater aanwezig zijn in het politieke debat - daarvan zou ik graag de spreekbuis worden - om bij de volgende verkiezingen nieuwe mensen te kunnen overtuigen van de noodzaak van een sterke liberale partij."

Wat er dan moet veranderen? "Onze meningen moeten duidelijk zijn, moeten onderbouwd zijn en we moeten ook met nieuwe ideeën komen. Stilaan moeten er ook nieuwe mensen komen." En tegen juni volgend jaar zou er ook een nieuwe naam moeten zijn. "Maar we willen dat het eerst over de inhoud gaat en dat we nieuwe mensen aantrekken. Een naam is daarvan eerder een sluitstuk dan een beginpunt." 

Zijn persoonlijke doel: "Bij de verkiezingen van 2029 zal ik zeer blij zijn als ons percentage weer 2 cijfers heeft in plaats van 1 cijfer." Maar eerst dus proberen genoeg steun te verzamelen om nu wel die voorzittersverkiezingen te winnen. En ook hier hanteert hij de zelfspot als wapen. "Politiek ben ik nog nooit verkozen en heb ik voorlopig nog geen verkiezing gewonnen. Dus laat ons hopen dat deze voorzittersverkiezingen 'tweede keer, goede keer' worden."