Palestina erkennen of niet? Naast de kwestie of sancties tegen Israël al dan niet nuttig zijn, is dit de vraag die velen onder u en in de regering bezighoudt en/of verdeelt. Kan de erkenning van de Palestijnse staat een drukkingsmiddel zijn om Israël ertoe aan te zetten een eind te maken aan de oorlog in Gaza? En is zo'n erkenning geen beloning voor terreurbeweging Hamas? Of kan het alleen maar nadat alle geweld is stopgezet en de Israëlische gijzelaars zijn bevrijd? We zoeken naar antwoorden.
Moet België de Palestijnse staat erkennen? Dit zijn de argumenten pro en contra
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
De erkenning van de Palestijnse staat verdeelt de federale regering nu al wekenlang. Grosso modo kan je zeggen dat Vooruit, CD&V en Les Engagés voor een snelle erkenning zijn en dat N-VA en MR op de rem staan. We zetten de argumenten pro en contra op een rijtje.
In zijn nota aan het kernkabinet vat minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) de belangrijkste redenen samen om nu al te gaan voor een erkenning van de Palestijnse staat. Hij stelt voor dat ons land zich vóór 5 september aansluit bij de zogenoemde New York Declaration, het Frans-Saudische initiatief van juli laatstleden dat vrede tussen Israël en de Palestijnen nastreeft en waarvan de erkenning van Palestina deel uitmaakt.
Dit zijn de belangrijkste punten uit de New York Declaration:
Er moet een tweestatenoplossing komen waarbij Israël en Palestina elkaar wederzijds erkennen.
Er moeten veiligheidsgaranties voor Israël en Palestina komen.
Israël moet zich terugtrekken uit de Gazastrook.
De Israëlische gijzelaars moeten door Hamas worden vrijgelaten, in ruil voor een vrijlating van Palestijnse gevangenen in Israël.
De humanitaire hulp in de Gazastrook moet worden heropgestart.
Terreurbeweging Hamas moet ontwapenen en de macht in de Gazastrook opgeven.
Israël moet alle kolonies, landroof en annexatieactiviteiten in de bezette gebieden stopzetten (dus ook op de Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem).
De erkenning van Palestina is essentieel voor een tweestatenoplossing. Maar dat is iets dat landen die zich hebben aangesloten bij de zogenoemde New York Call afzonderlijk beslissen. Onder meer Frankrijk wil liever niet meer wachten met die erkenning. Prévot vraagt dat ons land zich vooralsnog aansluit bij de oproep van de New York Call tot erkenning.
Waarom Palestina erkennen?
In zijn nota aan het kernkabinet zet minister Prévot de argumenten op een rijtje:
Elk volk heeft het recht op zelfbeschikking. Geen enkele voorwaardelijke erkenning kan het recht op zelfbeschikking van het Palestijnse volk verhinderen.
In het internationaal recht is er geen enkel juridisch obstakel tegen een erkenning van Palestina.
Je erkent een staat, géén regering.
Een erkenning betekent geen overwinning voor Hamas, maar is vooral een overwinning voor de Palestijnse Autoriteit. Het brengt de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever weer dichter bij elkaar en bevordert een gematigd Palestijns leiderschap.
Palestina erkennen is geen anti-Israëlische beslissing, maar is de bevestiging van ons bestaande Midden-Oostenbeleid.
Een niet-erkenning brengt onze diplomatieke positie en onze invloed in het gedrang en is slecht voor onze bedrijven.
De Israëlische druk in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever jaagt Palestijnen op de vlucht, wat kan leiden tot meer Palestijnse vluchtelingen bij ons. Nu al staan Palestijnse asielzoekers in de top 3 van het aantal asielaanvragen in ons land.
Waarom nu nog niet erkennen?
Niemand lijkt nog tegen de erkenning van de Palestijnse staat. Het verschil zit in de timing. Partijen als Vooruit, CD&V en Les Engagés willen liever niet meer wachten en beschouwen een erkenning als een hefboom om tot vrede in het Midden-Oosten te komen. Maar N-VA en MR zien dat anders: zij stellen een reeks voorwaarden die moeten worden vervuld voor er sprake kan zijn van een erkenning. Premier Bart De Wever (N-VA) somde ze gisteren nog eens kort op tijdens zijn bezoek in Berlijn, MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez deed hetzelfde op X.
Hamas moet ontwapenen.
Hamas moet de macht in de Gazastrook opgeven.
Alle Israëlische gijzelaars moeten vrijgelaten worden.
De Arabische landen in de regio moeten Israël erkennen.
Er moeten wederzijdse veiligheidsgaranties komen.
Pas daarna kan er sprake zijn van een erkenning van Palestina. Zoniet is een snelle erkenning van Palestina volgens premier Bart De Wever zinloos en contraproductief. Zinloos omdat het in de kaart van Hamas speelt en contraproductief omdat je dan geen drukkingsmiddelen meer hebt om Hamas tot toegevingen te dwingen.
"Voorwaarden van premier zijn zinloos en contraproductief"
Midden-Oostenexpert Brigitte Herremans (Universiteit Gent en Universiteit Antwerpen) is het niet eens met De Wever en Bouchez. "Dat zijn vooral contraproductieve en zinloze voorwaarden", zegt ze. "De erkenning van Palestina is niet de erkenning van de regering, maar de erkenning van de staat Palestina. Die staat had er eigenlijk al lang moeten zijn als onderdeel van het Oslo-vredesproces: op de Gazastrook, de Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem."
Zowel de Gazastrook als de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem worden sinds 1967 grotendeels bezet door Israël. Volgens de Oslo-vredesakkoorden van 1993 en 1995 moet er een Palestijnse staat op dat grondgebied komen. Maar de Israëlische regering wil dat definitief onmogelijk maken door de illegale Joodse kolonies alsmaar verder uit te breiden of gebieden als Oost-Jeruzalem en Gaza zo goed als in te lijven. Dat bleek onlangs nog door uitlatingen van de radicale minister Bezal Smotrich.
Eigenlijk geeft men hier een cadeau aan Israël
Brigitte Herremans (Universiteit Gent en Universiteit Antwerpen)
"Ik denk dat de premier en een aantal leden van zijn partij heel duidelijk mist creëren en drogredenen naar voor proberen te schuiven", zegt Herremans. "Eigenlijk geeft men hier een cadeau aan Israël." Het valt inderdaad op dat de voorwaarden van De Wever en Bouchez vooral gaan over Hamas, terwijl de staat Palestina niet hetzelfde is als Hamas. Bovendien heeft de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO), in zekere zin de voorloper van de Palestijnse Autoriteit, Israël al erkend in 1993. Ook Egypte en Jordanië hebben Israël al erkend. Libanon en Syrië, twee landen die Israël de laatste geregeld heeft aangevallen, hebben dat land niet erkend.
Herremans erkent dat de voorwaarden op zich valabel zijn. "Hamas kan niet langer in Palestina de facto de regering zijn, de gijzelaars moeten uiteraard vrijkomen en veiligheidsgaranties moeten er misschien voor beide partijen zijn." Dat moet volgens haar worden besproken in het kader van het vredesproces.
"Ik denk dat het op dit moment vooral gaat over vertragingsmanoeuvres", zegt ze nog.
Hoe dan ook hebben de meeste landen de Palestijnse staat al erkend. Volgende maand zullen daar minstens nog een aantal nieuwe landen bijkomen: Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Portugal, Canada en Australië.
