Terwijl deadline voor begroting nadert, vertrekt Bart De Wever naar Egypte: verliest regering kostbare tijd?

Een week geleden leek het er even op dat het kernkabinet het niet eens raakte over een meerjarenbegroting. Nochtans moet er dringend iets gebeuren, want de overheidsschuld moet naar beneden. "We hangen met ons hoofd boven een afgrond", waarschuwde premier De Wever begin deze maand nog. Als de kern er tegen 6 november niet uit raakt, stapt hij naar de koning (om het ontslag van zijn regering aan te bieden), heeft hij duidelijk gemaakt.

Je zou verwachten dat de premier en zijn vicepremiers deze week een tandje zouden bijsteken om op tijd rond te geraken, maar het tegendeel blijkt. Deze week zaten ze enkele uurtjes samen over onder meer langdurig zieken en nachtwerk, maar dat zijn zogenoemde losse eindjes uit het zomerakkoord.

Vanmiddag zijn er nog een-op-een-gesprekken waarbij De Wever naar verluidt een nieuw voorstel op tafel legt. Komend weekend wordt niet vergaderd, want de premier trekt naar Egypte voor de opening van het Grand Egyptian Museum in Gizeh, waaraan aannemer Besix uit België heeft mee gebouwd.

Vanaf maandag komt het kernkabinet in conclaaf bijeen. Dan blijven er nog 4 dagen over om een akkoord te bereiken. "Dat is inderdaad wel wat krap, want van de oorspronkelijke 10 dagen blijft niet veel over", zegt politicoloog Nicolas Bouteca (Universiteit Gent).

Heeft men de afgelopen week dan gewoon maar wat rondjes gedraaid? "Ik denk dat de plannen en de scenario's op tafel liggen", aldus Bouteca. "De vraag is gewoon voor welk scenario men zal kiezen, en zoiets kan wel binnen de termijn. Men weet wel hoeveel ingrijpen op de btw of een indexsprong opbrengt."

Is het dan zo dat er niet veel werk meer moet worden verzet? Dat nu ook weer niet, want deze week had het kernkabinet het onder meer ook over nachtwerk en langdurig zieken. "Dat zijn van die losse eindjes uit het zomerakkoord", legt de politicoloog uit. "Men gooit zo veel mogelijk op één hoop in de hoop dat er bij een begrotingsakkoord voor elke partij wel iets in zit."

"Het gaat hier over de politieke wil om de knoop door te hakken." Veel later dan 6 november gebeurt dat volgens Bouteca beter niet, want dan dreigt die begroting niet meer door de Kamer goedgekeurd te geraken en dreigt de regering met voorlopige twaalfden te moeten werken. Dat is een soort noodbegroting waarbij je elke maand een twaalfde van het geld gebruikt dat in dezelfde periode vorig jaar voorzien was. En dat zou een blamage voor de regering-De Wever zijn.

Een week op een laag pitje onderhandelen kan ook nuttig zijn. "Misschien is de rust deze week wel teruggekeerd, of dat is toch de hoop", aldus Bouteca. Eerder deze week heeft MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez inderdaad aangegeven dat het wel goed zou komen.

"Door al dat wachten hoopt de premier misschien ook dat er niet te veel alternatieven meer op tafel komen en dat men uiteindelijk zijn plan wel zal slikken", denkt Bouteca. Dan riskeer je natuurlijk wel dat je opnieuw een akkoord met losse eindjes hebt, waar je bij de concrete uitwerking ervan weer discussie krijgt. Bij het zomerakkoord was dat ook al zo, is gebleken.

"De harde deadline van 6 november en het dreigement om naar de koning te stappen brengt eventuele verkiezingen dichter bij, maar dat kan helpen." De tactiek van het mes op de keel om lastige tegenstanders tot meer toegeeflijkheid te dwingen, dus.

Al kan zo'n deadline volgens Bouteca ook wel een tweesnijdend zwaard zijn. "Het kan ook een gevaar inhouden omdat het de compromisbereidheid kan fnuiken."

Maar goed: naar de koning stappen betekent niet automatisch dat de regering effectief valt. De koning kan het ontslag van de regering weigeren, of hij kan zijn beslissing in beraad houden en eerst zelf met alle betrokken partijvoorzitters gaan praten.

"Een val van de regering zou chaos betekenen. We moeten dat niet laten gebeuren", gaf MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez eerder deze week al aan. Hij heeft nochtans niet de reputatie dat hij erg compromisbereid is. "We hebben een sterke regering. Die moet voortdoen tot het einde van de legislatuur. En we werken eraan om dat mogelijk te maken."