De oorlog in het Midden-Oosten legt opnieuw duidelijke breuklijnen bloot binnen de federale regering. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez en minister van Defensie Theo Francken (N-VA) vinden de aanval op Iran gerechtvaardigd, Vooruit en CD&V zijn kritisch voor de VS en Israël. Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) probeert het midden te houden.
"We zijn niet verkozen om samen voor wereldvrede te zorgen": Iran-oorlog verdeelt de federale regering
Joris Truyts
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
"We zijn niet verkozen door de mensen om samen voor wereldvrede te gaan zorgen." Dat zei Vooruit-voorzitter Conner Rousseau vanmorgen in De Ochtend op Radio 1. Zijn boodschap was duidelijk: we hebben in eigen land genoeg uitdagingen, zoals de koopkracht en de vergrijzing. "Dat is wat ons bindt."
Dat de meningen binnen de regering botsen, is volgens Rousseau geen verrassing. Er zijn nu eenmaal verschillende wereldbeelden.
Die verschillende visies kwamen ook naar boven in de Kamer, tijdens een felle discussie in de commissie Buitenlandse Zaken. De oppositie reageerde kritisch. "Er is maar één conclusie: er is geen meerderheid meer", klonk het.
N-VA-Kamerlid van Iraanse origine Darya Safai is kritisch voor de houding van CD&V en Vooruit
Daniel Bacquelaine (MR) noemde de Amerikaans-Israëlische interventie in de Kamer "een plicht". "Passief blijven bij zo'n ernstig nucleair gevaar, bij massamoord op een volk, is ethisch simpelweg onaanvaardbaar."
Hij volgt daarmee zijn voorzitter Georges-Louis Bouchez. Die was zondag aanwezig op een bijeenkomst van vierende Iraanse Belgen in het centrum van Brussel. Hij zei daar dat België zich voluit achter de VS en Israël moet scharen.
Ook minister van Defensie Francken was duidelijk in zijn oordeel: de aanval van Israël en de VS op Iran is "absoluut gerechtvaardigd", zei hij gisteren in De Ochtend. Zijn uitspraak dat het internationaal recht niet meer werkt in de huidige vorm, maakte veel reacties los.
Dat was gisteren. Vandaag sluit Francken uit dat ons land militaire steun zou bieden aan Israël en de Verenigde Staten, in de oorlog tegen Iran. "Dat gaan we niet doen", zei Francken in de Kamer.
De VS: bondgenoot of vijand?
Aan de andere kant heb je CD&V en Vooruit. Zij zeggen dat de Amerikaanse president Donald Trump en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu het internationaal recht schenden door in te grijpen zonder mandaat van de Verenigde Naties.
"De VS en Israël hebben geen 'license to kill'", aldus Kamerlid Els Van Hoof (CD&V). Partijvoorzitter Sammy Mahdi sprak op Instagram over de "zoveelste illegale oorlog". "Trump doet wat veel van zijn voorgangers al deden: oorlog voeren om olie en macht."
Vooruit-minister Frank Vandenbroucke vertelde in De Zevende Dag dat de VS geen bondgenoot meer is. Iets wat zijn voorzitter Rousseau ook aanhaalt: "De VS is altijd een bondgenoot geweest, maar Trump gedraagt zich als een vijand".
Minister van Buitenlandse Zaken Prévot probeert het midden te houden. "De VS zijn nog steeds een bondgenoot, maar niet meer dezelfde als gisteren", zo verwoordde hij het in Terzake.
"De officiële boodschappen zijn die van de premier en de minister van Buitenlandse Zaken"
Prévot had in de Kamer gezegd dat de Amerikaans-Israëlische interventie inderdaad niet aan het internationaal recht voldoet. Tegelijkertijd was de diplomatieke optie in het geval van Iran uitgeput, en is het volgens Prévot een illusie om te denken dat de een mandaat zou geven voor een militair ingrijpen zolang Rusland over een vetorecht beschikt. Waarmee hij dus ook de kritiek van Francken deelt.
Dat de communicatie niet erg gestroomlijnd verloopt, geeft Prévot toe. "Maar het staat iedereen vrij om zijn mening te geven. De officiële boodschappen zijn die van de premier en de minister van Buitenlandse Zaken."
Hoe reageert de premier?
In een eerste reactie op het conflict zegt premier Bart De Wever (N-VA) dat "het internationaal recht van toepassing is als de grote machten in de wereld het willen respecteren, en dat is niet langer het geval".
"We worden in een ander soort wereld wakker. Het internationaal recht inroepen ten opzichte van een regime dat massaal zijn eigen burgers heeft afgeslacht: daar heb ik ook reserves bij", voegt De Wever eraan toe.
Zelfde breuklijnen over Gaza
De breuklijnen binnen de regering zijn dezelfde als die naar voren kwamen tijdens de oorlog in Gaza. Toen wilden Vooruit en CD&V een veel forser standpunt tegen Israël. N-VA en zeker MR stonden op de rem. Dat leidde vorige zomer tot hoogoplopende spanningen, zowel binnen de Vlaamse als de federale regering.
Uiteindelijk werd met veel moeite een gezamenlijk standpunt gevonden en kon een echte regeringscrisis vermeden worden.
Hoe hard het nu zal botsen, valt nog af te wachten, want zeker is dat de oorlog morgen niet voorbij zal zijn en dat de gevolgen onvoorspelbaar zijn. Europa dreigt dieper betrokken te worden. Er wachten de regering wellicht nog moeilijke keuzes, bijvoorbeeld over mogelijke militaire ondersteuning aan de Golfstaten.
