LIVE Hilde Mertens: "Gouverneur stuurde dat vuur rond deze tijd omsingeld zou moeten zijn"

Rond deze tijd zou het vuur in de Hoge Venen omsingeld moeten zijn. "We kregen een half uur geleden een bericht van de gouverneur van Luik dat die enorme taak rond deze tijd afgewerkt zou moeten zijn", vertelt journaliste Hilde Mertens in het VRT NWS Journaal.

"Het was een gigantische klus met graafmachines en de brandweer van Duitsland die met spades in de grond greppels heeft gemaakt, zodat dat vuur er niet over kan en omsingeld wordt. Het is eigenlijk een stoplijn om het vuur tegen te houden."

Bij de brand in de Hoge Venen is de voorbije dagen tal van oude munitie uit de Tweede Wereldoorlog tot ontploffing gekomen. Al heeft dat op geen enkel moment de hulpdiensten in gevaar gebracht. Dat zeggen de diensten van de Luikse gouverneur. 

"Enkele sporadische ontploffingen konden worden gehoord door de mogelijke aanwezigheid van oude munitie in de grond", aldus de autoriteiten. Die zeggen dat de gebieden waar zulke munitie uit de Tweede Wereldoorlog ligt, geïdentificeerd zijn en in de plannen van de hulpdiensten vervat zitten. 

De vzw Emergency Response Alliance Belgium hekelt dat er niet zoals in andere landen meteen luchtsteun wordt meegestuurd bij natuurbranden. "De luchtsteun waarover heel veel te doen is, die wordt in het buitenland standaard meegestuurd", zegt Michael De Nijs, brandweerman en voorzitter van ERA-BE. "Hier moet dat via opschalingen gebeuren, een hele procedure."

"Die procedure gaat relatief snel, maar het vuur gaat nog sneller", benadrukt De Nijs. "Je moet het vuur direct aanpakken, bij de start van de brand. Want op het ogenblik dat wij de controle verliezen, is het heel moeilijk om de controle terug te winnen."

In het opvangcentrum in Malmedy worden dinsdagavond geen mensen meer opgevangen, zegt de burgemeester Jean-Paul Bastin. Sinds de evacuatie van het dorp Sourbrodt en de Bütgenbach-deelgemeenten Küchelscheid en Leykaul verbleef een 15-tal mensen in het centrum. 

"Dinsdag zijn de 4 inwoners van Weismes naar huis gegaan, de 2 inwoners van Bütgenbach zijn door het OCMW geherhuisvest en de laatste persoon is opgevangen door het OCMW van Malmedy", zegt de burgemeester.

De locatie zal echter nog niet onmiddellijk opnieuw als een sporthal worden gebruikt. "Het opvangcentrum blijft open zolang er inwoners van Bütgenbach zijn geëvacueerd", aldus de burgemeester. 

Is het mist, zijn het wolken of is het rook uit de Hoge Venen? De geur wijst naar brand, en daardoor blijven ook toeristen grotendeels weg. VRT NWS-journaliste Hilde Mertens nam poolshoogte in Monschau:

De burgemeester van Waimes verbiedt alle evenementen en bijeenkomsten op het grondgebied van de gemeente. Burgemeester Eugène Wansart doet dat om de veiligheid te waarborgen en de hulpdiensten alle ruimte te geven zich te focussen op de brand in de Hoge Venen.

"Om redenen van openbare veiligheid zijn alle manifestaties, georganiseerde activiteiten, bijeenkomsten, sportieve, culturele, feestelijke of recreatieve evenementen, evenals alle openbare bijeenkomsten die worden georganiseerd binnen het gebied van de Hoge Venen op het grondgebied van de gemeente Waimes verboden", zo staat in het besluit te lezen.

Provinciegouverneur Jos Lantmeeters wil samen met blusvliegtuigbedrijf Aquarius geschikte locaties zoeken waar de blusvliegtuigen kunnen oefenen en water scheppen. Daarvoor is een vrij wateroppervlak van 2 kilometer nodig.

Concrete locaties die in aanmerking komen zijn bijvoorbeeld het Schulensmeer in Lummen, een plas in Kinrooi en de Schelde. De gouverneur wil die locaties nu bundelen en voorleggen aan de bevoegde Vlaamse en federale ministers:

De brandgeur van de natuurbrand in de Hoge Venen is tot in Keulen te ruiken, zo'n 100 kilometer van de brandhaard. Vooral in de Duitse grensgemeenten is de brandgeur duidelijk merkbaar. "De rook zie je ook hangen tussen de nevelregen door", zegt VRT NWS-journalist Gianni Paelinck vanuit het Duitse Monschau.

"De brandgeur ruikt een beetje naar tuinafval dat in brand is gestoken", zo beschrijft Paelinck de geur. In Monschau wordt aan de inwoners nog altijd gevraagd om binnen te blijven en ramen en deuren gesloten te houden. 

Ook in de Duitse Eifel en in Wuppertal, zo'n 100 kilometer van de brand, ruik je de brandgeur. En in Keulen waarschuwde de brandweer vandaag voor grootschalige geurhinder. Uit Düsseldorf kwamen geïsoleerde berichten over een brandgeur. 

De afgelopen uren is de brand op de Hoge Venen weinig geëvolueerd, mede door de gunstigere weersomstandigheden. Ongeveer 3.000 hectare is in de vlammen opgegaan. Op het terrein zijn 500 hulpverleners nog actief. Dat zeggen de diensten van de gouverneur van de provincie Luik.  

Het gaat om brandweerlieden uit een 20-tal hulpverleningszones van over het hele land, personeel van Defensie, politie, de civiele bescherming en landbouwers die als vrijwilligers een handje toesteken.

Ook een 40-tal Duitse brandweerlieden bestrijdt mee het vuur op de oostelijke flank. Het is vooral die oostflank waarmee de brandweer moeite heeft, omdat het gebied daar moeilijk bereikbaar is.

In de Hoge Venen blijft de brandweer het veengebied nablussen. Ondergronds blijft de brand smeulen en kan die, ondanks de regenval, toch nog opflakkeren.

Het nablussen zal vermoedelijk nog weken duren. "Daar waar we niet blijven blussen, laait het weer op", klinkt het.

De 2 Limburgse brandweermannen die afgelopen nacht met rookintoxicatie in het ziekenhuis zijn opgenomen, hebben na controle het ziekenhuis mogen verlaten. Ze hadden te veel rook ingeademd tijdens de bluswerkzaamheden in de Hoge Venen.

De 2 keren nu terug naar Limburg, bevestigt Gretel Kerkhofs, communicatieverantwoordelijke van de hulpverleningszone Zuid-West Limburg. Omwille van de privacy geeft de brandweer geen verdere commentaar, maar "ze zijn oké", laat de woordvoerder weten.

Limburgse brandweerlui helpen sinds zaterdag mee aan de bluswerken van de enorme natuurbrand. 3 bosbrandwagens, 4 tankwagens en 3 commandovoertuigen uit de 3 Limburgse hulpverleningszones worden ingezet. Daar krijgen de brandweerlieden een gebied of een flank toegewezen.

Het werk van brandweerlui tijdens natuurbranden valt onmogelijk te onderschatten. In shifts van 8 uur of meer verzetten ze non-stop zware fysieke arbeid in extreme omstandigheden. Ze doen dat met gevaar voor eigen leven en gezondheid. Vooral het risico op rookintoxicatie is groot:

Het lijkt erop dat de brandblusvliegtuigen en -helikopters ook vanmiddag niet in actie zullen komen. De 2 Zweedse watervliegtuigen en helikopters blijven aan de grond. Er is wel een testvlucht uitgevoerd en "er zijn wel enkele waterdroppings uitgevoerd".

Maar de weersomstandigheden zijn te slecht. "Boven de Hoge Venen hangt er nog steeds een mistlaag en die blijft hangen doordat grond- en luchttemperatuur ongeveer gelijk zijn", zegt VRT NWS-journaliste Hilde Mertens vanaf het vliegveld van Spa.

Omdat er niet kan worden uitgevlogen, wordt er volop ingezet op het graven van een brandgang aan de oostelijke kant van de brand. 

Aan de oostflank van de brand zijn de hulpdiensten nu volop bezig met het aanleggen van een brandgang. Dat doen ze door met zware machines bomen te kappen en een laag van ongeveer 30 centimeter af te graven.

De brandweer wil een doorgang van 600 meter vrijmaken. Op die manier willen ze de brand aan de oostflank proberen in te dammen, daar is het namelijk onmogelijk om de brandende gebieden veilig te bereiken. 

De brandgang moet het terrein effenen voor brandweerlieden, brandslangen en zelfs kleine brandbestrijdingsvoertuigen. Door alle grassen en kruiden in de strook te verwijderen, wil de brandweer ook vermijden dat het vuur overslaat.

"Men vordert er meter voor meter, maar dit is zeer zwaar werk dat langzaam vordert", benadrukt Tony Hosmans, communicatieverantwoordelijke van de Luikse provinciegouverneur. "Op plaatsen waar de grond drassig is, is het nog ingewikkelder."

De Waalse minister van Landbouw Anne-Catherine Dalcq (MR) onderzoekt of er een vergoeding mogelijk is voor landbouwers die hun hulp hebben aangeboden bij de bestrijding van de brand in de Hoge Venen.

"We bestuderen momenteel zowel de inhoud als de vorm, en wat er wettelijk mogelijk is", zo verklaarde het kabinet. Ter vergelijking: in Frankrijk maakten de departementen Seine-et-Marne en Essonne al 87.500 euro vrij voor boeren die de brandweer bijgestaan hebben tijdens de branden in het bos van Fontainebleau.

De afgelopen dagen klinkt de vraag naar schadevergoedingen voor landbouwers steeds groter. Zij stelden spontaan hun machines (tractoren, vrachtwagens, maar ook tankwagens) ter beschikking.

De gemeente Waimes heeft het deel van het Waalse tragewegennet RAVeL tussen Weywertz en Sourbrodt afgesloten door de brand.

"Door het brandgevaar en om de openbare veiligheid te garanderen, is het verkeer voor voetgangers, fietsers en andere niet-gemotoriseerde gebruikers verboden op het traject tussen Sourbrodt en Weywertz", staat in het besluit van de burgemeester.

De gemeente vroeg eerder al aan de bevolking om zich niet onnodig te verplaatsen en de verplaatsingsverboden te respecteren. Zo blijven de wegen en toegangswegen vrij voor de hulpdiensten en interventieteams.

Het boekingsplatform Ardennes-étape laat vakantiegangers nog niet terugkeren naar vakantiewoningen in Sourbrodt (Waimes). Dat zegt de CEO van het platform aan Belga. Alle mensen in Sourbrodt moesten zaterdag evacueren, maar sinds maandagavond mogen ze weer naar huis terugkeren. 

Dat laat het boekingsplatform voor vakantiegangers dus nog niet toe. Het platform neemt voorlopig ook geen nieuwe boekingen aan in de regio. Maandag kwamen ongeveer 350 nieuwe vakantiegangers aan in de regio. Slechts enkele vakantiegangers annuleerden hun verblijf, anderen kregen een alternatieve locatie aangeboden.

In totaal werden zaterdag ongeveer 50 vakantiehuizen, waarin zo'n 200 tot 300 mensen verbleven, op bevel van de autoriteiten ontruimd in Waimes en Bütgenbach. Het boekingsplatform beheert ongeveer 200 vakantiehuizen in de getroffen regio. 

Vorig jaar telde de Hoge Venen in augustus bijna 140.000 overnachtingen, ofwel bijna 10 procent van de overnachtingen die die maand in Wallonië werden geregistreerd.

Door de weersomstandigheden in de Hoge Venen zijn de blushelikopters en vliegtuigen vanmorgen aan de grond gebleven. Het lage wolkendek zorgt voor een slecht zicht, maar door opklaringen zou de situatie snel kunnen veranderen.

KMO's die nadeel ondervinden van de brand op de Hoge Venen, kunnen een beroep doen op het overbruggingsrecht. Dat schrijft persbureau Belga op basis van een mededeling van het kabinet van minister van Zelfstandigen Eléonore Simonet (MR).

Het overbruggingsrecht is een vorm van sociale bescherming voor zelfstandigen die hun zaak moeten sluiten of hun activiteit zien slinken als gevolg van bijvoorbeeld ernstige economische problemen of een natuurramp.

Het mechanisme bood bijvoorbeeld een reddingsboei tijdens de coronacrisis. Het zorgt voor het behoud van bepaalde sociale rechten zonder dat je sociale rechten moet betalen, en dat gedurende maximaal 4 kwartalen.

Het RSVZ – de instelling die de sociale zekerheid van de zelfstandigen beheert – zal een rondzendbrief publiceren. De brief voorziet ook in faciliteiten voor de betaling van sociale bijdragen voor economische spelers die getroffen zijn, aldus nog het kabinet. 

De gemeente Waimes vraagt de inwoners van het dorp Sourbrodt om hun verplaatsingen te beperken vanwege de brand in de Hoge Venen. Ze werden zaterdag geëvacueerd, maar konden gisteravond weer naar huis terugkeren. 

"De inwoners worden gevraagd hun verplaatsingen binnen het gebied tot het strikt noodzakelijke te beperken en zich bijzonder waakzaam en verantwoordelijk te gedragen", aldus de gemeente.

"Ondanks de terugkeer van de geëvacueerden naar huis blijven de operaties van de verschillende hulp-, veiligheids- en interventiediensten prioriteit hebben en moeten die onder de best mogelijke omstandigheden kunnen worden uitgevoerd."

De gemeente herinnert er ook aan dat het absoluut noodzakelijk is de instructies van de autoriteiten en de diensten ter plaatse strikt op te volgen en alert te blijven voor officiële mededelingen over de situatie ter plaatse.

De Kamercommissie Binnenlandse Zaken komt donderdag om 14 uur samen over de natuurbrand in de Hoge Venen. Dat heeft de redactie van VRT NWS vernomen. Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) zal er vragen beantwoorden van de parlementsleden.

De commissie komt vervroegd bijeen op vraag van oppositiepartijen Anders en PVDA. Het federaal parlement is nog in zomerreces, maar het is niet uitzonderlijk dat er toch commissies worden samengeroepen voor dringende zaken. 

Volgens Arthur Orlians (Anders) moet minister Quintin "op tal van vragen" antwoord geven in het parlement, schrijft Belga. Hij wil bijvoorbeeld nagaan hoe ons land zich voorbereidt op mogelijke nieuwe natuurbranden.

PVDA-fractieleidster Sofie Merckx wil onder meer weten waarom er geen federale fase van crisisbeheer werd afgekondigd, en wat de gevolgen waren van de besparingen op de Civiele Bescherming.

De natuurbrand in de Hoge Venen confronteert ons hard met de gevolgen van de klimaatverandering voor onze veiligheid. Dat zegt milieuorganisatie WWF in een persbericht. "Nog maar eens wordt aangetoond met wat voor extreme droogte de natuur in ons land te kampen heeft."

"Het is daarom absoluut noodzakelijk om de natuur te helpen en te vernatten via onder andere poelen en moerassen die voor verkoeling zorgen. Waterrijke gebieden kunnen bovendien ook gebruikt worden om branden te bestrijden."

De ruim 3.000 hectare natuur die verwoest is door de brand in de Hoge Venen zal volgens WWF op zijn minst decennia nodig hebben om zich te herstellen. "Wat in rook opgaat, is ook ons natuurlijk erfgoed", zegt Laurence Drèze van WWF-België. "De Hoge Venen herbergen een zeldzame natuur, rijk aan een unieke biodiversiteit. Elke hectare telt."

Het herstel van gedegradeerde natuur moet in ons land een prioriteit zijn, besluit de milieuorganisatie. "Tegen 1 september moet België zijn plan voor natuurherstel indienen (bij de Europese Commissie, red.)", zegt Drèze. "Het is een van de belangrijkste instrumenten waarover onze beleidsmakers beschikken en die kans moeten ze ten volle benutten."

VRT NWS-reporter Bram Vandeputte staat op de vuurlinie in het oosten van de Hoge Venen. Hij ziet vanop de eerste rij hoe de brandweer met man en macht probeert om de brand onder controle te krijgen.

Alle hulpdiensten in de omgeving moeten een mondmasker dragen tegen de schadelijke rook. Vandeputte heeft ook een rode tas aan zijn heup hangen met daarin een noodmasker met zuurstof voor 15 minuten.

De regen is welkom, maar het is een druppel op een hete plaat. Dat zegt Niels Bouwens, van Netwerk Brandweer, de koepelorganisatie van de Vlaamse brandweerzones. 

"Het veengebied bestaat uit kurkdroog mos. Het regenwater loopt daarover, maar waar het onderaan smeult, komt het niet. Het zou al wekenlang moeten regenen om het veengebied weer mosachtig en waterhoudend te maken."

"Als het straks stopt met regenen, dan flakkert het vuur gewoon weer op."

De enige blusvliegtuigen die in België stonden, zullen niet langer gestald worden op het vliegveld van Zwartberg. Het huurcontract voor de opslagplaats is opgezegd en de vliegtuigen verhuizen naar het buitenland voor onderhoud en bewaring.

"Maar België kan wel nog altijd een beroep doen op onze vliegtuigen, ook voor opleidingen van piloten", benadrukt Wieger Ketellapper, CEO van het bedrijf Aquarius Aerial Firefighting.

Hoewel sommige brandweerkorpsen in Vlaanderen heel goed voorbereid zijn op natuurbranden, is België niet bekend met branden van de omvang in de Hoge Venen. 

"Ik denk dat we de situatie over het algemeen wel goed aanpakken", zegt Michael De Nijs, brandweerman en voorzitter van de vzw Emergency Response Alliance Belgium. "We kunnen ons ook niet van vandaag op morgen aanpassen. Dit is een nieuwe realiteit en daarvoor zijn investeringen nodig. Andere, lichtere kledij en andere voertuigen", vertelt hij in De Ochtend op Radio 1.  

Zelf hielp De Nijs met de vzw al verschillende branden in Portugal te blussen. "Portugal is niet per se beter voorbereid, maar er alleszins wel beter mee bekend", legt hij uit. 

"Bij elke melding van natuurbrand stuurt elke omliggende brandweerpost 1 bosbrandtruck uit en 1 tankwagen. Een blushelikopter met bemanning stijgt meteen op. Die verkent de brandende omgeving en zet 4 mensen aan de grond die de operatie van daaruit aansturen." 

Wat opvalt, is dat de helikopter dan meteen uitvliegt om water te halen en een dropping uit te voeren vanuit de lucht. "Concreet zijn er dan doorgaans al waterdroppings gebeurd, voordat de grondploegen ter plaatse zijn. Zo win je enorm veel tijd en is de brand in 90 procent van de gevallen al onder controle voordat hij kan escaleren."

Voor de inwoners van Küchelscheid en Leykaul (gemeente Bütgenbach) is een terugkeer naar huis momenteel nog niet mogelijk. Dat meldt de gouverneur van de provincie Luik in het meest recente persbericht. 

De evacuatie blijft uit veiligheidsoverwegingen van kracht. 

De blusvliegtuigen en -helikopters die ingezet worden om het vuur in de Hoge Venen te bestrijden, kunnen zoals gevreesd voorlopig niet opstijgen door de weersomstandigheden. Volgens de diensten van de provinciegouverneur van Luik wordt de luchtcapaciteit opnieuw ingezet zodra dat veilig kan.

De luchtmiddelen zijn vooral efficiënt in zones die moeilijk bereikbaar zijn voor brandweerwagens, maar kunnen nu dus niet opstijgen door de wind en regen. Ook gisteren konden ze pas rond 16 uur de lucht in gaan door diezelfde weeromstandigheden. 

De meren van Eupen, Gileppe, Robertville en Bütgenbach zijn nog altijd afgesloten voor het publiek, omdat ze dienen als bevoorradingspunten voor tankwagens en blustoestellen. De gouverneur van Luik vraagt de bevolking om alle verboden na te leven en de Hoge Venen te vermijden. 

VRT NWS-journalist Bram Vandeputte is momenteel in de Hoge Venen om mee te lopen met de brandweer. Hij ziet welke tol de bluswerken eisen van de brandweerlui.

"Ze werken hier 8 uur aan een stuk. Ze beginnen om middernacht en gaan tot 8 uur 's ochtends door. Sommigen zijn te moe om na hun shift nog iets te zeggen. Je ziet de roetdeeltjes in hun gezicht hangen en ziet hoe ze tot op het bot vermoeid zijn." 

Het moeilijk begaanbare terrein maakt het er niet makkelijker op, merkt Vandeputte ook zelf. "Hier wordt hard gewerkt, maar mensen raken ook gewond. Ze slaan hun voeten om en lopen verwondingen op." 

En de opflakkeringen van vannacht zijn toch wel een domper op hun harde werk. "Ze werken hard om die oostelijke linie onder controle te krijgen, want die is op dit moment zeer instabiel. Het regent hier nu wel, maar die neerslag is echt niet voldoende om de zwartgeblakerde grond te blussen." 

Brandweerman Michael schrikt er niet van dat 2 Vlaamse brandweermannen met rookintoxicatie in het ziekenhuis beland zijn. Hij is voorzitter van de vzw Emergency Response Alliance Belgium, die regelmatig ter hulp schiet bij bosbranden in Portugal. 

"Het is een logisch gevolg van het feit dat ze zonder perslucht moeten opereren", legt hij uit in De Ochtend op Radio 1. "Het is simpelweg te zwaar en bijna compleet onmogelijk om die flessen mee te dragen." 

Al is hij zelf niet aanwezig in de Hoge Venen momenteel: "Ik weet dus niet exact wat er gebeurd is, maar de omstandigheden zijn fysiek sowieso bijzonder zwaar. 's Nachts is er ook geen mogelijkheid tot luchtsteun. Dan valt alles terug op de schouders van de ploegen ter plaatse." 

Hoewel het allemaal beter kan, benadrukt het federaal crisiscentrum voor risicoanalyse van klimaatverandering CERAC ook dat we in België wel al wat maatregelen genomen hebben. Dat zegt directeur Luc Bas in De Ochtend op Radio 1. 

• Er is een informeel netwerk van experten rond natuurbranden opgericht. Zij modelleren de natuurbranden en proberen ze beter te begrijpen. Ze schatten risico's en gevaren in. 

• Dankzij een groot modelleringstraject kunnen we beter begrijpen waar de brandstof voor die natuurbranden zit, welke gebieden het meest ontvlambaar zijn, waar infrastructuur om te blussen in de buurt is en waar mensen het meest gevaar lopen. 

• Aan de PXL-hogeschool in Hasselt kan je een opleiding volgen tot 'adviseur natuurbrandbeheersing'. 

• Het Agentschap Natuur en Bos zet volgens Bas meer in op betere en vroegere detectiesystemen. Ze passen ook hun natuurbeheer aan de risico's aan. "Ze mengen bijvoorbeeld naaldbossen opnieuw met loofbossen, zodat die ook weerbaarder worden", aldus Bas. 

Ons land holt wat achter de feiten aan als het gaat om natuurbranden. Dat zegt de directeur van CERAC, het centrum voor risicoanalyse van klimaatverandering. Vorig jaar publiceerde het centrum al een rapport met aanbevelingen over zulke scenario's. 

Dat werd toen vooral bij het publiek weggezet als paniekzaaierij. En hoewel er toen wel heel wat gebeurd is, merkt directeur van het centrum Luc Bas op dat het allemaal wat meer mag zijn. Dat zegt hij in De Ochtend op Radio 1. 

"We hebben veel meer kennis en veel meer coördinatie nodig in België. Er worden mondjesmaat zaken aangepast, maar preventie staat niet hoog genoeg op de politieke agenda. Vlaanderen doet zijn ding, Wallonië doet zijn ding, maar op dit ogenblik is het toch een kwestie van nationale veiligheid aan het worden."

Daarvoor zijn uiteraard meer middelen nodig. Al vraagt Bas zich wel af wat je met die middelen gaat doen als je niet preventief werkt. "Hoeveel meer blushelikopters heb je nodig als we onze logica niet aanpassen?" 

Bas ziet dat we in België nog te zeer redeneren vanuit een defensielogica rond klimaat, weerbaarheid en klimaatadaptatie. "Als we die logica volgen, moeten we inderdaad investeren in verdedigingsmechanismen. Maar het is vooral preventie die ervoor zal zorgen dat het beheersbaar blijft."

Volgens de openbare omroep van Duitstalig België BRF zouden 2 brandweermannen tijdens het blussen vannacht een rookintoxicatie hebben opgelopen. 

Ze zouden te veel rook hebben ingeademd en zijn daardoor in het ziekenhuis beland, waar ze behandeld worden. Hun toestand is stabiel, meldt BRF nog.

Volgens de RTBF zouden de lui aan het werk zijn geweest op het noordelijke front van de brand. Dat is de zone die bijzonder moeilijk toegankelijk is.  

Net omdat gevreesd wordt voor een uitbreiding van het vuur richting Duitsland, komt de Duitse brandweer ter hulp in de Hoge Venen. 

Zo'n 60 brandweerlui zouden komen helpen om het terrein af te graven, zodat de brand omcirkeld kan worden met een kuil. 

De noordoostelijke zone van de brandhaard blijft het gevaarlijkste punt volgens de brandweer. 

De hulpdiensten hoopten er gisteren verder te geraken met blusvliegtuigen en -helikopters, maar dat viel tegen, zegt ook woordvoerder Waalse overheid Nicolas Yernaux. "Door de weersomstandigheden konden die pas rond 16 uur opstijgen."

"Vandaag dreigt niet beter te worden. Het luchtsupport staat klaar, maar het weer zal niet in het voordeel van de brandweer spelen. De wind komt uit het westen en waait dus richting Duitsland." 

Daardoor is het risico op een verdere uitbreiding van het vuur richting Duitsland groot. "De brandweerlui zullen op het terrein grond afgraven om dat te vermijden. Later vandaag hopen we het luchtsupport te kunnen laten opstijgen", zegt Yernaux. 

De brand is nog in alle zones actief en dus niet onder controle, maar de brandweer beheerst ze wel.

Het is druk bij de commandopost nabij de Hoge Venen vanochtend. Zo meteen worden de nachtploegen van de hulpdiensten afgewisseld door de dagploeg. Zij zullen de brandhaard voor de vijfde dag op rij blussen. 

Het KMI voorspelt voor de komende dagen grijs en druilerig weer. Ook de Hoge Venen mogen neerslag verwachten en dat is zeer welkom om de natuurbrand in het gebied mee onder controle te krijgen. 

Vandaag krijgen we in heel het land perioden van regen of motregen, die in de namiddag evolueren naar droger weer met enkele buitjes. De maxima liggen tussen 17 graden in de Hoge Venen en 23 graden in het centrum van het land. 

Ook morgen blijft het regenachtig. Tegen de avond aan volgt meer intensere regen. 

Er zijn heel wat mensen die verkiezen om voorlopig bij vrienden te blijven of in het opvangcentrum in Malmédy. Dat stelt verslaggever Bram Vandeputte vast.

Een Vlaamse vrouw die Vandeputte eerder op de avond sprak, zei hem dat ze het nog niet veilig genoeg vond om al naar haar woning terug te keren.

Vandeputte merkt op dat inwoners van Butgenbach nog altijd uit hun huizen moeten blijven en ze weten niet wanneer ze wel kunnen terugkeren. 

De situatie op de Hoge Venen is immers nog altijd heel instabiel, weet Vandeputte. “Soms zijn er nog opflakkeringen.” Het gevaar is dus nog zeker niet geweken.

De brand in de Hoge Venen is nog niet bedwongen, maar de geëvacueerde inwoners van het dorp Sourbrodt, aan de rand van de Hoge Venen, zijn vanavond wel naar hun huizen mogen terugkeren. 

De omstandigheden zijn volgens de bevoegde autoriteiten veilig genoeg om dat te doen. Zowat 500 mensen moesten zaterdagmiddag verplicht weg omdat het vuur gevaarlijk dicht dreigde te komen.

De luchtkwaliteit in Malmedy is aanzienlijk verbeterd. Daardoor kan het gemeentelijk kinderdagverblijf er morgen opnieuw de deuren openen. Dat meldt het gemeentebestuur. 

De brand in de Hoge Venen verspreidde zich maandag niet verder. Daardoor verbeterde de luchtkwaliteit en door deze gunstige omstandigheden kan het gemeentelijk kinderdagverblijf dinsdag heropenen. Ook enkele voetbalkampen en andere activiteiten kunnen doorgaan.

België krijgt hulp uit verschillende Europese landen om de grote natuurbrand op de Hoge Venen te blussen. Naast de helikopters van de federale politie krijgt België ook hulp van Duitse, Noorse en Nederlandse helikopters. Ook worden er Zweedse blusvliegtuigen ingezet.

Maar zal dat allemaal betalen? Hadja Lahbib, eurocommissaris voor Crisisbeheer, legde zonet op de Franstalige zender RTL uit dat België hiervoor een beroep doet op het Europese Mechanisme voor Civiele Bescherming van de Europese Unie.

De Waalse politica zegt dat de inzet van de 2 Zweedse blusvliegtuigen volledig op het conto van Europa komt. Wat betreft de middelen die Nederland ter beschikking stelt, betaalt de EU “ongeveer 75 procent”, aldus Lahbib. En afhankelijk van de omstandigheden kan dat volgens haar nog oplopen. 

In het dorpje Ovifat, onderdeel van de gemeente Weismes die aan de rand van de Hoge Venen ligt, is de situatie verbeterd. Dat zegt journalist Bram Vandeputte in het VRT NWS Journaal. Door de regen van deze ochtend en de windrichting is de luchtkwaliteit vandaag verbeterd.

"Gisteren was het hier moeilijk om te ademen door de grote rookpluim waar veel roetdeeltjes in zaten. Die indringende rookgeur is nu weg. Mensen kunnen letterlijk opgelucht ademhalen. Al ruik je de brand nog wel." 

De getroffen regio is zowel in de winter als in de zomer een toeristische trekpleister. "Ze leven hier van toerisme. Veel mensen komen genieten van de prachtige natuur die nu vernietigd is. De toeristische sector krijgt klappen."

De Koninklijke Belgische Brandweer Federatie vraagt meer financiële middelen om grote branden zoals die in de Hoge Venen te bestrijden. Zo moeten er meer professionele brandweerlieden worden aangenomen en zouden helpende boeren een vergoeding moeten krijgen. Ook pleit de voorzitter voor een volwaardige Europese vloot van blusvliegtuigen.

Op sommige plaatsen is de brand ingeperkt, maar elders flakkert die constant opnieuw op.. Dat zegt journaliste Ann De Bie in Sourbrodt, waar de wind opnieuw opsteekt. "We kunnen dus niet zeggen dat de brand onder controle is. Hulpdiensten blijven massaal aanwezig. Ze zijn hier zoals de voorbije dagen met 500 manschappen", zegt ze in het VRT NWS Journaal.

Het bestrijden van de brand is ook een complex gegeven. "In Monschau is een Belgische brandweerwagen betrokken geraakt bij een ongeval. Zware voertuigen kunnen er niet meer langs en de Duitse brandweer moet nu vanop die plaats te voet verdergaan."

Er zijn ook 2 Duitse, 2 Noorse en een Nederlandse helikopter ingezet. "Maar die hebben niet de hele dag kunnen vliegen, omdat het wolkendek veel te laag hing. Het is dus niet eenvoudig en een complexe brand, die nog lang niet onder controle zal zijn."

Inwoners van Sourbrodt werden via de gemeente, BE-alert en huisbezoeken van de politie aangespoord om te evacueren. Maar daar hebben Miryam Smets en haar man niet op gewacht. "We zagen een rookpluim opstijgen en de vlammen evolueerden zo snel dat we zelf besloten hebben om te vertrekken", vertelt ze tegen VRT NWS. "We konden door de rook moeilijk ademen."

Na een tussenstop op een camping in Sankt Vith trokken ze uiteindelijk naar het crisis- en opvangcentrum in Malmedy. "In het begin waren we hier met 30 tot 40 personen. Maar inwoners van Malmedy zijn hier slaapplaatsen komen aanbieden, dus mensen met kinderen en huisdieren zijn hier dan vertrokken."

Toch blijft Miryam liever in het opvangcentrum. "Het is hier comfortabel en we hebben alles wat we willen: psychologische hulp, medische hulp, een dierenarts voor de hond. Je moet het maar vragen en ze helpen u. Er is hier een leger aan vrijwilligers van het Rode Kruis en we krijgen veel steun. We voelen ons in de watten gelegd. Mensen komen zelfs eten en kleren brengen."

Vanuit Malmedy krijgen ze ook informatie uit de eerste lijn. Ze krijgen er ook te horen dat terugkeren naar huis nog niet voor direct is. "Daar is voorlopig nog geen sprake van. Er is te weinig regen gevallen en die regen veroorzaakt ook grote rookpluimen die slecht zijn voor de gezondheid. En door de wind kan de brand snel keren. We weten wel dat er geen enkele woning is afgebrand en de politie er vaak patrouilleert."

Een vrachtwagen van de Belgische brandweer is betrokken geraakt bij een ongeval in het Duitse Monschau, nabij de Belgische grens. Dat meldt de Duitstalige openbare omroep BRF .

Het ongeval gebeurde tijdens een tussenkomst in het kader van de zware veenbrand die er al sinds vrijdag woedt. Het voertuig verhindert de doorgang van andere zware voertuigen en maakt dat de Duitse brandweer te voet verder moet. 

Zestig brandweermannen uit de Duitse gemeente Monschau, vlak bij de Belgische grens, helpen de natuurbrand in de Hoge Venen bestrijden. 1 van hen is met een vermoedelijk hartinfarct naar het ziekenhuis gevoerd. De brand had zich tot op ongeveer 300 meter van de Duitse grens verspreid, maar rukt sinds maandagochtend niet langer op.

Voor dinsdag worden sterke winden voorspeld, met af en toe rukwinden, zegt Krüger. Dat is een "geheel nieuwe situatie" waarop de brandweer zich nu voorbereidt. De ongeveer 30 bewoners die zondag uit Monschau werden geëvacueerd, kunnen nog niet naar hun woningen terugkeren, zei burgemeester Carmen Krämer op een persconferentie, omdat de toestand "ongewijzigd" is.

Er wordt alles aan gedaan om te zorgen dat niemand in gevaar komt, aldus nog Krämer. Het Duitse lager stuurde maandag ook al 2 blushelikopters van het type NH-90. 

De brand in de Hoge Venen is een enorme ramp, maar voorlopig is het niet de grootste die er ooit geweest is in het natuurgebied. Daarvoor moeten we terug naar 1911. Toen brandde het 2 maanden lang en werd bijna 4.000 hectare natuurgebied verwoest.

De Federale Politie heeft zonet indrukwekkende beelden gedeeld van de strijd tegen de brand in de Hoge Venen.

De federale politie van Luik heeft een overzicht gegeven van de politie-inzet voor de natuurbrand die sinds vrijdag al 3.000 hectare natuur heeft verwoest. 

• Sinds vrijdag zijn er al meer dan 300 federale en lokale politieagenten ingezet.

• 95 federale agenten en 25 lokale agenten per dag.

• 2 droneteams die brandweer vanuit de lucht ondersteunen.

• 2 blushelikopters die vanuit de lucht het vuur mee bestrijden.

• Al meer dan 420 'bambi buckets' (waterzakken) gelost van telkens 700 liter water.

Er worden ook sproeiwagens ingezet die tot 9.000 liter water kunnen opslaan. Die wagens moeten de brand inperken door de perimeter nat te houden en werken samen met landbouwers om vele brandweerwagens te voorzien van water. 

De Kamercommissie Binnenlandse Zaken komt vervroegd samen. Kamervoorzitter Peter De Roover (N-VA) reageerde positief op de vraag van oppositiepartijen Anders en PVDA om de commissie vervroegd samen te brengen.

"Er zijn tal van vragen waarop minister (van Binnenlandse Zaken, red.) Quintin antwoord moet geven in het parlement", zegt Anders-Kamerlid Arthur Orlians. "Als deze zomer ons iets heeft geleerd, is het dat het weliswaar de eerste natuurbrand van dergelijke omvang in ons land is, maar waarschijnlijk helaas niet de laatste. Ons land moet zich daarop voorbereiden. Het is voor mijn fractie evident dat we daar in de komende dagen met de minister over kunnen spreken in het parlement."

Ook PVDA-fractieleidster Sofie Merckx vraagt de dringende samenkomst van de Kamercommissie Binnenlandse Zaken over de brand. "We willen begrijpen waarom er geen federale fase van het crisisbeheer werd afgekondigd en welke gevolgen de besparingen van de afgelopen jaren bij de Civiele Bescherming en de hulpdiensten hebben", zegt zij.

Wanneer die vergadering kan plaatsvinden, is nog niet duidelijk, want het federaal parlement is nog in zomerreces.

Tijdens zijn bezoek aan het rampgebied in de Hoge Venen sprak koning Filip zijn bewondering uit voor het werk van de hulpdiensten. "De brandweermannen doen fantastisch werk", aldus de vorst. 

"Ze zijn heel toegewijd. Er is ook een goede samenwerking en een optimale solidariteit tussen de verschillende landen."

Eerder zei de koning al dat het verschrikkelijk is dat de grootste natuurbrand in de Belgische geschiedenis zoveel schade aanricht. "Het is triest voor de Hoge Venen", zegt hij nu tijdens zijn bezoek.

"Het is een parel van ons land. Ik hoop op het beste en dat het gebied zich zal herstellen. We leven ook mee met de mensen die van deze parel houden."

Dit was echt indrukwekkend. Ik werk al 16 jaar bij de brandweer en dit heb ik nog nooit meegemaakt in mijn carrière. Dat zegt brandweerman Kristof Geens van Brandweer Zone Kempen tegen VRT NWS in Antwerpen.

"Vanuit Antwerpse brandweerzones worden 2 pelotons gestuurd om te gaan helpen. Een peloton bestaat uit 3 bosbrandwagens, een tankwagen en een commandowagen. Het materiaal blijft staan, maar de manschappen worden om de 8 uur afgelost."

Die aflossingen zijn meer dan welkom. "Om 5 uur 's ochtends vertrokken we gisteren in de Kempen om na een lange rit onze collega's af te lossen. Die brand blussen en tegenhouden is bijna onbegonnen werk. Je werkt de hele dag tegen de vlammen en je moet op moeilijk terrein met brandslangen sleuren. Soms moet je alles achterlaten, omdat het te gevaarlijk wordt. Dat is heel vermoeiend."

Een brandweerman van de vrijwillige brandweer Eschweiler is naar het ziekenhuis overgebracht na vermoedelijk een hartinfarct. Dat meldt Philipp Krüger, de commandant van de brandweer van Monschau-Kalterherberg.

"Zulke interventies zijn zeer belastend. Het blussen is zeer slopend en zwaar", zei hij op een persconferentie in Monschau, in Duitsland. In Monschau en Kalterherberg, vlak over de grens tussen Duitsland en België, is er momenteel veel rook. 

Vooral in het noordoosten blijft de brand moeilijk onder controle te krijgen door de ontoegankelijkheid van het gebied. Dat zegt Nicolas Yernaux, woordvoerder van de Waalse Overheidsdienst (SPW). 

Zondagnacht heeft het vuur zich niet veel verder verspreid. De balans blijft voorlopig op 3.000 hectare die in vlammen zijn opgegaan. Op veel plaatsen laait het vuur wel weer op. 

Vooral richting Monschau, in het noordoosten van het natuurgebied, is het lastig om de brand te bestrijden, omdat het veengebied er moeilijk toegankelijk is. Via het terrein raakt de brandweer niet ter plaatse. Bestrijding van de vlammen via de lucht blijft dan ook essentieel. 

Na zijn bezoek aan het provinciaal crisiscentrum in Vottem is koning Filip naar het coördinatiecentrum in Sourbrodt afgezakt.

In Vottem bedankte hij iedereen die zich inzet om de bosbrand te bestrijden. "Ik hoop dat we binnenkort deze bladzijde kunnen omslaan, de schade kunnen opmeten en conclusies kunnen trekken. Ik ben erg geraakt door wat er gebeurt. Dit is de grootste brand die ons land ooit heeft gekend. Bedankt voor al het werk dat jullie doen."

In Sourbrodt zal hij ook verschillende brandweerlieden spreken om een beeld te krijgen van de schade die de brand heeft veroorzaakt. Daar krijgt hij de vraag of hij blij is met de steun van de buurlanden. "Ik ben heel blij met de solidariteit. Bedankt daarvoor", klinkt het.

In België zijn dit jaar al 234 natuurbranden geregistreerd. Dat is ruim een verdubbeling tegenover heel 2025, en dan is de recente grote brand in de Hoge Venen nog niet eens meegeteld. Bovendien beperken de branden zich niet langer tot het voorjaar en krijgt Wallonië het zwaarder te verduren dan andere jaren, besluiten onderzoekers van de UGent.

Meerdere wegen in en rond de Hoge Venen blijven vandaag afgesloten door de natuurbrand. Dat meldt de gouverneur van Luik. Het gaat om de N68, de N676 en de N672. Ook de weg richting La Gileppe is afgesloten. De N669 en de N647 tussen Bütgenbach en Eupen zijn eveneens afgesloten. 

De burgemeester van Baelen, Nathalie Thönnissen, verbiedt intussen de toegang tot het staatsbos Hertogenwoud in Membach. Het Hertogenwoud strekt zich uit over meer dan 12.000 hectare, waarvan 415 hectare op het grondgebied van Jalhay ligt en 414 hectare op dat van de gemeente Limbourg.  

"Hoewel het Hertogenwoud nauw verbonden is met de Hoge Venen, komt dat niet alleen doordat het bos de natuurreservaten van de Hoge Venen grotendeels omzoomt en eraan grenst. Het heeft er vooral mee te maken dat het aanplanten van naaldbomen destijds gebeurde ten koste van de moeraslanden die vroeger het hele plateau bedekten", verduidelijkt de gemeente op haar website. 

Oppositiepartij Groen wil dat klimaatweerbaarheid een vaste plaats krijgt in het Belgische veiligheidsbeleid om beter voorbereid te zijn op natuurrampen. "Wie vandaag alles geeft op het terrein, moet ook op de overheid kunnen rekenen. Op voldoende materieel, op de juiste expertise en op plannen die klaarliggen voordat een crisis als deze uitbreekt", benadrukt partijvoorzitter Aimen Horch.

Ook oppositiepartij Anders wil dat er lessen worden getrokken uit deze natuurramp en dat ons land zich voorbereidt op eventuele toekomstige rampen. Volgens Kamerlid Arthur Orlians is het daarom noodzakelijk dat de bevoegde Kamercommissie de komende dagen van gedachten kan wisselen met minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR). 

"De inhaalslag is bezig, maar we lopen nog steeds achter de feiten aan", klinkt het bij het Belgische Klimaatrisicocentrum (CERAC). Het centrum had vorig jaar gewaarschuwd dat België niet klaar is voor de toename van het aantal bosbranden de komende jaren. Woordvoerder Steven Vermeulen erkent dat er na die waarschuwing investeringen zijn gebeurd, maar ziet nog steeds "een gebrek aan urgentie".

De regen van afgelopen ochtend was welkom, maar niet voldoende om een brand van deze omvang te blussen. Dat zegt onze journalist Ann De Bie vanuit Sourbrodt. "De brand woedt niet alleen bovengronds, maar ook ondergronds. Daar heb je dus veel regen of bluswater voor nodig", zegt ze in het VRT NWS Journaal.

Voor inwoners in de regio van de brand is er wel goed nieuws. "Het lichtpuntje is dat er niet meer onmiddellijk dorpen of mensen bedreigd zijn. Gisteravond hebben een tiental mensen hun huis in Monschau nog moeten verlaten, maar gelukkig is het vuur niet bij hen gekomen."

Bij de brandweer slaat de vermoeidheid na 4 dagen intensief blussen toe. Dat beaamt Marc Gilbert, voorzitter van de Koninklijke Belgische Brandweerfederatie.

"Als je zo lang strijdt, is herstel erg moeilijk, zo niet onmogelijk."

Koning Filip is ontvangen in het provinciaal crisiscentrum van Vottem.

Hij werd opgewacht door Waals minister-president Adrien Dolimont (MR), minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR), vicepremier Jan Jambon (N-VA) en Hervé Jamar, gouverneur van de provincie Luik.

Jambon vertegenwoordigt premier Bart De Wever, die privé in Japan is. 

De brandweer- en reddingsoperaties veroorzaken verkeershinder in de regio. Dat melden de Franstalige zenders.

Verschillende wegen zijn momenteel afgesloten, waaronder de N68, N672 en N676. 

De brandweer heeft het vuur nog altijd niet onder controle. Vooral in het noordoosten van de Hoge Venen zijn sommige gebieden niet bereikbaar.

Blussen vanuit de lucht is cruciaal. Dat gebeurt onder meer met een Chinookhelikopter uit Nederland.

Vandaag ziet het er alvast iets beter uit dan gisteren, zegt de Nederlandse commandant Richard Kraai.

Ook Noorwegen stuurt 2 blushelikopters naar ons land. De helikopters worden tegen vanavond verwacht.

De Belgische brandweer heeft onvoldoende financiële middelen om grote branden zoals die in de Hoge Venen te bestrijden. Dat zegt de voorzitter van de Koninklijke Belgische Brandweerfederatie, Marc Gilbert.

Hij pleit onder meer voor de oprichting van een Europese vloot van blusvliegtuigen. "De 2 helikopters van de (Belgische) politie zijn al heel mooi, maar ze volstaan niet. We moeten snel handelen", aldus Gilbert.

Hij pleit ook voor meer professionele brandweerlieden. Op dit moment zijn er 6.000 brandweermensen professioneel actief, met daarnaast nog eens 12.500 vrijwilligers. 

"Vrijwilligers zullen binnenkort als een probleem aanzien worden door werkgevers, want zij betalen een loon/salaris terwijl hun werknemers uitrukken om branden te blussen", stelt Gilbert.

Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) wil graag helikopters kopen van het type Boeing Chinook.

"Maar, maar, maar ze zijn Amerikaans. Voor sommige partijen, waaronder alle linkse oppositiepartijen die nu zo luid roepen, is alles wat Amerikaans is, vals en slecht", schrijft hij op X.

De minister benadrukt wel dat intussen (20) H145M's van Airbus worden geleverd, die ook natuurbranden kunnen bestrijden.

Sinds het drama op de Hoge Venen klinkt er kritiek op het tekort aan bluscapaciteit in België. 

Vandaag is 1 Chinookhelikopter uit Nederland beschikbaar. Gisteren waren er dat 2.

De militaire transporthelikopters met enorme draagkracht (7.500 liter) vliegen op het einde van de dag telkens terug naar Tilburg.

Koning Filip onderbreekt zijn vakantie en brengt vandaag een bezoek aan de provincie Luik om de teams te ontmoeten die zich inzetten om de brand te bestrijden en de veiligheid van de bevolking te garanderen.

Zijn bezoek begint in het provinciaal crisiscentrum in Vottem. Vervolgens gaat Filip naar het coördinatiecentrum om zijn steun te betuigen en zich een beeld te vormen van de omvang van de schade.

Vorige week belde de koning met Anne Dassy, de waarnemend gouverneur van Luik, om zich te laten informeren over de situatie.

De brand breidt zich niet verder uit richting Duitsland (Monschau), maar het vuur breidt zich wel nog uit aan die noordoostelijke kant van het gebied. Dat meldt de woordvoerder van de Waalse overheidsdienst SPW, Nicolas Yernaux.

In de andere richtingen krijgt de brandweer de situatie beter onder controle. Er is de hele nacht geblust, maar heropflakkeringen blijven voorkomen, waardoor de hulpdiensten waakzaam blijven.

De brandweercommandopost van waaruit de inzet wordt gecoördineerd, bevindt zich in het dorp Sourbrodt.

Het Duitse leger stuurt 2 blushelikopters van het type NH-90. De toestellen zullen vanaf vandaag worden gebruikt en zullen 7 dagen beschikbaar zijn.

Ook deze helikopters zijn uitgerust met een 'Bambi Bucket', een gigantische waterzak die als een emmer onder de helikopter gehangen wordt.

Hiermee kan water uit kleinere vijvers en rivieren worden geschept. Bij elke vlucht kan 2.000 liter worden gelost.

Afgelopen nacht zijn brandweerlieden uit Limburg ingezet aan de Duitse grens. "We blijven tot woensdagavond en versterken onze inzet zelfs", klinkt het.

"De regen van vandaag is allesbehalve voldoende om een verschil te maken", zegt de woordvoerder van de Waalse overheidsdienst SPW, Nicolas Yernaux.

"Om echt te blussen is zwaardere regen op zeer specifieke zones van het veen nodig. Maar de regen helpt zeker wel om het gebied vochtiger te maken." 

VRT NWS-journalist Amaury De Meulder rijdt op dit ogenblik naar de commandopost in de Hoge Venen. 

Hij bevestigt de regen, meer nog: het regent fel op de N68 tussen Malmedy en Eupen.

Het vuur rukt niet langer op richting de Duitse grens. Dat meldt de WDR, de publieke omroep van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, vanochtend.

De brand naderde gisteravond opnieuw het grensstadje Monschau, waardoor met spoed werd geëvacueerd.

Lichte regen, weinig wind en een hoge luchtvochtigheid helpen de brandweer om de vlammen te beheersen.

Op sommige plaatsen in de Hoge Venen valt, volgens de weerapp Buienradar, momenteel lichte regen. Ook de komende uren is dat het geval.

De lichte regen is welkom voor de hulpdiensten, maar zal naar verwachting niet volstaan. Het KMI verwacht vandaag "geïsoleerde buitjes", vooral in het oosten en zuidoosten van ons land. 

De maxima halen vandaag 20 graden in de Hoge Venen. De wind is eerst zwak en veranderlijk, maar neemt later toe tot matig en ruimt naar het noordwesten.   

Door de brand in de Hoge Venen worden delen van Monschau, een Duitse gemeente aan de grens met België, onmiddellijk geëvacueerd. Dat melden de Duitse autoriteiten. Het gaat om de gehuchten Ruitzhof en Geisberg.

Inwoners kregen rond 22.30 uur het bericht dat ze binnen de 10 minuten moesten vertrekken. Het zou gaan om zo'n 30 mensen, verspreid over 17 woningen.

Door de wind breiden de vlammen zich uit in zuidoostelijke richting. Er is noodopvang voorzien op een school iets verderop in de gemeente.

De zowat 600 inwoners van Sourbrodt en Bütgenbach die geëvacueerd werden door de brand in de Hoge Venen, kunnen nog niet meteen terug naar huis. "Gezien de huidige situatie is een terugkeer voorlopig uitgesloten voor onbepaalde duur", luidt het in een persbericht van de gouverneur van de provincie Luik, Hervé Jamar.

Het opvangcentrum in het sportcentrum van Malmedy zal openblijven zolang de evacuatiemaatregelen van kracht zijn. Momenteel verblijven daar nog zo'n 15 mensen.  "Personen die hulp nodig hebben, kunnen worden opgevangen en ondersteund. Ook de medische en psychosociale begeleiding blijft beschikbaar."

De brand in de Hoge Venen is nog altijd niet onder controle. "Onder invloed van een noordenwind breiden de vlammen zich momenteel uit in zuidoostelijke richting. In de loop van de dag heeft het vuur helaas een zone met sparren bereikt, waardoor de bestrijdingswerken nog moeilijker zijn geworden", aldus de gouverneur nog.

Mensen die voedingsmiddelen of hygiëneproducten willen doneren, kunnen die afgeven bij de Voedselbank in Rocourt, een deelgemeente van Luik. Dat hebben de diensten van de gouverneur van de provincie Luik meegedeeld. 

De goederen zijn morgen (maandag) tussen 10 en 12 uur welkom bij de Voedselbank (Banque alimentaire) in de Rue de la Tonne in Rocourt.

De diensten van de gouverneur wijzen erop dat de verdeling van eten en drinken aan de hulpverleners wordt georganiseerd door de bevoegde overheidsinstanties en de provinciale taskforce, ook om zeker te zijn dat het voedsel op de juiste manier wordt bewaard. 

"Om de veiligheid ter plaatse te waarborgen en het verkeer op de locatie te beperken, moeten spontane hulpaanbiedingen via de informatielijn 1771 verlopen. Op die manier kunnen we de initiatieven afstemmen op de noden ter plaatse", luidt het. 

Het parket van Luik heeft een onderzoek geopend om de oorzaak van de brand in de Hoge Venen te achterhalen. Dat meldt parketmagistraat Gilles de Villers Grand Champs aan RTBF.

"Gezien de situatie is het momenteel niet mogelijk om onderzoekers en experts ter plaatse te sturen", klinkt het. "We kunnen op dit moment niet zeggen of het opzettelijk of onopzettelijk was." Dat zal het onderzoek dus moeten uitwijzen.

De Waalse regering spreekt de strategische voorraad van zowat 100.000 FFP2-maskers aan. Dat meldt Aviq, het Waals agentschap dat die voorraad beheert.

De mondmaskers zullen in eerste instantie gebruikt worden om de hulpverleners die het vuur bestrijden, te beschermen. Zo zouden er tegen morgenavond ruim 9.000 mondmaskers beschikbaar moeten zijn. 

De FFP2-maskers kunnen bescherming bieden tegen fijnstofdeeltjes in de lucht. Die kunnen bij inademing schadelijk zijn voor de gezondheid. Tijdens de covidpandemie waren ze ook in omloop om de verspreiding van het virus tegen te gaan. 

Ploegen van de 3 hulpverleningszones uit de provincie Henegouwen zijn sinds vrijdag in de weer ter versterking van hun collega's uit de provincie Luik om de grote natuurbrand in de Hoge Venen te bestrijden. Dat hebben de provinciale autoriteiten meegedeeld. 

Concreet gaat het om 3 bluswagens, 14 brandweerlui en een gespecialiseerde officier. Er wordt ook in aflossing voorzien, zodat de middelen de komende 24 uur blijvend ter beschikking staan.

Ook uit andere hulpverleningszones van het land kwam er al hulp naar de Hoge Venen.

De Belgische autoriteiten hebben hulp gevraagd van Duitsland om de brand op de Hoge Venen te bestrijden. Die hulp is al op gang gekomen, zegt de Duitse Stedenregio Aken. De hulpverleners zullen worden ingezet bij Küchelscheid in België, dat naast het Duitse Monschau ligt, zegt een woordvoerder van die stad. 

De eventuele evacuatie van 2 plaatsen in Monschau - Mützenich en Kalterherberg met ongeveer 5.000 inwoners - was voorbereid, maar is momenteel niet aan de orde. De wind blaast het vuur intussen ook weg van de Duitse stad. Mensen die in het grensgebied wonen, kregen wel de raad die gebieden te verlaten vanwege mogelijke rookhinder. 

Er lijken tot nu toe geen wilde dieren slachtoffer te zijn geworden van de brand in de Hoge Venen. Ze konden vermoedelijk op tijd aan het vuur ontsnappen. Dat zeggen de diensten van de gouverneur van de provincie Luik.

"De situatie verschilt van die bij sommige grote branden in Zuid-Frankrijk, waar dieren te maken kregen met snel oprukkende vuurfronten", luidt het. "Bij ons op de Hoge Venen hebben we vastgesteld dat diverse wilde zwijnen en kleine herten de getroffen gebieden op natuurlijke wijze en zonder problemen hebben kunnen verlaten."

De diensten blijven de wilde dieren monitoren. Ze vragen burgers om geen "ongecoördineerde acties" te ondernemen en de veiligheidszones te respecteren. "Er is momenteel geen extra inzet van het grote publiek nodig. We hebben de situatie onder controle. Er staan gespecialiseerde dierenartsen en in dierenredding getrainde brandweerploegen paraat die kunnen worden ingezet, mocht dat nodig zijn."

Vannacht is in Vielsalm, zo’n 25 kilometer ten zuiden van de brand in de Hoge Venen, een uurgemiddelde van meer dan 700 microgram fijnstof per kubieke meter (μg/m³) gemeten. Het 24-uurgemiddelde ligt boven de 300 microgram. Dat zegt Tim Nawrot, milieu-epidemioloog aan UHasselt.

"De WHO zegt dat het daggemiddelde niet boven de 15 microgram mag liggen", waarschuwt hij.

Die extreem hoge waarden zijn vooral schadelijk voor risicogroepen, zoals mensen met longaandoeningen of hart- en vaatziekten.

De 2 Zweedse blusvliegtuigen die komen helpen om de brand in de Hoge Venen te bestrijden, hebben hun eerste ladingen water gelost. Dat heeft minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin meegedeeld. 

"De twee Zweedse Air Tractor-blusvliegtuigen zijn sinds zondagnamiddag operationeel", schrijft Quintin op X. "Na zich te hebben bevoorraad bij Wezet (Vise), hebben ze al de eerste ladingen water gestort op de brand in de Hoge Venen."

De brand in de Hoge Venen raakt voorlopig maar niet onder controle. "Het is trek- en sleurwerk", zucht Frederick Van Der Have van brandweerzone Zuid-West Limburg. "Blussen is onmogelijk, maar we kunnen wel opflakkeringen neerslaan."

Collega Frank Parthoens van brandweerzone Oost-Limburg treedt hem bij. "Door de wind en de opflakkeringen lopen we permanent achter de feiten aan."

Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) heeft deze namiddag een vergadering gehouden met alle gouverneurs van het land over de grote natuurbrand in de Hoge Venen. Dat meldt zijn woordvoerder aan Belga. 

Tijdens de vergadering werd een stand van zaken gegeven over de huidige situatie en de eventuele uitbreiding naar andere provincies of naar Duitsland. Daarnaast moest de vergadering zorgen voor een goede coördinatie tussen de verschillende provincies en diensten en de eventuele bijkomende noden in kaart brengen.

Quintin drukte tot slot ook zijn dank uit voor de hulp uit de andere provincies. De natuurbrand in de Hoge Venen heeft al zowat 3.000 hectare in de as gelegd. 

"Dat is het principe van Europese solidariteit. We kunnen niet verwachten dat iedereen ons komt helpen en wij niemand te hulp schieten." Dat zegt minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) naar aanleiding van het nieuws dat blusvliegtuigen die normaal in ons land worden ingezet, momenteel in Turkije zijn. Tegelijk moeten blusvliegtuigen uit Zweden naar ons land overkomen.

"Dit zijn spelletjes die ik niet interessant vind", reageert hij op de vragen die daarover rijzen.

De bosbrand in het Duitse Hürtgenwald in de deelstaat Noordrijn-Westfalen is onder controle. Dat zeggen de lokale autoriteiten.  

Hürtgenwald ligt in vogelvlucht op zowat 12 kilometer van de Belgische grens en op ongeveer 30 kilometer van waar de grote brand op de Hoge Venen woedt. 

De gemeente Bütgenbach roept inwoners en landbouwers op om zich niet meer naar de Hoge Venen te begeven als ze daar niet om werden gevraagd.

"Goedbedoelde, maar niet gecoördineerde hulp heeft verkeershinder veroorzaakt en dus het werk van de hulpdiensten bemoeilijkt", klinkt het in een boodschap op sociale media.

Op vraag van de getroffen hulpverleningszones sturen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Brusselse brandweer een watertankwagen, een brandweerwagen en 8 Brusselse brandweerlieden naar de Hoge Venen. Dat melden minister-president Boris Dilliès en de Brusselse brandweer.  

"Onze brandweerlieden zijn er in de eerste plaats om de inwoners van Brussel te beschermen, maar ze maken ook deel uit van een grote familie waarop in heel België gerekend kan worden wanneer de situatie daarom vraagt. Dit soort solidariteit en moed ondersteun ik graag", aldus minister-president Boris Dilliès. 

Niet alleen vanuit de lucht proberen hulpdiensten de brand in de Hoge Venen te bestrijden. Defensie heeft beelden gedeeld van brandweerlui die op de grond het vuur trotseren.

Een blusvliegtuig landt op het stuwmeer van Eupen en vult zo de tanks met water om de natuurbrand in de Hoge Venen te blussen.

Bewoners van de ontruimde straten in Sourbrodt kunnen best nog niet terugkeren naar huis. Dat laat de gemeente Waimes weten op sociale media. "Deze instructie komt er gezien de ongunstige weersomstandigheden van de komende dagen."

De richting en de kracht van de wind zijn cruciaal voor de verdere verspreiding van de brand en het onder controle krijgen ervan.

Defensie zet momenteel al 6 Panther-brandweerwagens in, met 19 brandweermannen die iedere 12 uur worden afgelost. Dat meldt Jan Van Camp, woordvoerder van minister van Defensie Theo Francken, aan Belga.

Daarnaast wordt ook een bowser (een tankwagen) met personeel ingezet op het vliegveld van Spa, voor het bijtanken van de Chinook-blushelikopters uit Nederland.  De brandweerwagens blijven alvast tot de nacht van maandag op dinsdag ter plaatse.

De voertuigen hebben een capaciteit van 10.500 liter water en hun waterstraal kan tot 90 meter ver reiken. De legervoertuigen versterken de vele brandweerploegen die ter plaatse zijn.

2 Nederlandse Chinook-transporthelikopters ondersteunen sinds gisteren de bestrijding van de natuurbrand in de Hoge Venen. De Nederlandse Koninklijke Luchtmacht deelde indrukwekkende beelden van de blusoperatie.

De gemeente Baelen, in de buurt van Eupen, meldt op sociale media dat ze momenteel geen nood heeft aan extra voedsel of andere spontane hulp.  

Eens de gemeente een duidelijk beeld kan krijgen van de behoeften op het terrein, zal ze naar eigen zeggen zelf oproepen doen voor hulp. Baelen vraagt dus specifiek aan burgers om "niet spontaan ter plaatse te komen" en zo de operationele ploegen te storen. 

Wie toch graag wil helpen, verwijst de gemeente door naar de site aidefagnes.be , een initiatief van een jongeman uit de gemeente, waarop hulpvragen en aanbiedingen aan elkaar gekoppeld worden. 

Bij de grote natuurbrand in de Hoge Venen is een zeldzame pyrocumulus gespot. Dat is een wolk die ontstaat door de intense hitte van een grote natuurbrand en die lucht, rook en mogelijk ook brandende deeltjes omhoog stuwt.

"Hier hangt een heel scherpe brandlucht die prikt in je keel en in je ogen. In deze lucht wil je niet blijven als dat niet nodig is." Zo beschrijft VRT NWS-journalist Gitte Van Hoyweghen de situatie in Robertville, vlak bij de brand in de Hoge Venen.

"Als je geen mondmasker opzet, adem je roetdeeltjes in en krijg je na een tijdje hoofdpijn. Behalve mensen die solidair zijn en komen helpen, lijkt iedereen hier te vluchten, ook al moeten ze niet verplicht evacueren."

"Nog meer respect voor wie hier wél blijft om te helpen", benadrukt Van Hoyweghen. Zijzelf en haar ploeg blijven ook ter plaatse en dragen voortaan een mondmasker.

Plopsaland Ardennes, het vroegere Plopsa Coo bij de Watervallen van Coo, sluit vanavond een uur vroeger de deuren. Dat bevestigt het park aan VRT NWS.

Het gaat om een voorzorgsmaatregel door de brand in de Hoge Venen. Kinderen en hun ouders kunnen dus niet tot 18.00 uur, maar slechts tot 17.00 uur in het park terecht.

Lezers laten ons weten dat er een brandlucht in het park hangt.

Het meer van Bütgenbach is sinds deze middag niet meer toegankelijk. Dat laat burgemeester Daniel Franzen weten. Omdat meren en stuwmeren worden gebruikt als waterbevoorradingspunten voor de blushelikopters, zijn ze tijdelijk niet toegankelijk voor bezoekers.

Op dit moment zijn blushelikopters het belangrijkste middel om het vuur zo dicht mogelijk bij de vlammen te bestrijden. De brandhaarden zijn over de weg bijzonder moeilijk bereikbaar. 2 helikopters van de Federale Politie en 2 Nederlandse helikopters vliegen boven het gebied.

Bij het meer van Robertville hebben nog geen blushelikopters kunnen tanken door de sterke smog.

In het meer van Robertville heeft nog geen enkele blushelikopter water kunnen tanken, omdat de rook er te dicht is. Dat stelt VRT NWS ter plaatse vast.

De inzet van de blushelikopters is nochtans cruciaal om het vuur te kunnen bestrijden.

Ook in het dorpje zelf hangt er dikke rook.

Robertville, vlak bij het deels geëvacueerde Sourbrodt, is volledig gehuld in de rook door de brand in de Hoge Venen. Met moeite zien automobilisten tegenliggend verkeer aankomen.

"De vuurfronten in de richting van Jalhay en Monschau zijn onder controle", laat minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) weten op X.

Hij bedankt alle hulpdiensten en vrijwilligers uit binnen- en buitenland voor hun inzet. Het blijft nodig om met alle mogelijke middelen ter plaatse te blijven, benadrukt Quintin nog. 

Volgens RTBF bevindt de minister zich momenteel in het crisiscentrum in Vottem, in de provincie Luik, om de situatie mee te monitoren.

Tientallen boeren en truckers helpen al sinds vrijdag de brandweerkorpsen met de waterbevoorrading. Burgers zorgen er dan weer voor dat ze niets tekortkomen: ze bieden een luisterend oor en voorzien in drank en maaltijden.

De veranderende wind speelt de hulpdiensten al 2 dagen parten, legt VRT NWS-journalist Saskia De Schutter in de Hoge Venen uit. "De hulpdiensten moeten voortdurend bijsturen; teams worden telkens naar andere plaatsen gestuurd."

"Nu waait de wind richting het oosten, waar meer bossen zijn. De schrik is hier groot voor een nieuw scenario."

En dan is er nog de moeilijke bereikbaarheid op het terrein. "De brandweer moet rekenen op de blushelikopters. Die zijn vanochtend met 2 uur vertraging gestart door de smog."

Intussen zijn 2 blusvliegtuigen uit Zweden aangekomen, maar die staan nog aan de grond, omdat de nodige administratie nog in orde moet worden gebracht.

In grote delen van Wallonië is de luchtkwaliteit op dit moment zeer slecht. Er hangt heel veel fijnstof in de lucht, meldt IRCEL (Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu).

De situatie in het Duitse grensstadje Monschau is verbeterd. Dat schrijft WDR, de publieke omroep van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen.

De brand breidt niet uit, de wind komt uit het noordoosten en waait richting België. Brandweercommandant Philip Krüge ziet geen directe reden om gebieden te ontruimen, maar het advies om bepaalde delen van de stad te evacueren blijft van kracht tot vanmiddag.

Kinderen steken landbouwers een hart onder de riem en bedanken hen langs de weg in Robertville voor hun inzet bij het bestrijden van de brand.

De Chinook-helikopters uit Nederland blussen sinds 10.30 uur mee. Ze maken gebruik van een Bambi Bucket. In deze flexibele waterzak past zo’n 7.600 liter water.

In de Hoge Venen is nu al bijna 3.000 hectare natuurgebied afgebrand. Er zijn verschillende brandhaarden en de geurhinder verspreidt zich verder dan de provincie Luik, tot op veel plaatsen in de provincies Namen en Luxemburg.

Het gezin van Erik Wildemeersch is met de mobilhome in Dinant, op zowat 80 kilometer van de Hoge Venen. Zij vertrekken vroeger dan gepland terug naar huis.

Premier Bart De Wever (N-VA) brengt op X hulde aan de hulpdiensten die vanuit het hele land zijn samengekomen.

"Mijn dank gaat ook uit naar onze Europese partners die ons steun bieden. Mijn gedachten gaan uit naar alle getroffenen", klinkt het voorts.

Om de watervoorziening voor de helikopters te garanderen, zijn toeristische activiteiten op het meer van Robertville strikt beperkt tot het strand van Robertville-les-Bains. Boten zijn niet toegestaan ​​op het meer.

De 600 inwoners die uit Sourbrodt en Bütgenbach werden geëvacueerd, kunnen voorlopig nog niet naar hun woningen terugkeren. 

Er woeden nog altijd verschillende branden en de rookontwikkeling is aanzienlijk, luidt het.

De lokale en federale politie blijft de situatie nauwgezet monitoren. "De veiligheid van de inwoners blijft de belangrijkste prioriteit", zegt de gouverneur van Luik.

In de Hoge Venen waren afgelopen nacht ruim 250 hulpverleners aan het werk om de brand die daar sinds vrijdag woedt, te bestrijden. Dat meldt de gouverneur van Luik, Hervé Jamar.

Het gaat daarbij om:

• Meer dan 100 Belgische en Duitse brandweerlieden.

• Zij werden bijgestaan door 70 politieagenten.

• Twintig medewerkers van de Civiele Bescherming.

• Veertig militairen.

• Tien medewerkers van de medische en psychosociale hulpdiensten.

Alles samen worden 50 voertuigen ingezet.

In Duitsland worden inwoners van onder meer Plattevenn en Leyloch gevraagd hun woning te verlaten.

Door de wind breidt de brand zich verder uit in de richting van Monschau, een Duits stadje vlak bij de Belgische grens.

Aan inwoners wordt gevraagd om voor 10 uur onderdak te zoeken bij familie of vrienden.

De hulpdiensten kunnen rekenen op ontzettend veel solidariteit, uit eigen streek maar evengoed uit Vlaanderen. Landbouwers rijden voortdurend af en aan met de nodige waterbevoorrading.

Ook Reinier Hoon twijfelde niet en springt bij. Hij helpt blussen tussen de Baraque Michel en Signal de Botrange.

"Ik heb 3 uur gereden, van Riemst naar Robertville. We rijden hier af en aan met water om te voorkomen dat het vuur de N68 oversteekt. Dat leek eerst te lukken, maar de wind is bij het ochtendgloren veranderd en het vuur staat tot aan de rand van de weg."

De nachtploeg van de brandweer is afgelost. Voor de nieuwe ploeg volgt eerst een briefing.

Volgens openbare omroep RTBF is de sfeer intussen optimistischer, mede dankzij de weersomstandigheden: het is vochtiger en koeler.

Er wordt met spanning gewacht op hulp uit Nederland. Ons buurland stuurt 2 Chinook-helikopters die beschikken over grotere tanks.

De Chinooks maken voor het blussen gebruik van een Bambi Bucket. In deze flexibele waterzak past zo’n 7.600 liter. 

Door de rook afkomstig van de brand raadt de gemeente Malmedy inwoners aan om binnen te blijven en ramen en deuren gesloten te houden. Er wordt ook aangeraden om fysieke inspanningen in de buitenlucht en onnodige verplaatsingen te vermijden, en ventilatie indien mogelijk uit te schakelen. 

Wie hinder ondervindt van de rook, kan best een (FFP2-)masker dragen. Als het dan nog niet beter gaat, kan men terecht in het opvangcentrum in Malmedy dat werd ingericht om geëvacueerde mensen op te vangen. De luchtkwaliteit is daar goed, klinkt het.

De rook bereikt niet alleen Malmedy, maar ook andere plaatsen in de omgeving van de brand, zoals Spa, Stavelot, Vielsalm en Robertville. Mensen in de omgeving klagen over rook- en geurhinder, prikkende ogen, kortademigheid en slecht zicht op sommige wegen.