Defensieminister Hegseth: "Amerikaanse onderzeeër torpedeert Iraans marineschip voor kust van Sri Lanka"

Wil je al het nieuws rond de oorlog in het Midden-Oosten blijven volgen? Lees dan hier verder in de nieuwe liveblog.

Een Amerikaanse onderzeeër heeft het Iraanse marineschip Iris Dena tot zinken gebracht voor de kust van Sri Lanka. Dat heeft Amerikaans minister van Defensie Pete Hegseth gemeld op een persconferentie. 

"Dit is de eerste keer dat een Amerikaanse onderzeeër een torpedo heeft afgevuurd sinds Wereldoorlog II", onderstreepte Hegseth.

Het fregat van de Iraanse marine had zo'n 180 bemanningsleden aan boord. 

De Verenigde Staten boeken naar eigen zeggen terrein in het conflict met Iran en zijn in staat de gevechten "zo lang voort te zetten als nodig". Dat heeft de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth verklaard.

Volgens Hegseth beschikken de VS en hun bondgenoten over voldoende luchtverdediging en militaire slagkracht om het conflict langdurig vol te houden. "Onze luchtverdediging, en die van onze bondgenoten, heeft nog meer dan genoeg capaciteit. We kunnen dit gevecht moeiteloos blijven voeren zolang dat nodig is."

De defensieminister stelt ook dat de VS en Israël binnen een week volledige controle zouden hebben over het Iraanse luchtruim. Iran noemde hij "uitgeschakeld" en "in het nauw gedreven".

"Extra Amerikaanse troepen zijn onderweg, de militaire operaties zijn nog maar net begonnen. Washington zal indien nodig een onbeperkte voorraad precisiebommen inzetten."

Een containerschip onder Maltese vlag is getroffen door een projectiel tijdens zijn doorvaart door de Straat van Hormuz. De Safeen Prestige was onderweg naar het noorden toen het incident zich voordeed, melden maritieme bronnen.

Volgens het Britse maritieme risicobeheerbedrijf Vanguard werd het schip rond 13.09 uur Belgische tijd geraakt, op ongeveer 4 kilometer ten noorden van Oman. Het projectiel veroorzaakte brand in de machinekamer.

De bemanning heeft het schip verlaten. Er zijn geen gewonden gemeld.

"Het internationaal recht is van toepassing als de grote machten in de wereld het willen respecteren, en dat is niet langer het geval", zegt premier Bart De Wever (N-VA) in een eerste reactie op de oorlog in het Midden-Oosten. "We worden in een ander soort wereld wakker. Het internationaal recht inroepen ten opzichte van een regime dat massaal zijn eigen burgers heeft afgeslacht: daar heb ik ook reserves bij."

Het is de eerste keer dat de premier zich in het openbaar uitlaat over de oorlog in het Midden-Oosten. "Overspannen en haastige verklaringen tijdens een geopolitieke crisis lijken mij zelden goed", zegt hij. Hoe dan ook: morgen komt de nationale veiligheidsraad bijeen over de kwestie; daar zal worden bekeken of er extra maatregelen nodig zijn."   

De NAVO veroordeelt de Iraanse ballistische raket die op weg was naar het luchtruim van NAVO-land Turkije. De NAVO-luchtafweer heeft die raket neergehaald. De alliantie staat aan de zijde van alle bondgenoten, klinkt het.

"De NAVO staat pal achter alle bondgenoten, ook Turkije, nu Iran zijn willekeurige aanvallen in de hele regio voortzet", aldus woordvoerster Allison Hart.

"Onze opstelling voor afschrikking en defensie blijft sterk over alle domeinen, ook als het gaat over lucht- en raketafweer."

Een deel van de Belgen in de Golfregio die zullen worden geëvacueerd, zullen in de Omaanse hoofdstad Muscat door Belgische legervliegtuigen worden opgehaald. Dat heeft minister van defensie Theo Francken (N-VA) gezegd na afloop van de Kamercommissie Defensie.

"Hoe de mensen in Muscat moeten raken, wat weet ik niet. Dat moet u vragen aan Buitenlandse Zaken", aldus Francken. Maar ik heb begrepen dat er bussen worden ingelegd. We zullen zo veel mogelijk mensen proberen te helpen."

Een raket die in Iran is afgevuurd en naar het Turkse luchtruim vloog, is door de NAVO-luchtafweersystemen in het oosten van de Middellandse Zee vernietigd. Dat zegt het Turkse defensieministerie. Turkije is een lid van de NAVO.  

"Een ballistische raket afgevuurd in Iran bewoog zich naar het Turkse luchtruim, na door het Iraakse en Syrische luchtruim te zijn gevlogen", aldus het ministerie in een bericht op het platform X. De raket "is op tijd onderschept en geneutraliseerd door de elementen van de lucht- en raketafweer van de NAVO ingezet in het oosten van de Middellandse Zee." Volgens het ministerie zijn er geen gewonden of doden gevallen. 

Turkije is een NAVO-land en zegt het incident met de bondgenoten te bespreken. Ankara waarschuwde Teheran ook tijdens een telefoongesprek tussen de Turkse en Iraanse ministers van Buitenlandse Zaken.

In het district Dörtyol in de provincie Hatay langs de grens met Syrië is puin gevonden. Dat zou afkomstig zijn van de onderscheppingsraket, aldus het Turkse defensieministerie. Dat zegt nog zich het recht voor te behouden om op elke bedreiging te reageren. 

De oorlog in het Midden-Oosten legt opnieuw duidelijke breuklijnen bloot binnen de federale regering. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez en minister van Defensie Theo Francken (N-VA) vinden de aanval op Iran gerechtvaardigd, Vooruit en CD&V zijn kritisch voor de VS en Israël. Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) probeert het midden te houden. 

Lees meer in dit artikel:

Ook de Europese Unie reageert fel op de dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump om alle handel met Spanje stop te zetten. Trump dreigt daarmee omdat Spanje de VS geen gebruik wil laten maken van hun militaire bases voor bombardementen op Iran.

De EU zegt dat ze verwacht dat Trump zich zal houden aan het handelsakkoord dat ze vorige zomer met de VS sloot. Als Trump Spanje daadwerkelijk zou isoleren, kunnen er vergeldingsmaatregelen volgen.

"De Commissie zal ervoor zorgen dat de belangen van de EU volledig worden beschermd. We staan ​​volledig solidair met alle lidstaten en al hun burgers en zijn, via ons gemeenschappelijk handelsbeleid, bereid om indien nodig actie te ondernemen om de belangen van de EU te beschermen", zegt handelswoordvoerder Olof Gill.

"De handel tussen de EU en de VS is diep verweven en wederzijds voordelig. Het beschermen van deze relatie, met name in een tijd van wereldwijde onrust, is belangrijker dan ooit en duidelijk in het belang van beide partijen."

Luitenant-kolonel Christophe Comhair zei in de Kamercommissie Defensie ook dat er momenteel 4 Belgische schepen in de Golfregio zijn. Ze bevinden zich dicht voor de kust van de Verenigde Arabische Emiraten.

Het Saudische ministerie van Defensie zegt dat het een drone-aanval heeft onderschept op de Ras Tanura-olieraffinaderij van Saudi Aramco. Dat is de grootste binnenlandse olieraffinaderij van Saudi-Arabië. Volgens de eerste schattingen is er geen schade, zegt het ministerie.

De raffinaderij werd eerder al getroffen door een Iraanse aanval.

Iran zal niet met de Verenigde Staten onderhandelen. Dat heeft Mohammad Mokhbar, een hoge adviseur van de overleden Iraanse opperleider Ali Khamenei, gezegd op de Iraanse staatstelevisie.

"We hebben geen vertrouwen in de Amerikanen en we zijn niet van plan om met de Verenigde Staten te onderhandelen", klonk het. Hij stelde ook dat Iran "de oorlog kan voortzetten, hoe lang die ook duurt, net zoals het deed tijdens de 8 jaar durende oorlog met Irak".

Dat Iran de VS niet meer als een gesprekspartner lijkt te beschouwen, blijkt ook uit uitspraken van Abbas Araghchi, de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken die tijdens de gesprekken over het nucleaire programma de Iraanse delegatie leidde.

"Trump heeft de diplomatie verraden door midden in de onderhandelingen aanvallen te lanceren", schreef hij op X. "Wanneer complexe nucleaire onderhandelingen worden behandeld als vastgoedtransactie, wanneer grote leugens de werkelijkheid vertroebelen, kunnen onrealistische verwachtingen nooit worden waargemaakt. Het resultaat? De onderhandelingstafel uit pure rancune bombarderen."

"Dat gaan we zeggen in het parlement", was het enige wat minister van Defensie Theo Francken (N-VA) kwijt wilde voor hij uitleg kwam geven in de Kamercommissie Defensie over repatriëringen van Belgen uit het Midden-Oosten. Hij wil duidelijk de beschikbare informatie eerst delen met die Kamercommissie.

De marine van Sri Lanka heeft 30 opvarenden van een zinkend Iraans marineschip gered uit de Indische Oceaan. Dat heeft de Sri Lankaanse minister van Buitenlandse Zaken Vijitha Herath gezegd in het parlement.

Het fregat Iris Dena van de Iraanse marine, met zo'n 180 bemanningsleden, zond bij zonsopgang een noodsignaal uit vanuit Sri Lankaanse wateren. "We hebben gereageerd op een noodoproep in overeenstemming met onze internationale verplichtingen, aangezien dit in ons zoek- en reddingsgebied in de Indische Oceaan ligt", stelt een woordvoerder van de marine.

In totaal redde Sri Lanka een dertigtal mariniers uit de zee. Met boten en een vliegtuig werden ze overgebracht naar een ziekenhuis in het zuiden van het eiland. Verdere details, onder andere over een oorzaak, zijn er niet.

Het (mogelijke) plan van de Verenigde Staten om Koerden in te zetten tegen het Iraanse regime wordt ontvangen met heel wat scepsis. "Je kan je afvragen hoe effectief zo'n grondopmars zou zijn", zegt oorlogsjournalist Hans Jaap Melissen vanuit Irak. Volgens hem hebben de Koerden niet genoeg mankracht en middelen om het op te nemen tegen Iran.

De Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran lijken "op het eerste gezicht in strijd te zijn met het internationaal recht", zegt de Canadese premier Mark Carney. Hij riep op tot een snelle de-escalatie.

Carney is op bezoek in Australië. "Wij steunen inspanningen om te voorkomen dat Iran een kernwapen verkrijgt en de internationale vrede en veiligheid bedreigt", zei hij bij een denktank in Sydney. "We nemen dit standpunt met spijt in, omdat het huidige conflict opnieuw een voorbeeld is van het falen van de internationale orde."

"De nucleaire dreiging van Iran blijft bestaan, en nu hebben de VS en Israël gehandeld zonder de VN te betrekken of te overleggen met bondgenoten, waaronder Canada. Op het eerste gezicht lijkt het niet in overeenstemming met, of in strijd met, het internationaal recht. Maar het is aan anderen om te beoordelen. Ik ben geen jurist, laat staan ​​een expert in internationaal recht".

"Canada roept op tot een snelle de-escalatie van de vijandelijkheden en is bereid te helpen bij het bereiken van dit doel," vertelde Carney aan journalisten.

De Israëlische minister van Defensie Israel Katz zegt dat elke opvolger van de Iraanse opperleider Ali Khamenei "een doelwit" is dat gedoemd is te worden vermoord.

"Elke leider die door het Iraanse terroristische regime wordt aangesteld met het plan om Israël te vernietigen, de VS, de vrije wereld en de landen in de regio te bedreigen en het Iraanse volk te onderdrukken, zal zonder twijfel een doelwit zijn voor eliminatie", zegt Katz op X. "Premier Netanyahu en ik hebben het leger opdracht gegeven zich voor te bereiden om met alle middelen op te treden om deze missie te volbrengen".

De Amerikaanse president Donald Trump zei gisteren dat het 'worstcasescenario' voor Iran de komst zou zijn van een functionaris "net zo slecht" als Ali Khamenei. "Dat willen we niet laten gebeuren".

Een speciale raad kiest de opvolger van Khamenei. Onder andere Mojtaba Khamenei, een zoon van Ali Khamenei, wordt genoemd.

2 Griekse jets zijn opgestegen vanop een basis in Cyprus om een 'verdacht object' te onderscheppen in de buurt van Libanon. Dat zegt de Cypriotische overheid.

De jets stegen op nadat 2 vliegtuigen hun landing op de luchthaven Larnaca op Cyprus hadden moeten onderbreken door het object. 

Het is onduidelijk of het object is vernietigd. Afgelopen maandag kwam een Iraanse drone nog neer op een Britse basis op Cyprus en werden 2 andere drones door Cyprus onderschept.

Israël zegt dat het opnieuw "een brede golf van aanvallen" op de Iraanse hoofdstad Teheran uitvoert, waaronder het presidentiële paleis.

Het IDF, het Israëlische leger, heeft het over een reeks aanvallen op de Basij (de paramilitaire militie voor binnenlandse veiligheid in Iran) en op commandocentra van de interne veiligheidsdiensten.

De getroffen commandocentra werden door het Iraanse regime gebruikt om de controle over heel Iran te behouden, zegt het leger. Daarnaast zijn ook raketlanceerinstallaties en andere systemen van het regime aangevallen.

Ruim 400 Belgen hebben zich aangemeld voor repatriëring uit de Golfstaten, waar ze gestrand zijn door de oorlog in het Midden-Oosten. Dat meldt Buitenlandse Zaken. Ze zullen in de komende dagen met bussen en vliegtuigen naar een veilig land in de regio worden gebracht. De kosten daarvoor worden doorgerekend aan een 'redelijke' prijs. 

Lees hier meer over hoe de repatriëring zal verlopen:

Het presidentiële complex van opperste leider ayatollah Ali Khamenei:

Het Islamic Revolutionary Court in Teheran, de rechtbank waar ideologische en politieke vijanden van het regime worden vervolgd:

Ghandi-ziekenhuis in Teheran:

Bij nieuwe Israëlische aanvallen op verschillende plaatsen in Libanon zijn meerdere doden en gewonden gevallen. Er is ook veel materiële schade.

De Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) zegt dat er de voorbije uren meer dan 40 raketten zijn afgevuurd op Amerikaanse en Israëlische doelen.

"Enkele uren geleden werd de 17e golf van Operatie 'Eerlijke Belofte-4' uitgevoerd met de lancering van meer dan 40 raketten door de strijdkrachten van het Islamitische Revolutionaire Gardekorps op Amerikaanse en zionistische (Israëlische) doelen", luidde het in een verklaring die werd voorgelezen op de staatstelevisie.

Dat er binnen de federale regering heel anders wordt gereageerd op de Iran-oorlog, is geen verrassing, zegt Conner Rousseau. Volgens de Vooruit-voorzitter zijn er nu eenmaal verschillende wereldbeelden en was dat ook op voorhand duidelijk.

"We zijn niet verkozen door de mensen om samen voor wereldvrede te zorgen", zegt hij. "We hebben zoveel uitdagingen in België. We focussen ons daarop. Hoe kunnen we de sociale zekerheid beschermen? Hoe beschermen we de koopkracht en de economie? Hoe bereiden we ons voor op de vergrijzing?"

Rousseau is kritisch over Trump. Hij betwijfelt of de oorlog zal leiden tot een regimewissel. Al hoopt hij wel dat de Iraanse bevolking echte vrijheid krijgt. "Wat Trump doet, is chaos creëren met volgens mij slechte motieven." Daarbij verwijst Rousseau naar olie en geld, politieke afleiding en de spanningen met China. 

Ons land houdt zich best afzijdig, klinkt het. "Niemand zit erop te wachten om betrokken te worden bij wat misschien wel kan uitmonden in een derde wereldoorlog. Als een land zoals Cyprus aangevallen wordt, is het belangrijk dat we als Europa solidair zijn. Maar ons moeien in Iran zonder te weten wat het plan is: neen." 

De Straat van Hormuz is één van de belangrijkste vaarroutes ter wereld. Heel wat schepen liggen daar nu voor anker, want Iran dreigt schepen in brand te steken. En dat ze niet durven doorvaren, heeft alles te maken met verzekeringen. De grote verzekeraars hadden namelijk aangekondigd dat ze vanaf middernacht geen dekking meer geven voor schepen die door de cruciale waterweg varen.

Of toch wel? “De schepen die in dat gebied zijn, hadden al een bijpremie betaald onder de oorlogsverzekering", zegt Thomas Dujardin. Hij is makelaar in scheeps- en maritieme aansprakelijkheid bij verzekeringsmakelaar Vanbreda Risk & Benefits. "Het gebied was al een risicogebied, nog voor de oorlog. Die dekking blijft geldig.”

“Schepen die nu nog door de Straat van Hormuz willen varen, zullen opnieuw een bijpremie kunnen betalen en zullen dan dus gedekt zijn. Al hangt daar natuurlijk een prijskaartje aan. En die prijzen zullen nog evolueren naarmate de situatie escaleert.”

“Verschillende verzekeraars hebben ons al gecontacteerd met offertes. We zagen voor de oorlog dat er een bijpremie betaalbaar was van 0,1 à 0,2 procent op de waarde van het schip. Dat gaat nu al richting 1 à 2 procent.”

Vandaag beginnen 3 dagen van openbare rouw voor ayatollah Ali Khamenei, de opperste leider die afgelopen weekend gedood werd bij het Amerikaans-Israëlische offensief. Dat heeft de Iraanse staatstelevisie bekendgemaakt.

De afscheidsceremonie zal 3 dagen duren. Vanaf 22 uur plaatselijke tijd kunnen Iraniërs afscheid nemen van het lichaam van Khamenei. Dat wordt opgebaard in de gebedshal op het Imam Khomeini-gebedsplein in Teheran. 

De rouwstoet zal worden aangekondigd zodra deze definitief is bepaald, zeggen staatsmedia nog.

Vooruit-voorzitter Conner Rousseau wil dat de federale regering ingrijpt als de energieprijzen nog verder zouden stijgen door de oorlog in het Midden-Oosten. De komende dagen moeten we "goed monitoren" wat de prijzen doen, zegt hij.

"We zijn de partij van de koopkracht. Als die nog meer onder druk komt, als de energieprijzen nog meer zouden stijgen, dan moeten we ingrijpen. We hebben dat met de vorige regering ook gedaan (na de Russische inval in Oekraïne). Er liggen verschillende voorstellen op tafel", aldus Rousseau in De Ochtend op Radio 1.

Op langere termijn moet Europa lessen trekken en onafhankelijker worden, zegt de Vooruit-voorzitter. "Je kan de welvaart van je bevolking niet laten afhangen van een grondstof die door anderen gecontroleerd wordt. We gaan meer dan ooit moeten investeren in een andere economie." 

Het Amerikaanse leger heeft intussen de identiteit bekendgemaakt van 4 militairen die zijn omgekomen in het Israëlisch-Amerikaanse offensief tegen Iran. Ze maakten deel uit van het 103e Ondersteuningscommando dat gestationeerd is in Des Moines, in de staat Iowa. Het gaat om kapitein Cody A. Khork (35), sergeant-majoor Noah L. Tietjens (42), sergeant-majoor Nicole M. Amor (39) en sergeant Declan J. Coady (20). Ze kwamen zondag om bij een Iraanse aanval op een Amerikaanse militaire basis in Koeweit. Nog 2 andere militairen kwamen om, maar hun identiteit is nog niet bekendgemaakt.

De 6 militaire doden zijn de enige Amerikaanse slachtoffers die door het Amerikaanse leger zijn bevestigd sinds de start van het offensief.

“Donald Trump en Benjamin Netanyahu hebben een heel gevaarlijk spel in gang gestoken.” Dat zegt defensiespecialist Sven Biscop (UGent) in De Ochtend. “Het is niet omdat het Iraanse regime verwerpelijk is, dat het legaal of verstandig is om een oorlog te beginnen.”

Dat de Spaanse premier Sanchez zegt dat de Amerikanen geen Spaanse militaire basissen mogen gebruiken, is volgens Biscop dan ook een goede zaak. “Spanje heeft gelijk. We gaan hier voor de rest al te kritiekloos in mee. De reactie van Europese kant is maar flauwtjes.”

“We blijven vastzitten in onze afhankelijkheid van de VS. We zijn bang dat Trump actie tegen ons zal ondernemen als we te scherp zijn, zoals hij nu Spanje afdreigt alle handel te zullen stoppen. Ik hoop wel dat we daar als Europese Unie eensgezind op zullen reageren.”

“Tegelijkertijd moet België nu echt een krachtige lijn trekken tussen het defensieve en het offensieve. We moeten natuurlijk onze eigen basissen beschermen en bevriende landen helpen verdedigen, maar het is niet aan ons om – op welke manier dan ook – deel te nemen aan acties tegen Iran. En dat hebben we zelf in de hand.” 

De Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) zegt dat het de Straat van Hormuz onder controle heeft. Dat is de smalle waterweg tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman en een van de belangrijkste vaarroutes ter wereld, vooral voor het transport van olie en gas.

"De Straat van Hormuz staat momenteel volledig onder controle van de marine van de Islamitische Republiek", zegt Mohammad Akbarzadeh, een functionaris van de marine van de Revolutionaire Garde, in een verklaring die werd gepubliceerd door het staatspersbureau Fars.

Gisteren zei de Amerikaanse president Donald Trump nog dat de Amerikaanse marine klaarstond om olietankers door de cruciale scheepvaartroute in de Golf te begeleiden.

Langs de Straat van Hormuz passeert ongeveer een vijfde van alle olietransport ter wereld. Door het Israëlisch-Amerikaanse offensief is het scheepvaartverkeer er zeer beperkt.

De Aziatische beurzen zijn vanmorgen opnieuw gezakt door het Israëlisch-Amerikaanse offensief in Iran.

• De Nikkei, de sterindex op de beurs van Tokio in Japan, verloor kort na de middag ruim 4 procent.

• De Kospi-index, op de beurs van Seoel in Zuid-Korea, daalde zelfs even met meer dan 12 procent. Door die sterke daling werd de beurshandel 5 minuten opgeschort.

• De Hang Seng-index, op de beurs van Hongkong, verloor 3 procent.

Gisteren waren ook de beursindexen op Wall Street in de Verenigde Staten opnieuw achteruitgegaan. Beleggers vrezen dat het aanhoudende conflict de olievoorziening in gevaar kan brengen.

In Azië zijn Zuid-Korea en Japan sterk afhankelijk van olie-invoer uit het Midden-Oosten, en dat verloopt voor een groot deel via de Straat van Hormuz, de waterweg tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman. Het scheepvaartverkeer is er zeer beperkt.

De laatste dagen doken er heel wat vragen op over wat de Verenigde Staten nu precies willen bereiken in Iran, ook bij Amerikaanse Congresleden. Daarom stonden de minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en de minister van Defensie Pete Hegseth het Congres te woord over het hoe en het waarom.

“Die briefing was geheim en gebeurde achter gesloten deuren”, zegt correspondent Thomas De Graeve. “Maar we horen wel de reacties achteraf. Zoals verwacht zijn die uiteengevallen tussen de 2 partijen. Enerzijds heb je de meeste Republikeinen die zeggen dat president Trump binnen zijn bevoegdheid heeft gehandeld en geen toestemming nodig had van het Congres voor de aanvallen.”

“Aan de andere kant heb je de Democraten die zich dan weer wel zorgen maken en alsnog zo snel mogelijk een stemming in het Congres willen. Al is de kans dat ze dat binnenhalen heel klein, want de Republikeinen hebben de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. En aan het eind van de rit heeft de president dan ook nog eens vetorecht.” 

Qatar heeft 2 spionagecellen ontmanteld die in opdracht werkten van de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC). Dat meldt het officiële Qatarese staatspersburea QNA.

Zeven verdachten "hadden de opdracht gekregen om spionagemissies uit te voeren om inlichtingen te verzamelen over de vitale en militaire infrastructuur van het land", zegt het persagentschap. Drie anderen, die ook van spionage worden beschuldigd, "waren getraind in het gebruik van drones", voegt het eraan toe.

De Qatarese veiligheidsdiensten vonden bij de verdachten ook locaties en coördinaten van gevoelige faciliteiten en installaties en technologische apparatuur.

Volgens het persbureau "bekenden de verdachten tijdens het onderzoek banden te hebben met de Iraanse Revolutionaire Garde en verklaarden ze de opdracht te hebben gekregen om spionage- en sabotageactiviteiten uit te voeren".

Sinds het begin van het Israëlisch-Amerikaanse offensief zijn tot nu toe 1.097 burgerdoden in Iran gevallen. Onder hen zijn 181 kinderen. Dat meldt de mensenrechtengroep Human Rights Activists News Agency (HRANA), die in de Verenigde Staten gevestigd is en over een uitgebreid netwerk in Iran beschikt.

Nog eens 880 gemelde sterfgevallen worden momenteel onderzocht voor verificatie en classificatie, zegt HRANA. Het aantal gemelde gewonden onder de burgerbevolking is opgelopen tot 5.402 personen, onder wie zowat 100 minderjarigen.

De hulporganisatie Rode Halve Maan in Iran sprak gisteren van 787 doden, op basis van veldrapporten van operationele teams ter plaatse. De in Noorwegen gevestigde mensenrechtenorganisatie Hengaw had het maandag over 1.500 doden, onder wie ongeveer 200 burgers.

Admiraal Brad Cooper maakte ook de vergelijking met de eerste fase van de aanvallen van de Verenigde Staten op Irak in 2003. "De eerste 24 uur van aanvallen op Iran waren in vergelijking met de eerste aanvallen tegen Irak bijna dubbel zo omvangrijk".

Het hoofd van het Amerikaanse commando in het Midden-Oosten verwees in die context naar de 'shock and awe'-tactiek, een militaire strategie om de vijand fysiek en psychologisch lam te slaan door een snelle en overweldigende inzet van macht, munitie en materieel.

Cooper gaf geen exact aantal voor de aanvallen in de eerste 24 uur van het Israëlisch-Amerikaanse offensief, noch gaf hij aan of hij de Israëlische aanvallen meerekende. Wel zei hij dat Iran meer dan 500 ballistische raketten en 2.000 drones heeft gelanceerd, en dat deze "willekeurig burgers als doelwit hebben genomen".

Het ministerie van Defensie van Saudi-Arabië heeft 2 kruisraketten onderschept ten zuiden van de hoofdstad Ryiad. "Twee kruisraketten werden onderschept en vernietigd in het district Al-Kharj", zegt een verklaring die wordt geciteerd door de persagentschappen Reuters en AFP.

Het officiële Saudische staatspersbureau meldt bovendien dat 9 drones onderschept zijn. "Negen drones werden onderschept en onmiddellijk vernietigd nadat ze het Saoedische luchtruim waren binnengedrongen", zei een anonieme woordvoerder van het ministerie van Defensie.

De verklaringen zijn niets over de locatie van waar de raketten en drones werden gelanceerd en wie er achter de aanvallen zou zitten.

Bij nieuwe Israëlische aanvallen ten zuiden van de Libanese hoofdstad Beiroet zijn in vannacht minstens 6 doden gevallen. Dat meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid. Er zouden ook minstens 8 gewonden zijn.

"De aanvallen door de Israëlische vijand" waren gericht op de regio's Aramoun en Saadiyat, zegt het ministerie in een verklaring.

Het nationale persbureau NNA meldde dat luchtaanvallen een "gebouw van 4 verdiepingen" in de oostelijke stad Baalbek troffen, waarbij een onbekend aantal doden viel. Volgens het officiële persbureau ANI trof een andere aanval een hotel in de Beiroetse voorstad Hazmieh.

Israël blijft ook de pro-Iraanse beweging Hezbollah viseren. Net zoals de voorbije dagen heeft het Israëlische leger de bevolking van verschillende dorpen en steden opgeroepen om te vertrekken.

Mensen moeten zich verplaatsen naar locaties minstens op een kilometer afstand van de genoemde gebieden, zegt Avichae Adraee, de Arabisch-sprekende woordvoerder van het Israëlische leger. "Iedereen die zich in de buurt van Hezbollah-strijders, -faciliteiten en -wapens bevindt, brengt zijn leven in gevaar."

De waarschuwingen hebben betrekking op de volgende dorpen en steden: Rabaa Thalathin, Hawla, Qalaat Dibba, Qabrikha, Touline Khirba, Shaqra, Sawana, Majdal Selm, Tamriya, Tayri, Talousa, Safad, Batikh, Jmeijmeh, Bani Hayyan.

De door Iran gesteunde Libanese militie Hezbollah zegt dat het de marinebasis van Haifa in het noorden van Israël heeft geraakt. In een verklaring zei de gewapende groep de basis te hebben bestookt met "een salvo van hoogwaardige raketten, als reactie op de criminele Israëlische agressie die tientallen Libanese steden heeft getroffen".

Het Israëlische leger meldde op zijn beurt dat het meerdere projectielen had gedetecteerd en de meeste ervan had onderschept.

De beurs van New York heeft opnieuw verlies geleden als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Bij het begin van de handelsdag gingen de belangrijkste graadmeters in het rood, maar in de loop van de dag kon wel terrein worden goedgemaakt.  

De vrees voor een aanslepende oorlog duwde de Dow Jones 0,83 procent lager, naar 48.501,27 punten. De brede S&P 500-index gaf 0,94 procent prijs, om uit te komen op 6.816,63 punten. De technologie-index Nasdaq zakte 1,02 procent naar 22.516,69 punten. 

Het ministerie van Defensie in Qatar zegt dat Iran 2 raketten heeft gelanceerd richting het Qatarese grondgebied. Een van die raketten zou gericht zijn op luchtmachtbasis Al Udeid, die beheerd wordt door het Amerikaanse leger. Het ministerie heeft voorlopig geen melding gekregen van slachtoffers.

Daarnaast zegt de Qatarese staatsveiligheid dat het in het land 2 cellen heeft gearresteerd die banden hebben met de Iraanse Revolutionaire Garde. Dat meldde het Qatarese staatsnieuwsagentschap.

In de buurt van de internationale luchthaven van Bagdad in Irak is een drone neergehaald. Dat zegt de persdienst van de Iraakse veiligheidsdiensten. Er is geen schade veroorzaakt en er zijn geen gewonden gevallen. "Een kleine drone is neergehaald in de omgeving van de internationale luchthaven van Bagdad", klinkt het.

De luchthaven huisvest een militaire basis met Amerikaanse raadgevers. Vroeger verbleven er ook troepen van de door de VS geleide internationale coalitie. 

Bij de aanvallen op Iran zet het Amerikaanse leger naar eigen zeggen ook langeafstandsbommenwerpers van het type B-52 in.

De toestellen zijn opgestegen tussen de eerste 48 en 72 uur na de start van de operatie 'Epic Fury' op zaterdag, zegt het Amerikaanse legercommando voor het Midden-Oosten (Centcom). 

De B-52 kan zogeheten 'bunkerbusters' dragen, zware bommen die diep in de grond of door gewapend beton kunnen doordringen. 

Volgens Centcom hebben de Amerikaanse strijdkrachten na 72 uur meer dan 1.700 doelwitten in Iran aangevallen. 

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft bevestigd dat er een droneaanval is geweest nabij het Amerikaanse consulaat in Dubai.

"Helaas is een drone ingeslagen op een parkeerplaats aan het kanselarijgebouw", zegt Rubio. "Het personeel is veilig en wel." 

De Verenigde Arabische Emiraten zeggen dat ze sinds het begin van de Iraanse tegenaanvallen zijn blootgesteld aan meer dan 1.000 aanvallen van Iran.

Sinds het begin van de Amerikaanse en Israëlische aanvallen hebben 9.000 Amerikanen het Midden-Oosten verlaten. Dat heeft de Amerikaanse president van Buitenlandse Zaken Marco Rubio gezegd.

Nog volgens Rubio vragen 1.600 Amerikaanse burgers hulp om de regio te verlaten.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Amerikaanse burgers pas laat opgeroepen om het Midden-Oosten te verlaten.

De Belgische Defensie bereidt zich niet alleen voor op repatriëringen, maar ook om militaire steun te bieden in de conflictregio. Dat zegt minister van Defensie Theo Francken (N-VA) in De Afspraak.

"Cyprus is een EU-lidstaat. Het is niet meer dan logisch dat Cyprus steun krijgt van andere lidstaten als Hezbollah drones en andere wapens afvuurt op Cyprus", vertelt hij.

De Franse president Emmanuel Macron oordeelt dat Iran de belangrijkste verantwoordelijkheid draagt voor de oorlog in het Midden-Oosten. Hij vindt ook dat hoewel de VS Staten en Israël buiten het internationaal recht om Iran hebben aangevallen, er om "geen enkele beul" zal worden gerouwd. 

"De Islamitische Republiek Iran draagt de eerste verantwoordelijkheid van deze situatie", zei de Franse president in een televisietoespraak. Hij wees op het "gevaarlijke kernprogramma" van Iran, de steun aan "terreurgroepen" in Libanon, Jemen en milities in Irak en "het bevel om op de eigen bevolking te schieten". 

Macron waarschuwde Israël ook tegen een grondoperatie in Libanon. Dat zal volgens de president een "gevaarlijke escalatie en een strategische fout" zijn. Tegelijk ging Hezbollah volgens hem zwaar in de fout door als eerste Israël aan te vallen.

Een droneaanval heeft een brand veroorzaakt in de buurt van het Amerikaanse consulaat in Dubai. De brand is onder controle, zeggen de lokale autoriteiten. 

Omwonenden zeggen een grote explosie te hebben gehoord. Volgens een journalist van het Franse nieuwsagentschap AFP ter plaatse hebben de ordediensten een veiligheidszone ingesteld. Er zouden geen gewonden zijn gevallen. 

Israël is van plan om het luchtruim gedeeltelijk te openen zodat Israëli's die in het buitenland zijn gestrand, naar huis kunnen terugkeren. 

"Volgens analyses van de veiligheidsautoriteiten zal het luchtruim woensdagnacht ten vroegste worden geopend", zegt de Israëlische transportminister Miri Regev aan de zender N12. De operaties op de internationale luchthaven bij Tel Aviv zullen dan geleidelijk aan hervat worden.

Volgens het huidige plan zullen enkel aankomende passagiersvluchten toegelaten worden. Er zullen dus geen passagiers uit Israël kunnen vertrekken. N12 bericht dat aanvankelijk één vliegtuig per uur mag aankomen, daarna 2 per uur. Zo kunnen ongeveer 10.000 passagiers per dag naar Israël worden gebracht.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky biedt de Golfstaten hulp aan bij de afweer van de Iraanse drones. Hij wil hen Oekraïense onderscheppingsdrones geven in ruil voor hun Patriot-luchtafweerraketten. 

"De Oekraïense expertise op het gebied van bescherming tegen (Iraanse) Shahed-drones is momenteel de grootste in de wereld en juist die Shahed-drones vormen daar de grootste uitdaging", zegt Zelensky in een videoboodschap.    

"Zo'n samenwerking om onze partners te beschermen kan enkel gebeuren zonder ons eigen potentieel hier in Oekraïne in het gedrang te brengen", zegt Zelensky nog. "Laten we het hebben over de wapens die we missen: PAC-3-raketten. Als ze ons die geven, geven wij hen interceptors. Dat is een eerlijke ruil."

De oorlog in Iran blijft een klein vraagteken werpen over de WK-deelname van het land komende zomer. Iran kwalificeerde zich als eerste voor het voetbalfeest in Mexico, Canada en de Verenigde Staten.

De president van die laatste, Donald Trump, heeft zijn duidelijke kijk op de zaak gegeven: "Het kan me écht niet schelen."

Iran zegt vanavond dat het een nieuw salvo aan raketten en drones afvuurt op Israël. Dat kondigt de Iraanse Revolutionaire Garde aan in een persbericht, waarover het persagentschap Fars heeft bericht.

De Franse president Emmanuel Macron wil een coalitie bouwen om de voor de wereldeconomie belangrijke zeeroutes in het Midden-Oosten te beveiligen.

Met die coalitie wil hij daarvoor de benodigde middelen, ook militaire, samenbrengen. 

"Vandaag is de Straat van Hormuz feitelijk gesloten. Het Suezkanaal en de Rode Zee staan ook onder spanning en zijn bedreigd", zei Macron in een televisietoespraak.

"We nemen het initiatief om een coalitie te bouwen om de middelen, ook militaire, te verzamelen om het verkeer op die voor de wereldeconomie essentiële maritieme routes te hervatten en te beveiligen." 

Belgen die vastzitten in de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar zullen als eerste worden gerepatrieerd. Dat melden minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) en minister van Defensie Theo Francken (N-VA) in een persbericht.

Defensie zal je voor een 'redelijke' prijs naar een veilig buurland brengen in het Midden-Oosten. Van daar moet je dan nog zelf terug in België geraken.

Als het nodig is, zal de Amerikaanse marine "zo snel mogelijk" olietankers beginnen te escorteren in de Straat van Hormuz. Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd op zijn socialemediakanaal Truth Social.

Eerder had de nieuwssite Politico op basis van 2 anonieme bronnen al gemeld dat de Amerikaanse regering overweegt om militaire begeleiding voor olie- en gastankers naar de Golf van Hormuz te sturen, om zo te proberen de sterk stijgende prijzen af te koelen. 

De Golfstaten hebben tot nu toe nog niet gereageerd op de aanvallen van Iran op hun grondgebied, maar mochten ze dat toch doen, dan heeft dat mogelijk ook implicaties voor de Europese landen, waaronder België.

"Wat ons betreft moeten we aandachtig blijven als de Golfstaten misschien de komende dagen de steun vragen van de Europese landen", zegt minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot. 

Frankrijk stuurt het vliegdekschip Charles de Gaulle, begeleid door fregatten, naar de Middellandse Zee. Dat heeft de Franse president Emmanuel Macron aangekondigd.

Frankrijk zal ook drones, Rafale-gevechtsvliegtuigen, luchtafweersystemen en radarapparatuur naar de regio sturen. Naar Cyprus stuurt hij het fregat Languedoc en luchtafweermiddelen.

Volgens Macron heeft Frankrijk "uit zelfverdediging" drones neergehaald "vanaf het allereerste begin" van de aanvallen tussen Israël en de Verenigde Staten tegen Iran. Twee Franse basissen hebben volgens Macron "beperkte aanvallen ondergaan, die materiële schade hebben veroorzaakt.

"Iran stond in de VS altijd bovenaan als een van de belangrijkste internationale dreigingen", zegt gewezen VRT-journalist Jan Balliauw (Egmont Instituut) in de studio van Terzake.

"Maar ingrijpen werd altijd vermeden, precies wegens het risico op escalatie, omdat het zo’n gevaarlijke regio is, waar heel snel veel dominosteentjes kunnen vallen."

Wat de Amerikanen echt willen in Iran, is ook voor Balliauw niet duidelijk. "Duidelijke doelen en een exitstrategie, daar hebben we het raden naar bij deze militaire operatie."

De gedode Iraanse hoogste politieke leider Ali Khamenei zal volgens Iraanse media worden begraven in Mashhad. Die stad in het noordoosten van Iran is na Teheran de grootste stad van het land.

Mashhad wordt gezien als een heilige stad, gegroeid rond het mausoleum van Imam Reza, de achtste sjiitische imam. Het is een van de belangrijkste pelgrimsoorden van de sjiitische islam. Khamenei was zelf afkomstig uit Mashhad.

In een reactie op het dreigement van de Amerikaanse president Donald Trump om alle handel met Spanje stop te zetten, toont de Spaanse regering zich niet zwaar onder de indruk.

"De VS moet zich houden aan het internationaal recht en aan de bilaterale handelsverdragen tussen de VS en de EU", reageert de regering van Pedro Sánchez. Ze zegt ook genoeg inkomsten te hebben om de mogelijke impact van een handelsembargo door de VS te dragen. 

Spanje gaf de VS geen toestemming om de militaire basissen in het land te gebruiken voor de oorlog in het Midden-Oosten.

“De gevechten tussen Israël en Hezbollah betekenen een serieuze uitbreiding van het conflict", zegt Inge Vrancken, die op dit moment voor VRT NWS in Jordanië is.

"Vandaag waren er ook hevige bombardementen op Iraaks Koerdistan, nabij Erbil, en er zijn intussen ook bijna geen Golfstaten meer die niet zijn getroffen. De Golfstaten wilden deze oorlog niet omdat ze net voor dit scenario heel beducht waren. Ze zitten er geopolitiek tussen, maar willen niet reageren omdat ze dan actief betrokken worden. Ze blijven terughoudend, maar intussen staan hun hoofdsteden wel in brand."

In Iran zelf gaan er intussen geruchten dat Trump bereid zou zijn oppositiegroepen ter plaatse te steunen, zegt Vrancken. “Maar dan dreig je in een Syrië-scenario terecht te komen. Daar zijn de Iraniërs heel ongerust over.”

“Op de wapenvoorraden in Iran hebben we weinig zicht. In juli zijn er veel vernietigd, en we weten niet wat ze nu nog achter de hand hebben. Ik ga ervan uit dat de VS en Israël dat wel weten, als ze zeggen in te schatten dat de oorlog 4 tot 5 weken kan duren.”

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz wil dat er zo snel mogelijk een einde komt aan de oorlog in het Midden-Oosten, omdat die de economie schaadt. Dat heeft hij gezegd tijdens een persmoment in Washington, samen met Amerikaanse president Donald Trump. 

"Dit is schadelijk voor onze economieën, onder meer voor de olie- en gasprijzen", zei Merz.

"Dat is waarom we hopen dat de oorlog zo snel mogelijk stopt. We rekenen erop dat het Amerikaanse en het Israëlische leger het nodige doen om de strijd te beëindigen, zodat er in Iran een overheid kan komen die zich wel inzet voor vrede en vrijheid."

Merz sprak wel zijn steun uit voor de VS en Israël om "komaf te maken met dit verschrikkelijke terroristische regime". Volgens Merz is oorlog van cruciaal belang voor de veiligheid in de VS, Europa en Israël. 

Niet alleen de Brusselse beurs heeft een nieuwe tik gekregen, ook elders in Europa hebben de belangrijkste graadmeters dalingen opgetekend. De stijgende prijzen van olie en gas, als gevolg van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran en de vergelding van Teheran op verschillende doelwitten in het Midden-Oosten, doen de inflatievrees aanwakkeren.

De Cac40 in Parijs sloot 3,46 procent lager, terwijl de Dax in Frankfurt 3,44 procent verloor. In Milaan noteerde de FTSE MIB een nog grotere min van 3,92 procent, terwijl in Londen en Amsterdam de verliezen voor de FTSE 100 en AEX iets lager waren met respectievelijk 2,75 procent en 2,55 procent.

Donald Trump ziet in Reza Pahlavi, de zoon van de voormalige sjah van Iran, niet de geschikte opvolger als leider van Iran. Hij wil liever iemand lokaler en gematigder aan de macht, zei hij op een persmoment in het Witte Huis. "Sommige mensen vinden hem leuk, sommige mensen niet. Ik ben er zeker van dat hij een aangename kerel is, maar ik denk dat iemand lokaal beter is."

Over wie het dan wel moet worden, is hij minder duidelijk: "De meeste mensen die we in gedachten hadden, zijn dood", aldus Trump. "En nu hebben we een andere groep. Misschien zijn zij ook dood, binnenkort hebben we niemand meer." 

Hij voegde eraan toe dat het "ergste scenario" voor Iran de komst zou zijn van een leider die "net zo slecht" is als ayatollah Ali Khamenei, de Iraanse opperbevelhebber die zaterdag, op de eerste dag van het conflict, bij luchtaanvallen om het leven kwam. 

Een crisis in Iran zou een "ongeziene vluchtelingenstroom" in gang kunnen brengen. Dat meldt het asielagentschap van de Europese Unie (EUAA) in zijn jaarverslag voor 2025. Iran is niet alleen het land dat het op een na meeste vluchtelingen ter wereld opvangt, maar telt zelf ook 90 miljoen inwoners.

"Zelfs een gedeeltelijke destabilisering zou een ongeziene vluchtelingenstroom veroorzaken", klinkt het. "Een verplaatsing van slechts 10 procent van de Iraanse bevolking zou vergelijkbaar zijn met de grootste vluchtelingenstromen van de afgelopen decennia."

Het agentschap merkt wel op dat het om een "uiterst speculatief scenario" gaat.

De Brusselse beurs heeft een nieuwe stap terug moeten zetten wegens het oorlogsgeweld in het Midden-Oosten. De Bel20-index eindigde op 5.252,00 punten, 2,13 procent minder dan gisterenavond. Dat meldt Belga. Gisteren was de graadmeter al 1,42 procent gezakt.

Het grootste dagverlies bij de aandelen die meetellen voor de berekening van de index, was deze keer voor Elia. De uitbater van het hoogspanningsnet gleed 6,18 procent weg tot 126,00 euro. Het aandeel is gevoelig voor schommelingen in de rente en die liep sterk op.

In Libanon zijn al zeker 58.000 mensen ontheemd sinds het begin van de nieuwe Amerikaans-Israëlische aanvallen. Dat zegt de Libanese overheid.

De VN had eerder vandaag melding gemaakt van zeker 30.000 ontheemden, maar had gezegd dat dat aantal zou oplopen.

De Britse premier Keir Starmer heeft aangekondigd dat het Verenigd Koninkrijk een oorlogsschip en anti-dronesystemen zal sturen naar Cyprus om de Britse militaire basissen daar te beschermen.

De krant The Times had al gemeld dat het VK een oorlogsschip naar Cyprus zou sturen, en Starmer bevestigt dat bericht nu dus.

Het schip dat wordt gestuurd, is de HMS Dragon, niet de HMS Duncan, zoals The Times had gemeld. 

De Nationale Veiligheidsraad komt donderdag om 11 uur al bijeen in plaats van vrijdag. Dat werd vernomen in regeringskringen. 

De Nationale Veiligheidsraad moet de mogelijke gevolgen van het escalerende conflict in het Midden-Oosten voor de binnenlandse veiligheid in kaart brengen. De leden van de Veiligheidsraad krijgen donderdag een informatieve briefing over de situatie. 

Premier Bart De Wever zit de Nationale Veiligheidsraad voor. Daarnaast maken ook de vicepremiers en de ministers voor Justitie, Defensie, Binnen- en Buitenlandse Zaken er deel van uit, en kunnen onder meer de Staatsveiligheid, de militaire inlichtingendienst ADIV, het orgaan voor de dreigingsanalyse OCAD, de federale procureur en het Nationaal Crisiscentrum uitgenodigd worden. 

Het is extra druk bij de klantendiensten van energieleveranciers. Klanten zitten met vragen over de stijgende aardgasprijzen of willen overschakelen naar een vast contract.

Energiewaakhond CREG adviseert om niet overhaast van contract te veranderen. "Er is geen reden tot paniek", reageert CREG-woordvoerster Annemarie De Vreese.

"De grondstof aardgas is maar goed voor de helft van de gasfactuur. We weten ook niet hoe lang dit allemaal zal duren en we zitten aan het einde van de winter. We adviseren mensen altijd om hun contract goed te kennen, te vergelijken, rustig te blijven en niet overhaast van contract te veranderen zonder grondig te vergelijken".

De CREG wijst er ook op dat vaste contracten een risicopremie bevatten in vergelijking met variabele contracten. 

Ook in Libanon is de impact van de oorlog in het Midden-Oosten groot. "Voor de Libanese bevolking is de impact enorm", getuigt Anke Bert, een Belgische vrouw die al anderhalf jaar in Beiroet woont, bij het persagentschap Belga. 

"Het dagelijkse leven gaat wel verder, maar veel mensen moeten hun huizen verlaten en beginnen te hamsteren", zegt ze. Anke Bert werkt in Libanon voor het Rode Kruis als regionaal coördinator voor het Midden-Oosten.

"Voor ons is het geen verrassing dat het conflict ook regionaal verder escaleert. Dat Libanon bij het conflict zou betrokken worden, was geen zekerheid maar is nu wel het geval." 

Beelden van een raketinslag op de Burj Khalifa en een brandende luchthaventerminal in Dubai gaan viraal op Instagram en X. Belangrijke infrastructuur en bezienswaardigheden zouden zijn beschadigd tijdens de Iraanse luchtaanvallen van de voorbije dagen. Maar wat is er gebeurd en welke beelden zijn echt?

Mehrabad, een van de 2 luchthavens in de Iraanse hoofdstad Teheran, is vandaag gebombardeerd. Dat melden Iraanse media. 

Op foto's is te zien hoe rookpluimen opstijgen in de buurt van een landingsbaan. Volgens Iraanse media gaat het opnieuw om Israëlisch-Amerikaanse luchtaanvallen.

De luchthaven van Mehrabad wordt voornamelijk gebruikt voor nationale vluchten. 

Israël zal Iran "krachtig" blijven aanvallen. Dat heeft de Israëlische premier Benjamin Netanyahu gezegd tijdens een bezoek aan de luchtmachtbasis van Palmachim in Israël.

Ook voor de door Iran gesteunde Libanese militie Hezbollah had de premier een boodschap. "We hebben al krachtig gereageerd en zullen nog krachtiger terugslaan." 

"Hezbollah heeft een grote fout gemaakt door ons aan te vallen. Enkel door de dood van een massamoordenaar waarmee ze geen enkele band hadden", verwees hij naar de dood van ayatollah Khamenei.

"Onze piloten vliegen boven Iran en Teheran, net als boven Libanon", zei Netanyahu. 

Nieuwe beelden tonen de gruwelijke gevolgen van de raketinslag op een meisjesschool in het zuiden van Iran.

De beelden tonen rijen lichamen in het mortuarium, met de persoonlijke bezittingen van de slachtoffers, zoals schoolboeken en tassen.

Het Iraanse regime hield een massabegrafenis voor de slachtoffers. De Verenigde Naties zullen een onderzoek starten naar de verantwoordelijken van de aanval.

"Je kan én tegen een illegale agressie én tegen een misdadig regime zijn". Dat zegt de ngo-koepelorganisatie 11.11.11 over de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran. 

11.11.11 erkent en respecteert de opluchting en hoop bij vele Iraniërs nu Khamenei en andere kopstukken van het Iraanse regime zijn gedood, maar wijst ook op grote risico's verbonden aan die aanval. 

"Illegale oorlogsdaden worden niet legaal omdat het doelwit een dictator is, of omdat het land de mensenrechten niet respecteert. Het bombarderen van een soevereine staat zonder internationaal mandaat blijft een schending van het internationaal recht. Hoop mag niet misbruikt worden. Talloze burgerdoden, onder andere bij een meisjesschool in Minab, zijn geen detail, zegt 11.11.11.

De dood van de Iraanse opperste leider Ali Khamenei is "een moment van historische betekenis, maar "betekent niet automatisch het einde van een systeem". Dat heeft Farah Pahlavi (ook wel bekend als Farah Diba), de weduwe van de voormalige sjah van Iran, gezegd in een interview met het persagentschap AFP. 

"Het verdwijnen van een man, hoe centraal hij ook staat in de machtsarchitectuur, betekent niet automatisch het einde van een systeem", zegt de voormalige keizerin.

"De structuren van het regime blijven bestaan. De ommekeer kan alleen komen van het Iraanse volk, dat in grote meerderheid een einde wil maken aan het regime van de mullahs."

Pahlavi leeft in ballingschap in Parijs sinds ze in januari 1979 met haar man werd verdreven tijdens de revolutie die ayatollah Khomeini aan de macht bracht. Haar zoon Reza Pahlavi schuift zichzelf naar voren als een overgangsleider in Iran.

Dat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken burgers nu pas oproept om het Midden-Oosten te verlaten, is opvallend.

Midden-Oostenkenner Koert Debeuf vermoedt dat de VS Iran heeft onderschat. “Ik denk dat ze ten eerste niet verwacht hadden dat Iran van plan was om Amerikaanse ambassades en burgerdoelwitten te raken, en ten tweede dat het echt daartoe in staat was”, zegt hij in ‘Nieuwe feiten’ op Radio 1. “Dat is een vergissing die al heel vaak is gemaakt in de geschiedenis. Irak is daar een goed voorbeeld van”, zegt hij. “Men denkt altijd dat het heel kort zal zijn, maar uiteindelijk blijkt het jaren te duren. De 20e en 21e eeuw staan vol voorbeelden van misrekeningen.”

De FOD Buitenlandse Zaken heeft een noodnummer geactiveerd dat getroffen landgenoten kunnen bereiken. Dat nummer is: +32 2 501 40 00.

Buitenlandse Zaken houdt Belgen die vastzitten in het Midden-Oosten ook op de hoogte van alle ontwikkelingen. 

De Duitse regering start morgen, woensdag, met de evacuatie van kwetsbare Duitse burgers die gestrand zijn in het Midden-Oosten door de oorlog in Iran. Er staat een vlucht gepland naar Muscat, de hoofdstad van Oman. Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul bevestigd. 

Duitsland biedt in eerste instantie plaatsen aan op de vluchten voor kinderen, zieken en zwangere vrouwen, verklaarde Wadephul aan de zender Welt TV. 

Naar schatting zijn tot 30.000 klanten van Duitse reisorganisaties getroffen door de annuleringen en de sluiting van het luchtruim in verschillende landen.

Luchtvaartmaatschappijen en touroperators proberen momenteel de veilige terugkeer van gestrande toeristen te organiseren. Een vlucht van Emirates uit Dubai is dinsdag geland in Frankfurt.

De Amerikaanse-Israëlische aanval in Iran verdeelt ook de Belgische regering. In de Kamer zitten de meerderheidspartijen niet op één lijn. De oppositie reageert kritisch. "Er is maar één conclusie: er is geen meerderheid meer."

Vooruit en CD&V zeggen dat de VS en Israël het internationaal recht schenden met hun aanvallen op Iran. N-VA en zeker MR staan pal achter de VS. 

"Waar zijn jullie in godsnaam mee bezig", luidde de kritiek van Meyrem Almaci (Groen). "Gelooft deze regering nog in het internationaal recht, of niet? Was dit een illegale actie, of niet? Gelooft de regering in het recht van de sterkste, of in de internationale rechtsorde? Want allebei tegelijk, dat kan niet." 

"Er is maar één conclusie: er is geen meerderheid meer", zei Sandro Di Nunzio (Anders). Hij wees ook op de afwezigheid van premier Bart De Wever in het debat. "Ik hoop dat hij zijn borst natmaakt voor de plenaire van donderdag, zodat we eindelijk eens de visie van deze regering mogen horen."

Ellen Samyn (Vlaams Belang) hoopt dat "een nieuw binnenlands bestuur het regime kan vervangen, gekozen door het Iraanse volk zelf" en dat "de militaire operatie stabiliteit brengt in de regio om te vermijden dat Europa en België geconfronteerd worden met massale vluchtelingenstromen." 

België werkt voor de operatie van landgenoten uit het Midden-Oosten samen met Luxemburg en "andere partners".

Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot nog gezegd. Wanneer de evacuaties precies kunnen plaatsvinden, is nog niet duidelijk. 

Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot heeft meer informatie gegeven over de evacuatie van landgenoten uit het Midden-Oosten. "Ik begrijp de ergernis en het ongeduld van onze landgenoten, maar de situatie is bijzonder complex", zegt hij.

Zo moet het luchtruim boven de getroffen gebieden worden vrijgegeven, en zijn er ook "enorme logistieke uitdagingen". "Het transport naar de getroffen luchthavens moet veilig zijn, het luchtruim moet veilig zijn. 

De focus ligt in de eerste plaats op de geblokkeerde toeristen, zei Prévot. Want zelfs als België militaire vliegtuigen ter plaatse krijgt, "hebben we materieel gewoonweg niet de mogelijkheid om meerdere duizenden personen te repatriëren op enkele dagen tijd". 

De minister riep landgenoten die de kans hebben op om in de mate van het mogelijke hun toevlucht te nemen tot commerciële vluchten of andere transportmiddelen, maar om zeker ook de instructies van de lokale autoriteiten op te volgen. "Die kunnen oordelen dat het veiliger is om ter plaatse te schuilen dan om te vertrekken", zei hij. 

Iraanse media hebben melding gemaakt van bombardementen op het centrum van Teheran door "Amerikaanse en Israëlische gevechtsvliegtuigen".

Een van de doelwitten zou het instituut zijn dat een nieuwe opperste leider moet kiezen, meldden Iraanse media, geciteerd door het Franse nieuwsagentschap AFP. 

In Israël zijn vandaag 7 gewonden gevallen na Iraanse raketaanvallen. Dat melden hulpverleners van Magen David Adom, de Israëlische tegenhanger van het Rode Kruis. 

De Iraanse aanvallen troffen doelwitten op 3 locaties in centraal Israël.

Een 40-jarige vrouw raakte gewond door een explosie. Zes andere mensen liepen verwondingen op door rondvliegend glas. 

De autoriteiten in Irak hebben vandaag een nieuwe aanval op de luchthaven van hoofdstad Bagdad in de kiem gesmoord. Dat meldt een woordvoerder van de regering.

Maandag vond nog een aanval plaats op een militaire basis van het Amerikaanse leger in de buurt van Bagdad. 

Volgens de woordvoerder hebben de veiligheidsdiensten een lanceerplatform en 9 raketten in beslag genomen. Die stonden naar verluidt klaar om afgevuurd te worden in de richting van Abu Ghraib. 

Het Israëlische leger (IDF) heeft een "grootschalige golf" van luchtaanvallen gelanceerd op de Iraanse hoofdstad Teheran.

Doelwit daarbij is de "infrastructuur van het Iraanse terreurregime", zegt het leger op zijn Telegram-kanaal.   

Door de oorlog in het Midden-Oosten zijn tot nu toe minstens 30.000 mensen in Libanon op de vlucht geslagen. Dat zeggen de Verenigde Naties. 

"Er worden grote volksverhuizingen gemeld in bepaalde delen van Zuid-Libanon, in de Bekaa-vallei en in de zuidelijke voorsteden van Beiroet, nadat Israël de inwoners van meer dan 53 Libanese dorpen had gewaarschuwd om te evacueren en intensieve luchtaanvallen had uitgevoerd". Dat verklaarde Babar Baloch, woordvoerder van het VN-vluchtelingenagentschap (UNHCR), tijdens een persconferentie in Genève. 

 "Gisteren werden volgens voorzichtige schattingen bijna 30.000 mensen opgevangen en geregistreerd in collectieve opvangcentra. Veel anderen hebben in hun auto langs de kant van de weg geslapen". Het aantal ontheemden zal naar verwachting nog sterk toenemen.

In Libanon zijn vandaag en gisteren zeker 40 mensen gedood door de Israëlische aanvallen, zegt de Libanese overheid. Er zijn 246 gewonden gevallen.

Gisteren was melding gemaakt van 52 doden, maar het ministerie van Volksgezondheid stelt dat cijfer nu bij.

De Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi heeft in een telefoongesprek met zijn Israëlische tegenhanger Gideon Saar opgeroepen om de militaire operatie in het Midden-Oosten onmiddellijk te staken.

"Geweld kan problemen niet echt oplossen, maar creëert integendeel vaak nieuwe problemen en schept ernstige gevolgen op lange termijn. Echte militaire macht ligt niet op het slagveld, maar in het voorkomen van oorlog", was volgens het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken de boodschap van Wang Yi.

De Iraanse luchtafweer, luchtmacht, marine en het leiderschap zijn verdwenen, beweert de Amerikaanse president Donald Trump op zijn socialemediakanaal Truth Social.

Trump zegt dat het Iraanse regime wilde onderhandelen met de VS, maar dat hij dat geweigerd heeft. "Ik zei: Te laat!", zegt hij in zijn post. 

De aanvallen die de VS en Israël op Iran uitvoeren, genieten een "grote steun" in Europa. Dat zegt de secretaris-generaal van de NAVO, Mark Rutte. 

"Ik heb duidelijk gemerkt dat de eliminatie van de nucleaire capaciteit, de uitschakeling van de capaciteit aan ballistische raketten en het verdwijnen van Ali Khamenei door heel wat van mijn collega's binnen de NAVO worden toegejuicht", zei Rutte, tijdens een persconferentie in Skopje in Noord-Macedonië.

De NAVO is volgens hem niet betrokken, maar "ik denk dat we allemaal beter af zijn nu Khamenei dood is en de nucleaire en ballistische capaciteiten worden aangevallen en geleidelijk beperkt", zei Rutte.

Zondag kondigde de NAVO aan de positionering van de troepen aan te passen, om de veiligheid van de 32 lidstaten te verzekeren tegen "potentiële bedreigingen" zoals ballistische raketten of drones uit Iran en "andere regio's". 

Het Verenigd Koninkrijk stuurt waarschijnlijk een oorlogsschip naar Cyprus om er zijn luchtmachtbasis RAF Akrotiri te beschermen tegen Iraanse aanvallen. Dat bericht de krant The Times op basis van 3 anonieme bronnen. 

De VS mag RAF Akrotiri gebruiken voor "defensieve" aanvallen op Iran, die ze samen met Israël uitvoeren. De Britse basis was maandag het doelwit van aanvallen met drones van Iraanse makelij, waarvan er een beperkte schade aan de landingsbaan aanrichtte.

Premier Keir Starmer verzekerde daarna dat Amerikaanse bommenwerpers geen gebruik hebben gemaakt van RAF Akrotiri.

Nu is de Britse regering volgens The Times van plan om het schip HMS Duncan naar Cyprus te sturen. Dat is een destroyer met luchtafweercapaciteiten. Het zou ongeveer een week duren voor de jager, die momenteel in Britse wateren is, het eiland zou bereiken.

Maandag maakte Griekenland al bekend dat het twee fregatten met luchtafweergeschut en twee F-16-gevechtsvliegtuigen naar Cyprus stuurt. Dinsdag zei ook Frankrijk dat het Cyprus zou bijstaan met antiraket- en antidronesystemen en een fregat.

Iran heeft de Europese landen ervoor gewaarschuwd zich niet te mengen in de oorlog die het land momenteel voert met Israël en de Verenigde Staten.

De waarschuwing uit Teheran komt er nadat Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk zich gisteravond bereid toonden tot "defensieve acties tegen Iraanse vergeldingsacties om de militaire capaciteiten van het land "aan de bron te vernietigen". 

Zulke acties komen neer op een "daad van oorlog", zei de woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken, Esmaïl Baghaï, tijdens een persconferentie in Teheran.

"Elke handeling van deze soort tegen Iran zal beschouwd worden als een gebaar van medeplichtigheid met de agressoren."

De VS en Israël mogen "voortdurende vergeldingsaanvallen" verwachten, zegt de Iraanse Revolutionaire Garde.

"De poorten van de hel zullen zich steeds verder openen voor de vijanden van Iran", zo klinkt het.  

De VS heeft niet-essentiële diplomaten bevolen om te vertrekken uit 6 landen in het Midden-Oosten. Dat meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het gaat om: 

• Qatar

• Irak

• Jordanië

• Bahrein

• Koeweit

• Verenigde Arabische Emiraten

Washington roept het personeel en hun familieleden van de ambassades op de landen te verlaten door de "dreiging van een gewapend conflict". Volgens de VS geldt er in die landen "een risico op terroristisch geweld".

Verder roept Washington de Amerikaanse burgers op om onmiddellijk te vertrekken uit 14  landen in de regio, waaronder Israël, Libanon, Iran, Irak, Egypte, Oman, Syrië en Jemen. 

Iran roept de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties op om te handelen om een einde te maken aan de oorlog. 

"Als de Veiligheidsraad dat wenst, kan hij handelen, de Veiligheidsraad heeft ook een plicht om dat te doen", zegt een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het Israëlische leger bevestigt dat het een hoge Iraanse commandant heeft gedood bij de aanvallen op de Iraanse hoofdstad Teheran. 

Vanmiddag zijn opnieuw zware explosies gehoord op verschillende plaatsen in Teheran, nadat dit deze voormiddag ook al het geval was.

De geopolitieke onzekerheid staat hoog bij de bezorgdheden van de Vlaamse ondernemingen. Dat blijkt uit een rondvraag van ondernemersorganisatie Voka. "We hadden al een moeilijke toestand in onze industrie. Die wordt er met dit conflict alleen maar somberder op."

De VN-Veiligheidsraad verricht wel degelijk goed werk en zelfs als de machine stokt, blijft het een platform waar landen hun handelingen aan de rest van de wereld moeten uitleggen.

Dat zegt professor internationaal recht Jan Wouters nu (andermaal) de vraag rijst welk nut het orgaan heeft nu het in de oorlog in Iran (andermaal) buitenspel lijkt te staan. "We mogen het kind niet met het badwater weggooien."

We komen nog even terug op het interview dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu gaf aan de Amerikaanse zender Fox News. "We creëren de voorwaarden om niet naar een oneindige oorlog te gaan", zei hij onder meer.

Reisorganisatie TUI heeft enkel Dubai als vakantiebestemming. 111 mensen van TUI België zitten vast, maar de reisorganisatie zegt tot haar grote spijt weinig concreets te kunnen voorstellen omdat het luchtruim gesloten blijft. Bovendien is TUI afhankelijk van luchtvaartmaatschappij Emirates. TUI wil mensen daar weghalen, maar kan zelf niets ondernemen.

Volgens TUI is verblijf voor de gestrande reizigers geen probleem. Iedereen heeft zijn accommodatie, TUI vergoedt minstens 6 nachten. Voor mensen die nog moesten vertrekken, werd alles geannuleerd. Zij krijgen hun geld terug of kunnen een andere vakantiebestemming kiezen.

Luchtvaartmaatschappij Brussels Airlines biedt enkel vluchten van en naar Tel Aviv (Israël) aan, niet naar Dubai of vluchten vanuit Azië (Doha/Qatar). Die zijn opgeschort tot 7 maart. Passagiers krijgen vlucht terugbetaald, of mogen omboeken naar latere datum.

Volgens de Vereniging van Vlaamse Reisbureaus (VVR) zijn er naar schatting 2.500 vakantiegangers in die regio die getroffen is door het Israëlisch-Amerikaanse offensief in Iran. 

De luchthavens van Dubai, Qatar, Oman en Abu Dhabi zijn gesloten. Reisbureaus volgens de situatie dag na dag op, maar herboeken op een andere vlucht is moeilijk. Voor reizigers is dit allesbehalve aangenaam, zegt de VVR. De Europese reglementering voor reisbureaus geldt: de eerste 3 nachten worden terugbetaald.

Reisbureaus proberen reizigers die via de getroffen regio reizen naar of terugkeren uit Azië, Afrika, Oceanië,… zoveel mogelijk te herplannen. Wie rechtstreeks geboekt heeft bij de luchtvaartmaatschappij, moet de luchtvaartmaatschappij contacteren, zegt de VVR.

Eerder brachten we hoe de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio stelde dat de VS "gedwongen" werd tot "preventieve aanvallen" in Iran. De Amerikaanse regering wist dat er een Israëlische actie tegen Iran zou komen, dat Iran dan zou terugslaan, dat Amerikaanse doelen dan geraakt zouden worden. De VS moest dus wel als eerste toeslaan.

Analisten stellen zich vragen bij die redenering. Tom Bateman, VS-correspondent voor de BBC, stelt het bijvoorbeeld als volgt: "Dit lijkt het initiatief volledig toe te schrijven aan Israël, niet aan Trump. Dit staat mijlenver af van Trumps strijdlustige toespraak zaterdag".

"Daarin presenteerde hij de Amerikaanse actie, althans deels, als een actie die was getimed om in te spelen op de onvrede onder de bevolking en een regimeverandering teweeg te brengen." En ook dat is in tegenspraak met wat Rubio meermaals herhaalde: dat een regimewissel niet het doel is.

Het Israëlische leger heeft opnieuw aanvallen uitgevoerd op de Libanese hoofdstad Beiroet. De materiële schade is groot, zoals deze beelden laten zien.

De gasprijzen zijn sinds de start van het Israëlisch-Amerikaanse offensief fors gestegen. Hoe moeten we dat interpreteren? De stijging nu is alleszins in niets te vergelijken met de stijging van de gasprijs ten tijde van de Russische inval in Oekraïne in 2022, toont deze grafiek.

De Dutch TTF (Title Transfer Facility) Natural Gas is het belangrijkste virtuele handelspunt voor aardgas in Europa, gevestigd in Nederland. Het dient als de belangrijkste referentieprijs voor de Europese gasmarkt, waar handelaren, leveranciers en industrieën gas verhandelen in euro's per megawattuur.

De Britse omroep BBC World Service kon spreken met journalist Mohammed Khatibi in Iran. "Dit is een systematische aanval, niet alleen op het leger, maar ook op burgers", vertelt hij.

Hij zegt dat "elk deel" van de hoofdstad Teheran is getroffen door Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen sinds de start van het offensief zaterdag. Dit omvat communicatietorens, radiostations en de Grote Bazaar van de stad, die volgens Khatibi "tot puin is gereduceerd".

Gevraagd naar de reactie op de dood van de Iraanse opperleider, ayatollah Ali Khamenei, zegt Khatibi dat er "kleine groepjes" mensen feestvierden, maar dat er geen grootschalige onrust is geweest.

Hij zegt ook dat hij, vanwege de aanvallen op militaire en politie-installaties verwacht dat "separatisten en oppositiegroepen buiten Iran" binnenkort zullen oproepen tot demonstraties, vergelijkbaar met die in januari in Iran, waarbij duizenden mensen om het leven kwamen. "Dit (regimeverandering) was al die tijd het plan," beweert Khatibi. "De nucleaire kwestie was volgens mij slechts een excuus."

Iran heeft een massabegrafenis gehouden voor de 165 mensen die omkwamen bij wat het regime omschreef als een aanval op een meisjesschool in de zuidelijke stad Minab. De Iraanse staatstelevisie toonde duizenden mensen die met vlaggen zwaaiden en portretten vasthielden.

Volgens de Iraanse Rode Halve Maan zijn er sinds de start van het Israëlisch-Amerikaanse offensief zaterdag 787 mensen in Iran omgekomen. Dat is een stijging met 40 procent in vergelijking met eerdere cijfers van de hulporganisatie.

Maar het is moeilijk om een exact beeld van slachtoffers te krijgen. HRANA (Human Rights Activists in Iran), die vanuit de Verenigde Staten werkt, zegt intussen dat er 742 burgerslachtoffers zijn, onder wie 176 kinderen.

En volgens de laatste update van de in Noorwegen gevestigde mensenrechtenbeweging Hensaw zijn er al minstens 1.500 doden: 200 burgers en 1.300 leden van de Iraanse strijdkrachten.

De Iraanse Rode Halve Maan heeft ook al 1.039 aanvallen geregistreerd op 504 locaties.

De voetbalsters van het Iraanse nationale vrouwenvoetbalteam en bondscoach Marziyeh Jafari weigerden mee te zingen met het Iraanse volkslied voor de aftrap van hun wedstrijd in de Asian Cup.

Luchtvaartmaatschappijen uit het Midden-Oosten zijn gestart met repatriëringsvluchten voor gestrande reizigers, maar voorlopig zijn er nog geen vluchten geweest of gepland naar Brussels Airport.

Emirates en Etihad Airways hebben vluchten naar Londen en Parijs. Beide maatschappijen zijn normaal ook actief op Brussels Airport, maar Brussels Airport was vanmorgen nog niet op de hoogte van eventuele passagiersvluchten naar België. Ook Qatar Airways vliegt op Zaventem, maar omdat het luchtruim van Qatar gesloten is, zijn alle vluchten van de maatschappij opgeschort.

Op Brussels Airport zijn vandaag opnieuw een tiental vluchten van en naar het Midden-Oosten geannuleerd. Het gaat om bestemmingen als de Verenigde Arabische Emiraten (Abu Dhabi, Dubai), Qatar (Doha) en ook Israël (Tel Aviv). Die laatste route wordt uitgevoerd door Brussels Airlines, maar de maatschappij heeft de verbinding minstens tot en met 7 maart opgeschort.

In Oman is de commerciële haven van Duqm het doelwit geweest van een droneaanval, aldus het staatsnieuwsagentschap van de Golfstaat. "Brandstoftanks werden door een aantal drones aangevallen, één tank werd geraakt", zegt het nieuwsagentschap op basis van een veiligheidsbron. "De schade is beperkt gebleven en er zijn geen slachtoffers gevallen." Diezelfde haven werd zondag ook al aangevallen door drones. Volgens berichten raakte daarbij toen 1 werknemer gewond. Gisteren kwam 1 persoon om bij een aanval op een olietanker voor de kust van de hoofdstad Muscat.

Hoewel er in Oman geen permanente Amerikaanse bases gevestigd zijn, kunnen havens zoals die in Duqm wel door het Amerikaanse leger gebruikt worden. 

Oman speelt al jaren een belangrijke rol als bemiddelaar in de gesprekken tussen de VS en Iran. De meest recente gesprekken waren vorige maand. Toen omschreef de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, het overleg als "een goed begin".

Hezbollah, de pro-Iraanse beweging in Libanon, zegt dat het drie Israëlische militaire basissen heeft aangevallen. "Een reactie op de criminele Israëlische agressie op tientallen Libanese steden en dorpen" en doelwitten in zuidelijke buitenwijken van Beiroet.

In drie afzonderlijke berichten op Telegram zegt Hezbollah dat het de Nafah-basis op de Golanhoogvlakte met een “groot raketsalvo” heeft getroffen, evenals de luchtmachtbases Meron en Ramat David in het noorden van Israël, met drones.

De Europese beurzen zijn vanmorgen opnieuw in het rood geopend. In Brussel stond de sterindex Bel20 na een halfuur handel 1,9 procent lager, met Ageas (-4,3 procent) als uitschieter.  Parijs opende met 1,2 procent verlies, Frankfurt met 1,7 procent en Londen met 0,9 procent.

Eerder waren de beurzen in Azië al met verliezen dichtgegaan. In Zuid-Korea verloor de beurs van Seoel ruim 7 procent. De beurs van Tokio verloor meer dan 3 procent.

De stijgende olie- en gasprijzen, een gevolg van de onrust in het Midden-Oosten, doen beleggers vrezen voor economische achteruitgang en een opstoot van de inflatie. Veel hangt af van hoelang de oorlog aansleept.

Stookolie wordt morgen fors duurder. De maximumprijs gaat in één klap met 12 cent per liter omhoog en bereikt het hoogste peil in bijna 2 jaar, zegt de federale overheidsdienst Economie.

De stookolieprijs schommelt nagenoeg elke dag, maar vaak gaat het om stijgingen of dalingen met minder dan een cent per liter. Morgen komt er ruim 12 cent per liter bij. De maximumprijs voor een bestelling van minstens 2.000 liter stookolie (officieel 'gasolie voor verwarming (H0/H7)'  stijgt naar 0,9563 euro per liter. Dat is de hoogste prijs sinds midden april 2024, blijkt uit gegevens van de petroleumfederatie Energia.

Aanleiding is het duurder worden van olieproducten of biocomponenten op de internationale markten. De olieprijs is sterk gestegen sinds de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran, en de Iraanse tegenreactie.

Eerder brachten we al dat heel wat schepen momenteel stilliggen aan de Straat van Hormuz, de belangrijke waterweg aan de kust van Iran, tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman. Over de status van de Straat van Hormuz heerst echter onzekerheid.

De Iraanse Revolutionaire Garde verklaarde gisteren dat de Straat van Hormuz afgesloten werd. De Garde dreigde ook met het beschieten van elk schip dat probeerde te passeren. Maar US Central Command, het Amerikaanse commando in het Midden-Oosten, zei later dan weer dat de Straat van Hormuz niet afgesloten was.

De Straat van Hormuz is essentieel voor alle regionale handel én een van de belangrijkste vaarroutes ter wereld, vooral voor het transport van gas en olie.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft via zijn platform Truth Social commentaar geleverd op de Amerikaanse voorraden munitie. Hij beweert dat de voorraden van "middelzware" en "hogere middelzware" wapens "nog nooit zo hoog zijn geweest". "Met alleen deze reserves kunnen oorlogen eindeloos en zeer succesvol worden uitgevochten", beweerde hij.

Wat geavanceerde wapens betreft, "zijn we nog niet waar we willen zijn", schreef  Trump. Hij beschuldigde zijn voorganger Joe Biden ervan dat hij "veel hoogwaardige" wapens heeft "weggegeven" aan Oekraïne. "Er liggen nog veel meer hoogwaardige wapens voor ons opgeslagen in afgelegen landen".

Aan het einde van zijn ambtstermijn had Biden Oekraïne toestemming gegeven om krachtige langeafstandsraketten van het type ATACMS te gebruiken, die doelen tot 300 km ver kunnen raken.

Trumps bericht komt op een moment dat analisten hun zorgen beginnen te uiten over de hoeveelheid munitie waarover de VS beschikt, met name luchtdoelraketten.

Op de website MarineTraffic.com is te zien hoe heel wat schepen momenteel stil liggen aan de in- en uitgang van de Straat van Hormuz, de belangrijke waterweg aan de kust van Iran, tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman.

De cirkeltjes op deze screenshot tonen enkel de stilliggende schepen, niet de schepen die wel nog in beweging zijn, maar nog niet door de straat willen varen.

Sommige schepen lijken nog steeds de doortocht door de Straat te doen, maar het gaat om een veel kleiner aantal dan in normale omstandigheden het geval is. 

Vrouwenrechtenactiviste en N-VA-Kamerlid Darya Safai uit Wemmel wil terugkeren naar Iran, na de val van het regime. Dat vertelt ze in een gesprek met Radio 2 Vlaams-Brabant. "Iraniërs snakken naar een seculiere democratie." 

Twee datacenters van Amazon Web Services (AWS), de clouddochter van Amazon, in de Verenigde Arabische Emiraten zijn rechtstreeks geraakt door drones. Ook een vestiging in Bahrein werd beschadigd door een droneaanval.  

AWS, dat wereldwijd datacenters en digitale diensten beheert, zegt dat de aanvallen "structurele schade" en "stroomonderbrekingen" hebben veroorzaakt. Daardoor zijn clouddiensten in bepaalde regio's in het Midden-Oosten verstoord. AWS vraagt klanten om onmiddellijk een back-up van hun gegevens te maken en hun systemen te verplaatsen naar AWS-platformen in de VS, Azië, Europa of elders.

AWS is de grootste leverancier van clouddiensten ter wereld. Datacenters slaan informatie op en verwerken deze voor een breed scala aan bedrijven en internetdiensten, zoals websites en online applicaties in een regio.

De aanval van Israël en de VS op Iran is absoluut gerechtvaardigd, zegt minister van Defensie Theo Francken (N-VA) in De Ochtend op Radio 1. 'Het is een van de gruwelijkste regimes ter wereld, dat zijn eigen bevolking ongelofelijk onderdrukt. Ze hebben de laatste weken tienduizenden mensen vermoord in koelen bloede, onschuldige burgers."

Ook internationaal is Iran volgens Francken "een zeer kwade speler", die terreurbewegingen ondersteunt en aanslagen organiseert. 

Of de aanval in strijd is met het internationaal recht noemt de minister "voer voor juristen". "Het internationaal recht zoals het is uitgedacht na de Tweede Wereldoorlog met de VN-Veiligheidsraad als hoeder, dat werkt niet meer", zegt hij.

Francken noemt de raad een club van vriendjespolitiek, waarbij Iran altijd de steun krijgt van Rusland, waardoor het onmogelijk is om actie te ondernemen. "Ik steun het internationaal recht, maar op die manier kan het niet functioneren. Je kan daar niet van wegkijken."

De minister hoopt dat het regime volledig ten val komt en dat er een vrij, seculier en pro-westers Iran ontstaat. "Dat is absoluut in ons eigen belang", zegt hij, verwijzend naar veiligheid, maar ook naar olie- en gasvoorraden en de mogelijkheden van een grote markt die opengaat. 

De Verenigde Staten zullen geen conflict aangaan dat jarenlang zal aanslepen. Dat heeft de Amerikaanse vicepresident J.D. Vance gezegd in een interview met de Amerikaanse zender Fox News .

Volgens Vance heeft president Donald Trump één duidelijk doel voor ogen. "Hij wil de Iraniërs en de wereld duidelijk maken dat hij niet zal rusten voordat hij die cruciale doelstelling heeft bereikt: ervoor zorgen dat Iran geen kernwapen kan bezitten."

"Hij wilde het land niet alleen de eerste drie, vier jaar van zijn tweede ambtstermijn beschermen tegen een Iraans kernwapen, maar ook ervoor zorgen dat Iran nooit een kernwapen zou kunnen bezitten. Dat vereist een fundamentele mentaliteitsverandering van het Iraanse regime."

Vance voegde eraan toe dat dit geen langdurig conflict zou worden: "Donald Trump zal dit land absoluut niet in een jarenlang conflict laten belanden... we willen niet in dezelfde problemen terechtkomen als in Irak en Afghanistan."

De militaire slagkracht van Iran is verzwakt, en dus past het regime zijn strategie aan, zegt VRT NWS‑defensie-expert Jens Fransen in De Ochtend op Radio 1. Dat Iran vanmorgen een Amerikaanse ambassade aanviel, verbaast hem niet: "Ze kiezen doelwitten die makkelijk bereikbaar zijn en weinig middelen vergen."

Iran probeert de oorlog te rekken en spaart daarom zijn capaciteiten, zegt Fransen. "Ze hebben bewust veel raketten en luchtafweer achter de hand gehouden."

In een verdedigende positie heb je bovendien minder middelen nodig dan een aanvaller, al draait het volgens hem niet alleen om materieel. "Ook personeel, communicatie en bevelvoering bepalen je slagkracht."

De echte kracht van Iran zit volgens Fransen in zijn netwerk van bondgenoten en asymmetrische oorlogsvoering. "Iran kan rekenen op milities die meevechten, en het beschikt over drones, raketten en talloze kleine tactische middelen, van rubberbootjes met schouderraketten tot zeemijnen. En het kan ook buiten Iran toeslaan, in de regio of zelfs in Europa."

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken beveelt de evacuatie van niet-essentiële Amerikaanse overheidsmedewerkers en hun familieleden uit Bahrein, Irak en Jordanië.

Gisteren al meldde het ministerie dat alle "niet-essentiële Amerikaanse overheidsmedewerkers Irak moeten verlaten vanwege veiligheidsrisico's". Nu zijn ook de adviezen voor Bahrein en Jordanië bijgewerkt.

De Amerikaanse ambassade in Koeweit is "tot nader order" gesloten. "We hebben alle reguliere en noodafspraken geannuleerd", zegt de ambassade op X. Reden: "aanhoudende regionale spanningen".

Het Israëlische leger voert vanmorgen ook nieuwe aanvallen uit op de Iraanse hoofdstad Teheran.

Nog volgens VS-minister Marco Rubio moeten de zwaarste aanvallen in het Israëlisch-Amerikaanse offensief nog komen. "Ik ga niet in detail treden over onze tactische plannen, maar de zwaarste aanvallen moeten nog komen van het Amerikaanse leger. De volgende fase zal nog harder zijn voor Iran dan nu het geval is."

Het doel is de vernietiging van wapensystemen, raketvoorraden en productiecapaciteiten voor ballistische raketten, zegt Rubio. Volgens hem kan dat "zonder Amerikaanse grondtroepen". President Donald Trump leek dat echter in een interview met de krant New York Post niet helemaal uit te sluiten.

Op een grote volksopstand in Iran hoeven de Verenigde Staten volgens Shermin Amiri, Iran‑kenner bij het Clingendael Instituut, niet te rekenen. "Onder voortdurende bombardementen proberen mensen vooral zichzelf en hun familie veilig te houden", zegt hij in De Ochtend op Radio 1.

"En de voorbije weken zijn Iraniërs al zwaar onder druk gezet tijdens de protesten. Je kan niet verwachten dat ze nu massaal de straat op gaan."

Toch staat Iran volgens hem op een kantelpunt. "We zitten aan de vooravond van een regimewissel, dat valt niet te ontkennen. Daarom moet er ingezet worden op een ordelijke en veilige machtswissel." Daarbij ziet hij een duidelijke rol voor de Europese Unie.

"Europa kan het verschil maken door met de Iraanse oppositie in gesprek te gaan. Nu duidelijk is dat de VS geen regimewissel zal faciliteren, kan de EU zwaarder wegen." Dat is volgens Amiri ook in haar eigen belang. "Een instabiel Iran heeft directe gevolgen voor Europa: migratiestromen, stijgende energieprijzen, verstoorde handel. Dat voelen Europeanen meteen in hun portemonnee."

Het Israëlische leger voert vanmorgen nieuwe aanvallen uit op de Libanese hoofdstad Beiroet. Voor tientallen dorpen is er een evacuatiebevel verspreid.

Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio is het doel van het offensief tegen Iran "het vernietigen van de ballistische raketcapaciteit". Als argument klonk het: "Kijk naar wat de Iraanse autoriteiten nu doen. Ze vallen luchthavens aan, ze vallen hotels aan. Ze vallen niet alleen militaire installaties aan, maar ook ambassades."

Op dit moment richten de VS zich volgens Rubio vooral op de vernietiging van wapensystemen, raketvoorraden en productiecapaciteiten voor ballistische raketten. Opvallend: Rubio herhaalde meermaals en in verschillende, maar duidelijke bewoordingen dat een regimewissel níet het doel is.

De VS "zou graag zien" dat het Iraanse volk zijn regering omverwerpt, maar dat dit niet het doel van de oorlog was. "We hopen dat het Iraanse volk deze regering kan omverwerpen en een nieuwe toekomst voor dit land kan opbouwen. We zouden dat heel graag willen, maar het doel van deze missie is de vernietiging van hun ballistische raket- en marinecapaciteiten." 

De vastberadenheid van Israël om Iran aan te vallen en de zekerheid dat Amerikaanse troepen als reactie daarop het doelwit zouden worden, hebben de Verenigde Staten gedwongen tot "preventieve aanvallen". Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio verklaard na een vertrouwelijke briefing in het Capitool.

"Het was overduidelijk dat als Iran door wie dan ook – de VS, Israël of wie dan ook – aangevallen zou worden, zou reageren, en wel tegen de VS", zei Rubio. "We wisten dat er een Israëlische actie zou komen. We wisten dat dat een aanval op Amerikaanse troepen zou uitlokken. En we wisten dat als we Iran niet preventief zouden aanvallen voordat zij die aanvallen lanceerden, we grote verliezen zouden lijden."

"De dreiging was dat we wisten dat als Iran aangevallen zou worden – en we geloofden dat dat zou gebeuren – het onmiddellijk zou terugslaan. En we zouden niet lijdzaam toezien en de klap incasseren voordat we zouden reageren," voegde hij eraan toe.

De uitleg van de Trump-administratie over de aanleiding voor het Israëlisch-Amerikaanse offensief tegen Iran leiden tot verdeelde reacties in de VS. 

US Central Command, het Amerikaanse commando dat instaat voor het Midden-Oosten, zegt dat Amerikaanse troepen commandocentra van de Iraanse Revolutionaire Garde, Iraanse raket- en drone-lanceerinstallaties en meer, hebben vernietigd.

De boodschap op X klinkt als volgt: "Amerikaanse troepen hebben tijdens aanhoudende operaties commandocentra van de Islamitische Revolutionaire Garde, Iraanse luchtafweersystemen, lanceerinstallaties voor raketten en drones en militaire vliegvelden vernietigd. We zullen resoluut blijven optreden tegen de dreigingen die het Iraanse regime vormt."

Bij het bericht zijn foto's van militairen in actie te zien. US Central Command verspreidde enkele uren geleden ook beelden van doelwitten in Iran die geraakt worden.

De Libanese hoofdstad Beiroet heeft geen luchtafweersysteem, dus iedere luchtaanval treft doel. En die inslagen hoor je in heel de stad, zegt Anke Bert, regionaal coördinator voor het Midden-Oosten van het Rode Kruis, in De Ochtend op Radio 1.

Ook vanmorgen is Beiroet het doelwit van hevige Israëlische bombardementen. Steeds meer mensen besluiten de stad te verlaten, zegt Bert. "Veel mensen vluchten richting het noorden, naar de bergstreken. Maar tegelijk komen er ook veel mensen de stad binnengevlucht vanuit het zuiden, waar de gevechten nog heviger zijn."

Het gaat om enkele tienduizenden mensen, en die hebben onderdak nodig. "Velen verblijven bij familie in de stad. Sommige scholen stellen zich open als opvangplaats."

Hoe kijkt de Libanese bevolking naar het optreden van Hezbollah, op wie de Israëlische aanvallen gericht zijn? "Mijn indruk is dat mensen op dat vlak momenteel gelaten zijn", zegt Bert. "Ze willen dat het geweld stopt, meer dan dat ze boos zijn."

Op één avondlijk luchtalarm na bleef het gisterennacht opvallend rustig in de Israëlische hoofdstad Tel Aviv. Dat vertelt correspondent Ralph Dekkers in De Ochtend op Radio 1.

In het noorden van het land is de situatie heel anders. "Daar levert het Israëlische leger hevige gevechten met de Libanese militie Hezbollah, die het land bestookt met onder meer drones vanuit Libanon", zegt Dekkers.

De meeste drones worden onderschept door het Israëlische luchtafweersysteem, zegt Dekkers, en de aanvallen zijn bovendien minder intens dan afgelopen zomer. Sinds het staakt-het-vuren van november 2024 werd geschonden, komt het geregeld tot schermutselingen tussen Israël en Hezbollah, in wisselende hevigheid.

Intussen viert Israël Poeriem, het Lotenfeest, maar dit jaar is het een viering in mineur. Hoe kijken Israëliërs naar de nieuwe escalaties? "Je voelt hier sterk het idee: we gaan door tot het einde, ongeacht de gevolgen", zegt Dekkers. "De bevolking steunt de aanvallen op Iran en Hezbollah, omdat ze geloven dat daarmee het einde van die regimes in zicht komt."

Het Israëlische leger (IDF) heeft een nieuw evacuatiebevel uitgevaardigd voor tientallen plaatsen in Libanon, waaronder 2 locaties in de zuidelijke buitenwijken van de hoofdstad Beiroet, vanwege operaties tegen de pro-Iraanse beweging Hezbollah.

"De activiteiten van Hezbollah dwingen IDF om krachtig tegen hen op te treden (...) Voor uw eigen veiligheid moet u onmiddellijk uw huizen verlaten," schreef Avichay Adraee , de Arabische woordvoerder van het leger op X, waarbij hij een lijst van ongeveer 50 dorpen opsomde.

In de zuidelijke buitenwijken van Beiroet zijn ook waarschuwingen gegeven voor 2 gebieden, Ghobeiry en Haret Hreik. "U bevindt zich in de buurt van faciliteiten en belangen van Hezbollah, waartegen de IDF binnenkort zal optreden," waarschuwde de woordvoerder. Maandagavond riep het Israëlische leger de inwoners van 31 dorpen in Zuid-Libanon al op om te vertrekken.

De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat de Verenigde Staten "binnenkort" zullen antwoorden op de droneaanval op de Amerikaanse ambassade in de Saudische hoofdstad Riyad. Dat heeft hij gezegd in een interview met de Amerikaanse zender NewsNation . 

Het Saudische ministerie van Defensie had eerder laten weten dat er maandagnacht een "beperkte" brand was uitgebroken bij de Amerikaanse ambassade in Riyad na een aanval met 2 drones. Er waren ook 8 drones onderschept.

Trump had het bij NewsNation ook over "wraak" voor de dood van Amerikaanse militairen. Volgens de VS zijn bij het offensief tot nu toe 6 militairen omgekomen en 18 gewond geraakt.

Nog een fragment uit het interview van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu bij Fox News . Daarin verwerpt hij de vraag dat Israël de Amerikaanse president Donald Trump mee in het conflict heeft gesleurd.

"Dat is belachelijk. Donald Trump is de sterkste leider ter wereld. Hij doet wat hij denkt dat goed is voor Amerika", zegt Netanyahu. "Ik ken de prijs van oorlog. Maar ik weet dat oorlog soms nodig is om ons te beschermen tegen mensen die ons willen vernietigen."

Hij verdedigt de Amerikaanse betrokkenheid bij de aanvallen. "Iran roept al 47 jaar 'dood aan Amerika'. Ze hebben jullie ambassades gebombardeerd. Ze hebben 2 keer geprobeerd Donald Trump te vermoorden. Ze hebben hun eigen mensen vermoord, ze hebben zoveel mensen afgeslacht. En ze hebben een wereldwijd netwerk van terreur verspreid. Dit is een regime dat vastbesloten is de VS te vernietigen."

Het Amerikaans-Israëlische offensief tegen Iran zal niet "eindeloos" duren, zegt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu aan Fox News .  "Je gaat geen eindeloze oorlog krijgen", in de plaats daarvan een "snelle en beslissende actie". "Het kan tijd kosten, maar geen jaren."

Het doel is om "de voorwaarden te creëren zodat het Iraanse volk zijn lot in eigen handen kan nemen en een eigen democratisch gekozen regering kan vormen, die Iran tot een ander land zal maken", stelde Netanyahu. 

Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zou het binnen enkele maanden onmogelijk zijn geweest om de nucleaire en ballistische raketprogramma's van Iran aan te vallen. Dat heeft hij gezegd in een interview met de Amerikaanse zender Fox News .

Na de 12-daagse gezamenlijke Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op 3 Iraanse nucleaire locaties in juni vorig jaar zijn Iraanse militairen en technici nieuwe installaties gaan bouwen, volgens Netanyahu. Daarbij ook "ondergrondse bunkers" waar ze ballistische raketten en atoombommen zouden kunnen ontwikkelen.

"Ze zijn begonnen met de bouw van nieuwe locaties, nieuwe plekken, ondergrondse bunkers, die hun ballistische raketprogramma en hun atoombomprogramma binnen enkele maanden immuun zouden maken", aldus Netanyahu.

"Als er nu geen actie was ondernomen, had er in de toekomst ook geen actie kunnen worden ondernomen. En dan zouden ze Amerika kunnen aanvallen, Amerika kunnen chanteren, ons kunnen bedreigen, en iedereen daartussenin. Dus er moest actie worden ondernomen."

Bij de Amerikaanse ambassade in de Saudische hoofdstad Riyad is brand uitgebroken nadat het gebouw geraakt werd door 2 drones. Dat zegt het Saudische ministerie van Defensie. Er zou alleen beperkte materiële schade zijn, niemand zou gewond geraakt zijn.

Een woordvoerder van Defensie meldde ook dat er 8 drones zijn neergehaald in de buurt van de Riyad en bij de stad Al-Kharj. Eerder meldden verschillende getuigen 2 luide explosies in de diplomatieke wijk van Riyad, waar heel wat ambassades gevestigd zijn.

De Amerikaanse ambassade in Riyad roept Amerikanen in Saudi-Arabië via X op om te schuilen. De waarschuwing geldt voor de steden Jeddah, Riyad en Dhahran.