LIVE "Ik durf aan de bakker vragen: liever Arizona of liever Vivaldi?": N-VA en Open VLD clashen over belastingen ondernemers

Na bijna 4 uur debat kondigt voorzitter Peter De Roover (N-VA) een pauze aan. Over een uur wordt iedereen opnieuw in het parlement verwacht. 'Villa Politica' herneemt om 15 uur, met commentaar van Ivan De Vadder.

Open VLD probeert de N-VA in de hoek te drijven over de hogere belastingen voor ondernemers. In de strijd tegen managementvennootschappen verhoogt Arizona onder meer de belasting op dividenden uit vennootschappen.

Maar die geldt voor alle vennootschappen. "Ook voor de bakkers, de beenhouwers, de dakwerkers, de mensen met een KMO tot vijftig personen. Deze maatregel treft 400.000 zelfstandigen", kaart Van Quickenborne aan. 

Ronse reageert dat ze "de boel" van Open VLD in de vorige regering moeten opkuisen en dat dat "moeilijke maatregelen vergt." "Maar ik durf samen met u naar een bakker, naar een beenhouwer, naar een garagist te gaan. En ik durf vragen of ze liever het Arizona van Ronse, of Vivaldi van Van Quickenborne willen."

De oppositiepartijen vragen verduidelijkingen over de maatregelen die de regering genomen heeft. Zo wil de PVDA meer details over de aftopping van de index voor mensen die halftijds werken en vragen de liberalen om duidelijkheid over de specifieke producten en goederen waar de btw op zal stijgen. 

"Dat wordt een enorm kluwen",  bekritiseert Alexia Bertrand (Open VLD) de btw-verhogingen. "Culturele activiteiten worden vrijgesteld als er geen winstoogmerk is. Maar wat betekent dat concreet? U gaat naar de opera, 6% btw? U gaat naar een kleine cinema, een vzw met niche auteursfilms, 6%? En dan in de Kinepolis, 12%?" 

Gedetailleerde antwoorden krijgt de oppositie voorlopig niet.  Volgens Bertrand kan de regering die gewoon niet geven. "Zoals iedere keer zijn er zoveel losse eindjes. We moeten waarschijnlijk nog wachten op een carnavalsakkoord om duidelijkheid te krijgen."

De ondertussen bekende kat van de premier laat van zich horen. In tegenstelling tot Maximus heeft De Wever geen keuze: hij moet het hele debat bijwonen om later vanavond op de vragen van de oppositie te antwoorden. 

Ook minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) vraagt het woord. Hij stoort zich aan de kritiek van de Open VLD op het feit dat belastingverlaging deels wordt uitgesteld tot 2030. 

De hogere btw op frietjes van de frituur kan op veel aandacht rekenen. "Misschien moeten we hier vanavond frietjes laten leveren?", oppert Wouter Vermeersch van Vlaams Belang.

"Waarover zagen jullie toch", klinkt het bij minister Vandenbroucke (Vooruit) over de focus op de hogere btw. "De volgende keer zal ik in de frituur  25 cent extra betalen", relativeert hij. 

Volgens Van Quickenborne zit er trouwens nog een addertje onder het gras wat betreft de btw-verhogingen. Die zullen ook gelden voor voorverpakte afhaalmaaltijden uit supermarkten. N-VA-fractieleider Ronse ontkent dat dat het geval is. 

Het debat is ondertussen 2 uur bezig, maar gaat nog heel de dag - en mogelijk zelfs nacht - door. 

Open VLD-parlementslid Vincent Van Quickenborne is ondertussen een ervaringsdeskundige. Vorige week was hij onafgebroken ongeveer 20 uur aan het woord in het parlement. "Gemberthee heeft mij rechtgehouden", zei hij toen. 

Zijn aanpak vindt ingang in het parlement, want hij deelt zijn thee uit aan collega's.  

Het debat gaat ondertussen over de indexaanpassing, waardoor een groot deel van de werkenden en gepensioneerden hun loon minder zullen zien stijgen als het leven duurder wordt. 

De PVDA komt met een berekening: iemand met een pensioen van 2250 euro gaat 250 euro per jaar verliezen, zegt parlementslid Kim De Witte. Hij spreekt ook consequent over "een indexsprong". Dat hij de maatregel met die term benoemt, werkt als een rode lap op een stier voor Vooruit. "Fake news, fake news!", beginnen de Vooruit-leden door het parlement te roepen. 

Ook Frank Vandenbroucke vraagt het woord, het is de eerste keer dat een minister tussenkomt. "Wat je vertelt, raakt kant noch wal", spreekt hij De Witte toe. "Je zit je geweldig op te winden, omdat we aan iemand met een bruto pensioen van € 3.600 per maand inderdaad een inspanning vragen. Daar zit je je geweldig over op te winden. Dat bewijst dat je niet weet wat solidariteit is. Je staat gewoon langs de kant te roepen." 

De oppositie heeft vooral kritiek op de hogere belastingen, onder meer via de btw. Ook Groen focust daarop in zijn kritiek.

"Hoe lang is het geleden dat u nog eens in een frietkot bent geweest om een frietje te steken?", vraagt Stefaan Van Hecke aan de premier, verwijzend naar de hogere btw op afhaalmaaltijden. "Ik vermoed al heel lang geleden. Dat is gemakkelijk want u moet het dan niet gaan uitleggen. Het is ook niet uit te leggen"

De premier reageert niet, Ronse wel. "Als ik een frietje ga eten vanavond ga ik van de mensen horen dat ze blij zijn dat we 4 miljard minder belasten op arbeid en ze dus netto meer zullen overhouden. Dat is veel minder de 1,3 miljard die we in de btw en de accijnzen halen."

Voor het eerst komen ook de socialisten van de PS tussen, de grootste Franstalige oppositiepartij. Fractieleider Pierre-Yves Dermagne ziet in de begroting "veel cadeau's voor de rijken en de bedrijven, die daar geen nood aan hebben. En dat allemaal in de hoop dat dat dan doorstroomt naar de middenklasse. Het enige wat de middenklasse krijgt zijn taksen, taksen en nog eens taksen."

Volgens Ronse focust de regering op het belonen van wie werkt en het op orde zetten van de begroting, in tegenstelling tot de PS in het verleden. "We hebben de PS-geest uit dit land verdreven", klinkt het. 

Ecolo gaat niet in op de uitnodiging van MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez om samen te werken aan de vorming van een Brusselse regering zonder PS. Dat zegt fractieleidster in het Brussels Parlement, Zakia Khattabi, aan Belga. Bouchez liet gisteren weten op X dat de PS zichzelf had uitgesloten van de onderhandelingen en dat hij met "andere democratische krachten" een regering wilde vormen.

Die oproep werd door een deel van de partijen verworpen, zoals Vooruit en Groen. Ook Ecolo ziet dat niet zitten. "Als we de verklaringen van de onderhandelaars van Groen en Vooruit geloven, is er zelfs geen meerderheid meer aan Vlaamse kant. Zij hebben alles van dichtbij meegemaakt en geloven niet dat dit nieuwe scenario kans van slagen heeft", zegt Zakia Khattabi.

DéFI wil wel meewerken, laat voorzitster Sophie Rohonyi weten. "Maar dat kan alleen in het kader van respectvolle onderhandelingen, iets waar de zelfbenoemde formateur Bouchez zich niet aan houdt. Een formateur moet verenigen en luisteren, niet opleggen en beledigen."

Ondertussen heeft N-VA fractieleider Axel Ronse het spreekgestoelte betreden. Hij verdedigt het akkoord dat de regering gesloten heeft in zijn gekende stijl. 

"Eindelijk zien we een generatie politici die het vastpakt. Een eerste minister die van de eerste keer een begroting tot in 2029 opstelt, en niet enkel voor het komende jaar. Het geen waar we op eindigen is niet perfect, maar toont minstens de weg", geeft hij toe. "Er is opnieuw hoop in dit land." 

Pas sluit af met een betoog voor Vlaams zelfbestuur. Volgens haar is dat de enige manier om de welvaart en koopkracht van de Vlamingen te beschermen. 

Ze confronteert de premier en de N-VA met het feit dat dat zelf jarenlang het standpunt van de partij was, maar ze daar nu ze federaal aan de macht is geen stappen in zet. "De beste kuur is zelfbestuur heb ik u op verkiezingsavond horen zeggen, meneer De Wever. Het wordt dringend tijd om die kuur toe te passen."

Ze haalt ook een speech van Peter De Roover tijdens de vorige legislatuur, toen N-VA in de oppositie zat."U kiest voor het voortzetten van een inefficiënt en uitgeleefd bestuursmodel", verweet hij De Croo toen. Het klinkt als de kritiek van Pas aan het adres van de N-VA vandaag. "U had al die jaren gelijk in uw analyse. Vandaag probeert u het tegenovergestelde te bewijzen", concludeert Pas. 

Pas blijft op dezelfde nagel kloppen. "De Vlaming gaat straks meer betalen om zich te verwarmen, meer aan de kassa betalen en meer betalen om zich te ontspannen. Iedereen gaat het voelen, maar dan toch niet de asielzoekers of de landen die ontwikkelingshulp krijgen."

PVDA-kopman Raoul Hedebouw komt tussen. Volgens hem klopt het niet dat vooral de Vlamingen geraakt worden. "In Vlaanderen, maar ook in Wallonië en Brussel is heel veel volk boos dat de accijnzen stijgen op gas. De Wever is een anti-sociale Belgische eerste minister."

Pas reageert: "Ik zeg niet dat de Walen of Brusselaars niet getroffen worden, maar Vlaanderen wordt disproportioneel hard getroffen." Ze geeft als voorbeeld dat in Vlaanderen veel meer concerttickets verkocht worden, iets waar de regering de btw op verhoogt. "Ik denk dat meneer Hedebouw blij mag zijn dat er alleen een pakjetaks komt en geen "zever-in-pakjestaks." 

Vlaams Belang mag als grootste oppositiepartij de debatten openen. De fractievoorzitter vindt dat De Wever zijn verkiezingsbelofte verbroken heeft. "Dit akkoord is een aanval op de koopkracht van de Vlaamse middenklassen en gepensioneerden."

"Via de energiefactuur en allerhande nieuwe belastingen krijgt die middenklasse de factuur. De belastingdruk zal stijgen. Dit is geen hervormingsregering maar een typisch Belgische regering."

Met een kop koffie luistert De Wever van in het halfrond naar de kritiek. Later in het debat krijgt hij de tijd om uitgebreid te reageren op het commentaar van de oppositie. 

Parlementsvoorzitter Peter De Roover (N-VA) heeft het debat geopend. Elke partij - oppositie en meerderheid - krijgt om de beurt ruim de tijd om hun kijk op het begrotingsakkoord toe te lichten. De ministers en de premier beantwoorden ook vragen.

Het debat zal de hele dag duren, sommigen vrezen zelfs dat het nachtwerk wordt. 

Bij VRT NWS kan je het debat volgen, via deze blog en de livestream. 

Straks debatteert de Kamer over de 'State of the Union' van premier Bart De Wever. Die gaf hij gisteren nadat maandagochtend eindelijk 9,2 miljard euro werd gevonden om het gat in de begroting kleiner te maken.

De Wever waarschuwde gisteren in zijn beleidsverklaring wel dat er "nog een lange weg" te gaan is, "zelfs met deze sanering". Intussen is er veel kritiek van de oppositie dat deze begroting vooral de middenklasse zal treffen.

Ten vroegste morgen, vrijdag - 48 uur na de beleidsverklaring - kan het parlement stemmen over het vertrouwen in de regering.

MR-voorzitter en Brussels formateur Georges-Louis Bouchez schrijft op X dat hij doorgaat met de gesprekken over de vorming van een Brusselse regering met alle democratische partijen, behalve de PS.

"Ik stel vast dat Ahmed Laaouej van de PS weigert te reageren op telefoontjes of berichten. Ondanks talloze pogingen om hem te bereiken, is er volledige stilte. We kunnen alleen maar vaststellen dat de PS zich heeft uitgesloten voor de onderhandelingen", klinkt het op X.

Bouchez wil in gesprek gaan met alle andere democratische partijen om alsnog een oplossing te vinden voor het Brussels Gewest. Het Brussels Gewest zit al ruim 500 dagen zonder regering.

"Met de hervormingen en saneringen die deze regering doorvoert, is het juiste pad ingeslagen", sluit De Wever zijn State of The Union af. "Maar de tocht is nog moeilijk en lang. This is not the end. It is not even the beginning of the end. But it is perhaps the end of the beginning."

"Er is geen reden voor euforie, er is alleen reden om hard verder te werken. Vandaag de arbeid, morgen de vrucht."

De Wever grijpt naar de Griekse mythologie om zijn punt te maken over de moeilijke weg die de regering koos. 

"Het doet wat denken aan het kruispunt van Herakles. De Griekse held moest kiezen tussen twee verschillende paden, elk vertegenwoordigd door een godin. 

Herakles koos terecht voor Aretè, voor de moeilijke weg. Uiteindelijk zou hij de Olympus bereiken en zich onder de goden voegen. Op de Olympus zijn we in dit land vandaag nog lang niet. Laat dat duidelijk zijn. Maar deze regering heeft alvast de moed om het pad van Aretè te beklimmen. We kozen daarom niet voor gemakzucht, maar wel voor de Herculeaanse klus van een meerjarenbegroting. De oefening was allesbehalve evident. Het laaghangend fruit is immers al lang weggeplukt."

De Wever haalt ook de belastingverlaging aan, die pas op het einde van de legislatuur gepland en voor een stukje is uitgesteld naar de volgende regering. 

De Wever belooft: "Tegen 2030 kunnen werkenden rekenen op gemiddeld ongeveer duizend euro netto extra per jaar."

De Wever is begonnen aan zijn beleidsverklaring. "Bij het opstellen van deze begroting moest ik denken aan de jaren 90. Ik durf te stellen dat wij vandaag voor een nog grotere uitdaging staan.Niet voor niets sta ik hier pas anderhalve maand na de officiële opening van het politieke jaar, te laat dus", geeft hij toe. 

Straks om 10 uur zal premier Bart De Wever zijn beleidsverklaring afleggen in de Kamer.

Volgens de traditie vindt die verklaring plaats op de tweede dinsdag van oktober, de dag waarop het nieuwe parlementaire jaar wordt geopend. Maar bij gebrek aan een begroting moest de eerste minister die oefening uitstellen. Hij betreedt dus straks het spreekgestoelte, nadat een begrotingsakkoord maandagochtend vroeg werd bereikt.

Je kan de beleidsverklaring hier live volgen en in Villa Politica op VRT 1.

In Terzake op VRT Canvas zaten fractievoorzitter van N-VA, Axel Ronse, en partijvoorzitter van PVDA, Raoul Hedebouw, tegenover elkaar over de index. In het begrotingsakkoord staat dat lonen tot 4.000 euro bruto geïndexeerd zullen worden. Hogere lonen zullen geen volledige indexering, maar een zogenoemde 'centenindex', krijgen.

"Er zijn 1,3 miljoen werknemers in ons land (40 procent, red.) die boven de 2.600 euro netto per maand zitten. Zijn dat de grootverdieners?", vroeg Hedebouw zich luidop af. "Die mensen hebben de hele campagne gehoord dat werken meer moet lonen, en daar gaat nu de indexsprong op komen."

En dat is niet alles, zegt hij. "Elke index komt dat erbij. We hebben berekend dat in sommige sectoren werknemers tussen 7.000 euro en 30.000 euro zullen verliezen op een hele carrière, want dat speelt cumulatief."

Volgens Ronse zullen mensen er net op vooruit gaan. "We gaan de staat net ontvetten. Tegen 2029 gaan we meer dan 4 miljard euro minder lasten heffen op arbeid. Dus mensen gaan er netto op vooruit gaan."

Er is nog veel onduidelijk over de afgetopte indexering die de federale regering in 2026 en 2028 wil doorvoeren. Een belangrijke vraag die HR-kantoren als Acerta en SD Worx hebben, is of de wetgeving wel op tijd klaar geraakt, zo schrijft persagentschap Belga.

"In heel wat bedrijven en sectoren valt het vaste moment van indexering in januari, onder meer in het paritair comité 200, waarin ruim 600.000 bedienden aan de slag zijn", zegt Tom Dirix van Acerta. "Stel dat de maatregel in januari 2026 nog niet van kracht kan zijn. Zal die voor hen dan niet van toepassing zijn?"

"Je kunt de ingreep niet doen zonder de onderliggende reglementering", zegt Geert Vermeir van SD Worx. "De lonen van meer dan een miljoen werknemers in de privésector krijgen een jaarlijkse indexering in januari. De wetgeving moet op 31 december klaar zijn. Ik vrees ervoor, gelet op de complexiteit."

Een andere onduidelijkheid is het bedrag van 4.000 euro bruto waarboven de indexering wordt afgetopt. Want wat met deeltijdse werknemers, vragen de specialisten zich af. "Is die grens van 4.000 euro een absoluut getal? Of moet dat in verhouding verrekend worden voor iemand die deeltijds werkt?"

Even vertwijfeling bij economen te lande, toen vicepremier Frank Vandenbroucke (Vooruit) gisteren in Terzake plots pertinent ontkende dat bedrijven de opbrengst van de 'centenindex' moeten delen met de overheid. Het bleek een lapsus van de minister te zijn, maar dat werd pas na de uitzending duidelijk. Hoe zit het dan wel in elkaar?

Lees er hier meer over:

De federale regering wil het remgeld – het bedrag dat je zelf betaalt bij een bezoek aan een geconventioneerde arts of voor sommige medicijnen – optrekken. Hoe sterk die prijsverhoging wordt en waar het extra geld naartoe gaat, is voorlopig onduidelijk. Maar dat de patiënt meer zal moeten betalen, hangt al even in de lucht. De kosten voor de overheid swingen immers de pan uit. Hoe hoog is hun factuur?

Het begrotingsakkoord heeft ook een impact op de gezondheidszorg. Zo zal de groeinorm met een half procent minder groeien tegen het einde van de legislatuur. "De groeinorm is de stijging van de kosten van de gezondheidszorg die berekend wordt op basis van vergrijzing, bevolkingsgroei en medische innovaties en technologie", zegt Margot Cloet van Zorgnet-Icuro (de koepelorganisatie van Vlaamse ziekenhuizen en wzc) in De Ochtend.

"Omdat de vergrijzing stijgt, zal er een jaarlijkse investering nodig zijn van 3,5 procent extra bovenop het budget dat men vandaag heeft." Dat cijfer werd teruggebracht naar 3 procent en bedraagt in het akkoord nog 2,5 procent. "Dat gaat een impact hebben als we blijven doen wat we nu doen. Daarom toont dit dat er niet alleen nood is aan extra investeringen, maar ook aan extra hervormingen."

"We zien wel dat de regering vanaf 2028 middelen gaat vrijhouden voor extra inzet van personeel of extra inzet op lonen. Maar ik ga niet onder stoelen of banken steken dat deze begroting voor de zorgsector ook een harde noot is om te kraken. De ziekenhuizen zullen in 2026 moeten besparen. Er moet nog 907 miljoen bespaard worden op de ziekteverzekering en wij schatten dat er 200 miljoen euro besparingen nodig zijn voor de ziekenhuizen. Ik kan niet zeggen dat het er volgend jaar voor de ziekenhuizen rooskleurig uitziet."

De federale regering wil vanaf 2026 een taks van 2 euro op pakjes die van buiten de Europese Unie komen. Wie zal die taks betalen, de bedrijven of de consument? En over welke webshops gaat het dan? We leggen al jullie vragen voor aan retailexpert Gino Van Ossel en federaal minister van Financiën Jan Jambon.

De federale regering heeft in de begroting ook een nieuwe bankentaks voorgesteld. Die zal 150 miljoen euro per jaar moeten opleveren. "Sinds de bankencrisis is er in elke begroting een nieuwe bankentaks gekomen", zegt Peter Vanden Houte, hoofdeconoom bij ING, in De Ochtend. "Dat is vervelend voor de banken, maar ook voor de spaarder. Die kosten moeten ergens doorgerekend worden."

Vanden Houte benadrukt wel dat iedereen moet bijdragen om het begrotingstekort op te lossen. "Al zijn de inspanningen voor 2026 relatief beperkt. Het tekort voor dit jaar bedraagt 5,3 of 5,4 procent. Voor volgend jaar moet dat tekort uitkomen op 5,1 of 5,2 procent. Dat gaat dus maar een beetje omlaag. Daarnaast zien we dat er vooral een verhoging in de belastingen, btw en dat soort zaken, terwijl er op de overheidsuitgaven iets minder wordt bespaard."

Deze inspanningen zijn dan ook onvoldoende om het tekort op langere termijn naar 3 procent te krijgen, vindt hij. "Als je ziet wat men tegen 2029 ambieert, kom je op een tekort van 4,5 procent of daar net onder." Al is het moeilijk om dat resultaat te voorspellen, door de terugverdieneffecten. "De regering rekent erop dat maatregelen zoals de werkloosheidsbeperking en pensioenhervorming meer werkgelegenheid creëren en dus ook meer inkomsten, maar daar moet je een vraagteken bij zetten. Alles bij elkaar zitten we in de goede richting, maar er moet nog meer gebeuren."

Een mogelijke oplossing ziet Vanden Houte bij de regionale regeringen. "De grootste inspanningen in dit land zijn voor de federale regering. Die hebben eigenlijk steeds minder ruimte, omdat de meeste uitgaven bij de regio’s liggen. Voorlopig is er geen akkoord dat regio’s dwingt om meer bij te dragen aan bezuinigingsmaatregelen. Nu is er wel voorgesteld dat regio’s meer moeten bijdragen aan Europese dotaties."

De federale regering heeft vannacht ook besloten om een proefproject rond een arbeidsparticipatietoeslag op te starten. Dat vertelt CD&V-voorzitter Sammy Mahdi in De Afspraak. Het doel van die toeslag is vermijden dat personen die een gezondheidsprobleem hebben, vroegtijdig volledig uitvallen. Iemand zou dan wat minder kunnen werken, in samenspraak met een arts, maar zijn of haar loonverlies gecompenseerd zien.

"Vandaag moet je, om gradueel te kunnen werken, eerst uitvallen", legt hij uit. "Je moet eerst bijvoorbeeld een burn-out hebben en dan pas kan je progressief tewerkgesteld worden. Je kan niet aan 100 procent werken en via de dokter aangeven dat dat eigenlijk niet meer kan en dat je liefst een beetje in de omgekeerde richting afbouwt."

 "Nu gaan we voor het eerst onderzoeken, aan de hand van een pilootproject, in welke mate dat dat kan", vertelt Mahdi. "Aan tafel is gezegd: 'als dit goed functioneert, rollen we het in heel het land uit'."

In Terzake verdedigt minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) de zogenoemde 'centenindex', waarbij de hogere lonen van meer dan 4.000 euro per maand 2 keer geen volledige indexering zullen krijgen. 

Want had Vooruit niet beloofd om de index te vrijwaren? "Iedereen krijgt een indexering, maar in tijden van crisis moet je de inspanning eerlijk verdelen. Het brood is voor iedereen even duur", zegt Vandenbroucke. "Wat we beloofd hebben is eerlijkheid en het garanderen van de toekomst van de sociale zekerheid."

"We vragen een inspanning die breed gespreid is en voelbaar voor mensen met een hoger loon of een goed pensioen", aldus de minister, die ook wijst naar een sterkere opsporing van de fiscale fraude, de verdubbeling van de effectentaks en de strijd tegen misbruik van managementvennootschappen.

De hogere accijnzen op aardgas noemt Vandenbroucke "een beslissing die we niet graag nemen". "Maar dat ligt al enige tijd op ons te wachten. Europa gaat dat verplichten. We hebben gekozen om eerlijk te zijn en nu al een stap in die richting te zetten." 

"De geloofwaardigheid van Bart De Wever is compleet verdwenen na vandaag", stelt Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken in Terzake. 

"Hij had 2 beloftes gedaan: geen nieuwe belastingen en een begroting op orde. Maar niets van dat alles: de begroting is niet op de orde en we krijgen nieuwe belastingen, al dan niet verkapt in taksen en accijnzen of de niet volledige indexering van de lonen, wat ongeveer de helft van de burgers zal voelen."

Van Grieken erkent dat De Wever een mandaat gekregen heeft van de kiezer om te hervormen. "Maar dit is geen hervormingsregering, dit is een ordinaire belastingsregering. Men heeft weer gekeken naar de inkomstenzijde. De Vlaming is de meest belaste burger van heel Europa."

"Men heeft te weinig gekeken naar de uitgavenzijde: waar is de ontvetting van de moddervette staat? Heilige huisjes zoals migratie blijven intact. Op de asielfactuur wordt geen eurocent bespaard."

Econoom Gert Peersman zet in Terzake kanttekeningen bij de berekeningen van de federale regering. Volgens hem komt de sanering van 9,2 miljard euro die naar voren wordt geschoven, in de praktijk eerder neer op zo'n 6 miljard. 

"Eén miljard komt van een soort begrotingstruc, door de belastingverlaging een jaar op te schuiven. Dat verdwijnt niet, maar komt later terug in de begroting. Het is dus maar 8 miljard, en dat is een bruto besparing. De maatregelen hebben ook een effect op de economie, waardoor het bbp (bruto binnenlands product) krimpt en de belastinginkomsten dalen."

Op die manier komt Peersman uit bij zo'n 6 miljard euro. "Ik denk dat dat dichter bij de realiteit zal zitten."

Volgens de econoom is dit akkoord dan ook onvoldoende. "Het is beter dan niets en het is in de goeie richting. Maar de komende jaren zal men zich realiseren dat bijkomende maatregelen nodig zijn. Er zullen nog slapeloze nachten nodig zijn."

"Zelfs bij 9 miljard euro zou onze overheidsschuld blijven stijgen. We moeten het tekort zodanig klein krijgen dat de staatsschuld niet verder stijgt."

Horeca Vlaanderen, de sectorfederatie van de Vlaamse hotels, restaurants en cafés, vraagt dringend overleg met de regering over de aangekondigde begrotingsmaatregelen. Ze vraagt onder meer een ruime overgangsperiode voor de btw-maatregelen.  

De sectorfederatie zegt overspoeld te worden met vragen van ondernemers. "Denk bijvoorbeeld aan hotelkamers die maanden geleden al geboekt en betaald zijn. Wie draagt de kosten van de plotse verdubbeling van het btw-tarief? Ondernemers hebben hier geen marge voor", zegt Matthias De Caluwe van Horeca Vlaanderen.

Een ruime overgangsperiode is nodig, vindt de federatie, zodat bijvoorbeeld met boekingpartners afspraken kunnen worden gemaakt. "Een overgangsperiode is een kwestie van goed bestuur en van respect voor onze ondernemers." Horeca Vlaanderen roept lokale besturen daarnaast op om verhogingen van de toeristentaks uit te stellen.

Ook frietjes halen dreigt duurder te worden, want het btw-tarief op afhaalmaaltijden stijgt van 6 naar 12 procent. Daardoor ontstaat een ongelijke behandeling met supermarkten, luidt het. "Het aanmoedigen van concurrentievervalsing kan nooit de bedoeling zijn. Dat moet dringend herbekeken worden." 

"We hebben gezocht naar een zo evenwichtig en rechtvaardig mogelijk pakket waarin iedereen zijn deel doet." Zo verdedigt vicepremier Vincent Van Peteghem (CD&V) het begrotingsakkoord van de federale regering in VRT NWS Journaal.

De zogenoemde 'centenindex', waarbij de hogere lonen (meer dan 4.000 euro bruto) 2 keer geen volledige indexering krijgen, ziet de minister als een bijdrage van de sterke schouders. "De mediaan is 3.600 euro, dus het is er wel wat boven. We doen dit ook maar 2 keer. De algemene automatische loonindexering blijft behouden."

Van Peteghem erkent dat de regering een moeilijke periode achter de rug heeft. "Maar er is een resultaat. Dit is een zeer grote inspanning. Ik denk dat iedereen goed besefte dat de tijd was gekomen om knopen door te hakken." 

Nu de federale regering een akkoord over de begroting heeft bereikt, zijn "meteen alle andere Arizona-hervormingen gered die eerder al grotendeels waren beslist". Dat stelt politicoloog Dave Sinardet vast.

"Daarmee is op 1 jaar tijd een groot deel van het regeerakkoord uitgevoerd", aldus Sinardet op X. "Het bevestigt de status van een regering die ingrijpend kan hervormen. De Wevers zelfverklaarde verwantschap met Dehaene wint vandaag sterk aan gewicht."

Een overwinning voor Arizona, noemt professor Sinardet het. Maar hij vult aan: "Er is 9 miljard gevonden, maar zonder verdere maatschappelijke richting of visie. En met 9 miljard gaan we in 2029 nog steeds naar een begrotingstekort van tegen de 5 procent."

Justitie kan over de hele legislatuur rekenen op een miljard euro aan bijkomende kredieten. Dat meldt minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V), nadat de regering het na een marathonvergadering eens is geraakt over de meerjarenbegroting.

Via een fonds worden de nodige kredieten vrijgemaakt om bijkomende investeringen in Justitie mogelijk te maken, en dat voor een bedrag van 264 miljoen euro in 2026 en 336 miljoen euro in 2028. Over de hele legislatuur lopen de bijkomende kredieten voor Justitie op tot om en bij de miljard euro, luidt het.

Minister Vanessa Matz (Les Engagés), die bevoegd is voor de Regie der Gebouwen, bevestigt een bijkomende enveloppe van 600 miljoen euro om de overbevolking in de gevangenissen aan te pakken. 

"De meeste maatregelen in het begrotingsakkoord gaan ons geld kosten, maar er zijn wel degelijk dingen beslist die net goed zijn voor onze portemonne", zegt VRT-journalist Lonne van Erp.

"Zo zullen non-alcoholische drankjes op café goedkoper worden want daar gaat de btw van 21 naar 12 procent. Het minimumloon gaat ook omhoog. Vanaf 1 april komt er 50 euro bij."

"En de regering heeft ook beslist om de aangekondigde belastingverlaging sneller uit te voeren. Daardoor zullen we al vanaf 2028 meer nettoloon overhouden in plaats van een jaar later zoals eerst het plan was."

Er wordt ook bespaard op het politieke apparaat. "Wanneer de Senaat afgeschaft wordt, dan zal ook het deel van de partijdotaties dat via de Senaat loopt geschrapt worden", aldus Lonne van Erp.

In de begrotingsonderhandelingen is afgesproken dat er twee keer een soort van aangepaste indexsprong zal gebeuren: volgend jaar en in 2028.

Tot aan 4.000 euro bruto loon zal er wel nog geïndexeerd worden. Wie meer verdient, zal het bedrag boven die limiet niet geïndexeerd zien. Voor uitkeringen en pensioenen is de grens 2.000 euro.

"Voor 2026 is het relatief zeker dat er minstens 1 keer zal geïndexeerd worden", weet professor arbeidseconomie Eva Van Belle (VUB). "Het Planbureau gaat uit van een indexatie in januari. Dus zelfs als de inflatie een beetje lager uitvalt dan verwacht, zal er in de loop van 2026 wel een indexatie plaatsvinden", weet professor Van Belle.

"2028 is langer in de toekomst. Daar is het afwachten wat de inflatie in de tussentijd gaat doen."

De federale regering maakt bijna 1 miljard euro vrij voor de ruimtevaartsector. Dat heeft minister van Wetenschapsbeleid Vanessa Matz (Les Engagés) bekendgemaakt. Het geld wordt gespreid over de komende 5 jaar.

Eerder vreesde de sector een halvering van het budget, maar dat scenario is dus afgewend. Minister Matz trekt woensdag naar de speciale ministerraad van het Europese ruimtevaartagentschap ESA. Daar wordt het totale budget en de bijdrage van alle lidstaten voor 2026-2030 vastgelegd.

België maakt tussen de 915 en 930 miljoen vrij. Het gaat om een stijging met 10 procent in vergelijking met het vijfjarenbudget van 2022, afgeklopt door Thomas Dermine (PS), de voorganger van minister Matz.

"Ja, ook ik heb even schrik gehad dat het niet zou lukken om tot een begrotingsakkoord te komen", zegt N-VA-voorzitter Valerie Van Peel in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Het is ongezien wat deze regering opnieuw doet. Het verzekert onze welvaart voor de komende decennia", maakt Van Peel zich sterk.

De voorzitter van de N-VA snapt naar eigen zeggen wel de ongerustheid bij de burger. "Er gebeurt veel op korte tijd. Maar de vakbonden roep ik op om de juiste informatie te delen. Mensen zullen dan beseffen hoe evenwichtig het in mekaar zit."

Los van de hervormingen die op lange termijn de staatskas geld moeten opleveren, moest de regering op korte termijn inkomsten vinden. "Er moesten keuzes gemaakt worden", aldus Van Peel. Denk aan de accijnsverhoging voor aardgas, waar heel veel Vlamingen zich nog mee verwarmen.

"Dat vind ik ook heel vervelend", geeft Van Peel toe. "Het is zeker geen toegeving aan de MR. Europa heeft beslist om tegen 2030 te vragen dat de btw naar 21 procent gaat. De regering neemt dat nu al voor een stuk. Tegelijk verlagen we de accijnzen voor elektriciteit."

De christelijke vakbond ACV ziet in het begrotingsakkoord "enkele bijsturingen" na de vakbondsprotesten van de voorbije maanden: ziekte zou nu toch gelijkgesteld worden voor het pensioen, en het eerste loopbaanjaar ook.

En managementvennootschappen zullen wat meer moeten bijdragen, somt ACV op. Maar tegelijkertijd "stellen we vast dat de plannen voor iedereen in de publieke sector en het onderwijs niet bijgestuurd worden", aldus nog de vakbond.

Maar daarnaast zijn er vooral sporen van "hardvochtigheid", vindt ACV. "De dubbele indexsprong - in 2026 en 2028 - is bijzonder zuur, boven op de loonblokkage door de loonnormwet", klinkt het. De indexsprong geldt voor het deel van lonen boven 4.000 euro. Volgens ACV zal daardoor ongeveer de helft van de werkende mensen moeten inleveren. De vakbond hekelt ook dat gas duurder zal worden.

Premier De Wever heeft op zijn Instagram-pagina met een kwinkslag gereageerd op het nachtelijke begrotingswerk. We zien een duttende De Wever die van zijn kantoorkat Maximus het verwijt krijgt een "tamzak" te zijn die "gewoon ligt te dutten, op mijn zetel". 

Vanaf 2026 wordt het familiekrediet ingevoerd. Concreet komt de maatregel erop neer dat er vanaf volgend jaar een week extra geboorteverlof komt.  

Het familiekrediet was een voorstel dat CD&V naar voren schoof om het voor ouders gemakkelijker te maken hun kinderen op te voeden. Het werd ook al opgenomen in het regeerakkoord. De regering kwam nu overeen een wettelijk kader voor te bereiden dat de krijtlijnen voor het familiekrediet uittekent.

Dat betekent dat het famieliekrediet vanaf 2026 zou worden ingevoerd. In een eerste fase wordt gebruik gemaakt van het budget om een extra week naar keuze moederschapsrust/geboorteverlof in te voeren, ongeacht het professionele statuut. Dat komt neer op een week extra geboorteverlof vanaf volgend jaar. Er komt 100 miljoen euro extra bovenop het budget dat voorzien was bij de regeerakkoord. 

"Een btw-verhoging voor hotelovernachtingen zonder overgangsperiode zal de sector in ernstig gevaar brengen", reageert de Brussels Hotel Association (BHA) op het begrotingsakkoord. De federale regering wil het btw-tarief voor hotelovernachtingen optrekken van 6 naar 12 procent. 

Ook Horeca Vlaanderen is misnoegd. "De klanten gaan het slachtoffer worden van zo'n flagrante verdubbeling van het btw-tarief", aldus Dimitri Thirion, sectorvoorzitter Hotels bij Horeca Vlaanderen.

De maatregel zal volgens BHA het concurrentievermogen van Brusselse hotels op de internationale markt onder druk zetten. "We hebben gepleit voor 9 procent in plaats van 12", zegt Thirion. "Wij werken vaak met contracten op lange termijn, zonder overgangsperiode zal dit de sector schaden."

Volgens BHA wordt de Belgische hotelsector op deze manier ook benadeeld ten opzichte van de accommodaties die worden aangeboden via toeristische huurplatformen op de binnenlandse markt, zoals Airbnb. 

Volgens de Franstalige ecologisten zijn de maatregelen die de federale regering is overeengekomen in het begrotingsakkoord, vooral "strafmaatregelen die de middenklasse gaan treffen, zonder oog voor het algemeen belang en de noodzakelijke klimaattransitie".

"De regering beweert dat iedereen zijn steentje bijdraagt, maar dat is niet waar", aldus Ecolo-Kamerlid Sarah Schlitz. Zo verzet de partij zich tegen de verhoging op de accijnzen op aardgas (terwijl de accijnzen op elektriciteit omlaag gaan).

Huishoudens die verwarmen met gas zullen de rekening zien stijgen. Zonder begeleidende maatregelen, zegt Ecolo, is het een beslissing die "het gedrag niet verandert". De maatregel zal alleen financieel wegen op huishoudens die niet de middelen hebben om hun woning te isoleren, aldus de partij, die vreest dat vooral huurders de impact zullen voelen.

Verder noemt Ecolo de voorgestelde 'centenindex', waarbij de automatische loonindexering 2 maal niet volledig zal gelden voor lonen boven 4.000 euro, "een verkapte indexsprong". "Het zal het inkomen van bijna de helft van de werknemers concreet doen dalen", aldus het persbericht. 

De uiterst linkse oppositiepartij PVDA hekelt het begrotingsakkoord van de federale regering. Volgens de partij "laat deze regering de werkende mensen opnieuw betalen, terwijl miljonairs buiten schot blijven". 

De PVDA wijst daarmee onder meer naar de maatregel rond de index. Voor wie meer dan 4.000 euro bruto verdient per maand,  zal het deel van het loon dat boven 4.000 euro ligt 2 keer niet geïndexeerd worden.

"4.000 euro bruto ligt onder het gemiddelde loon, maar dat is blijkbaar wel wat De Wever en Rousseau 'de breedste schouders' noemen", zegt PVDA-voorzitter Raoul Hedebouw. "Bovenop de pensioendiefstal en de aanval op langdurige ziekten komt nu een indexdiefstal en asociale taksen", aldus Hedebouw.

Nu er een akkoord is over de meerjarenbegroting krijgen we heel wat vragen binnen van kijkers, luisteraars en lezers wat het begrotingsakkoord precies betekent voor hun portemonnee.

We beantwoorden in dit artikel de meest gestelde vragen:

Werkgeversorganisaties VBO en Voka reageren opgelucht dat er eindelijk een begrotingsakkoord is. "De budgettaire hemel klaart op", klinkt het bij het VBO. 

Beide organisaties juichen toe dat het zomerakkoord eindelijk kan uitgevoerd worden, maar ze zien ook enkele "zure maatregelen". Ze verwijzen onder meer naar de banken- en effectentaks, de toename van de roerende voorheffing op winstuitkeringen uit kleine vennootschappen en het opkrikken van de taks op vliegtickets. 

Ze hekelen ook dat de regering bespaart op het fiscale gunstregime voor onderzoek en ontwikkeling en voor nacht- en ploegenarbeid. 

"We moeten ook nog kijken wat er gebeurt met de langdurig zieken", zegt Pieter Timmermans (VBO). "Wordt dat een factuur voor de ondernemingen of is er een evenwichtig akkoord met de mutualiteiten, artsen en werknemers?"

Ook Unizo is over het algemeen tevreden. De zelfstandigenorganisatie heeft het over een akkoord dat "richting en stabiliteit brengt", maar is "minder enthousiast" over de verhoging van de roerende voorheffing op winstuitkeringen uit kleine vennootschappen. "Dat gaat verder dan was afgesproken, en het raakt elke ondernemer met een vennootschap", zegt topman Bart Buysse.

De belastingverhoging voor aardgas zal een gemiddeld gezin jaarlijks zo'n 45 euro kosten in 2029. Dat berekende energieconsultant en onderzoeker Ruben Baetens.

De regering verhoogt de komende jaren geleidelijk de accijnzen op aardgas en stookolie. Vanaf volgend jaar zal de aardgasfactuur dus stijgen. De belastingverhoging komt in 2029 op kruissnelheid.

Daartegenover staat dat de belastingen op elektriciteit verlagen, maar minder dan ze stijgen voor aardgas. De elektriciteitsfactuur zou zo voor een gemiddeld gezin 34 euro verlagen in 2029, schat Baetens in. Voor de berekeningen ging Baetens uit van een gemiddeld verbruik.

Open VLD verwelkomt het federaal begrotingsakkoord, maar hoopt tegelijkertijd dat "de hervormingen die onze economie zo hard nodig heeft nog tijdig ingaan", klinkt het in een persbericht.

"Het is wel extra pijnlijk dat bijna de helft van de inspanning gebeurt door belastingverhogingen voor wie werkt, spaart en onderneemt, in plaats van te besparen op de overheid", aldus voorzitter Frédéric De Gucht. 

Open VLD zegt verschillende sociaal-economische ingrepen in het akkoord te steunen. "Denk aan de aanpak van langdurig zieken en de deblokkering van de hervormingen uit het zomerakkoord", aldus fractieleider in de Kamer Alexia Bertrand.

"Er werd veel aangekondigd: versoepeling van de nachtarbeid, flexi-jobs in alle sectoren, meer overuren… We zijn heel benieuwd hiernaar en wachten vol ongeduld op de concrete uitwerking ervan."

PS-voorzitter Paul Magnette is niet te spreken over het begrotingsakkoord van de federale regering. Volgens hem zal vooral de middenklasse het gelag betalen. 

"De gasprijs gaat omhoog aan het begin van de winter, de indexering van de lonen wordt geplafonneerd terwijl het leven duurder wordt: één op de twee werknemers zal hierdoor getroffen worden", zo stelt de PS-voorzitter op X. 

Volgens Magnette laten de federale regeringspartijen "altijd dezelfde mensen opdraaien: de werknemers, de middenklasse en de arbeidersklasse". "Oneerlijke oplossingen die ze toch blijven opleggen."

Terwijl er al een driedaagse staking aan de gang is tegen de maatregelen van de federale regering, belooft Magnette een mobilisatie te organiseren "die in verhouding staat tot de keuzes" van de meerderheid. "Een sterk land wordt opgebouwd door de degenen die werken te steunen, niet door hen te straffen", besluit de PS-voorzitter. 

"Onrechtvaardig en onaanvaardbaar", zo vat PVDA-voorzitter Raoul Hedebouw zijn eerste reactie op het federale begrotingsakkoord samen op X. Volgens Hedebouw had de regering beloofd dat werken meer zou lonen, maar doet ze "net het omgekeerde".

De PVDA-voorzitter roept op tot verzet tegen de maatregelen. "Wat vandaag voorligt, is geen noodlot: samen kunnen we ze doen terugkrabbelen en alternatieven afdwingen." Een van de grootste struikelblokken voor Hedebouw is de zogeheten 'centenindex' die de regering invoert, waarbij de lonen enkel geïndexeerd zullen worden tot 4.000 euro bruto (en de uitkeringen tot 2.000 euro).

"4.000 euro bruto ligt onder het gemiddelde loon. 2.000 euro bruto is het gemiddelde pensioen. Dat is dus wat De Wever en Rousseau 'de breedste schouders' noemen? Het beperken van de indexering doet een groot deel van werknemers in dit land in totaal duizenden euro's verliezen", aldus Hedebouw.

De scherpste kantjes van de voorstellen zijn afgevijld, maar in se zit alles in het begrotingsakkoord zoals het er ooit oorspronkelijk is ingestoken. Dat zegt Wetstraatwatcher Ivan De Vadder. Lees hier zijn analyse van het begrotingsakkoord:

Handelsfederatie Comeos zegt het begrotingsakkoord van de federale regering te verwelkomen. De federatie is "tevreden dat er niet geraakt wordt aan de winkelkar", luidt het. 

Zo vindt Comeos het goed nieuws dat er geen algemene btw-verhoging komt en ook dat de automatische indexering van de lonen in 2026 en 2028 geplafonneerd wordt voor maandlonen boven de 4.000 euro bruto. Daardoor houdt de koopkracht van de consumenten grotendeels stand, klinkt het.

De nieuwe federale begroting toont volgens het Vlaams Belang dat vooral de hardwerkende Vlaming opnieuw de rekening mag betalen, terwijl de regering-De Wever niet raakt aan de migratiefactuur, het politieke systeem, ontwikkelingshulp of het geld zoekt bij de eigen bestuurlijke inefficiëntie.

Een desastreuze belastingverhoging op aardgas, een btw-hervorming van anderhalf miljard, en een bijkomende pakjestaks van 2 euro wijzen volgens partijvoorzitter Tom Van Grieken op "een begroting die opnieuw de modale Vlaming treft". "Dit is geen orde op zaken stellen", zegt Van Grieken. "Dit is blijven aanmodderen, maar dan met nieuwe belastingen die de Vlaming rechtstreeks raken."

Voor oppositiepartij Groen bevestigt het begrotingsakkoord dat de gewone mensen opdraaien voor het grootste deel van de inspanning, terwijl van de rijksten amper iets wordt gevraagd.

Kamerfractieleider Stefaan Van Hecke vindt dat de eerste stap is gezet in de afbraak van de index. "Bij de start van deze regering werd er al fors bespaard op de laagste pensioenen en uitkeringen en klopten de Arizona-partijen het geld al uit gewone mensen hun zakken.

Deze tweede ronde komt daar bovenop", aldus Van Hecke, die onder meer verwijst naar de verhoging van de btw op verschillende producten en de duurdere gezondheidszorg. "Het lijkt voor de Arizona-partijen een erezaak om mensen in armoede te duwen in plaats van hen eruit te tillen."

Wetstraatanalist Ivan De Vadder merkt in De Ochtend op Radio 1 op dat alle partijen hun eigen punten uit het begrotingsakkoord benadrukken.

"Ja, er is naar MR geluisterd, maar ook Vooruit komt langs om te zeggen dat het een "rechtvaardig" akkoord is. CD&V vindt er zijn punten in terug en op sociale media brengt ook Les Engagés dit naar voren."

De Vadder vindt dat best merkwaardig. "Je moet als hele regeringsploeg het akkoord verdedigen. Niet alleen de punten die je eruit gehaald hebt of hebt ingestoken."

Er komt een taks van 2 euro op bestellingen van pakjes bij niet-Europese webshops. Dat staat in het begrotingsakkoord van de federale regering. Een maatregel die gesmaakt wordt door Fedustria, de sectorfederatie van de textiel-, hout- en meubelbedrijven.

"Fedustria kan dat alleen maar toejuichen", laat de organisatie weten. De organisatie hekelt de "stortvloed" aan pakjes van Chinese webshops zoals Shein, Temu en AliExpress. "Studies van ons expertisecentrum Centexbel wezen namelijk al uit dat die pakjes amper voldoen aan de Europese productnormen en in bepaalde gevallen zelfs gevaarlijk waren. Dat staat volledig haaks op alle principes van een eerlijke concurrentie", benadrukt CEO Karla Basselier. 

Het was voor CD&V belangrijk dat "de factuur niet wordt doorgeschoven naar de volgende generatie", zegt CD&V-voorzitter Sammy Mahdi in De Ochtend op Radio 1. De federale regering heeft een akkoord bereikt om 9,2 miljard euro te besparen tegen 2029.

"Dat was de ondergrens", aldus Mahdi. "We gaan de komende jaren sowieso verder inspanningen moeten leveren om het syteem rechtvaardiger te krijgen, maar ik denk dat dit een mooi en ambitieus akkoord is."

CD&V toont zich vooral tevreden over de hervormingen in de pensioenen. Zo zullen ziektedagen meetellen voor het pensioen. "Voor onze partij is respect voor ouderen en barmhartigheid voor wie ziek is van essentieel belang."

Mahdi heeft het ook over een "rechtvaardig" akkoord. De sterkste schouders dragen bij: zo wordt de effectentaks verdubbeld, maar wordt er niet geraakt aan het pensioensparen of groepsverzekeringen.

Ook CD&V-voorzitter Sammy Mahdi heeft intussen op zijn Instagram gereageerd. "Het waren stevige onderhandelingen, maar we zijn met CD&V de gemaakte beloftes nagekomen."

Mahdi haalt er 5 zaken uit, kort samengevat:

• "Respect voor uw pensioen: dagen van ziekte zullen meetellen, zoals het hoort"

• "Werken zal meer lonen, we versnellen de verlaging van lasten op de arbeid"

• "Eerlijke bijdrage van sterkste schouders"

• "Stevige investering in veiligheid, voor bijna 1 miljard"

• "Betere worklifebalance: de woorden uit het familiekrediet worden eindelijk daden"

Mahdi sluit zijn post ten slotte af met dat er ook zaken in het begrotingsakkoord, die voor CD&V lastiger zijn. "Maar we nemen onze verantwoordelijkheid"

Er staan "lastige zaken" in het begrotingsakkoord, schreef Vooruit-voorzitter Conner Rousseau over het begrotingsakkoord, maar in De Ochtend op Radio 1 zegt hij het nog straffer: "Er zitten zaken in waar ik van huiver."

De socialisten zijn bijvoorbeeld niet blij dat aardgas duurder zal worden. Via de verhoging van de accijnzen op gas wordt die factuur geleidelijk aan duurder. Een MR-maatregel, zegt Rousseau, die vooral in Vlaanderen - waar vaker op gas gestookt wordt - zal gevoeld worden.

Rousseau benadrukt wel dat een akkoord broodnodig was. "We hebben de slechtste begroting van Europa, onze welvaartsstaat moest gered worden." De socialisten hebben vooral geprobeerd om hun stempel te drukken op de pensioenen en de zorg.

Dankzij Vooruit worden er correcties toegepast in de pensioenhervorming, zegt Rousseau. "Ziektedagen zullen meetellen voor het pensioen, ook in de malus." Daarnaast zal er ook 3,7 miljard euro geïnvesteerd worden in de zorgsector. 

Een miljonairstaks komt er niet. "Wij waren de enige die dat wilden", verklaart Rousseau. Toch zullen de sterkste schouders volgens Rousseau 2 miljard euro extra moeten bijdragen. Ook de strijd tegen fiscale fraude wordt opgevoerd. 

Maximus, de kat die premier Bart De Wever gezelschap houdt in de Wetstraat 16, heeft ook zijn licht laten schijnen op het kersverse begrotingsakkoord.

"Maximus did it again", luidt het euforisch op Instagram, op de tonen van 'I'm still standing' van popicoon Elton John.

"In moeilijke tijden nemen we onze verantwoordelijkheid." Dat reageert Vooruit-voorzitter Conner Rousseau via Instagram op het begrotingsakkoord.

"We hebben hard gestreden voor uw koopkracht en de zorg. Met resultaat", schrijft hij. "Er zitten ook lastige zaken in, maar iedereen weet dat je geen begroting redt met enkel leuk nieuws." 

In het begrotingsakkoord is ook een indexhervorming voorzien. Voor de meeste mensen zou de volledige loonindex behouden moeten blijven, maar de hogere lonen - vanaf 4.000 euro bruto - zouden minder geïndexeerd worden. Het minimumloon zou vanaf 1 april met 50 euro stijgen.

Premier De Wever heeft het tijdens de persconferentie over een "pittige oefening". Een algemene verhoging van de btw komt er niet, maar bepaalde producten en diensten - zoals vliegtickets -worden wel duurder. In totaal zouden de btw-verschuivingen 1,5 miljard euro moeten opbrengen. 

Door de verhoging van de accijnzen op aardgas zou gas geleidelijk aan duurder worden, de accijnzen op elektriciteit zouden dan weer geleidelijk dalen. 

"Er is naar de MR geluisterd", zegt voorzitter Georges-Louis Bouchez op X. "Er komt geen verhoging van de btw-tarieven." Een algemene verhoging van de btw komt er inderdaad niet, maar bepaalde producten en diensten zullen wel duurder worden. 

"De winkelkar blijft volledig beschermd, zegt Bouchez verder nog. "De loonindexering blijft sociaal gecorrigeerd behouden voor 100% van de werknemers, en de fiscale hervorming wordt vooruitgeschoven. Met meer koopkracht als resultaat."

"De regering verbindt zich er ook toe om 100.000 mensen die momenteel ziek zijn, maar misbruik maken van het systeem of gedeeltelijke arbeidscapaciteit hebben, weer aan het werk te krijgen. De energienorm en de daling van de elektriciteitsprijs zullen troeven zijn om de transitie te ondersteunen, zonder het kmo-plan voor meer concurrentievermogen te vergeten. De MR is haar beloften nagekomen."

Inhoudelijke details over het akkoord zijn er nog niet, maar die volgen snel. Premier De Wever en co geven straks een persconferentie om het begrotingsakkoord toe te lichten. 

In de Wetstraat is te horen dat de ministers "tot in de vroege uurtjes" blijven samenzitten. "We doen rustig voort. We blijven positief", klinkt het daar.

Al blijft het volgens onze bronnen onduidelijk of de definitieve landing is ingezet.

De federale regering zit al zo'n 19 uur samen (sinds zondagmorgen 10 uur) om een akkoord te vinden over de begroting. Of dat de komende uren nog zal lukken, is koffiedik kijken.

"Premier Bart De Wever heeft zijn kans geroken om vannacht door te duwen", aldus politiek journalist Bart Verhulst. "Maar of het lukt om dat op 1 nachtje te doen, is niet duidelijk, want er zijn nog steeds verschillende knelpunten tussen de partijen."

Zo zijn er onder meer nog discussies over de mogelijke verschuiving van de btw, de index en de extra belasting op grote vermogens.

Wellicht zal er straks pas terug nieuws zijn over de onderhandelingen.

De federale regering zit nog steeds samen om te onderhandelen over de begroting, maar de gesprekken verlopen voorlopig moeizaam. "Vooral Vooruit en CD&V verzetten zich tegen het verschuiven van de btw op festivaltickets en op aardgas", stelt politiek journalist Bart Verhulst.

Vooral dat laatste ligt moeilijk. "De MR kijkt naar aardgas omdat vooral Vlamingen daarmee verwarmen, terwijl in Wallonië nog meer met stookolie wordt verwarmd. Vooruit heeft in de vorige regering net gevochten om de btw op aardgas op 6 procent te houden. De discussie over aardgas is even geparkeerd omdat er te veel discussie over is."

Gaat er dan vannacht nog een akkoord bereikt worden? "Je voelt dat de premier zin heeft om een globaal akkoord te bereiken", zegt Verhulst. "Maar er is ook zoiets als de politieke realiteit."

"Na een lange blokkade door de MR, zullen de andere partijen niet meteen akkoord gaan. De 3-daagse staking zal Vooruit er misschien toe brengen om te tonen dat ze aan tafel blijven vechten. En dan is het misschien niet voor vannacht, maar voor later deze week."

"Ik word er nog altijd over aangesproken. Voor mij is de bladzijde ondertussen wel omgeslagen." Aan het woord is federaal minister van Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA).

Het gaat dan over haar aanvaring voor de camera's met Gents Groen-kopstuk Hafsa El-Bazioui, na de gemeenteraadsverkiezingen vorig jaar. Van Bossuyt was toen hard aangepakt geweest door Groen-militanten.

Of de twee politica's het intussen hebben uitgepraat, vroeg VRT-journalist Ivan De Vadder in De Zevende Dag. "Goh, uitgepraat. De feiten hebben zich voorgedaan zoals ze zich hebben voorgedaan", luidde het antwoord van Van Bossuyt.

Dus niet uitgepraat, stelde De Vadder daarop vast. "Ik heb daar niet echt behoefte aan om daar nog verder over te praten", besloot Van Bossuyt.

Een algemene btw-verhoging ligt niet meer op tafel van de begrotingsonderhandelingen. Het plan zou nu zijn om voor sommige producten het tarief te verhogen. "Het zou dan bijvoorbeeld gaan om pesticiden, tickets voor musea en festivals en aardgas", zegt politiek journalist Bart Verhulst.

"Vraag is of daarmee genoeg geld zal worden opgehaald. Tweede vraag: gaat elke partij daarin mee? De MR heeft zich tot nu toe het hevigst verzet om iets te doen met de btw, maar zou nu wel willen meestappen in het plan."

"Maar wat doen de andere partijen?", vraagt Verhulst zich af. "Pesticiden is landbouw en daar is CD&V voor bevoegd in de Vlaamse regering. Tickets voor musea is cultuur en dat is de bevoegdheid van Vooruit."

"Zelfs als ze daar door geraken, is er nog de kwestie van de index en een extra bijdrage voor mensen met veel geld", schetst Verhulst de moeilijke context van de begrotingsonderhandelingen.

Een algemene verhoging van de btw komt er niet. Dat heeft VRT NWS vernomen in het kader van de begrotingsonderhandelingen van de federale regering. De Franstalige liberalen van de MR hadden zich steeds verzet tegen zo'n btw-verhoging.

"De tarieven blijven 6, 12 en 21 procent. 21 procent wordt geen 22 procent", weet politiek journalist Bart Verhulst. "Wat wel op tafel ligt en waar de MR blijkbaar wel mee kan leven, is dat voor sommige producten het tarief verhoogd zou worden."

"Wat nu op 6 procent zit, zou dan naar 12 of 21 gaan. Het gaat dan bijvoorbeeld over pesticiden en tickets voor musea of optredens", aldus Verhulst. "Ook aardgas zou van 6 naar 12 gaan en volgens sommige bronnen zit ook renovatie mee in het pakket."

De topministers van de regering-De Wever komen vandaag in elk geval opnieuw samen, voor het eerst sinds de premier op 6 november naar de koning trok toen de onderhandelingen vastzaten. "Het feit dat ze nu opnieuw samenkomen, betekent dat de premier een mogelijkheid ziet. Er zijn echo's van opening", weet Bart Verhulst.

"Eerst moest het vertrouwen opnieuw hersteld worden, want dat had toch wel een ferme deuk gekregen na soms hoogoplopende meningsverschillen", legt Verhulst uit. "De Wever heeft geprobeerd om aan dat vertrouwen te werken en inhoudelijk toenadering te vinden, met aparte gesprekken waarbij ook de partijvoorzitters de kans kregen om betrokken te worden."

De verschillende partijen van de federale regering komen morgenochtend om 10 uur opnieuw bijeen over de begroting. Het is niet duidelijk welke formule premier Bart De Wever (N-VA) daarbij zal hanteren: zit hij een op een samen per partij? Of gaat iedereen samen aan tafel?

De Franstalige partij Ecolo geeft zichzelf 3,5 maanden om een nieuw voorzitterschap in te stellen na het ontslag van de covoorzitters Samuel Cogolati en Marie Lecocq. Gedurende die periode zullen 5 personen de partij leiden. Dat heeft de federatieraad, het interne parlement van Ecolo, beslist.

Kandidaat-voorzitters kunnen zich aandienen vanaf maandag tot 25 januari. De campagne begint daarna en zal duren tot eind februari. De verkiezing volgt dan in de 2 weken daarna tijdens een algemene vergadering.

De Franstalige groenen houden ook vast aan een co-voorzitterschap.

Volgens fractieleider voor CD&V in de Kamer Nawal Farih verlopen de gesprekken die premier De Wever achter de schermen voert over de begroting "constructief". "Ik snap het ongeduld. Niemand leeft graag in onzekerheid, maar laten we hopen dat iedere politieke partij vooral haar verantwoordelijkheid neemt."

"Voor ons is het belangrijk om zo snel mogelijk aan tafel te gaan en elkaar in de ogen te kijken", zegt Farih ook in De Ochtend op Radio 1. Want voorlopig blijft het onduidelijk wanneer er opnieuw gezamenlijk vergaderd wordt. Straks komt het kernkabinet wel bijeen, maar het zou vooral gaan over justitie, niet over de begroting.

"Iedereen kiest zijn eigen methode. We houden het vertrouwen in de premier om zo snel mogelijk tot een antwoord komen", zegt Farih. 

Over de btw-verhoging die op tafel ligt, zegt de fractieleider dat die niet mag leiden tot een duurdere winkelkar. "Wij staan ervoor open, maar het moet een hervorming zijn, geen platte verhoging. De btw op luxeproducten kan omhoog, maar tegelijk moeten we kijken naar een verlaging voor basisproducten waar mensen iedere dag gebruik van maken."

"Ik hoor soms partijen spreken over verkiezingen, dat is het laatste waar we aan moeten denken", zegt Farih, die besluit dat ze absoluut nog in een goeie afloop gelooft. "Het moet."

Ruim 2 weken nadat premier Bart De Wever (N-VA) 50 extra dagen had gevraagd om een begrotingsakkoord te bereiken, heerst vooral stilte en discretie. Wanneer opnieuw gezamenlijk vergaderd wordt, blijft onduidelijk. "Het is niet de bedoeling dat dit aansleept tot Kerstmis. De komende weken moeten duidelijkheid brengen", hoort Wetstraatjournalist Bart Verhulst.

Lees meer in dit artikel:

Premier Bart De Wever (N-VA) heeft in de Kamer zwaar uitgehaald naar Kamerlid Vincent Van Quickenborne (Open VLD). "Een volwassen persoon gedraagt zich niet op die manier", beet De Wever hem toe.

Het incident ontstond toen De Wever antwoordde op een vraag van Irina De Knop, de partijgenote van Van Quickenborne. De Wever verwees in zijn antwoord enkele keren impliciet naar Van Quickenborne en zijn filibusteractie die hij de dag voorheen had gevoerd in de Kamercommissie Financiën.

Van Quickenborne riep daarop een paar keer een "persoonlijk feit" in, wat hem het recht zou geven om op zijn beurt te antwoorden op De Wever. "Voor u is alles een persoonlijk feit. Ik denk dat u een persoonlijk probleem hebt", zei De Wever.

De Kamer heeft unaniem de bevriezing van de partijdotaties deze legislatuur goedgekeurd. Dat betekent dat de dotaties de komende jaren op het niveau van juni 2024 blijven, het moment van de recentste indexaanpassing. 

De ingreep houdt een totale besparing van zeker 5 miljoen euro in, zegt hoofdindiener Wim Van der Donckt (N-VA). Pas vanaf begrotingsjaar 2030 kunnen de dotaties opnieuw worden geïndexeerd, maar zonder terugwerkende kracht. Ook de eerder doorgevoerde besparing van 5,32 procent blijft behouden.

"Burgers verwachten terecht dat ook de politiek haar verantwoordelijkheid neemt. Wie geloofwaardig wil besparen, moet ook naar de eigen werking durven kijken", zegt Van der Donckt.

Oppositiepartijen Vlaams Belang en PVDA hadden gepleit voor een halvering van de dotatie, maar dat voorstel werd weggestemd door de andere partijen.

De onderhandelingen voor een nieuwe Brusselse regering zien er niet rooskleurig uit. "Je ziet, hoort en proeft hoe groot het gebrek aan vertrouwen is tussen een aantal van de beoogde coalitiepartners", zegt politiek journalist Lieven Verstraete in Terzake.

Formateur Georges-Louis Bouchez (MR) heeft van de andere partijen nog enkele dagen gekregen om een meerderheid te vinden aan Nederlands- en Franstalige kant.

Maar de hoop dat dat gaat lukken, lijkt niet heel groot, zegt Lieven Verstraete:

Brussels formateur en MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez heeft van Les Engagés, Groen, Vooruit en Open VLD tot begin volgende week gekregen om een meerderheid aan Nederlandstalige en aan Franstalige kant te vinden. Dat kondigde hij vanavond aan na afloop van een vergadering met de 5 partijen over de vorming van een Brusselse regering.

Bouchez had ook de PS deze namiddag uitgenodigd, maar de Franstalige socialisten zijn niet meer komen opdagen, omdat ze excuses eisten van Open VLD-voorzitter Frédéric De Gucht. Die had dinsdagavond in Terzake gezegd dat de PS verslaafd is aan geld uitgeven.

De 5 overige partijen hebben het deze namiddag niet gehad over de nieuwe begrotingstabel, maar wel over de noodzaak om een meerderheid te vinden om een nieuwe regering te vormen.

"We hadden al geen meerderheid aan Nederlandstalige kant, en nu is ook de PS afgehaakt", stelde Elke Van den Brandt (Groen) na afloop. "De formateur heeft enkele dagen tijd gevraagd om een meerderheid aan beide kanten te vinden. En we hebben hem die gegeven. Maar het zal een gigantische uitdaging worden."

Hoe kan het dat het RIZIV en minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) niet sneller iets hebben ondernomen tegen de frauderende thuisverpleegster uit Houthulst? Dat was de teneur van de vragen in het parlement aan Vandenbroucke.

Die reageerde bijzonder gepikeerd. Hij argumenteerde dat er al in 2017 een onderzoek, proces-verbaal en zware boete waren voor de dame in kwestie. "Het RIZIV is opgetreden: onmiddellijk en herhaaldelijk. Maar wel met wapens die tegen dit soort gangsterisme veel te zwak zijn."

Hij legde de Kamer daarom de keuze voor: "Wil u die wapens sterker maken of niet?" Hij somde een hele reeks maatregelen op die hij had klaarliggen voor acties tegen fraude. "Het punt is: men moet de samenleving willen wapenen tegen diefstal."

In die context verwijst hij ook naar de kritiek op de plannen rond datamining op bankrekeningen. "Daarmee beschermt u niet de gewone burger, wel criminelen die drugs witwassen. En als u tegen mijn maatregelen bent, beschermt u de gangsters in de ziekteverzekering. U zult dus allemaal kleur moeten bekennen: zult u de wapens geven aan de inspectie om op te treden of niet?"

Vlaams Belang heeft intussen voorgesteld om over de aanpak van zulke fraude een gezamenlijke hoorzitting van de Kamercommissies Volksgezondheid en Sociale zaken te organiseren. "We zijn ervan overtuigd dat doorgedreven controles onze sociale zekerheid jaarlijks vele tientallen miljoenen euro zouden kunnen opbrengen."

Volgens minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) zullen nog voor het einde van het jaar militairen worden ingezet in Brussel. "Dat blijft het doel", zei hij in Matin Premiere bij RTBF.

Dat de regering militairen wil inzetten in de strijd tegen de drugscriminaliteit in de hoofdstad was al langer bekend. Maar over de timing was discussie. Quintin kondigde eerder aan dat dat nog dit jaar zou gebeuren, maar minister van Defensie Theo Francken (N-VA) zag dat pas zitten vanaf april 2026. Tegen dan zou er een duidelijk juridisch kader klaar zijn. Dat is nodig om militairen taken te laten uitvoeren zoals fouilleren, de identiteitskaart opvragen of mensen in de boeien te slaan.

Quintin zet nu toch door met zijn oorspronkelijke timing, na overleg met Francken. De bevoegdheden van de militairen zullen wel beperkt blijven voorlopig. Ze zullen ook steeds samen met de politie patrouilleren. 

Quintin wil het leger vooral inzetten in metro- en treinstations. Volgens Quintin heeft de aanwezigheid van militairen een belangrijke symbolische waarde. "Het laat zien, zowel aan de criminelen als aan de bevolking, dat de staat met al zijn macht de veiligheid van de burgers wil waarborgen."

De federale regering werkt aan een nieuw controlesysteem waarbij de fiscus automatisch bankgegevens zou kunnen scannen om fiscale fraude sneller op te sporen. Via datamining zouden de halfjaarlijkse saldi van elke Belg – samen met info over leningen en andere fiscale gegevens – automatisch worden gekruist met bestaande databanken.

Daar is Vincent Van Quickenborne (Open VLD) dus niet van gediend. "Het gaat over de bankrekening van 11 miljoen Belgen. Bijvoorbeeld: iemand verdient 2.000 euro, is aan het verbouwen en krijgt van zijn ouders 5.000 euro op zijn rekening gestort. Dat zal de fiscus zien." Iets wat in de Kamercommissie Financiën werd weerlegd, al kan minister Jan Jambon (N-VA) dat volgens Van Quickenborne niet verzekeren. 

Als het aan Vincent Van Quickenborne (Open VLD) had gelegen, had hij nog "zeker 40 uur" verder kunnen praten in de Kamercommissie Financiën. Dat zegt hij in De Afspraak.

Daar filibusterde hij 4 zittingen lang uit protest tegen de plannen van de federale regering om de fiscus via datamining makkelijker fraude te laten opsporen in de bankgegevens van burgers. Zijn partij vindt dat dat soort surveillance te ver gaat.

"Ik had me heel lang voorbereid. Ik heb met tientallen experten zoals fiscalisten en privacy-experten gesproken, heb in de wetgeving en rechtspraak gegrasduind. Ik schreef er bijna een thesis of doctoraat over."

Hij is er dan ook niet over te spreken dat het debat op een gegeven moment werd afgerond. "Daarvoor hebben ze een case uit 1975 naar boven moeten halen om dat waar te maken. Ongezien." Toch is hij naar eigen zeggen in zijn opzet geslaagd: "Als ik dit niet had gedaan, dan had ik hier niet gezeten."

De betoging van extreemlinkse actievoerders in de Brusselse gemeente Sint-Gillis is afgelopen. In totaal daagden om en bij de 300 betogers op.

Ze verplaatsten zich - tegen de afspraken in - naar het gemeentehuis, maar tot confrontaties met de politie kwam het niet. "Er werden een paar bommetjes afgestoken, hier en daar werd een vuilbak omgegooid, maar er waren geen grote problemen", zag journalist Gianni Paelinck, die ter plaatse ging.

De sfeer in de Brusselse gemeente Sint-Gillis, waar de MR vanavond een conferentie houdt, is iets grimmiger geworden. Extreemlinkse actievoerders hebben nu barricades opgeworpen rond het gemeentehuis van Sint-Gillis.

Ze wilden protesteren tegen een bijeenkomst van de Franstalige liberalen waar onder andere voorzitter Georges-Louis Bouchez het woord zal nemen. Maar de straat waar die bijeenkomst plaatsvindt, is afgesloten door de politie. Daarom voeren ze nu actie aan het gemeentehuis. 

Een 150-tal extreemlinkse activisten van verschillende organisaties betogen sinds 18 uur aan het Bethlehemplein in Sint-Gillis. De betogers maken daarmee een vuist tegen een conferentie van de Franstalige liberale partij MR die in de buurt een conferentie houden.

Uit voorzorgen heeft de burgemeester wel ruim 150 politieagenten opgetrommeld, die verspreid staan in de wijk rondom het plein. In de Denemarkenstraat zelf is ook een politiemacht en een perimeter opgesteld rondom de plek waar de MR haar conferentie zal houden.

Op de MR-bijeenkomst zullen de federale ministers van de partij aantreden, evenals voorzitter Georges-Louis Bouchez. Ze doen er het sociaal-economische beleid van de federale regering uit de doeken voor hun Brusselse leden.

Voor aanvang van de betoging hadden enkele linkse betogers en organisaties opgeroepen om de conferentie van MR te blokkeren. Dit in navolging van de ontspoorde betoging bij de Jean Gol-viering in Luik in september. Sommige betogers spreken onomwonden van een "provocatie" van MR om naar Sint-Gillis af te zakken, de thuishaven van radicaal-links in België.

De betoging op het Bethlehemplein verloopt voorlopig rustig. De betogers hebben zich verschanst onder de luifel op het plein en scanderen er leuzen en houden speeches.

Na tientallen uren filibusteren (dat is: eindeloos het woord voeren om de werking van het parlement te vertragen), is Kamerlid Vincent Van Quickenborne (Open VLD) het woord ontnomen door de voorzitter van de commissie Financiën Steven Vandeput (N-VA). Vandeput wijst erop dat Van Quickenborne al meermaals in herhaling is gevallen tijdens zijn argumentatie.

"Ik heb er u meermaals op gewezen dat u best bij het onderwerp zou blijven en dat u dezelfde argumentatie opnieuw aan het ontwikkelen was", stelt Vandeput. "Daarom denk ik dat we het debat gaan afronden." Hij verwijst daarvoor naar het parlementaire reglement.

Van Quickenborne gebruikte de tactiek van het filibusteren uit protest tegen de plannen van de federale regering om de fiscus via datamining makkelijker fraude te laten opsporen in de bankgegevens van burgers. Zijn partij vindt dat dat soort surveillance te ver gaat.

De zitting is nu stilgelegd. Vandeput zal volgende zitting beginnen met het antwoord van de minister. Er komen dus geen andere tussenkomsten meer vooraf.

Lees hier meer over het gefilibuster van Van Quickenborne:

De covoorzitters van de Franstalige groene partij Ecolo zullen hun mandaat inleveren. Dat kondigt covoorzitter Marie Lecocq aan in Matin Première op RTBF. De breuk met collega-voorzitter Samuel Cogolati heeft geleid tot de beslissing. 

Maandag stelde het duo vast dat ze de partij niet meer samen kunnen leiden door onenigheid over de koers van de partij. Voor die vergadering had collega Cogolati al een collectief ontslag voorgesteld. Daarop volgt nu het besluit van Lecocq: "Deze situatie duurt lang genoeg. Het schaadt de partij."

"Een covoorzitterschap is een partnerschap. Samuel heeft duidelijk aangegeven dat hij wil aftreden. Ik betreur dit, maar we zijn dit engagement gezamenlijk aangegaan, in het bijzijn van de partijleden. Samuel en ik leggen daarom gezamenlijk ons mandaat in hun handen. Aan hen om te beslissen wat er verder gebeurt."

Vrijdag volgt er een "Conseil de Fédération", de interne vergadering van de partij, op het programma. Het duo zal daar zijn mandaat neerleggen. Daarna zullen er verkiezingen worden georganiseerd om nieuwe voorzitters te kiezen.

Het Brussels Gewest stevent af op een shutdown in het voorjaar. Dat zegt Open VLD-voorzitter Frédéric De Gucht in Terzake. "Het is niet 5 voor 12, maar kwart na. De situatie is zodanig erg dat er existentiële keuzes in plaats van ideologische keuzes moeten worden gemaakt. Een shutdown is geen spookbeeld, maar de realiteit."

Brussel kon tot nu toe rekenen op een kaskrediet van 1 miljard euro. "Zo’n kaskrediet zorgt ervoor dat op de momenten waarop je meer uitgaven dan inkomsten hebt, je dat kan uitbalanceren", legt hij uit. "Via Belfius en ING hadden we daarvoor 2 kredietlijnen van telkens 500 miljoen euro. Belfius heeft intussen gezegd dat het haar kaskrediet op 31 december stopzet. De kans dat ING hetzelfde doet, is vrij groot."

In april moeten de dotaties voor de gemeentes betaald worden, en het vakantiegeld voor het personeel. "Dat geld hebben we echter niet. In april of mei hebben we een reëel probleem."

Als het daadwerkelijk tot een shutdown komt, zullen er volgens De Gucht keuzes moeten worden gemaakt. "Er zullen bepaalde diensten zijn die we niet kunnen verderzetten, subsidies die niet kunnen worden uitgekeerd, personeelsleden die op non-actief moeten worden gezet. Verschillende mensen, diensten en organisaties zullen een koude douche krijgen."

De Gucht verdedigde verder de keuze om begrotingsonderhandelingen te starten zonder een meerderheid aan Nederlandstalige kant. "We konden blijven vragen aan de PS of N-VA aan tafel mochten, of we konden vragen aan de PS om kaarten op tafel te leggen en te kijken of ze 1 miljard konden besparen. Ik stel vast dat dat na 9 weken niet het geval is."

De financiële situatie van het Brussels Gewest zit in dermate woelig vaarwater dat een shutdown, het stilleggen van de openbare diensten, nog altijd tot de mogelijkheden behoort. Dat zegt de nieuwe Brusselse minister van Begroting Dirk De Smedt (Open VLD). "We moeten op heel korte termijn onze geloofwaardigheid opkrikken."

Lees hier het hele artikel:

De covoorzitters van Ecolo, Marie Lecocq en Samuel Cogolati, hebben de leden van het Politiek Bureau laten weten dat ze hun gezamenlijke leiderschap van de beweging niet langer kunnen voortzetten. Het Politiek Bureau erkende deze situatie en de duidelijke moeilijkheden die de covoorzitters ondervinden om onder de huidige omstandigheden te blijven samenwerken.

Van ontslag is er voorlopig nog geen sprake.

De interne spanningen teisteren Ecolo reeds enkele weken. Onder meer de politiek directeur en de communicatiedirecteur hebben de partij intussen verlaten. Lecocq en Cogolati namen vorig jaar samen het voorzitterschap op. Maar binnen de partij bekritiseren sommigen de gemaakte keuzes en het gebrek aan overleg in een partij waar interne democratie een gevoelig onderwerp is. 

Het opstapelen van sociale voordelen binnen een gezin wordt vanaf december of januari aan banden gelegd. Dat meldt minister van Maatschappelijke Integratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA). 

Lees meer in dit artikel:

Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) laat op X weten dat al meer dan 2.700 jongeren zijn ingeschreven voor een infosessie over een vrijwillig militair dienstjaar.

Sinds woensdag krijgen alle 17-jarigen in ons land daar een brief over.

In totaal worden bijna 149.000 brieven verstuurd. Er zijn uiteindelijk 500 plaatsen voor de opleiding die in september 2026 van start gaat op verschillende plekken in het land.

De sociaal-culturele verenigingen die vanaf 2026 niet langer subsidies krijgen van de Vlaamse overheid, zullen voor het einde van de legislatuur (in 2029, red.) een nieuwe aanvraag kunnen indienen. De bedoeling is om het huidige decreet binnen de 2 jaar al te herwerken. Dat heeft Vlaams viceminister-president Melissa Depraetere gezegd in De Zevende Dag.

"Ook de Vlaamse Volksbeweging, die nu uit de boot valt, zal dus een nieuwe aanvraag kunnen indienen. Bij een positief advies maken ze weer aanspraak op subsidies."

"We willen het huidige decreet van de vorige Vlaamse regering hierover binnen de 2 jaar herwerken. Het doel is om tot een tekst te komen waar minder politieke discussie over zal zijn. Het was geen goed decreet: de procedure is te complex en er komt te veel administratie bij kijken voor alle betrokken partijen."

Depraetere erkent dat er binnen de Vlaamse regering stevig gediscussieerd is over welke organisaties hun subsidies zouden verliezen, maar volgens haar zijn die gesprekken altijd in een goede sfeer verlopen. 

"Ik zeg ook dat er ruimte is voor verbetering in het hele traject. Het omslachtige decreet moet aangepast worden. Voor de organisaties die veel tijd steken in het samenstellen van hun dossier, is meer transparantie zeker een goede zaak."

Lees hier de reactie van de Vlaamse Volksbeweging over de intrekking van hun subsidies:

Raoul Hedebouw weigert zijn verwijten aan het adres van voormalig Kamervoorzitter Siegfried Bracke – een “graaier” volgens de PVDA-voorzitter – in te trekken nu de rechter heeft geoordeeld dat zijn uittredingsvergoeding niet had mogen stopgezet worden door het parlement. 

“Het politieke punt blijft hetzelfde. Politici die € 7.000 bruto als pensioen hebben, krijgen er nog eens € 3.000 bij. (...) Dat blijft politiek onverdedigbaar”, zegt hij in De Afspraak Op Vrijdag.

Bracke maakte deze week zelf bekend dat de rechter heeft geoordeeld dat de stopzetting van zijn uittredingsvergoeding onwettig was. Maar volgens Hedebouw – die het vonnis heeft gelezen - heeft de rechter helemaal geen oordeel geveld over de legaliteit van die uittredingsvergoeding. “Over de fond van de kwestie heeft de rechter gezegd: daar ga ik niet over oordelen.” 

Wordt ongetwijfeld vervolgd, want de Kamer is in beroep gegaan tegen het vonnis. 

PVDA-voorzitter Raoul Hedebouw betreurt dat in de veelbesproken RTL-reportage over misbruik van uitkeringen in Wallonië te weinig "diverse" stemmen aan bod kwamen. "Ik vind dat de diversiteit van de situatie niet aan bod is gekomen”, zegt Hedebouw in De Afspraak Op Vrijdag.

In de reportage 'Werkloos: allemaal fraudeurs?' trekt journalist Christophe Deborsu naar de armste straat van Wallonië. Hij praat er met werkloze Walen die leven van een uitkering. "Ik had graag ook een Volvo-arbeider aan het woord gezien die hard heeft gewerkt, dan 2 jaar ziek is en die zich nu afvraagt waarom hij wordt uitgesloten", aldus Hedebouw. 

De reportage maakt heel wat reacties los. De Waalse en Brusselse mediawaakhond kreeg meer dan 100 klachten en heeft aan Franstalige Raad voor Journalistieke Deontologie (CDJ) gevraagd om te oordelen of er sprake is van discriminatie in de reportage.

De partij CD&V wil dat burgemeesters de macht krijgen om mensen die voor overlast zorgen, vast te houden of om hen te verplichten zich een maand te laten opnemen. De partij heeft daarover een wetsvoorstel ingediend. Vlamingen zouden zich de voorbije 20 jaar nooit zo onveilig hebben gevoeld als vandaag, zegt de partij. En daar kunnen burgemeesters nu maar heel weinig tegen doen. CD&V verwijst naar buurland Nederland dat wel crisismaatregelen treft.

CD&V wil burgemeesters meer slagkracht geven om overlast in hun gemeente aan te pakken met behulp van een nieuwe wet. De partij stelt een nieuwe overlastwet voor die burgemeesters moet toelaten om personen die regelmatig overlast veroorzaken tijdelijk vast te houden en te laten opnemen in een zorginstelling.

Met de nieuwe overlastwet zouden burgemeesters personen die geregeld overlast veroorzaken, zoals drugsverslaafden tot 12 uur lang bestuurlijk kunnen aanhouden. Na goedkeuring van een vrederechter zouden ze onruststokers ook tot een maand kunnen laten opnemen in een zorginstelling.

Het gaat daarbij volgens de partij om personen zonder vaste verblijfplaats, die te kampen hebben met verschillende problematieken zoals drugs- en alcoholverslaving of psychische problemen, en die herhaaldelijk voor overlast en een verstoring van de openbare orde zorgen.

Federaal parlementslid Franky Demon, die het voorstel indient, maakt de vergelijking met Nederland. "Daar heeft de burgemeester bestuurlijke macht over individuen, om mensen zich gedwongen te laten helpen", zegt Demon. "Dat moet hier ook kunnen, weliswaar met de juridische omkadering, samenwerking en rechterlijke toetsing."

Lees meer in dit artikel: 

"Er zijn mensen die profiteren van het systeem, maar de overgrote meerderheid van de mensen met een uitkering zijn eerlijke mensen." Dat zegt PS-kopstuk en voormalig federaal minister van Werk Pierre-Yves Dermagne in Villa Politica over de veelbesproken RTL-reportage over misbruik met uitkeringen in Wallonië. "De PS is tegen elke vorm van fraude."

Lees meer in dit artikel:

Hoe moet de regering tot een begrotingsakkoord komen? Volgens MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez ligt de sleutel op een besparing in de overheidsuitgaven, zo zegt hij in Villa Politica. "Wij hebben compromissen voorgesteld en blijven verder werken. De regering zal zeker een oplossing vinden. Maar we hebben een sterke lijn: we betalen veel te veel belastingen tegenover een verspilling van overheidsmiddelen die veel te groot is."

Een opening naar een btw-verhoging moet je dus niet bij hem zoeken, zegt hij. "Ik ben niet met mijn hoofd tegen de muur gebotst en heb plots het licht gezien. Ik ben niet van mening veranderd. Het enige wat ik u zeg, is dat er andere mogelijkheden zijn dan te werken rond een btw-verhoging. Probeer geen evolutie in ons standpunt te zien."

Bouchez geeft wel toe dat "iedereen zijn deel moet doen" om tot een akkoord te komen. "Het is zoals in een huwelijk: iedereen moet moeite doen. Wij moeten dat doen, maar ook de anderen."

Premier De Wever (N-VA) reageert in de Kamer op de kritiek dat het plots doodstil is geworden rond de begroting, nu de regering zich extra tijd heeft gegeven.

"Hebben wij de afgelopen dagen niets gedaan? Vaak is het zo: als je niets ziet, gebeurt er het meest. Natuurlijk hebben wij wel iets gedaan om stappen vooruit te kunnen zetten, in de hoop een akkoord te kunnen smeden. Maar veel kan ik daarover niet zeggen, elk woord is er een te veel. Het zou ongelooflijk zijn, moest elke partner van de meerderheid dat adagium ter harte nemen. Ik weet dat ik mij illusies maak, maar ik kan het maar proberen."

"De uitdaging is niet het budget voor 2026", benadrukt De Wever. "Dat zou heel gemakkelijk zijn. De Europese uitgavennorm respecteren tegen 2029 is de echte uitdaging." De ambitie van die oefening is ongewijzigd, zegt hij nog. "En de termijn zal niet meer worden verlengd. Als het sneller kan, hoeft het zeker niet zo lang meer te duren." 

"We zijn verplicht aan onze burgers om een ernstig begrotingsakkoord te maken. Daarom roep ik de coalitiegenoten op om hier constructief aan mee te werken. Zo niet, dan moeten wij verantwoording afleggen aan de burgers. En ik denk niet dat zij het ons zullen vergeven als wij er een potje van maken."

De kern van de Vlaamse regering heeft een principeakkoord bereikt over de subsidies voor het sociaal-cultureel volwassenenwerk. De discussie over het dossier sleepte al enkele weken aan en de oppositie in het Vlaams Parlement reageerde vandaag nog verontwaardigd op die stilstand.

De totale subsidiepot voor het sociaal-cultureel volwassenenwerk bedraagt een 80-tal miljoen euro, maar op basis van expertenrapporten zou 3,5 miljoen euro bespaard worden op de subsidies. Dat hield ook in dat zou worden beknibbeld op enkele verenigingen uit Vlaamsgezinde hoek die een negatieve evaluatie hadden gekregen. Dat lag gevoelig bij de N-VA, die daarover dwars ging liggen.

Onze redactie verneemt dat de 12 organisaties die eerder een negatieve evaluatie kregen, hun subsidie nu zullen verliezen. Het gaat dan onder meer over de Vlaamse Volksbeweging en het Vlaamse Kruis. Daarbovenop verliezen ook 2 organisaties met een positief advies en een links profiel hun subsidie omdat ze banden zouden onderhouden met radicale organisaties als Code Rood. 

Het voorstel wordt nu verder uitgewerkt en zo snel als mogelijk verder behandeld door de Vlaamse regering.

De Brusselse minister van Werk Bernard Clerfayt (DéFI) roept op om de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen uit te stellen. Dat zegt hij bij radiozender BX1. Volgens de minister dreigen de federale begrotingsimpasse en het risico op een val van de regering-De Wever de betaling van de aan de OCMW's beloofde steun in gevaar te brengen. 

Komend jaar zouden die OCMW's naar schatting zo'n 300 miljoen euro aan steun krijgen om de gevolgen van de beperking van werkloosheidsuitkeringen in de tijd op te vangen. 

"Als die 300 miljoen niet gegarandeerd kan worden, loopt het volledige proces gevaar", zegt de minister in een interview met radiozender BX1. Hij herinnert er ook aan dat de 25 miljoen euro die vanaf 2025 was beloofd, nog steeds niet is uitbetaald.

In Le Soir verzekert de woordvoerster van minister van Maatschappelijke Integratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) dat de steun aan de OCMW's niet in het gedrang komt. 

Vlaams minister-president Matthias Diependaele wil een nauwere samenwerking tussen de Benelux-landen België, Nederland en Luxemburg. Dat zei hij in de podcast 'Sven op 1'  op de Nederlandse omroep NPO Radio 1.

"Op alle mogelijke gebieden, zoals bijvoorbeeld militair, maar ook economisch, werken we al heel nauw samen", klonk het. Maar die samenwerking mag gerust nog uitgebreid worden, vindt Diependaele. "Op het gebied van nucleaire zaken en biotechnologie, bijvoorbeeld. We zouden echt kunnen nadenken over een innovatie-alliantie."

Een vereniging van de lidstaten tot een 'echt' land ziet de Vlaamse minister-president wel zitten. "Het is zeker niet iets waar ik absoluut tegen zou zijn. Laat dat duidelijk zijn."

Volgens Vooruit-voorzitter Conner Rousseau is een begrotingsakkoord tegen Kerstmis - de harde deadline die premier Bart De Wever zichzelf gegeven heeft - enkel mogelijk "als iedereen een normale houding aanneemt en ernstig wil onderhandelen". Dat zei hij bij VTM NIEUWS. 

Het is volgens hem onmogelijk om een akkoord te krijgen waarmee elke partij 100 procent akkoord gaat. Hij noemde de onderhandelingen van de afgelopen weken "slechte cinema". Rousseau hoopt dat er tegen Kerstmis een akkoord is. "Maar ik vraag mij af wat de premier vanaf morgen anders gaat doen dan gisteren."

Als er nieuwe verkiezingen moeten worden gehouden, is hij daar naar eigen zeggen klaar voor. "Ik hoop dat het niet zover moet komen. Iedereen moet nu water bij de wijn doen."

Vooruit-voorzitter Conner Rousseau zette vanmiddag bij VTM NIEUWS de deur op een kier om hoge lonen eenmalig niet volledig te indexeren.

Zijn partij is tegen een btw-verhoging en een indexsprong, benadrukte hij in eerste instantie. Wel stelde hij dat een verhoging van 21 naar 22 procent de "meest sociale" manier zou zijn om de btw te verhogen, als iedereen dan toch een toegift moet doen. 

"Als er dan echt iets gedaan wordt met de btw, is de index dubbel zo belangrijk. Als die btw een klein beetje omhoog zou gaan, dan krijg je dat wel terug in de index. (...) Je moet hervormen, maar als het waait moet je elkaar ook stevig vasthouden en moet je werkende mensen die op het einde van de maand niet veel overhouden, extra koopkracht geven."

Hij zette de deur wel op een kier om hoge lonen eenmalig niet volledig te indexeren. Een cijfer wilde hij daar niet op plakken, maar het gaat niet over mensen die 2.000 of 3.000 euro netto per maand verdienen. "Ik heb het over heel hoge lonen zoals dat van mij, daar kan je misschien een beetje minder geven. Iedereen die werkt en zijn best doet moet echt wel iets krijgen, maar mijn poetshulp moet haar volledige index krijgen."

De premier moet de werkwijze bepalen, maar van minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) mag de regering gerust in conclaaf gaan om de meerjarenbegroting af te kloppen. Dat zegt hij in De Zevende Dag op VRT 1. 

"Alles wat kan helpen om tot een akkoord te komen, wil ik proberen." Hij laat blijken dat hij met een conclaaf zonder smartphone geen probleem zou hebben. 

Al zou Van Peteghem liever niet van 0 beginnen: "We hebben al veel werk geleverd. Er liggen al bijzonder veel maatregelen op de tafel, goed voor zo'n 6 miljard van de 10 miljard euro die we moeten besparen." 

Hij blijft ambitieus: "Die inspanningen moeten gebeuren op een rechtvaardige manier. Enkel een begroting opstellen voor 2026 zou de grootste stommiteit zijn." 

N-VA-voorzitter Valerie Van Peel heeft het niet voor politici die momenteel denken aan hun eigen carrièreplanning. Die eigenschap wordt wel eens toegedicht aan MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez.

"Wij zouden niet aan politiek moeten doen om één of ander postje, maar om onze verantwoordelijkheid te nemen, om de maatschappij beter te maken", zegt ze in De Afspraak op Vrijdag. Ze wijst op het belang van een akkoord over een meerjarenbegroting." Als dit project niet lukt, dan is dat een politieke klasse die ten onder gaat."

Hoe raakt Arizona uit de huidige politieke crisis? "Het gaat niet over een rondje zwartepieten, het gaat over iedereen die in deze omstandigheden over zijn schaduw moet stappen, omdat de uitdagingen nu eenmaal enorm zijn. Als we het niet doen, worden die uitdagingen nog veel groter en gaan we zaken moeten doen die de mensen echt pijn doen."

Ondanks de politieke ruzies van de afgelopen weken doet de regering-De Wever het volgens Van Peel best goed. "Eigenlijk vind ik dat de manier waarop de regering de uitdagingen tot nu toe aanpakt zo weinig mogelijk mensen raakt. En dat ze structureel orde op zaken stelt, ook voor de toekomst. Alleen is de 10 miljard die we nu moeten vinden niet mis. Dat kan niet zonder ergens aan te raken."

"Er zit een gigantische hervorming in, een gigantische knip op de uitgaven, en inderdaad ook een beetje nieuwe inkomsten", aldus Van Peel. "Dit is niet onredelijk en daar kan je in onderhandelingen nog een beetje mee beginnen te spelen. Maar er zijn geen alternatieven. Niemand komt met een alternatief dat dezelfde bedragen kan opbrengen."  

Het Rekenhof keurt de begroting van het Brussels Gewest in 2024 af. De afkeuring geldt voor de algemene rekening van het gewest, dat naast de rekeningen van de diensten van de Brusselse regering ook 21 autonome bestuursinstellingen omvat.

De problemen doen zich voor bij de algemene rekeningen van de diensten van de Brusselse regering, maar ook bij Paradigm, de instelling die verantwoordelijk is voor de digitalisering van het gewest, en bij de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij. Voor het Woningfonds en Brandweer Brussel, waar ook afwijkingen vastgesteld werden, velde het Rekenhof geen oordeel.

Het totale begrotingstekort bedroeg in 2024 1,5 miljard euro, liefst 435 miljoen euro meer dan in de begroting stond ingeschreven. De brutoschuld van het gewest liep eind 2024 op tot 15,6 miljard euro. De schuldgraad bedroeg 255 procent.

Nu de begrotingsonderhandelingen in de soep zijn gedraaid, gaan de wijsvingers in de richting van MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez (39) als de man die de boel blokkeerde. Vanwaar komt die bij wijlen bevlogen, maar vaak ook halsstarrige houding? En wat hoopt hij ermee te winnen?

Lees het hier:

Nu premier De Wever een nieuwe deadline heeft van 50 dagen om de begrotingsgesprekken rond te krijgen, vragen Ivan De Vadder en Michaël Van Droogenbroeck zich af of de regering-De Wever aan haar laatste 50 dagen begonnen is. Beluister hun analyse in de podcast 'Onder ons: politiek'.

"Ik ben kwaad, ik ben die shows beu. We moeten met verantwoordelijkheid en maturiteit regeren", zegt minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) in De Ochtend. "Bouchez is één van de oorzaken van deze impasse."

Regeringswerk is geen verkiezingscampagne, klinkt het. "Je moet nu niet denken aan de volgende verkiezingen, wel aan de bevolking. Dat wil niet zeggen dat je je campagnebeloften moet loslaten, maar in een regering zit je niet alleen rond de tafel."

"MR blijft een belangrijke partner. Ik wil geloven dat ze ook een oplossing willen vinden, maar rechtvaardigheid is van belang als je een evenwichtige oplossing wil."

En de maatregelen zijn wel degelijk evenwichtig volgens hem: "We hebben al een begrotingssanering van 23 miljard, bijna uitsluitend aan de uitgavenkant. Misschien is een BTW-verhoging dan nuttig en evenwichtig", besluit Prévot. 

Premier Bart De Wever had misschien wel een regering als hij naar de koning vertrok, maar zijn geloofwaardigheid is hij verloren. Dat zegt Tom Van Grieken, voorzitter van oppositiepartij Vlaams Belang in De Ochtend op Radio 1. 

Volgens Van Grieken is het simpel: de heilige huisjes van dit land moeten omvergeworpen worden. "Het wordt iedere keer met rollende ogen onthaald als we het op de tafel leggen, maar het is fundamenteel."  Hij wil besparingen zien op 3 vlakken, die weinig verrassend zijn: 

1. Asiel en ontwikkelingssamenwerking 

2. Het politieke systeem 

3. De communautaire kwestie

Toch zal hij niet roepen om nieuwe verkiezingen. "De N-VA heeft een stevig mandaat gekregen van de kiezer om de financiën van ons land op orde te zetten, nu moet De Wever het maar uitvoeren ook."

Nu de meerwaardebelasting er voorlopig niet komt - een gevolg van de politieke gebeurtenissen van vandaag - lijkt Vooruit een politieke tegenslag te moeten verwerken. In het verleden koppelden de Vlaamse socialisten de invoering van die meerwaardebelasting aan de beperking van de werkloosheid in de tijd.

Ironisch genoeg is het laatste al goedgekeurd door regering en parlement, waardoor het ingaat op 1 januari. Maar van de meerwaardebelasting komt er pas iets in huis als de meerjarenbegroting wordt goedgekeurd, merkt politicoloog Dave Sinardet (VUB) op. En dat lijkt vandaag verre van zeker.

Dat MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez voor ergernis zorgt aan de onderhandelingstafel van de regering blijkt uit uitlatingen van vicepremier en minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) in Terzake. "Ik hoor meneer Bouchez heel sterk pleiten om besparingen en hervormingen te doen. Maar die liggen ook op tafel. Vandaag ligt er een pakket van ongeveer 6 miljard euro."

"Maar de oefening waarvoor we vandaag staan, is zodanig groot dat we ook moeten kijken naar rechtvaardige fiscaliteit", voegt Van Peteghem eraan toe. "Dit moet een rechtvaardig en evenwichtig pakket worden waarvoor iedereen een inspanning zal moeten doen."

En daar lijkt het schoentje toch wel wat te wringen. "De context rond de tafel is vandaag niet eenvoudig, met een partijvoorzitter die van buitenaf een grote impact op de discussie heeft." 

"Voor wat mij betreft, heeft de MR een groot deel van de verantwoordelijkheid voor de blokkering", zegt Prévot in Terzake. "Maar nu moeten wij naar de toekomst kijken. We moeten samen een oplossing vinden."

Premier Bart De Wever (N-VA) benadrukt dat zijn regering het eens moet raken over een pad dat de begroting tegen 2030 weer op het juiste spoor brengt. Zoniet wil hij die regering niet langer leiden. Dat zei hij vanavond in de Kamer, waar hij een hele reeks interpellaties beantwoordde. 

Net als vanmiddag zei hij dat hij zonder problemen een begroting voor 2026 had kunnen indienen, maar dat dit alleen maar de problemen zou uitstellen. Daarom is voor een meerjarenbegroting gekozen.

Probleem is dat de regering noodgedwongen een tijd zal moeten overschakelen naar voorlopige twaalfden begin volgend jaar én dat de grote hervormingen uit het zomerakkoord niet meer door het parlement raken. "Ik sluit niet uit dat het pad nog steiler zal zijn, omdat we niet op tijd zijn", bevestigde de premier. "Elke week wachten is er één te veel."

Het lot van de regering is aan die uitdaging gebonden, en zeker dat van hemzelf, aldus De Wever. Maar "ik weiger een regering te leiden die dat pad niet bewandelt." De premier laat er geen twijfel over bestaan: "Dat pad zal er moeten zijn, anders heeft het geen zin in de Wetstraat 16 te vertoeven."

Omdat de zogenoemde losse eindjes uit het zomerakkoord ook nog niet waren afgeklokt in de regering kunnen die maatregelen niet naar het parlement en zullen ze dus ook niet kunnen worden ingevoerd vanaf 1 januari. "Dat betekent dat het tekort groeit", heeft Kamerfractieleider Alexia Bertrand (Open VLD) berekend. "De inspanning die nodig is, wordt alsmaar groter."

In de pensioenen is er volgens haar een gemiste besparing van 236 miljoen euro, bij de langdurig zieken 250 miljoen euro, bij de arbeidsmarktmaatregelen 400 miljoen euro en door de meerwaardetaks die er nu nog niet komt, is er een extra gat van 250 miljoen euro. "De kost van de stilstand is 1,2 miljard voor 2026", aldus Bertrand. "U zoekt geen 10 miljard meer, maar meer dan 11 miljard."

Voor de derde keer al moest De Wever vandaag aan het parlement komen uitleggen dat het niet lukt om een akkoord over de begroting te vinden. De oppositie liet de kans niet onbenut om de onkunde van de regering in de verf te zetten. "Het bilan van uw regering is een ware catastrofe", klonk het onder meer bij de PS. 

Lees hier het volledige verslag van stevige debat: 

"Er hangt een sfeer in de wandelgangen van het einde van een coalitie", analyseert Wetstraatwatcher Wouter Verschelden in Villa Politica. 

"Ze zullen een tweede levensadem moeten vinden, een herbronning tegen kerst. Want anders is het over and out voor Bart De Wever en zijn coalitie. Dat is toch wel heel duidelijk na vandaag."

Verschelden vraagt zich af wat Bouchez drijft om zo halsstarrig vast te houden aan zijn positie. "Enerzijds beweegt hij niet en komt hij voor de camera stoere taal verkopen. Anderzijds stopt hij niet met zijn liefde te verklaren voor De Wever en de coalitie."

"Bouchez kan de regering laten vallen en naar verkiezingen gaan, en dan kun je hopen op een coalitie die zal lijken op deze. Maar het alternatieve scenario, en dat is veel plausibeler, is dat de PS terug aan tafel komt."

Ook MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez reageert in Villa Politica. De coalitiepartners wijzen naar hem als schuldige van het uitblijven van een akkoord. 

"Het is eenvoudig in dit land: als er een probleem is, is het de schuld van Bouchez", reageert hij laconiek. "Dat is al 6 jaar zo".

"Ik heb overtuigingen. Ik vind dat de mensen in dit land die werken teveel belast worden. Iedereen die op de MR gestemd heeft, wil minder belastingen." Bouchez zegt nog altijd tegen een verhoging van de btw te zijn, één van de voorstellen van De Wever om het gat in de begroting te verkleinen.

Moet de MR als regeringspartij niet openstaan voor een compromis. "Ik sluit compromissen. Wij hebben alternatieven voorgesteld. Op dit moment zijn we er nog niet, we zetten het werk verder." 

"Ik krijg het ook niet uitgelegd, dit is voor mij ook extreem extreem frustrerend. We staan er niet goed voor", reageert CD&V-voorzitter Sammy Mahdi op het nieuwe uitstel van de begroting. 

"We zijn verkozen om datgene te doen wat noodzakelijk is", zegt hij in Villa Politica. "Wij hebben ook nog opmerkingen, maar je moet wel met onderhandelingen beginnen in plaats van mordicus te weigeren het gesprek aan te gaan", wijst hij de MR aan als schuldige zonder die partij bij naam te noemen. 

Mahdi hoopt dat het geen 50 dagen duurt voor er een akkoord komt. "Wat mij betreft moet het nog altijd zo snel mogelijk."

"De maatregelen die we moeten nemen, zijn voor niemand aangenaam", zegt De Wever nog. "Dit is een extreem moeilijke oefening. Een taak die in het verleden genegeerd is. We zullen de komende weken verder werken."

"Ik kan alleen alle partijen van de meerderheid oproepen om dit met de nodige sérieux te doen. Anders zal de burger ons dat nooit vergeven. En terecht."

De politieke instabiliteit kan een zware impact hebben op de Belgische economie. Daarvoor waarschuwt werkgeversorganisatie VBO, nadat premier De Wever heeft aangekondigd dat de regering nog maximaal 50 dagen neemt om tot een akkoord te komen over de begroting. 

"Ten eerste worden de broodnodige begrotingssaneringen uitgesteld, waardoor we opgesloten zitten in een opwaartse schuldenspiraal zonder zicht op herstel", aldus het VBO.

"Ten tweede ondermijnt die instabiliteit onze kredietwaardigheid en ons investeringsklimaat, wat buitenlandse investeerders afschrikt. Ten derde riskeert België EU-sancties als we de begrotingsnormen blijven overschrijden."

"Elke dag zonder hervormingen kostte ons de voorbije jaren al jobs en concurrentiekracht", zegt Pieter Timmermans, gedelegeerd bestuurder van het VBO. 

Dat een akkoord over de begroting er waarschijnlijk pas helemaal op het einde van het jaar zal zijn, heeft grote gevolgen.  De regering moet voor het begin van 2026 overschakelen op een noodbegroting van zogenoemde voorlopige twaalfden. 

Nog ingrijpender is dat de belangrijke hervormingen van de regering nu vertraging oplopen. De Wever had een definitief akkoord daarover gekoppeld aan de begroting. Nu dat akkoord er niet is, kan het parlement niet over de hervorming stemmen en kunnen ze dus niet worden ingevoerd. 

Omdat er nog geen akkoord is "kunnen deze hervormingen voorlopig nog niet worden ingediend, behandeld en ter stemming gebracht in het parlement", zei De Wever tijdens zijn mededeling.

Dat betekent dat onder meer de belangrijke onderdelen van de pensioenhervorming niet kunnen ingevoerd worden in januari. Ook de meerwaardebelasting zou normaal gezien van kracht worden op 1 januari. Dat zal dus niet het geval zijn. Ook de versoepeling van de regels rond nachtarbeid komt er voorlopig niet.

De Wever bevestigt dat de nieuwe deadline op kerst ligt. Hij heeft aan de koning opnieuw uitstel gevraagd. "Sire, geef mij 50 dagen", zei De Wever. 

"Die maximale periode zal niet worden verlengd", benadrukt De Wever.

Hij richtte zicht ook tot zijn coalitiepartners. "Ik wil een oproep doen om verantwoordelijkheid te nemen. De begrotingsoefening is moeilijk. We zullen boven onszelf moeten uitstijgen, om te tonen dat goed bestuur nog mogelijk is. De welvaart van morgen begint met de moed van vandaag."

De Wever is aangekomen in het parlement. Daar zal hij tijdens de plenaire vergadering uitleg geven over de regeringscrisis. 

De toespraak van De Wever en het debat erover is live te volgen in Villa Politica. 

Het paleis heeft een persbericht verstuurd over het bezoek van de premier aan de koning. 

"De eerste minister heeft hem meegedeeld dat er binnen zijn regering aanhoudende meningsverschillen bestaan over de begroting, maar dat de coalitiepartners het werk willen voortzetten. De Koning heeft nota genomen van de bevindingen van de premier. Hij dringt er bij alle betrokken partijen op aan hun verantwoordelijkheid te nemen en hun meningsverschillen te overbruggen, zodat het land zo snel mogelijk een duidelijk begrotingstraject voor de komende jaren krijgt", klinkt het. 

De koning legt zelf geen deadline op. Maar De Wever heeft binnen het kernkabinet een akkoord om de nieuwe deadline op kerst te leggen.

Volgens oppositiepartij Vlaams Belang verliest premier Bart De Wever (N-VA) zijn laatste geloofwaardigheid als bestuurder. "De Wever organiseert enkel verder de chaos. Dit is wat er gebeurt wanneer men samen met links het Belgische niveau wil redden", schrijft de partij op X.

Vlaams Belang voert al langer campagne rond de geloofwaardigheid van de premier. "Het rotten stopt niet, ook niet onder BDWI", schrijft partijvoorzitter Tom Van Grieken op X.

Wetstraatjournalist Bart Verhulst vertelt wat premier De Wever vermoedelijk zal zeggen tegen de koning.

Premier De Wever is, na de vergadering met zijn vicepremiers, gearriveerd bij koning Filip. Verwacht wordt dat hij er een stand van zaken zal geven van de moeilijke begrotingsonderhandelingen. Hij zal wellicht naar buiten komen met een nieuwe deadline. Volgens onze informatie zal dat Kerstmis zijn.

ABVV-topman Bert Engelaar roept de regering op om de begrotingsproblemen en de bezorgdheden van de mensen "eindelijk eens ernstig te nemen". "Het was belangrijker om naar de aankomst van de F35's te gaan kijken en naar Egypte te reizen dan om eerlijk en open te kijken naar de financiën."

Engelaar vindt dat wat er tot dusver gelekt is uit de voorstellen, getuigt van "ideologische luiheid". "Het is hallucinant dat het uitgangspunt van een zelfverklaarde 'hervormingsregering' nog altijd een klavertjevier is dat voor de mensen enkel ongeluk brengt: koopkrachtverlies door indexaanpassingen én btw-verhogingen, minder budget voor gezondheidszorg en wantrouwige ingrepen bij langdurig zieken."

Als het aan Engelaar ligt, zijn er andere opties om de begroting gezond te maken. Hij verwijst onder meer naar het verlies aan inkomsten door flexi-jobs en managementvennootschappen, naar de loonsubsidies en belastingvrijstellingen voor bedrijven en naar achterpoortjes in de vennootschapsbelasting. "Laat nu eens iedereen, ook de meest vermogenden, een eerlijk steentje bijdragen."

"We roepen de onderhandelaars op om nu of in de komende dagen een akkoord te vinden dat onze zelfstandige ondernemers niet met nog extra lasten en verplichtingen opzadelt", zo reageert ondernemersorganisatie Unizo op de aanslepende begrotingsonderhandelingen.

Volgens Unizo moet dat dus een akkoord zijn zonder extra belastingen, moeten de geplande hervormingen worden doorgevoerd en moeten ondernemers zuurstof krijgen om te groeien. "Alleen zo herstel je het ondernemersvertrouwen dat vandaag tot diep in het rood staat en zorg je ervoor dat de economische motor terug aanslaat. Dat is de beste garantie voor meer inkomsten en minder uitgaven."

Toch zijn niet alle belastingen slecht, zo blijkt uit de mededeling. "Een pakjestaks zou een no-brainer moeten zijn", klinkt het. "Het was lang een breed gedragen maatregel, door alle regeringspartners gesteund. Dat ze nu plots begint te wankelen, zou echt niet mogen. Het is een kwestie van gezond verstand en van eerlijkheid tegenover onze lokale handelaars."

Premier Bart De Wever (N-VA) gaat aan het kernkabinet voorstellen om een meerjarenbegroting af te kloppen tegen Kerstmis, zo verneemt onze redactie. Als die begroting er dan niet is, biedt hij het ontslag van de federale regering aan.

Dat is eigenlijk een deadline waar MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez al langer op aanstuurt. Intussen vragen verschillende betrokkenen zich luidop af of Bouchez niet beter gewoon zelf mee aan tafel schuift. Lees: dat het begrotingsakkoord dus eerst wordt afgeklopt tussen de voorzitters en de premier onderling. 

Dat zou tegelijk wel impliceren dat je een soort regeerakkoord-bis maakt. De vraag is of iedereen daartoe bereid zal zijn.

Minister Van Peteghem (CD&V) gooit de handdoek nog niet in de ring nu de begrotingsonderhandelingen zo moeilijk lopen. "We zullen sowieso moeten verder werken aan een evenwichtige begroting over meerdere jaren. Het is aan elke partij om die verantwoordelijkheid te nemen en om te komen tot een evenwichtig, rechtvaardig pakket maatregelen"

Wat moet premier De Wever aan de koning zeggen? "Voor ons is het alvast duidelijk dat we moeten verder werken. We moeten de inspanningen doen die noodzakelijk zijn."

Wat gaat De Wever nu bij de koning doen? "De koning kan maar een beperkt aantal dingen doen: adviseren, waarschuwen en vragen stellen", zegt politiek journalist Bart Verhulst in De Ochtend op Radio 1. "Ik veronderstel dat er nu wel een waarschuwing zal komen: 'dit moet in orde komen'. En dat er dan misschien ook wel een harde deadline zal bij horen."

Een ontslag van de premier lijkt niet meer aan de orde. "Dat is de voorbije weken wat gekeerd in de communicatie achter de schermen. Dat er intussen drones boven ons hoofd zijn gevlogen, heeft daar wellicht wat mee te maken."

"Bovendien kan je niet elke keer je ontslag aanbieden. Het is al vrij ongezien dat je tijdens begrotingsonderhandelingen naar de koning grijpt. Maar dan nog heb je daar verschillende fases. Als je nu al je ontslag aanbiedt, sla je een stap over. Je bent daar beter spaarzaam mee."