Spanningen in het Midden-Oosten zullen ook in onze portemonnee te voelen zijn

De olieprijs is de voorbije week al de hoogte in gegaan, en daar zal het niet bij blijven. In het weekend zijn de internationale oliemarkten dicht, maar de verwachting is dat de olieprijs verder omhoog schiet als ze maandag weer opengaan.

Naar verwachting zou de olieprijs morgen zo'n 10 procent hoger openen. Als de prijsstijging blijft aanhouden, zullen we dat voelen aan de pomp.

Ongerust kijken olieproducenten uit naar de Straat van Hormuz. De zeestraat vormt de smalle uitgang van de Perzische Golf naar de Golf van Oman, naar de open zee. 

In de Straat van Hormuz zouden vandaag meerdere schepen zijn aangevallen. De omstandigheden waarin dit gebeurde, zijn niet duidelijk. 

Maar het scheepsverkeer in de Straat van Hormuz ligt sinds het begin van de aanvallen op Iran zo goed als stil. Dat gebeurt vooral uit voorzorg. Iran heeft de doorgang officieel nog niet geblokkeerd. Zeker 150 schepen liggen voor anker, meldt persbureau Reuters op basis van gegevens van Marine Traffic.

De smalle Straat van Hormuz is strategisch erg belangrijk. Ze is één van de belangrijkste vaarroutes ter wereld, vooral voor de energievoorziening van de wereld.

Via deze doorgang, tussen Iran en Oman, worden massa's gas en olie vanuit de oliestaten langs de Perzische Golf naar grote delen van de wereld verscheept in grote tankers.

Zowat 20 procent van alle ruwe olie uit - goed voor 20 miljoen vaten per dag - passeert langs de Straat van Hormuz. Ook voor vloeibaar gemaakt aardgas (lng) is dat zowat een vijfde van de wereldconsumptie.

Iran heeft met de Straat van Hormuz dus een belangrijk drukkingsmiddel in handen. Als het de zeestraat afsluit, kunnen de energieprijzen wereldwijd sterk de hoogte ingaan. Benzine, diesel en gas worden direct duurder.

Maar dat geldt ook voor andere producten, zoals voeding en bouwmaterialen. Als de vaarroute stilvalt, worden transportkosten, containerprijzen en verzekeringspremies doorgerekend aan de consument.

Consumenten moeten bij een lange sluiting van de zeestraat mogelijk ook langer wachten op producten. 

Er zijn weliswaar alternatieve routes. Zo loopt er een pijpleiding door de Verenigde Arabische Emiraten naar het deelstaatje Fujairah aan de Indische Oceaan. Door Saudi-Arabië loopt van de Perzische Golf naar de haven Yanbu aan de Rode Zee een belangrijke pijpleiding. Maar die alternatieven zijn niet toereikend om een blokkade van de Straat van Hormuz op te vangen.

OPEC+, de organisatie van olieproducerende landen, heeft al aangekondigd dat het vanaf april 206.000 vaten per dag extra zal produceren. Saudi-Arabië zal daarvan ongeveer de helft voor zijn rekening nemen. Rusland zal ruim 9.600 vaten per dag extra produceren. Maar dat is eerder symbolisch, en zal niet voldoende zijn om de prijzen aan de pomp te drukken.

Tegelijk is de Straat van Hormuz ook voor Iran zelf belangrijk. Het land is voor zijn staatsinkomsten afhankelijk van de export van olie over zee.

Voor het overgrote deel naar China, dat dus zou lijden onder een blokkade. Andere landen, zoals Rusland zullen kunnen profiteren om de hiaten te vullen.

Niet alleen China, ook andere landen in Azië, zoals Japan en Zuid-Korea, zouden mogelijk nog meer kunnen worden getroffen door een blokkade van de Straat van Hormuz. De VS zal een impact dan weer minder voelen: het betrekt relatief weinig olie uit de regio en heeft grotere olievoorraden.