LIVE Trump bevestigt overlijden Iraanse opperbevelhebber Khamenei, 1 dode en minstens 20 gewonden in Tel Aviv

Een Aziatische burger is omgekomen bij een "incident" op de luchthaven van Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten. Dat meldt Abu Dhabi Airports. De luchthaven geeft geen verdere informatie, maar meldt wel dat er nog minstens 7 andere mensen zijn gewond geraakt. 

Ook de internationale luchthaven van Dubai had eerder een "incident" gemeld. Daarbij raakten vier personeelsleden gewond. Er ontstond ook lichte schade in een van de vertrekhallen, maar de situatie was snel onder controle.

De Iraanse ambassadeur bij de VN, Amir Saeid Iravani, heeft de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran "oorlogsmisdaden" genoemd tijdens een spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad.

Hij verwijst specifiek naar een aanval op een Iraanse meisjesschool waarbij "meer dan 100 kinderen" zouden omgekomen zijn. Eerder was sprake van meer dan 85 doden. In totaal zijn volgens de ambassadeur "honderden burgers in Iran gedood of verwond".

De Golfstaten hebben tijdens de spoedzitting van de VN-Veiligheidsraad de "laffe" aanvallen van Iran op de regio veroordeeld. De landen stelden een gezamenlijke verklaring op die werd voorgelezen door de VN-ambassadeur van Bahrein. 

"Wij houden de Iraanse regering volledig verantwoordelijk voor deze aanvallen en verwerpen elke rechtvaardiging of verklaring die het vijandige gedrag en de manipulatie van de internationale regels zou rechtvaardigen", klinkt het namens de landen van de Samenwerkingsraad van de Golfstaten (Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië, Koeweit, Oman, Qatar en Bahrein).

Ook Syrië en Jordanië sloten zich bij de verklaring aan. 

Het iconische Burj al Arab-hotel in Dubai is beschadigd door brokstukken van een onderschepte drone. Dat meldt het persbureau van de lokale overheid.

"De autoriteiten bevestigen dat een drone is onderschept en dat brokstukken een kleine brand hebben veroorzaakt aan de buitengevel van het Burj Al Arab", klinkt het op X. "De civiele bescherming kwam onmiddellijk ter plaatse en kreeg de situatie onder controle. Er zijn geen gewonden gemeld."

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft zijn voorziene trip naar Israël begin volgende week afgelast. Dat heeft Dylan Johnson, de viceminister verantwoordelijk voor publieke aangelegenheden, gemeld op X. "Wegens de huidige omstandigheden, zal minister Rubio niet langer naar Israël reizen op 2 maart", luidt het. 

Met de dood van ayatollah Khamenei is de Islamitische Republiek Iran naar de prullenmand van de geschiedenis verwezen. Dat zegt Reza Pahlavi, de zoon van de laatste sjah van Iran, op X. 

Reza Pahlavi, die in ballingschap in de Verenigde Staten woont, is de zoon van de laatste sjah van Iran, Mohammad Reza Pahlavi. Die regeerde het land tot hij in 1979 tijdens de Islamitische Revolutie werd afgezet. Vanuit zijn ballingsoord profileert Reza Pahlavi zich al jaren als een van de oppositiefiguren tegen het huidige Iraanse bewind. 

Een vrouw van in de 40 is overleden na een nieuwe golf van Iraanse raketaanvallen op Tel Aviv. Dat hebben de hulpdiensten gemeld. Daarnaast is er sprake van 1 zwaargewond slachtoffer, 2 personen die er erger aan toe zijn en 17 lichtgewonden. 

Het Israëlische leger zegt dat er op meerdere plaatsen in het land bombardementen waren. Militairen en hulpdiensten zijn uitgestuurd naar verschillende plaatsen in het land om er "zoek- en reddingsoperaties" uit te voeren. 

Tijdens een "incident" op de luchthaven van Dubai, een stad in de Verenigde Arabische Emiraten, zijn 4 mensen lichtgewond geraakt. Dat meldt de lokale overheid. Het is nog niet duidelijk wat er precies gebeurd is. De overheid meldt dat de situatie snel onder controle was.

Eerder vandaag waren ook al 4 mensen gewond geraakt na een luchtaanval op Palm Jumeirah, een kunstmatig palmeiland in Dubai. 

In de regio Tel Aviv in Israël is een man zwaargewond geraakt na een nieuwe salvo Iraanse raketten richting Israël. Dat zegt de Israëlische tegenhanger van het Rode Kruis. Een man van 40 zou geraakt zijn door scherven na een luchtaanval.

Er zouden nog meerdere gewonden gevallen zijn. De hulpdiensten delen beelden van de schade aan een appartementsgebouw na de aanval. 

Bij luchtaanvallen in Qatar zijn 8 mensen gewond geraakt, onder wie 1 persoon zwaargewond. Dat zegt het Qatarese ministerie van Defensie. Het ministerie zegt dat het land is aangevallen met 65 raketten en 12 drones vanuit Iran. Onder meer de luchtmachtbasis Al Udeid werd onder vuur genomen. 

Iran voert vergeldingsacties uit op Amerikaanse en Israëlische doelwitten in de Golfregio als reactie op luchtaanvallen in Iran. Bij die vergeldingsacties werden ook burgerdoelwitten getroffen, onder meer in Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten.

De voorzitter van de Franstalige liberalen, Georges-Louis Bouchez (MR), roept op om Israël en de VS "zonder terughoudendheid" te steunen bij hun acties in Iran. 

"Het huidige Iraanse regime is een van de belangrijkste bronnen van destabilisatie van de wereldvrede", schrijft Bouchez op X. "Vandaag moet de vrije wereld naast de Iraanse vrouwen en mannen staan en een einde maken aan dit bloeddorstige regime. (...) Niemand houdt van oorlog, maar soms is het noodzakelijk om vrede te bekomen."

In Israël lijkt iedereen er steeds meer van overtuigd te zijn dat de Iraanse opperbevelhebber Ali Khamenei dood is. Een "hooggeplaatste bron in Israël" zou de dood bevestigd hebben aan een journalist van persagentschap Reuters. "Zijn lichaam is gevonden", aldus de anonieme bron.

Eerder vanavond had premier Netanyahu gezegd dat er "heel wat signalen" zijn dat Khamenei is omgekomen bij de luchtaanvallen op Iran.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft onder meer met de Israëlische premier Netanyahu gesproken over de aanvallen op Iran, maar ook met de leiders van Saudi Arabië, Qatar, de VAE en NAVO-baas Mark Rutte. Dat zegt de woordvoerder van het Witte Huis.

Ze vertelt er niet bij wanneer die contacten hebben plaatsgevonden en wat er precies besproken is. De Israëlische premier deelde rond 17 uur een foto die genomen zou zijn tijdens zijn gesprek met Trump.

De Amerikaanse president heeft de aanvallen van deze morgen "gemonitord" vanuit zijn woning in Mar-a-Lago in Florida. Vicepresident Vance zou de honneurs waargenomen hebben in de Situation Room van het Witte Huis. 

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zegt dat er "heel wat aanwijzingen zijn" dat Ali Khamenei, de opperste leider van Iran, dood is.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, verklaarde eerder op de dag dat "voor zover hij weet" zowel de hoogste leider Ali Khamenei als de president van Iran nog in leven zijn. 

De president heeft inmiddels al een schriftelijke verklaring afgelegd over een aanval op een Iraanse meisjesschool. Hij noemt de aanval "barbaars".

Khamenei heeft nog niet gereageerd op de aanvallen. Het blijft onduidelijk of hij nog in leven is en waar hij verblijft. Op de woning van Khamenei zouden maar liefst 30 bommen gedropt zijn. 

De hoge vertegenwoordiger voor het buitenlandse beleid van de Europese Unie, Kaja Kallas, organiseert morgen een extra ministerraad. De ministers van Buitenlandse Zaken zullen via videoverbinding praten over de "snel evoluerende gebeurtenissen" in het Midden-Oosten. 

"Het is essentieel dat de oorlog zich niet verder verspreidt", zegt Kallas. "Het Iraanse regime moet keuzes maken." Voor die ministerraad komen ook de ambassadeurs van de lidstaten samen voor een extra vergadering.

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen kondigt ook een extra veiligheidsraad aan. 

Het Israëlische leger bestempelt de aanvallen op Iran van vandaag als "de grootste militaire luchtoperatie in de geschiedenis van de Israëlische luchtmacht". Het leger zegt dat meer dan 200 vliegtuigen werden ingeschakeld voor luchtaanvallen op meer dan 500 doelwitten. 

Het leger maakt zich sterk dat het de "offensieve capaciteiten van het Iraanse regime ernstig heeft verzwakt" en zegt dat het "operaties blijft uitvoeren in Iran". 

In Manama, de hoofdstad van het koninkrijk Bahrein, zijn residentiële gebouwen getroffen door luchtaanvallen. Dat meldt het ministerie van Binnenlandse Zaken van Bahrein. Er zijn voorlopig geen slachtoffers gemeld en de omvang van de schade is nog onzeker.

Eerder op de dag stegen dikke zwarte rookpluimen op uit een magazijn in de buurt van een belangrijke Amerikaanse marinebasis in het land, meldden inwoners, terwijl video’s een grote brand in een havengebied lieten zien.

Bahrein is de thuisbasis van een vloot van de Amerikaanse marine. Amerikaanse burgers in het land worden aangespoord thuis of op een andere veilige plek te blijven.

De Iraanse Rode Halve Maan zegt dat er minstens 201 doden en 747 gewonden zijn geteld bij een reeks Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran. Er zouden slachtoffers gemaakt zijn in 24 van de 31 Iraanse provincies.

De Iraanse Revolutionaire Garde beperkt het scheepvaartverkeer in de strategisch belangrijke Straat van Hormuz. Dat meldt het persbureau Tasnim, dat dichtbij de Revolutionaire Garde staat.  Schepen zouden herhaaldelijk radioberichten hebben ontvangen waarin hen de doorvaart werd verboden. De bemanningen zouden worden gevraagd om de motoren te stoppen en zich voor te bereiden op een mogelijke entering. 

De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste knelpunten in de wereldwijde energiehandel. Ongeveer een vijfde van het wereldwijde olietransport passeert de zeestraat. Elke verstoring zou de energieprijzen kunnen doen stijgen en de internationale markten kunnen destabiliseren. 

Lees hier waarom de straat van Hormuz zo belangrijk is.

Het Jordaanse leger heeft 13 ballistische raketten en 49 drones onderschept. Dat zegt het leger in een persmededeling. Er zouden geen gewonden gevallen zijn bij de aanvallen, maar er is wel materiële schade.

Als reactie op de Israëlische en Amerikaanse luchtaanvallen voert Iran luchtaanvallen uit op doelwitten in het hele Midden-Oosten. De luchtaanvallen in Jordanië waren wellicht gericht op Amerikaanse basissen op Jordaans grondgebied.

Het Amerikaanse ministerie van Transport roept commerciële schepen op om "uit de buurt van de Perzische Golf te blijven" vanwege "belangrijke militaire activiteiten" in de regio. Dat zegt het ministerie zaterdag na de aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op Iran. 

In een bericht op de website vraagt het ministerie ook aan "alle commerciële schepen" die banden hebben met de Verenigde Staten om "een afstand van 30 zeemijl te bewaren ten opzichte van Amerikaanse militaire schepen om het risico te verkleinen dat ze als een bedreiging worden beschouwd".

Naast de Perzische Golf worden ook de Straat van Hormuz, de Golf van Oman en de Arabische Zee genoemd.

"Verschillende hoge Iraanse functionarissen zijn uitgeschakeld" tijdens aanvallen op Iran. Dat verklaart een hooggeplaatste militair van het Israëlische leger aan persagentschap AFP.

"Drie locaties waar bijeenkomsten van het Iraanse terroristische regime plaatsvonden, zijn tegelijkertijd aangevallen en verschillende hoge functionarissen die essentieel waren voor de leiding en het bestuur van het regime zijn uitgeschakeld", verklaart de bron die anoniem wenste te blijven.

In een interview met de Amerikaanse zender NBC stelt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, dat verschillende Iraanse commandanten mogelijk zijn omgekomen. De hoogste leider, Ali Khamenei, zou volgens hem wel nog in leven zijn. 

Bij een incident op Palm Jumeirah in Dubai zijn 4 gewonden gevallen. Dat meldt de overheid van de Verenigde Arabische Emiraten. Eerder hadden journalisten van persagentschappen AFP en Reuters gemeld dat er luide knallen te horen waren in Dubai en rook te zien was boven het prestigieuze palmeiland. Op sociale media circuleren beelden van brand aan een luxehotel op het kunstmatig palmeiland.

Een aanval op een Iraanse meisjesschool heeft het leven gekost aan minstens 85 mensen. Dat melden lokale autoriteiten. Eerder was sprake van minstens 50 doden.

Volgens Iran gaat het om een aanval door de Verenigde Staten en Israël. Israël zegt dat het op de hoogte is van de berichten en de beelden verifieert. De Amerikanen hebben nog niet gereageerd op het incident.

De Iraanse president, Massoud Pezeshkian, omschrijft de aanval als "barbaars". "Deze barbaarse daad vormt een nieuwe zwarte bladzijde in de balans van de ontelbare misdaden gepleegd door de agressors", verklaart hij in een persmededeling.

Een drone heeft de internationale luchthaven van Koeweit getroffen. "Meerdere werknemers raakten lichtgewond en er is beperkte materiële schade aan de passagiersterminal,” meldt de lokale luchtvaartautoriteit."

De Iraanse regering heeft de inwoners van Teheran opgeroepen om de hoofdstad te verlaten. "Gezien de gezamenlijke operaties van de Verenigde Staten en het zionistische regime (Israël, red.) tegen Teheran en bepaalde grote steden, verzoeken wij u, indien mogelijk en terwijl u kalm blijft, naar andere steden te vertrekken", schrijven de autoriteiten in een sms-bericht dat de inwoners werd gestuurd. 

Het Iraanse ministerie heeft inmiddels ook aangekondigd dat alle universiteiten in het hele land "tot nader order gesloten blijven".

Voor de Iraanse ambassade in de Brusselse gemeente Elsene hebben enkele tientallen Iraniërs betoogd. Velen onder hen droegen de oude vlag van het land, uit de periode van de sjah.

De VN-Veiligheidsraad komt vanavond om 22 uur bijeen om de situatie in het Midden-Oosten te bespreken. De bijeenkomst komt er op initiatief van Frankrijk en Bahrein, bevestigde de Israëlische missie bij de VN. 

Secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Antonio Guterres, veroordeelt de escalatie van het geweld in de regio en dringt aan op een "onmiddellijke stopzetting van alle vijandelijkheden". 

De opperste leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, zou mogelijk zijn omgekomen bij de Amerikaans-Israëlische luchtaanvallen op Iran vandaag. Dat melden verschillende Israëlische media, al is dat nog niet officieel bevestigd door Israël, Iran of de Verenigde Staten.

Volgens het Israëlische Channel 12 gaat de Israëlische regering er steeds meer van uit dat Khamenei gedood is bij de aanvallen, of "op zijn minst ernstig gewond is geraakt". Er zouden ook "steeds meer indicaties zijn" dat dat het geval is.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zegt dat Khamenei "volgens zijn informatie" nog zou leven. Volgens de minister zijn bij de aanvallen slechts enkele commandanten uitgeschakeld, maar zou de top van het regime niet zijn geraakt.

De Amerikanen en Israëli's hadden al laten weten dat het Iraanse regime het doel was van de bombardementen. Onder meer Khamenei, maar ook de militaire stafchef Sayyid Abdolrahim Mousavi en president Masoud Pezeshkian waren een doelwit.

Iran moet op zoek gaan naar een diplomatieke oplossing voor dit conflict en mag niet zomaar militaire aanvallen uitvoeren op willekeurige doelwitten doorheen het Midden-Oosten. Dat schrijven de regeringen van Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk in een gezamenlijk statement. In Syrië vielen al 4 doden en in Abu Dhabi meerdere gewonden door Iraanse raketaanvallen. 

Het volledige statement van de 3 landen:

"Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk hebben het Iraanse regime consequent aangespoord om een einde te maken aan het nucleaire programma, zijn ballistische raketprogramma te beperken, af te zien van zijn destabiliserende activiteiten in de regio en in onze thuislanden en een einde te maken aan het afschuwelijke geweld en de onderdrukking van zijn eigen bevolking."

"Wij hebben niet deelgenomen aan deze aanvallen, maar staan in nauw contact met onze internationale partners, waaronder de Verenigde Staten, Israël en partners in de regio. Wij herhalen ons engagement voor regionale stabiliteit en de bescherming van het leven van burgers."

"Wij veroordelen de Iraanse aanvallen op landen in de regio in de sterkste bewoordingen. Iran moet zich onthouden van willekeurige militaire aanvallen. Wij dringen er bij de Iraanse leiders op aan om een onderhandelde oplossing te zoeken. Uiteindelijk moet het Iraanse volk zelf over zijn toekomst kunnen beslissen."

Als de Verenigde Staten een regimewissel zoeken in Iran, dan is het bezig aan 'mission impossible'. Dat zegt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi tijdens een interview met NBC News.

"De voorbije decennia hebben de Amerikanen alles geprobeerd om een regimewissel te bereiken, gaande van sancties over steun aan onze vijanden tot aanvallen. Het is nog geen enkele keer gelukt, dus waarom trekken ze geen conclusies uit die lessen", reageert de minister.

Volgens de minister zijn er dan ook geen grote namen uitgeschakeld tijdens de aanvallen. "1 of 2 commandanten, maar verder is onze leiding volledig intact", zegt de minister.

Araghchi zegt dat Iran momenteel Amerikaanse basissen doorheen het Midden-Oosten aanvalt uit zelfverdediging, maar alleen die basissen viseert, niet de landen waar ze gelegen zijn. Iran blijft wel bereid tot de-escalatie, maar er is voorlopig geen contact met de Amerikanen. Als de VS de spanningen wil doen afnemen, "weten ze ons te bereiken", klinkt het.

Toch moeten de Amerikanen niet verwachten dat Iran zijn nucleaire ontginning zal stopzetten, zegt Araghchi. Dat is het recht van zijn land, zegt de minister, al is het nooit het doel geweest om met dat materiaal nucleaire wapens te maken, klinkt het.

Met de aanval van de Verenigde Staten en Israël op Iran en de Iraanse represailles tegen Israël en Amerikaanse legerbases in de Golfregio bereiken de spanningen in het Midden-Oosten een nieuw kookpunt. Wordt dit een beslissend keerpunt voor de verhoudingen tussen Iran en de rest van de wereld, zoals Washington en Jeruzalem het graag voorstellen? We leggen ons oor te luisteren bij enkele Iraniërs. 

Na de aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op Iran blijft het algemene dreigingsniveau voor België ongewijzigd op 'ernstig'. Dat bevestigt een woordvoerder van het Coördinatieorgaan voor de Dreigingsanalyse (OCAD). Wel is er verhoogde waakzaamheid voor de Israëlische, Amerikaanse en Iraanse belangen in ons land.

Het algemene dreigingsniveau bedraagt momenteel al 3 op een schaal van 4, of 'ernstig', wat betekent dat het OCAD een aanslag als 'mogelijk en waarschijnlijk' inschat. Dat is al het geval sinds de aanslag van 16 oktober 2023 waarbij een jihadist 2 Zweedse voetbalsupporters in Brussel doodschoot.

De aanvallen die Israël en de Verenigde Staten nu uitvoeren op Iran, betekenen niet dat het dreigingsniveau wordt opgeschaald. Wel is er dus verhoogde waakzaamheid voor de Israëlische, Amerikaanse en Iraanse doelwitten in ons land.

In Antwerpen zal de politie extra waakzaam zijn in de Joodse wijk. "De Joodse gemeenschap leeft al sinds 2014 onder verhoogd dreigingsniveau, zoals bepaald door het OCAD. Daarom voorzien we permanent extra politiebewaking in de Joodse wijk. Gezien de actuele gebeurtenissen is de lokale politie de komende periode extra waakzaam", klinkt het bij het kabinet van de Antwerpse burgemeester Els Van Doesburg.

In Dubai, een van de grootste steden van de Verenigde Arabische Emiraten, zijn zeker 5 ontploffingen gehoord. Dat meldt het Amerikaanse nieuwsmedium CNN op basis van zijn correspondenten in de regio. Of het gaat over een inslag door Iraanse raketten of luchtafweer dat raketten onderschept, is niet duidelijk.

In de buurt van Dubai zijn geen grote Amerikaanse basissen te vinden. In de buurt van de luchthaven van Dubai zou wel rook te zien zijn: die luchthaven is een belangrijk logistiek punt in de regio.

Er is een eerste beeld verschenen van een Iraanse meisjesschool in Minab, in het zuiden van Iran, waar volgens Iraanse staatsmedia ondertussen al meer dan 50 doden en zeker 60 gewonden zijn gevallen. Volgens Iran gaat het om een aanval door de Verenigde Staten en Israël, al is dat niet zeker.

Israël zegt dat het op de hoogte is van de berichten en de beelden verifieert. De Amerikanen hebben nog niet gereageerd op het incident.

In Syrië zijn 4 mensen om het leven gekomen toen een Iraanse raket neerviel op een industriële zone in de stad Sweida. De raket was waarschijnlijk gericht tegen Israël, maar zou verkeerd terecht zijn gekomen. Niet ver van Sweida bevindt zich grondgebied dat onder controle staat van Israël.

De aanvallen op Iran zijn een schending van het internationaal recht. Dat heeft de Noorse minister van Buitenlandse Zaken Espen Barth Eide zaterdag gezegd.

Israël bestempelt de operatie als een preventieve actie, maar volgens Eide is er niet aan de juridische voorwaarden voor een dergelijke aanval voldaan. Volgens de minister veronderstelt een legitieme preventieve aanval namelijk het bestaan van een acute en onmiddellijke dreiging, die er volgens de Noor niet zou zijn

De Noorse topdiplomaat uit ook zijn bezorgdheid over de verdere escalatie in de regio en dringt er bij alle betrokken partijen op aan om maximale terughoudendheid aan de dag te leggen. 

Iran heeft ondertussen verschillende luchtaanvallen uitgevoerd tegen Amerikaanse en Israëlische doelwitten doorheen het Midden-Oosten. De landen die ondertussen al zijn aangevallen: Israël, Jordanië, Koeweit, Qatar, Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten en Saudi-Arabië. Ook Arbil, de hoofdstad van de Koerdische gemeenschap in Irak, is al geviseerd.

Ondertussen blijven de aanvallen doorgaan. In Abu Dhabi vielen al verschillende slachtoffers en in Koeweit is schade gemeld aan een luchtmachtbasis. Ook in Riaad en Doha zijn nieuwe ontploffingen gemeld.

"Het Iraanse leger is voorbereid en klaar voor deze dag." Dat zegt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi. De minister zegt tegelijk dat de Amerikaanse aanvallen op zijn land "volledig zonder aanleiding en illegaal" zijn uitgevoerd.

Aan de aanval van de VS en Israël op Iran was weken plannen voorafgegaan. Dat zegt een Israëlische functionaris aan de Amerikaanse krant The Washington Post. "De afgelopen uren en waarschijnlijk de volgende dagen ook, is er een hoeveelheid samenwerking die we nog nooit eerder hebben gezien."

De Israëli zegt dat fase 2 van de aanval zal afhangen van de efficiëntie die fase 1 had. Daarbij lag de focus op het vernietigen van luchtafweersystemen (om Israëlische luchtdominantie te verzekeren) en het raken van de Iraanse leiders.

In het zuiden van Iran zijn 40 doden gevallen bij een aanval op een meisjesschool. Dat meldt de Iraanse staatstelevisie. Eerder was er sprake van 24 doden. Daarnaast zouden volgens Iraanse media nog 45 gewonden zijn gevallen in de provincie Hormozgan.

De vicegouverneur van de provincie zegt dat de aanval "gericht was op de school" en door de Amerikanen en Israëli's is uitgevoerd. Dat is niet bevestigd. 

De aanval op Iran is de grootste gok in de politieke carrière van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat zegt professor Internationale Politiek David Criekemans (UAntwerpen) aan het persagentschap Belga. De huidige aanval lijkt hem veel omvangrijker dan de aanval op Iraanse nucleaire sites van vorige zomer. Toen vielen de Amerikaanse luchtmacht en de marine 3 nucleaire faciliteiten in Iran aan. 

Vandaag spreekt Trump openlijk over het veranderen van het Iraanse regime", zegt Criekemans. 

In een eerste fase zullen Israël en de VS vooral Iraanse ballistische raketten willen uitschakelen, denkt Criekemans. Zo zijn Amerikaanse schepen en de Amerikaanse basissen rondom Iran en Israël het best beschermd indien Iran een tegenreactie op poten zet. "Ze zullen ook proberen om de bunkers uit te schakelen waar de Iraanse leiders schuilen", voorspelt Criekemans. "Die eerste fase kan dagen duren. Men zoekt overwicht in de lucht." De grote vraag is vervolgens hoe een tweede fase eruit zal zien.

Dat Israël dit een preventieve aanval noemt, moet de actie "een aura van legitimiteit geven", zegt hij nog.

"Een vredesakkoord ligt binnen handbereik als we de diplomatie alleen maar de ruimte geven die ze nodig heeft om dat te bereiken." Dat had de Omaanse minister van Buitenlandse Zaken Badr Albusaidi gisteren gezegd tijdens een interview met het Amerikaanse medium CBS, enkele uren voor de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran.

De Omaanse onderhandelaar liet weten dat er een doorbraak was bereikt wat betreft de Amerikaanse eis dat het Iraanse regime geen nucleaire wapens zou kunnen maken. "Ik denk dat we dat probleem door deze onderhandelingen hebben opgelost door een vorm van overeenstemming te bereiken die nog nooit eerder is bereikt", zei de minister toen.

Ondertussen hebben verschillende wereldleiders gereageerd op de aanvallen van Israël en de Verenigde Staten op Iran. 

De Franse president Emmanuel Macron zegt dat Frankrijk klaarstaat om hulp te bieden aan zijn bondgenoten. Tegelijk noemt de president de aanvallen een "gevaarlijke escalatie die moet stoppen". De Iraanse leiders moeten volgens Macron begrijpen dat het tijd is voor "serieuze onderhandelingen", waarbij de nucleaire capaciteiten en raketten van Iran moeten worden weggehaald. Daarnaast heeft Macron een verzoek ingediend tot een spoedvergadering van de Verenigde Naties.

De Spaanse premier Pedro Sánchez keert zich tegen de "unilaterale acties" van de VS en Israël. Hij vindt dat de aanval bijdraagt tot een meer onzekere internationale wereldorde. Daarom roept hij op tot de-escalatie en hoopt hij dat alle partijen zich aan het internationale recht houden.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemt de aanvallen "roekeloos" en stelt dat de Amerikanen het internationale recht schenden. Het Kremlin roept op om terug aan tafel te zitten en een diplomatieke oplossing te zoeken.

De Britse regering verklaarde dat het Verenigd Koninkrijk "geen verdere escalatie naar een groter regionaal conflict wil" en voegde daaraan toe: "Wij staan klaar om onze belangen te beschermen".

Op X zijn de eerste geverifieerde beelden verschenen van de verwoesting aan de residentie van ayatollah Ali Khamenei in de hoofdstad Teheran. Khamenei is de hoogste leider van het land. Volgens verschillende media zou de ayatollah Teheran ontvlucht zijn en is niet duidelijk waar hij is ondergebracht.

Door het oorlogsgeweld in de regio heeft vliegtuigmaatschappij Emirates beslist om alle vluchten van en naar Dubai voorlopig stop te zetten. Het vliegverkeer in het Midden-Oosten is verstoord en verschillende landen hebben hun luchtruim gesloten voor de burgerluchtvaart.

Dubai is de drukste luchthaven ter wereld voor internationaal vliegverkeer. Voor Emirates is het een hub voor vluchten tussen Europa, Afrika en Azië.

In de Golfstaat Dubai hebben verschillende getuigen nieuwe explosies gehoord en Iraanse raketten zien neerkomen. “Dit was een grote ontploffing die de ramen heeft doen trillen”, vertelt een van hen aan het Franse persagentschap AFP.

In Abu Dhabi zou een burger zijn omgekomen bij een raketinslag in de buurt van een Amerikaanse militaire basis. Het persagentschap van de Verenigde Arabische Emiraten heeft het over een nieuwe aanvalsgolf met Iraanse raketten.

Volgens het leger van Golfstaat Bahrein is daar ook een Iraanse raketaanval uitgevoerd.

AFP meldt ook ontploffingen in de Golfstaat Qatar en in de Saudische hoofdstad Riyad. Dat laatste is opvallend, want Riyad ligt een 600-tal kilometer landinwaarts vanuit de Golfregio.

Een Israëlische veiligheidsbron heeft aan het Franse persagentschap AFP laten weten dat de aanvallen op Iran er gekomen zijn als een reactie op de versnelling van de Iraanse raketproductie. 

"Ze ontwikkelen maandelijks tientallen ballistische raketten en hun productieritme neemt enkel toe", klinkt het. "Het is een regime dat stappen zet richting de productie van duizenden raketten in de komende jaren. Een spectaculaire uitbreiding van een arsenaal dat al gevaarlijk is." 

Naar aanleiding van de recente gebeurtenissen in Iran is er vanavond om 20 uur een extra uitzending van ons duidingsmagazine 'Terzake' met Annelies Beck op VRT Canvas. 

Naast Brussels Airlines schrappen ook een aantal andere luchtvaartmaatschappijen hun vluchten tussen Brussel en bestemmingen in het Midden-Oosten. Dat bevestigt Brussels Airport.

Het gaat om vluchten naar de Libanese hoofdstad Beiroet met Middle East Airlines, Abu Dhabi met Etihad en Dubai met Emirates. Passagiers krijgen de raad om contact op te nemen met hun luchtvaartmaatschappij.

Het vliegverkeer in heel het Midden-Oosten is intussen flink verstoord door het conflict tussen Israël en de VS en Iran. Dat is duidelijk zichtbaar op beelden van Flightradar. 

Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran verhogen "het veiligheidsrisico voor schepen" in de Golf en omgeving aanzienlijk. Dat heeft Bimco, een van de grootste redersverenigingen ter wereld, gezegd.

"Schepen die handelsbetrekkingen onderhouden met Amerikaanse of Israëlische belangen lopen meer kans om het doelwit te worden, maar ook andere schepen kunnen bewust of per ongeluk worden aangevallen", waarschuwt de vereniging in een verklaring.

Schepen die zich al in het gebied bevinden, zouden hun toevlucht moeten zoeken in de territoriale wateren van neutrale staten in de regio, zoals de Verenigde Arabische Emiraten of Qatar. Sommige zouden ook kunnen proberen het gebied volledig te verlaten, luidt het advies.

"We verwachten een aanzienlijke stijging van de verzekeringspremies, en schepen die handelsbetrekkingen onderhouden met de Verenigde Staten of Israël en die het gebied naderen, zullen waarschijnlijk moeite hebben om dekking te krijgen", zegt de redersvereniging.

Nog volgens die bron zou Iran de Straat van Hormuz kunnen sluiten, een van de meest strategische zeestraten ter wereld en de enige weg over zee voor de grote olieproducenten in de Golf. "De Iraanse zeestrijdkrachten beschikken over middelen om het scheepvaartverkeer in de Golf te verstoren", zegt Jakob Larsen, hoofd maritieme veiligheid van Bimco. 

Kaja Kallas, de hoge vertegenwoordiger van de EU voor Buitenlandse Zaken, heeft de meest recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten "gevaarlijk" genoemd.

De Europese missie Aspides in de Rode Zee "blijft in hoogste staat van paraatheid en staat klaar om te helpen de maritieme corridor open te houden", klinkt het nog. Aspides werd in februari 2024 opgericht na de aanvallen van de Jemenitische Houthi-rebellen op de scheepvaart in de regio.

Kallas noemt het Iraanse kernprogramma en "de steun aan terreurgroepen" "een serieuze bedreiging voor de wereldwijde veiligheid".

"Ik heb gesproken met de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken (Gideon) Saar en andere ministers uit de regio. De EU werkt ook nauw samen met Arabische partners om diplomatieke wegen te verkennen", aldus Kallas in een bericht op X.

De bescherming van burgers en het internationale humanitaire recht is een prioriteit voor de EU, klinkt het. Ze voegt er nog aan toe dat het niet-essentiële EU-personeel uit de regio wordt weggehaald en dat het consulaire netwerk er ook alles aan doet om Europese burgers te evacueren.

De Turkse luchtvaartmaatschappij Turkish Airlines schrapt alle vluchten naar en van Libanon, Syrië, Irak, Iran en Jordanië tot 2 maart. Voor vandaag zijn de vluchten naar en van Qatar, Koeweit, Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten en Oman geschrapt.

De luchtvaartmaatschappij heeft dat beslist omdat het luchtruim in delen van de regio gesloten is door de Amerikaanse en Israëlische aanval op Iran.

Passagiers krijgen de raad om informatie over hun vlucht te raadplegen op de website van de luchtvaartmaatschappij. Veel Europeanen vliegen met Turkish Airlines via Istanbul naar bestemmingen in het Midden-Oosten en het Verre Oosten.

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, noemt de ontwikkelingen in Iran "zeer zorgwekkend". Ze laat weten dat Europa "in nauw contact blijft met de partners in de regio". 

"Samen met de EU-lidstaten zullen we alle nodige stappen ondernemen om ervoor te zorgen dat alle Europese burgers in de regio op onze volledige steun kunnen rekenen. We roepen alle partijen op om tot maximale terughoudendheid, om burgers te beschermen en om het internationaal recht volledig te respecteren", voegt ze eraan toe. 

Buitenlandse leiders roepen op tot de-escalatie en terughoudendheid nu de VS en Israël Iran hebben aangevallen. Iran heeft ook tegenaanvallen uitgevoerd op Amerikaanse bases in de regio.

Het Verenigd Koninkrijk wil "geen verdere escalatie naar een groter regionaal conflict zien", zegt een regeringswoordvoerder. Bovendien zegt het "klaar te staan om zijn belangen te verdedigen". "We beschikken over een reeks defensieve capaciteiten in de regio, die we onlangs hebben versterkt", klinkt het.

Noorwegen betreurt op zijn beurt dat de onderhandelingen "niet tot een diplomatieke oplossing hebben geleid".

De Duitse regering roept om 12 uur een crisisvergadering bij elkaar. Volgens een regeringswoordvoerder staat Duitsland ook "in nauw contact met zijn Europese partners". Ook in het Verenigd Koninkrijk is er vanmiddag crisisoverleg. 

Australië heeft intussen steun uitgesproken voor de Amerikaanse acties. 

"Mijn moeder en zus zijn op dit moment op bezoek bij familie in Iran", vertelt Ali Tahmaseb, een tandarts en chirurg die al sinds 1985 in België woont en de dubbele Belgische-Iraanse nationaliteit heeft. "Ik ben bezorgd om hen, want ze raken er niet weg."

Tahmaseb heeft contact met familie en vrienden in Iran. "Met mensen die beperkt toegang tot het internet hebben. Ze kunnen spraakberichten sturen, maar telefoneren werkt niet."

"Vanmorgen zijn vooral overheidsgebouwen in het centrum van Teheran geraakt", vertelt hij. "De mensen zijn bang, maar blij dat er iets gebeurt. Ik zelf ben sceptisch. Ik hoop dat de aanvallen bedoeld zijn om hulp aan de bevolking te bieden, maar ik betwijfel dat. Zo lang de Revolutionaire Garde niet is uitgeschakeld, zal er niets veranderen voor de bevolking."

"Dit heeft niets te maken met de Iraniërs. Het gaat over geld en controle", denkt Ali Tahmaseb.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken in België heeft weet van 240 mensen met de Belgische nationaliteit die ingeschreven zijn in Iran en 1 reiziger. 

Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) roept, naar aanleiding van de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran, alle Belgen in de regio op om de reisadviezen nauwgezet op te volgen en zich zo snel mogelijk in te schrijven op Travellers Online.

Voor Iran was er al langer een negatief reisadvies . Aan Belgen die er woonden, was ook al gevraagd om het land te verlaten. 

In Israël zijn op dit moment een 14.000-tal mensen met de Belgische nationaliteit ingeschreven. Volgens Buitenlandse Zaken zijn een 30-tal mensen op vakantie in de regio.

Op X circuleren beelden van het moment waarop een raket inslaat op de Amerikaanse marinebasis in Bahrein.

In Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten, zou volgens staatsmedia 1 persoon omgekomen zijn als gevolg van Iraanse luchtaanvallen die gericht waren tegen een basis met Amerikaanse soldaten. 

Nieuwszender Al Jazeera bericht intussen dat de Golfstaten Qatar, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten hun luchtruim hebben gesloten. Ook de Syrische autoriteiten melden dat het Syrische luchtruim is gesloten.

De Israëlische strijdkrachten (IDF) melden dat hun luchtmacht een "grootschalige aanval uitvoert op een aantal militaire doelen" in het westen van Iran.

Eerder vanochtend werden er explosies gemeld in de westelijke steden Kermanshah en Tabriz.

Het conflict tussen de VS en Iran is vandaag tot een nieuw hoogtepunt gekomen. De VS en Israël hebben samen aanvallen uitgevoerd op Iran. Intussen heeft ook Iran raketten gelanceerd richting Israël.

Het Iraanse regime zegt hard te zullen terugslaan. Maar is het Iraanse leger wel voldoende uitgerust om ten strijde te trekken? En vormt het een dreiging voor militaire (groot)machten als Israël of de VS? Lees er meer over in dit artikel.

Opmerkelijk beeld aan een benzinestation in Nablus, op de bezette Westelijke Jordaanoever. Daar staan mensen aan te schuiven om snel te tanken en/of hun jerrycans te vullen.

Bahrein meldt dat een Amerikaanse basis in het land het doelwit was van een raketaanval. Het zou gaan om het hoofdkwartier van de Vijfde Vloot van de Amerikaanse zeemacht, bericht de zender Al Jazeera.

De Iraanse staatsomroep had eerder gemeld dat Iran een logistiek centrum van de Amerikaanse zeemacht in Bahrein had aangevallen.

Volgens het persagentschap Fars zouden momenteel trouwens verschillende Amerikaanse basissen, onder meer in Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar en dus Bahrein aangevallen worden. 

Net als de rest van de Lufthansa Groep schort Brussels Airlines haar vluchten naar en van Tel Aviv op tot en met 7 maart.

"Passagiers kunnen hun vlucht laten terugbetalen of omboeken naar een latere datum", laat de luchtvaartmaatschappij weten.

De volgende fase van het conflict lijkt volgens Jens Franssen bijzonder scherp en doelgericht te worden.

"Men zal proberen de commandostructuur van het Iraanse regime uit te schakelen", zegt hij. Dat betekent: militaire bases afsluiten, communicatie lamleggen en vooral de top van het regime viseren. Het gaat daarbij niet alleen om de opperste leider Ali Khamenei. "Ook mensen rond hem lopen gevaar. Bijvoorbeeld Ali Larijani, die wordt gezien als iemand die klaarstaat om Khamenei op te volgen." Dit kan ongeveer 3 à 4 dagen duren.

Volgens Franssen wist Teheran dat dit scenario mogelijk was. "Het regime heeft voor verschillende sleutelfiguren al opvolgers aangeduid. Ze hebben daar duidelijk over nagedacht."

Daarna ontstaat mogelijk een kantelmoment. "Dan kan er ruimte komen voor het regime om zich over te geven. Of voor nieuwe figuren om op te staan. Of zelfs voor de Iraanse bevolking om massaal de straat op te gaan." Als dat niet gebeurt, dreigt het conflict gewoon door te gaan. "Dan spreek je al snel over militaire acties die 2 weken kunnen duren."

Volgens de Iraanse advocate Jasmine Malekzadem, die al zo’n 20 jaar in ons land woont, is het nog te vroeg om in te schatten hoe de Iraanse bevolking op de Israëlische en Amerikaanse aanvallen zal reageren.

"Wordt het volledige plaatje meegenomen en wordt er gestreefd naar democratie?", vraagt ze zich af in De Ochtend, op Radio 1. "Dat is nu nog niet duidelijk."

Ze wijst erop dat er tijdens de onderhandelingen tussen de VS en Iran van de afgelopen dagen niets is gezegd over het lot van de Iraanse burgers. "De mensenrechten en de rechten van de Iraanse burgers kwamen niet ter sprake", zegt Malekzadem. "Dit is behoorlijk cynisch."

Een vraag die veel mensen zich stellen: kan een land zomaar beslissen om een ander land aan te vallen? "Het eenvoudige antwoord is: neen", zegt Franssen. "We leven in een internationale rechtsorde. Normaal ga je naar de Verenigde Naties, naar de Veiligheidsraad, en vraag je een mandaat."

Dat is hier niet gebeurd. "Dit is een eenzijdige oorlog, gestart door de VS en Israël. In die zin is het vergelijkbaar met wat Rusland deed in Oekraïne: zonder internationaal mandaat." Opvallend: er liepen nog gesprekken tussen Washington en Teheran. Er stond zelfs een nieuwe onderhandelingsronde gepland in Genève en later in Wenen.

"Die gesprekken waren wellicht niet voor de show", denkt Franssen. "Er is echt geprobeerd om tot een akkoord te komen." Maar de eisen lagen bijzonder hoog. Iran moest zijn volledige nucleaire programma stopzetten, zijn verrijking van uranium opgeven, zijn raketprogramma laten controleren én stoppen met het steunen van gewapende groepen in de regio.

"De lat lag zo hoog dat het voor Iran quasi onmogelijk was om daarover te springen."

"Als je luistert naar de Amerikaanse president en de Israëlische premier, dan klinkt het dat dit moet leiden tot een regimewissel in Iran", zegt Jens Franssen, Midden-Oostenkenner en defensiejournalist bij VRT NWS.

"De Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Amerikaanse president Donald Trump spreken over veiligheid en stabiliteit."

Maar volgens Franssen spelen er meer belangen. "Landen beginnen geen oorlog om de bevolking van een ander land te helpen. Ze doen dat voor hun eigen belangen."

Voor Israël is Iran al jaren een militaire dreiging. Voor de Verenigde Staten speelt dat minder rechtstreeks, maar er zijn andere factoren. "Er zijn ook politieke belangen. Netanyahu staat voor moeilijke verkiezingen. Trump eveneens."

En dan zijn er nog economische motieven. "Iran is een belangrijke olieleverancier voor China. Dat is strategisch interessant voor de VS. Alles hangt met alles samen."

In Jeruzalem zijn intussen explosies gehoord nadat Iran de eerste raketten heeft afgevuurd op Israël als reactie op de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op het land. Dat heeft het Israëlische leger gemeld.

"Kort geleden klonken in verschillende regio's van het land sirenes nadat raketten waren geïdentificeerd die vanuit Iran op Israël waren afgevuurd", zo verklaart het Israëlische leger.

De Israëlische autoriteiten hebben de bevolking via sms-berichten opgeroepen zich voor te bereiden om naar schuilkelders te gaan.

Volgens journalisten van het Franse persbureau AFP waren er al verschillende krachtige explosies te horen. De sirenes klonken 2 keer in Jeruzalem, met een tussenpoos van enkele minuten. De luchtafweer in Israël kan in principe tot 90% van de raketten uit de lucht halen. 

De Amerikaanse president Trump neemt een groot risico met een aanval op Iran en niemand weet echt goed waar dit zal eindigen. Dat zegt Amerika-expert Björn Soenens.

"Ofwel escaleert het conflict verder, ofwel wankelt het regime, maar dat laatste is allerminst zeker", zegt hij.

Lees meer in dit artikel. 

De Amerikaanse ambassade in Amman, de hoofdstad van Jordanië (een buurland van Israël), heeft een bevel uitgevaardigd voor al het personeel dat ze ter plekke in lockdown moeten gaan.

De ambassade adviseert alle Amerikaanse burgers in Jordanië om hetzelfde te doen tot nader order.

Iran wordt niet enkel met luchtaanvallen bestookt. Het land is ook het doelwit geworden van grootschalige cyberaanvallen, meldt het persagentschap Fars.  

Verschillende binnenlandse persbureaus en centrale platforms zouden getroffen zijn, met aanzienlijke storingen tot gevolg. Ook de websites van de persbureaus Irna en Isna zouden daarbij betrokken zijn. 

Het persbureau Fars staat dicht bij de Revolutionaire Garde. Veel mensen in Iran omzeilen de staatsmedia en informeren zich - zolang ze toegang hebben tot internet - via websites van de buitenlandse oppositie of via sociale media zoals Instagram of Telegram. 

Maar Iran heeft eerder ook zelf al het internet- en telefonieverkeer platgelegd om te vermijden dat informatie het land uit geraakt, onder meer tijdens de recente grootschalige protesten tegen het regime. Het is momenteel dus niet duidelijk wie er aan de basis van de internetblokkade ligt. 

Door de Israëlische en Amerikaanse aanvallen tegen Iran heeft de Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa haar vluchten naar Tel Aviv, Beiroet en Muscat (Oman) opgeschort tot 7 maart.

Ook de Lufthansa-vluchten vanuit Duitsland naar en van Dubai van dit weekend worden niet uitgevoerd. Eerder heeft ook de Nederlandse maatschappij KLM haar vluchten naar Tel Aviv stopgezet.

Reza Pahlavi (65), de voormalige kroonprins en zoon van de laatste sjah van Iran, heeft op Instagram ook al gereageerd op de aanvallen op Iran. Hij roept Trump op om de levens van de Iraanse burgers zoveel mogelijk te beschermen. 

"Ik vraag u de grootst mogelijke voorzichtigheid in acht te nemen om de levens van burgers en mijn landgenoten te beschermen. Het Iraanse volk is uw natuurlijke bondgenoot en de bondgenoot van de vrije wereld…" 

Pahlavi, die oproept tot een seculiere democratie in Iran maar niet door alle tegenstanders van de Islamitische Republiek wordt gesteund, spoort de Iraniërs aan om geduld te hebben, maar daarna de straat op te gaan. Hij belooft dat hij samen met hen Iran kan heropbouwen. 

"In deze moeilijke tijden moeten we ons meer dan ooit concentreren op ons uiteindelijke doel: Iran heroveren", verklaart hij. "Ik vraag u om voorlopig thuis te blijven en uw veiligheid te waarborgen. Blijf waakzaam en paraat, zodat u op het juiste moment - dat ik u nog precies zal meedelen - de straat op kunt gaan voor de laatste actie."

In januari heeft de Iraanse regering een volksopstand nog bloedig neergeslagen. Deze opstand vormde een van de grootste bedreigingen sinds de revolutie van 1979, die de sjah ten val bracht.

Volgens het Iraanse persbureau Fars zijn er explosies gehoord in de steden Isfahan (waar Iran zou werken aan het kernwapenprogramma), Qom, Karaj, Kermanshah en in de hoofdstad Teheran.

Onze Midden-Oostenkenner Inge Vrancken merkt op dat president Trump de kritiek in de VS wil voor zijn.

Doel is de Amerikaanse bevolking te beschermen, zegt Trump nu. "Want Iran is bezig met raketten die ons land kunnen bereiken." Vrancken in De Ochtend (Radio 1): "Trump heeft echter beloofd dat hij nooit een oorlog zou beginnen, dat is nu wel het geval."

Ook vanuit Iran komt er straffe taal. Ze bereiden een "verpletterende" vergeldingsactie voor.

Vrancken wikt en weegt: "Die 12-daagse oorlog in juni heeft de militaire capaciteiten van het regime toch verzwakt. We zullen nu zien wat Iran nog kan doen. Gaan ze 'full force' of wordt het opnieuw (telefonisch) onderhandelen?"

De Israëlische premier Netanyahu zegt, net zoals de Amerikaanse president Trump, dat "deze operatie omstandigheden zal creëren waarin het Iraanse volk zijn lot in eigen handen kan nemen". 

"Dit moorddadige terroristische regime mag niet bewapend worden met kernwapens die het in staat zouden stellen de hele mensheid te bedreigen", benadrukt hij. De militaire operatie heeft de naam "De schreeuw (het gebrul) van de leeuw". 

Iran heeft intussen ook al raketten afgevuurd op Israël, meldt het Israëlische leger. De Israëlische autoriteiten roepen de bevolking op zich voor te bereiden om naar de schuilkelders te gaan. Op verschillende plaatsen in het land gaat het luchtalarm af. 

Het Amerikaanse leger verwacht dat de militaire operaties in Iran verschillende dagen zullen duren. 

Volgens de Israëlische openbare omroep Kan zijn de aanvallen gericht tegen "doelwitten van het regime en militaire sites", waaronder sites waar ballistische raketten opgeslagen zijn. 

Uit een eerste reactie die VRT NWS krijgt vanuit Iran blijkt dat de aanvallen daar de bevolking hebben opgeschrikt.

Een student aan de Sharfiz University of Technology laat aan onze redactie weten: "De aanvallen zijn begonnen. Als we sterven, zeg dat de dictator ons gedood heeft".

We proberen nog contact te leggen met mensen ter plaatse, maar dat verloopt op dit moment zeer moeizaam, omdat de telecommunicatie quasi platligt. 

De Amerikaanse president Trump heeft zich ook tot het Iraanse volk gericht. "Het uur van jullie vrijheid is binnen handbereik."

Hij doet een oproep aan het volk om "de regering over te nemen - dan is die van jullie".

Trump benadrukt dat de VS naar eigen zeggen alle mogelijke stappen heeft genomen om het risico voor Amerikaans personeel in de regio te beperken. Toch sluit hij slachtoffers niet uit. "Er kunnen Amerikanen sneuvelen", geeft hij toe.

In een bericht op Truth Social maakt de Amerikaanse president Trump duidelijk wat de plannen zijn in Iran.

Volgens Iraanse staatsmedia is de Iraanse president Pezeshkian "veilig en wel" na de eerste aanvallen van Israël en de VS. 

Volgens Trump probeerde Iran zijn kernwapenprogramma opnieuw op te bouwen en heeft het land ook plannen om raketten te ontwikkelen die de VS kunnen bereiken. "We zullen ervoor zorgen dat Iran geen kernwapen verkrijgt", benadrukt hij. "We zullen de Iraanse raketcapaciteiten vernietigen."

Tegelijk roept hij de Revolutionaire Garde ook op om zijn wapens neer te leggen. "Dan zal u eerlijk behandeld worden met volledige immuniteit, anders zal u zeker sterven", dreigt hij. 

Er komen op dit moment nog niet veel beelden binnen van de luchtaanvallen in Iran. Hieronder enkele foto's van Teheran.

Ook de Iraanse staatstelevisie heeft intussen bevestigd dat het land aangevallen wordt door Israël. 

Ralph Dekkers, correspondent in Israël, vermoedt sterk dat het geen eenmalige actie is.

"Ik neem aan dat dit het openingssalvo is van een grotere, langere campagne. We zagen eerder al berichten dat de Amerikaanse president Donald Trump wilde dat Israël zou beginnen", legt Dekkers in De Ochtend (Radio 1) uit. 

"Het is dan makkelijker voor hem om steun te vinden."

De Amerikaanse ambassade in Qatar heeft haar personeel opgedragen zichzelf te isoleren. 

Iran laat weten dat het zich voorbereidt op een vergelding en dat hun antwoord "verpletterend zal zijn", meldt Reuters. 

Ook in Isfahan en andere grote Iraanse steden zijn er explosies gehoord. Dat meldt het Franse persagentschap AFP. 

In Teheran staan er intussen al lange rijen aan de tankstations, veel mensen proberen de hoofdstad van Iran te ontvluchten. Dat melden getuigen aan persagentschap Reuters. 

Om 10 uur en 11 uur is er een extra VRT NWS Journaal naar aanleiding van de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran.

Je kan het extra journaal volgen op VRT 1 of op de site en app van VRT NWS.

De Israëlische minister van Defensie Katz zegt dat de "preventieve aanval" bedoeld was om "dreigingen tegen de staat Israël weg te nemen".

Afgelopen juni lanceerde Israël ook al een aanval op Iran. De VS sloot zich uiteindelijk bij Israël aan in het conflict en richtte zijn aanvallen op de Iraanse nucleaire installaties.

Buitenlandjournalist en Midden-Oostenkenner Inge Vrancken volgt de situatie op de voet. Volgens haar is het nu afwachten.

"Israël noemt het een preventieve aanval. Het zou kunnen dat die bedoeld is om de druk op Iran op te voeren bij de onderhandelingen over het omstreden kernprogramma."

Een medewerker van het ministerie van Defensie bevestigt dat de operatie van Israël in Iran in samenspraak met de VS gebeurt. 

De operatie was volgens Israël al maanden geleden gepland. De datum waarop die uitgevoerd zou worden, is enkele weken geleden vastgelegd. 

De Iraanse opperleider Khamenei zou momenteel niet in Teheran zijn, maar zou overgebracht zijn naar een beveiligde locatie, meldt een functionaris aan persagentschap Reuters.

Volgens persagentschap Reuters zijn ook de Amerikaanse invallen op Iran begonnen. Bronnen bevestigen aan persagentschap AP dat de VS deelneemt aan de Israëlische aanvallen tegen Iran. 

In de Iraanse hoofdstad Teheran zouden er volgens getuigen 2 luide explosies gehoord zijn, melden verschillende persagentschappen.

Volgens het Amerikaanse persagentschap AP zou er een aanval uitgevoerd zijn in de buurt van de kantoren van Ayatollah Ali Khamenei. 

Ook Iran heeft zijn luchtruim intussen afgesloten. 

Het Israëlische ministerie van Defensie heeft zopas aangekondigd dat het een "preventieve aanval" op Iran heeft uitgevoerd. 

Het Israëlische leger zegt dat het preventief luchtalarmen heeft laten afgaan in verschillende gebieden in het land "om het publiek voor te bereiden op de mogelijkheid dat er raketten op Israël worden afgevuurd" als vergelding. 

De inwoners worden via hun telefoons gewaarschuwd voor een "uiterst ernstig alarm". Er wordt opgeroepen om thuis te werken. Publieke bijeenkomsten in Israël worden opgeschort. Het luchtruim boven Israël is ook afgesloten voor de publieke luchtvaart. 

Iran heeft zich akkoord verklaard om niet langer verrijkt uranium op te slaan. Dat heeft de Omaanse minister van Buitenlandse Zaken vrijdag meegedeeld.

Hij sprak als bemiddelaar over "aanzienlijke vooruitgang" in de onderhandelingen met de Verenigde Staten over het Iraanse nucleaire programma.

Minister Badr Albusaidi zei tegen de Amerikaanse nieuwszender CBS News dat Iran heeft toegezegd dat het "nooit ofte nimmer... nucleair materiaal zal hebben waarmee een bom kan worden gemaakt".

De bestaande voorraden verrijkt uranium van het land zouden worden "gemengd tot het laagst mogelijke niveau" en "omgezet worden in brandstof". 

Na Frankrijk, raadt ook Duitsland zijn burgers af om naar Israël te reizen. Dat meldt het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken "met spoed". "Het wordt met spoed afgeraden om naar Israël en Oost-Jeruzalem te reizen", staat te lezen in het bijgewerkte advies. 

Door de opgelopen spanningen in de regio raadt nu ook Frankrijk af om te reizen naar Israël, Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever. Franse burgers die er al zijn, worden gevraagd om "waakzaam en voorzichtig te zijn" en te weten waar ze kunnen schuilen bij een eventuele aanval.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zal volgende week maandag en dinsdag een bezoek brengen aan Israël om er te spreken over Iran, Libanon en Gaza. Dat meldt zijn kabinet.

Volgende week vinden in Wenen technische besprekingen plaats over het Iraanse nucleaire programma, na indirecte gesprekken tussen Iran en de Verenigde Staten om een oorlog te voorkomen, volgens een vertrouwelijk rapport het Franse persagentschap AFP kon inkijken.

"Technische besprekingen zullen plaatsvinden in Wenen in de week die begint op 2 maart 2026", aldus het rapport van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie, dat zal worden voorgelegd aan de leden van de raad van bestuur, die vanaf maandag in Wenen bijeenkomt.

Het rapport bevestigt dat directeur-generaal Rafael Grossi op 17 en 26 februari heeft deelgenomen aan de Iraans-Amerikaanse besprekingen.

De besprekingen van donderdag in Genève, onder bemiddeling van Oman, werden gezien als een van de laatste kansen om een oorlog te voorkomen, nu de Verenigde Staten hun grootste militaire inzet in het Midden-Oosten sinds decennia hebben uitgevoerd.

Het IAEA, het Internationaal Atoomagentschap verbonden aan de Verenigde Naties, roept Iran op om "een constructieve houding" aan te nemen en meer controles toe te laten op zijn nucleaire sites. Dat zegt het agentschap in een nieuw rapport.

Het agentschap zegt dat "de continuïteit van de kennis over alle eerder opgegeven nucleaire materialen in de betrokken installaties" in Iran verloren dreigt te gaan. Dat probleem moet met de "grootste urgentie" worden aangepakt. 

Het Amerikaanse nieuwsagentschap AP zegt dat het IAEA geen toegang heeft gekregen tot de nucleaire faciliteiten die in juni getroffen zijn tijdens de twaalfdaagse oorlog met Israël.

Het IAEA kan daardoor "niet verifiëren of Iran alle verrijkingsactiviteiten heeft opgeschort". Ook over "de omvang van de uraniumvoorraad van Iran in de getroffen nucleaire faciliteiten" kan geen uitspraak worden gedaan.

De derde onderhandelingsronde met de Verenigde Staten heeft volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi "goede vooruitgang" opgeleverd. Vanaf maandag starten de "technische gesprekken", aldus de minister op de Iraanse staatstelevisie na de onderhandelingen met de VS in Genève. 

"We hebben erg goede vooruitgang geboekt en de elementen van een akkoord erg serieus besproken, zowel op nucleair vlak als op vlak van sancties", aldus Araghchi. "Misschien was de ernst over het bereiken van een akkoord meer zichtbaar dan eerder."

Iran wil zich bij deze onderhandelingsronde niet laten verrassen en bereidt zich voor op oorlog. Dat zegt Iran-expert Peyman Jafari in Terzake. Daarmee verwijst hij naar de vorige onderhandelingsronde vorig jaar, toen de VS de nucleaire installaties van Teheran plots aanviel.

"Iran kan de straat van Hormuz dichtgooien en de VS zo enorm veel pijn doen. Het zou ook een slecht beeld zijn voor de president van de VS als in een verkiezingsjaar Amerikaanse doden zouden vallen." Dat zou ook het geval zijn indien het conflict zou uitbreiden naar buurlanden Irak en Syrië.

De onrechtstreekse onderhandelingen tussen Iran en de Verenigde Staten, vandaag in Genève, zijn iets over 19.30 uur afgerond. Er werd "aanzienlijke vooruitgang" geboekt, zei de minister van Buitenlandse Zaken van Oman, die bemiddelt tussen de twee partijen. Volgende week gaan de gesprekken verder op "technisch niveau" in Wenen, aldus nog minister Badr Al-Busaidi . 

De Verenigde Staten en Iran hebben de onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma rond 18 uur hervat. Na overleg tussen hun respectievelijke delegaties in Genève, kwamen vertegenwoordigers van beide landen opnieuw bijeen voor gesprekken, zo melden Iraanse media. 

Na ruim drie uur onderhandelen vanochtend hadden de Iraanse en Amerikaanse vertegenwoordigers vanmiddag de pauzeknop ingedrukt. De Iraniërs en Amerikanen onderhandelen onrechtstreeks. Oman treedt op als bemiddelaar. 

Op voorhand klonk het dat het om een mogelijk beslissende gespreksronde zou gaan. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi leidt de Iraanse delegatie, de Verenigde Staten worden vertegenwoordigd door gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump. Ook Rafael Grossi, de topman van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), neemt deel aan de gesprekken. 

Historicus en Irankenner Peyman Jafari noemt het "heel cynisch" dat de gesprekken tussen de VS en Iran niet over de Iraanse bevolking en het massale straatprotest van begin dit jaar gaan. Er wordt vooral gepraat over het nucleaire programma van Iran. 

"Dat is helaas hoe het gaat in de wereldpolitiek. De oprechte strijd van de Iraniërs en hun hunkering naar vrijheid is eigenlijk geïnstrumentaliseerd om Iran onder druk te zetten voor geopolitieke spelletjes", zegt hij in De Ochtend.

"Het gaat niet over democratisering, maar eigenlijk om het doordrukken van Trumps zin en dat hij niet oprecht is over wat die onderhandelingen betekenen."

Jafari vreest dat we dicht bij een oorlog staan. Hij vermoedt ook dat Irans reactie op een Amerikaanse aanval helemaal anders zal zijn dan die op de Israëlische van vorige zomer. "Dit gaat om levensbehoud voor Iran."

Iran weigert te praten over zijn productie van ballistische raketten. Dat zegt de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. "En dat is een groot probleem." 

De gesprekken met Iran gaan nu vooral over het nucleaire programma. De VS wil voorkomen dat Iran een kernwapen kan ontwikkelen. Maar ook de ballistische raketten die Iran ontwikkelt, baren de VS zorgen. Volgens Rubio beschikt Iran nu al over wapens waarmee het grote delen van Europa kan treffen en werkt het aan intercontinentale raketten die de VS kunnen bereiken.

Later vandaag zijn er in Genève opnieuw gesprekken tussen de VS en Iran. Rubio lijkt nog geen grote doorbraken te verwachten. "Ik zou die gesprekken niet als iets anders omschrijven dan de volgende kans om te praten", klinkt het. 

De VS heeft de voorbije maanden verschillende oorlogsschepen en een groot aantal gevechtsvliegtuigen naar het Midden-Oosten gestuurd. Toch blijft de VS herhalen dat ze de voorkeur geeft aan diplomatieke oplossingen.

Ook vandaag zijn mensen in Iran op straat gekomen om te protesteren tegen het regime van ayatollah Ali Khamenei, de hoogste leider van het land. Dat gebeurt vooral door studenten aan Iraanse universiteiten doorheen het land.

Op verschillende video's zijn zeker enkele honderden demonstranten te zien. Volgens het Britse persagentschap Reuters zijn leuzen te horen zoals: "we zullen vechten, we zullen sterven, we zullen Iran heroveren". Op andere beelden zijn confrontaties met de ordediensten te zien.

In januari kwamen ook tienduizenden mensen op straat om te protesteren tegen het Iraanse regime. Volgens verschillende schattingen zouden daarbij duizenden tot zelfs tienduizenden doden zijn gevallen. 

De Verenigde Staten halen het niet-essentiële diplomatieke personeel en hun familieleden terug uit Libanon, nu de spanningen met Iran verder oplopen. Dat heeft een Amerikaanse functionaris laten weten aan het Amerikaanse persagentschap Reuters. Het zou gaan om een tijdelijke maatregel en de ambassade blijft open gedurende die periode, benadrukt de functionaris.

De Verenigde Staten willen vermijden dat diplomatiek personeel in het Midden-Oosten het doelwit kan worden van Iraanse aanvallen, mocht er een militair conflict komen met de VS. President Donald Trump overweegt nog steeds militaire acties tegen Iran en heeft verschillende destroyers en vliegdekschepen naar de regio gestuurd. Het gaat om de grootste militaire opbouw op zee in de regio sinds 2003.

Elke aanval op Iraans grondgebied zal als een daad van agressie worden beschouwd. Dat laat de woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken, Esmaïl Baghaï, weten nadat de Amerikaanse president Trump afgelopen vrijdag had geopperd een beperkte aanval op Iran te overwegen.

"Een beperkte aanval bestaat niet", aldus Baghaï, "een daad van agressie zal beschouwd worden als een daad van agressie. Punt aan de lijn." De woordvoerder laat ook verstaan dat Iran zeker zal reageren als het wordt aangevallen: "Elk land zou krachtig reageren op een daad van agressie, op grond van zijn natuurlijk recht op zelfverdediging. En dat is dus ook wat wij zullen doen."

Komende donderdag staan er in Oman wel nog gesprekken gepland tussen Iran en de VS. 

De Buitenlandvertegenwoordiger voor de EU, Kaja Kallas, wil een diplomatieke oplossing voor het conflict tussen de VS en Iran. Dat heeft ze gezegd bij de start van de vergadering van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel vanmorgen. "De situatie in Iran is natuurlijk heel, heel intens", zei Kallas, "dus we hebben geen nood aan nog een oorlog in de regio. Er is al genoeg aan de hand. Dus we hebben benadrukt dat we de diplomatieke weg moeten bewandelen om hier uit te geraken."

Kallas herhaalde ook dat de EU bereid is om mee te werken aan een oplossing. "We zijn bereid om mee te werken. En het gaat niet alleen om de nucleaire kwestie, maar ook om het ballistische rakettenprogramma en nog enkele andere bezorgdheden in verband met Iran. Het is waar dat Iran zich in de zwakst mogelijke positie bevindt, dus we moeten deze tijd gebruiken om een diplomatieke oplossing te vinden."

De reactie van Kallas komt er nadat de Amerikaanse president Trump afgelopen donderdag liet verstaan dat het Iraanse regime nog een tiental dagen krijgt om tot een akkoord te komen.  Als dat niet lukt dreigt de Amerikaanse president met een militaire operatie. Het Amerikaanse leger heeft een aanzienlijke oorlogsvloot ter plaatse, het zou zelfs gaan om de grootste Amerikaanse militaire opbouw in de regio in 20 jaar.

Gisteravond bevestigde de Omaanse minister van Buitenlandse Zaken wel dat er komende donderdag opnieuw gesprekken gepland staan tussen Iran en de VS. Oman zou daarbij net als de vorige keer als bemiddelaar optreden. 

Iraanse studenten zijn voor de 2e opeenvolgende dag op straat gekomen in Teheran voor pro- en anti-regeringsbijeenkomsten, meer dan een maand na de grote protestbeweging die het land had geschokt. De bijeenkomsten vallen samen met de start van het nieuwe universitaire semester.

De buiten Iran gevestigde televisiezender Iran International, door Teheran bestempeld als een "terroristische" organisatie, verspreidde op sociale media een video waarin studenten de vlag van de monarchie (groen, wit en rood met een leeuw en zon) omhooghielden aan de Sharif University of Technology.

Een door AFP gegeolokaliseerde video van wat lijkt op dezelfde bijeenkomst toont een grote menigte rondom de studenten met diezelfde vlag, die onder andere scandeerden: "Leve de sjah", verwijzend naar de monarchale leider die in 1979 door de Islamitische Revolutie werd afgezet.

Het Iraanse persbureau Fars publiceerde ook beelden van universiteiten in de hoofdstad, maar vanuit een ander perspectief: hier is een pro-regeringsmenigte te zien die "Dood aan de sjah" scandeert. De 2 groepen stonden tegenover elkaar, terwijl mannen in uniform tussen beide kampen optraden. Het bureau meldde "spanningen" in minstens 3 universiteiten in Teheran, waarbij sommige studenten ook "systeemvijandige" slogans riepen.

Minister van Buitenlandse Zaken van Oman, Badr al-Busaidi, bevestigt nu dat er donderdag een ontmoeting zal plaatsvinden tussen Iran en de VS. Eerder meldde de Iraanse buitenlandminister Araqchi al dat er "waarschijnlijk" een nieuw gesprek zou plaatsvinden.

Oman treedt volgens persbureau Reuters op als bemiddelaar in de gesprekken. 

Iran heeft ingestemd met een geheime wapendeal ter waarde van 500 miljoen euro (589 miljoen dollar) met Rusland om duizenden geavanceerde schouderafgevuurde raketten te verwerven. Dat zegt de Britse krant Financial Times.

De overeenkomst, die in december in Moskou werd ondertekend, verplicht Rusland om over een periode van 3 jaar 500 draagbare "Verba"-lanceereenheden en 2.500 "9M336"-raketten te leveren. De Financial Times baseert zich op gelekte Russische documenten die door de krant zijn ingezien en op verschillende personen die bekend zijn met de deal. Persagentschappen konden het bericht niet onmiddellijk verifiëren. 

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araqchi, zal waarschijnlijk donderdag de Amerikaanse gezant Steve Witkoff ontmoeten. Dat heeft hij gezegd tijdens een interview met CBS News. De ontmoeting zal waarschijnlijk plaatsvinden in het Zwitserse Genève. Eerder kwamen er berichten dat een ontmoeting voor maart zou zijn. 

Volgens Araqchi is er nog steeds "een goede kans" op een diplomatieke oplossing met een "win-winsituatie" voor iedereen. "We zetten onze onderhandelingen voort en werken tegelijk aan de elementen van een akkoord en aan een eerste versie van de tekst", klinkt het.

De VS en Iran onderhandelen over een akkoord rond het Iraanse nucleaire programma. Trump wil dat Iran stopt met dat programma, maar daar verschillen ze in Iran van mening. De Amerikaanse president dreigt wel met een militaire actie als Iran niet akkoord gaat. "We hebben het recht om onszelf te verdedigen", reageerde Araqchi op die bedreigingen.

Iran en de Verenigde Staten plannen begin maart nieuwe gesprekken over het nucleaire programma, meldt een hoge Iraanse functionaris. "De onderhandelingen gaan door, en er is een kans op een voorlopig akkoord." De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi zei dat hij binnen enkele dagen verwachtte een conceptvoorstel klaar te hebben. 

De Amerikaanse president Donald Trump dreigt met militaire acties om Iran tot een akkoord te dwingen. Volgens de functionaris hebben beide landen verschillende ideeën over hoe en in welke mate de sancties moeten worden opgeheven. Iran zou de controle over zijn olie- en minerale bronnen niet willen opgeven.

Het land zou wel overwegen een deel van het verrijkte uranium te exporteren en de zuiverheid ervan te verlagen. In ruil daarvoor wil Iran dat het recht op "vreedzame nucleaire verrijking" wordt erkend. De Verenigde Staten willen voorkomen dat Iran kernwapens in handen krijgt.

In Iran is er voor het eerst in een maand opnieuw op grote schaal gedemonstreerd tegen het religieuze bewind. De protesten vonden plaats op verschillende universiteitscampussen in de hoofdstad Teheran, en in de steden Abdanan en Mashhad.

In Teheran kwamen demonstranten op straat met vlaggen van de verdreven sjah. Er werden slogans geroepen die opriepen tot de dood van de Iraanse leider Ali Khamenei. Op minstens één locatie kwam het tot schermutselingen met aanhangers van het regime. Of er slachtoffers zijn gevallen of arrestaties zijn verricht, is voorlopig onduidelijk.

Het gaat om de eerste grote, zichtbare protestacties in ruim een maand tijd. Bij eerdere protestgolven kwamen volgens diverse bronnen duizenden demonstranten om het leven. De acties van gisteren vielen samen met de start van het nieuwe academiejaar en lijken een eerbetoon aan de slachtoffers die in januari vielen.

De onrust komt op een moment dat de internationale spanningen rond Iran oplopen. De Verenigde Staten voeren de druk op vanwege het Iraanse atoomprogramma. President Trump verklaarde deze week dat Iran nog 10 tot 15 dagen de tijd heeft om een nieuw akkoord te sluiten. Hoewel sommige demonstranten hopen dat een Amerikaanse interventie het regime ten val zal brengen, is het onduidelijk of Washington bereid is zover te gaan.

Of het tussen de VS en Iran tot een oorlog of een akkoord komt, is "de hamvraag", volgens de Belgisch-Iraanse politicologe Elly Mansoury van de VUB. De spanning stijgt in Iran, nu Trump dreigt dat er binnen de 10 dagen een akkoord moet komen over het Iraanse nucleaire programma. "Het is op dit moment heel snel aan het evolueren en Trump lijkt op het gaspedaal te duwen", zegt ze in De Ochtend op Radio 1.

Mansoury gelooft er wel in dat Iran het niet tot een oorlog zal laten leiden. "Ze doen wel aan spierballengerol, door hier en daar al een militaire oefening te doen en enkele topmilitairen van Rusland uit te nodigen. Maar Iran weet heel goed dat het voor hen op de lange termijn echt wel desastreuze gevolgen kan hebben. Dus voor Iran moet er ook echt wel een deal komen."

Al is de vraag of een akkoord tussen de VS en Iran realistisch is op dit moment. "Hun voorstellen staan lijnrecht tegenover elkaar. De VS wil dat Iran zowel het nucleaire programma als het programma rond ballistische raketten en het bondgenootschap met Hamas, Hezbollah en de Houthi’s opgeeft. Iran blijft eigenlijk alleen maar terugkomen op dat eerste punt. Daarop loopt het telkens weer vast."

Terwijl de spanningen tussen de VS en Iran toenemen, houdt het Iraanse leger (jaarlijkse) militaire oefeningen met Rusland in de Golf van Oman en de Indische Oceaan. Volgens het Iraanse staatsagentschap IRNA zijn die bedoeld om de operationele samenwerking te versterken en militaire ervaring uit te wisselen.

Beelden die Iran later verspreidt, tonen hoe maritieme special forces van de Iraanse Revolutionaire Garde tijdens de oefening een schip enteren. Die eenheden zouden in het verleden al ingezet zijn om schepen in strategische internationale vaarroutes in beslag te nemen.

Iran gaf ook een raketwaarschuwing uit aan piloten in de regio, wat erop wijst dat het van plan was antischeepsraketten af te vuren tijdens de oefening.

Op dit moment zijn militaire oefeningen in de regio extra gevaarlijk, omdat ze een al moeilijke relatie met de VS volledig kunnen doen ontsporen.

De spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran lopen opnieuw op, maar volgens Donald Trump is diplomatie nog altijd mogelijk. Dat zegt de president tijdens de eerste ontmoeting van zijn Vredesraad. Hij spreekt van "goede gesprekken" met Teheran, al benadrukt hij dat die snel tot resultaat moeten leiden.

Trump zegt dat hij zich ongeveer 10 dagen geeft om te beslissen of een akkoord haalbaar is. "We moeten een betekenisvolle deal sluiten met Iran", aldus de president. "Binnen een tiental dagen weten we meer." Volgens hem is er "nog werk aan de winkel".

De Amerikaanse positie blijft duidelijk: "Iran mag geen kernwapen hebben." Tegelijkertijd verhoogt Trump de druk. Als er geen akkoord komt, waarschuwt hij dat "er slechte dingen zullen gebeuren". Toch klinkt er ook een oproep tot dialoog: "Dit is het moment voor Iran om samen met ons het pad naar vrede te kiezen."

Volgens professor internationale politiek Koert Debeuf is de grootste Amerikaanse machtsontplooiing in de regio van Iran in meer dan 20 jaar bedoeld om het Iraanse regime onder druk te zetten om een nucleaire deal te sluiten met de VS.

"Het Witte Huis wil zo snel mogelijk een deal rond nucleaire wapens met Iran rondkrijgen. De Iraniërs staan bekend als heel harde onderhandelaars. Aan de vorige nucleaire deal uit 2015 zijn 10 jaar onderhandelingen aan voorafgegaan. Die tijd heeft Trump nu niet", legt Debeuf uit in De Wereld Vandaag op Radio 1.

Tot een aanval van de VS op Iran zal het volgens Debeuf niet komen. "Iedereen had verwacht dat de VS een aantal weken geleden zou aanvallen om de Iraanse leider Khamenei af te zetten en de burgers die op straat kwamen te beschermen. Die protesten waren toen al min of meer voorbij. Uiteindelijk is die aanval er niet gekomen."

"Ik concludeer dat het doel van die machtsontplooiing in de Perzische Golf iets anders is. Ik sluit niet uit dat Trump nog altijd met de Nobelprijs voor de Vrede in het achterhoofd zo snel mogelijk een vredesakkoord wil afsluiten, zodat hij zich kan concentreren op een volgend conflict."

De Verenigde Staten bouwen hun militaire aanwezigheid in het Midden-Oosten sterk uit, met de grootste troepenverplaatsing sinds de invasie van Irak in 2003, als reactie op oplopende spanningen met Iran.

Twee Amerikaanse vliegdekschepen, waaronder de USS Gerald R. Ford, en meer dan 50 extra gevechtsvliegtuigen zijn naar de regio gestuurd; ook luchtverdedigingssystemen en tankvliegtuigen worden ingezet.

De VS willen Iran onder druk zetten om het nucleaire programma te stoppen; volgens Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt was er "een beetje vooruitgang" bij recente onderhandelingen, maar blijven er "op verschillende vlakken meningsverschillen".

De Belgische ambassadeur in Teheran is eerder deze week door het Iraanse regime op het matje geroepen. Dat schrijft Het Laatste Nieuws en wordt bevestigd door minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés).

De ambassadeur moet zich verantwoorden voor een toespraak van minister van Defensie Theo Francken (N-VA). Die sprak afgelopen zaterdag op een massamanifestatie in München tegen het Iraanse regime. Francken sprak er voor de 250.000 aanwezigen zijn steun uit voor de Iraniërs die proberen het regime omver te werpen.

Ook de Duitse ambassadeur moest zich deze week in Teheran verantwoorden voor de bijeenkomst in München. 

Sinds december komen Iraniërs op straat tegen het regime. Volgens ngo's zijn er al meer dan 50.000 mensen opgepakt en vielen bijna 7000 doden.

De Poolse premier Donald Tusk roept zijn landgenoten op om Iran "onmiddellijk te verlaten". "En ga onder geen enkel beding naar het land", klinkt het voorts.

Hij waarschuwt voor een gewapend conflict en dat evacuatie "binnen enkele uren" niet meer mogelijk zou zijn.

De Amerikaanse zender CNN schrijft dat het Amerikaanse leger zich voorbereidt om Iran aan te vallen, "mogelijk dit weekend al".

"Hoewel president Donald Trump nog geen definitief besluit heeft genomen", luidt het. Trump zou gisteren een update gekregen hebben van speciaal gezant Steve Witkoff en zijn schoonzoon Jared Kushner, die betrokken zijn bij indirecte gesprekken met Iran.

Karoline Leavitt, de woordvoerder van het Witte Huis, weigerde gisteren deadlines te geven.

De Verenigde Staten hebben hun militaire aanwezigheid in het Midden-Oosten verder uitgebreid, met onder meer 2 vliegdekschepen, torpedojagers en straaljagers.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, heeft de onrechtstreekse gesprekken tussen de VS en Iran onder bemiddeling van Oman "ernstig" en "constructief" genoemd.  

Volgens de minister zijn er nog wel onderwerpen "waar beide partijen aan moeten werken". Hij zegt dat er weliswaar overeenstemming is over de belangrijkste principes, maar dat "dat niet betekent dat er snel een akkoord zal worden bereikt."

"De weg naar een akkoord is begonnen, wij zijn daartoe bereid", zei Araghchi.

De olieprijzen zakken na een nieuwe onderhandelingsronde tussen de Verenigde Staten en Iran, onder meer over het omstreden Iraanse kernprogramma. 

Voor een vat West Texas Intermediate (WTI), de Amerikaanse referentie voor aardolie, zakte de prijs weer onder de 63 dollar. De Europese referentiesoort Brent uit de Noordzee koerste zowat 1 procent lager onder de 68 dollar per vat.

De laatste tijd was er al een 'risicopremie' geslopen in de olieprijzen als gevolg van de toegenomen spanningen tussen de VS en Iran. Daarnaast spelen onder andere nog verstoringen in de toeleveringsketens en andere geopolitieke risico's, waardoor de prijs van ruwe olie dit jaar al met bijna een tiende toenam. 

Iran zegt dat het delen van de strategische Straat van Hormuz enige tijd zal afsluiten "om veiligheidsredenen", tijdens militaire oefeningen. 

Volgens de Iraanse staatsmedia is de Revolutionaire Garde, het elitekorps van het regime, gisteren begonnen met militaire oefeningen in de zeestraat. Tijdens de oefeningen zijn raketten afgevuurd op doelen in zee.

De Straat van Hormuz is cruciaal voor de export van olie en gas. Naar schatting 20 procent van alle olietransportroutes lopen door de zee-engte.

In Genève, Zwitserland, is de tweede onderhandelingsronde tussen Iran en de Verenigde Staten, afgerond. De Amerikaanse en Iraanse delegaties hebben rond 13.45 uur de residentie van de ambassadeur van Oman verlaten.

Met bemiddelaar Oman waren de beide partijen opnieuw onrechtstreekse gesprekken opgestart, onder meer over het omstreden Iraanse kernprogramma. De VS willen voorkomen dat Teheran kernwapens in handen krijgen. 

De Iraanse regering zegt bereid te zijn haar nucleaire programma te beperken, maar eist in ruil daarvoor de opheffing van strenge economische sancties. Andere onderwerpen, zoals het raketprogramma of de steun aan militante groeperingen, heeft Teheran vooraf uitgesloten.

De delegatie uit Teheran werd geleid door minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi. De VS werden vertegenwoordigd door speciaal gezant Steve Witkoff en de schoonzoon van president Donald Trump, Jared Kushner.

Volgens de Iraanse hoogste leider, ayatollah Ali Khamenei, zal de Amerikaanse president Donald Trump er niet in slagen het islamitische regime omver te werpen, aldus staatsmedia.

Khamenei reageert daarmee op uitspraken van Trump, enkele dagen geleden. Hij zei toen dat een regimewisseling "het beste zou zijn dat kon gebeuren".

Khamenei voegde er ook nog aan toe dat zelfs het sterkste leger soms zo hard kan neergeslagen worden, dat het niet meer kan rechtkrabbelen.   

De gesprekken over het nucleaire programma van Iran zijn gestart. In Genève, in Zwitserland, gaan Iran en de VS daarover in gesprek. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi leidt de onderhandelingen. Hij heeft maandag een ontmoeting gehad met het nucleaire toezichtagentschap van de VN en zei dat hij hoopt een "eerlijk en rechtvaardig akkoord" te bereiken.

De recente dodelijke protesten in Iran staan niet op de agenda.

In Zwitserland staan opnieuw diplomatieke gesprekken gepland tussen de Verenigde Staten en Iran. Hoewel de Amerikaanse president Trump slechts "indirect" betrokken is, spreekt hij nu al van "zeer belangrijke onderhandelingen".

Ook Iran beseft dat er veel op het spel staat, ziet Damon Golriz, Iran-deskundige en geopolitiek analist bij het Haagsch Instituut GeopolitiekNu. "Het Iraanse regime voelt een existentiële dreiging. Dat zorgt voor een andere houding en een grotere politieke bereidheid dan voorheen."

Volgens Golriz neemt Teheran de waarschuwingen van Trump serieus. De Amerikaanse president dreigde eerder met "zware gevolgen" als er geen nieuw akkoord komt over het Iraanse kernprogramma. "Ik verwacht dat Iran toegevingen zal doen in het nucleaire dossier", zegt Golriz.

"Vermoedelijk zullen ze hun voorraad verrijkt uranium (de grondstof voor een kernwapen) het land uit sturen. Zo willen ze aantonen dat ze geen bom ontwikkelen."

Of die handreiking volstaat voor de VS en Israël, blijft afwachten. Toch is de omslag in Teheran opmerkelijk: "Ik heb nog nooit zoveel politieke wil gezien bij Iran om tegemoet te komen aan onderhandelingen met aartsvijanden Israël en de VS."

De reden voor die ommezwaai is de penibele situatie in eigen land. "Op 2 dagen tijd werden in Iran bijna 30.000 betogers gedood. Het regime is wankel: de economie kreunt onder de sancties en de bevolking keert zich tegen de machthebbers. Met een deal met Trump hoopt het regime de sancties te verlichten en de staatskas weer te spekken."

"Een deal met Iran binnen de maand moet mogelijk zijn." Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd tijdens een vragenmoment met enkele journalisten. "We moeten een deal hebben, anders zullen de gevolgen zeer, zeer traumatisch zijn."

Trump benadrukte ook dat hij zelf beslist wanneer de gesprekken met Iran zouden stoppen. "Ik zal zo lang als ik wil met hen praten", zei de Amerikaanse president.

De Amerikaanse president Donald Trump uit opnieuw dreigende taal richting Iran. "Als we geen akkoord bereiken, zullen we iets zeer hards moeten doen", heeft hij gezegd in een gesprek met de Israëlische zender Channel 12.

Trump zou ook overwegen om een tweede vliegdekschip naar de Golfregio te sturen. Eind vorige maand stuurde hij al een eerste vliegtuigschip, begeleid door militaire schepen.

De VS en Iran hebben afgelopen weekend onderhandeld over het Iraanse nucleaire programma.

De gesprekken vinden plaats onder druk van de VS. De Amerikanen dreigden er eerder al mee Iran binnen te vallen als het regime repressief blijft optreden tegen het protest van de bevolking.