Cultuurminister Gennez nuanceert M HKA-hervorming: "Collectie wordt niet afgepakt en op camions naar Gent gezet"

De commissie Cultuur van het Vlaams Parlement heeft zich vandaag over de grondige hertekening van het museale landschap gebogen die 10 dagen geleden werd voorgesteld door minister Gennez. 

Bij die voorstelling werd gezegd - en dat staat ook in de begeleidende conceptnota - dat het Antwerpse M HKA zijn museale werking verliest en dat de collectie grotendeels wordt "overgeheveld" naar Gent. 

Maar in de commissie liet de minister toch een ander geluid horen. Van een fysieke "overheveling" is geen sprake meer. "De collectie wordt niet afgepakt van het M HKA en op camions gezet naar Gent. Het huis wordt niet gesloten of opgedoekt", aldus de minister. 

Het is volgens Gennez de bedoeling dat de collecties van het M HKA en het S.M.A.K. "samen de verzameling hedendaagse kunst van de Vlaamse Gemeenschap versterken" en dat het S.M.A.K. daarbij verantwoordelijk wordt voor de "collectiezorg". 

"De kern van de verandering is niet dat het M HKA geen tentoonstellingen meer zal doen of geen collecties meer zal kunnen ontsluiten, maar wel dat de collectiezorg niet langer kernopdracht van het M HKA zal zijn."

"Het M HKA blijft toegang behouden tot alle werken en zal die ook breder dan vandaag kunnen tonen, ook met werken uit het S.M.A.K. Kunst die in een Antwerpse context thuishoort, zal daar ook te zien zijn. Men moet ophouden met fake news te verspreiden", zegt Gennez.

"We gaan het Panamarenkohuis niet oppakken en verhuizen naar Gent. Iedereen die dat soort dingen zegt, voelt toch zelf ook dat dat niet kan?"

De Vooruit-minister herhaalt dat het M HKA moet uitgroeien tot een internationaal kunstencentrum voor de beeldende kunsten "met ruimte voor tentoonstellingen, residenties, ateliers, workshops en onderwijs". "Het moet een broedplek worden voor de actuele kunsten in Antwerpen en Vlaanderen."

Gennez ergert zich ook aan de beeldvorming die sinds de voorstelling van de hervorming is ontstaan, alsof Antwerpen de grote verliezer en Gent de grote winnaar is van de hele oefening. "Het gaat hier niet om een stammenoorlog tussen Antwerpen en Gent."

"Het gaat over de versterking van het museale landschap voor heel Vlaanderen. Dit is geen verhaal van het S.M.A.K. versus het M HKA of over de 2 steden. Wél over de brede collectie van de Vlaamse Gemeenschap en over het beter ondersteunen van onze beeldende kunstenaars."

De minister kreeg in de commissie urenlang vragen op haar afgevuurd over de hertekening van het museale landschap. Daarbij was het opvallend hoe kritisch coalitiepartner CD&V was voor de aanpak van Gennez. 

Zo betreurt Parlementslid Katrien Partyka het feit (CD&V) dat het parlement voor een voldongen feit wordt geplaatst. Voor haar is het ook totaal onduidelijk op basis van welke documenten en studies Gennez haar hervorming heeft uitgetekend. "De fundamentele vraag blijft: waarop is deze beslissing gebaseerd?"

De minister verwees niet alleen naar het werk van de beoordelingscommissies, maar ook naar de jaren aan studies en nota's. Volgens Gennez is de beslissing ook genomen "in overleg met alle betrokken stadsbesturen". Die zaten volgens haar sinds juni "mee in de dialoog". 

Op tientallen punctuele en praktische vragen moest de minister het antwoord nog schuldig blijven, maar ze vraagt daarvoor begrip. Zo worden er nu allerlei transitietrajecten op de sporen gezet waarop die vragen aan bod zullen komen. De hele oefening moet tegen 2028 rond zijn. "Het verhaal begint nu pas."