Nog nooit was het in juni en juli zo warm als dit jaar in West-Europa. En ook de temperatuur van ons zeewateroppervlak is hoger dan ooit. Dat tonen gegevens die werden verzameld via de satellieten in het Europese Copernicusprogramma. Door de uitzonderlijke droogte en hitte zijn er ook veel en hevige bosbranden.
Juni en juli 2026 warmste ooit gemeten in West-Europa: temperatuurrecords sneuvelen op land en zee
Moonray Grunewald
Gepubliceerd:
West-Europa beleefde de warmste periode in juni en juli sinds het begin van de metingen. De gemiddelde temperatuur voor juni en juli lag op 21,62 graden Celsius. Dat is 2,79 graden boven het gemiddelde, wat het vorige record uit 2022 overtrof.
Dat toont het rapport van de Copernicus Climate Change Service (C3S), een Europees klimaatinformatieprogramma dat gegevens over het weer en het klimaat van het verleden, het heden en de toekomst verzamelt.
Wereldwijd was de voorbije julimaand de op een na warmste sinds het begin van de metingen, samen met juli 2024 en net achter het record dat in juli 2023 werd gevestigd.
In juli 2026 werd een gemiddelde luchttemperatuur aan het aardoppervlak gemeten die 1,47 graden hoger lag dan de geschatte .
Uitzonderlijk droog
In verschillende landen zoals Frankrijk, Spanje en delen van Duitsland en het Verenigd Koninkrijk was het ook uitzonderlijk droog, met weinig neerslag en bodemvochtigheid.
In die droge gebieden lag het bovendien ver onder het gemiddelde of was het uitzonderlijk laag, denk aan de Seine, de Rijn en de Donau.
Dat had ook gevolgen voor de watervoorziening, de irrigatie en de energieproductie in die landen. In Hongarije moest de overheid noodgedwongen zijn enige kerncentrale zo goed als stilleggen. En in Roemenië lieten ze rotsblokken in de Donau opblazen om koelwater tot bij hun kerncentrale te brengen.
Hoe meer de bodem uitdroogt, hoe meer het zijn vermogen verliest om voor natuurlijke verkoeling te zorgen, waardoor de warmte zich sneller ophoopt
Samantha Burgess, strategisch hoofd Klimaat bij het Europees Centrum voor Weersverwachtingen op Middellange Termijn (ECMWF)
"Aanhoudende hogedruksystemen hielden de warmte boven West-Europa vast, en de extreme temperaturen versterkten bovendien de wijdverspreide droogte", duidt Samantha Burgess, strategisch hoofd Klimaat bij het Europees Centrum voor Weersverwachtingen op Middellange Termijn (ECMWF).
"Hoe meer de bodem uitdroogt, hoe meer het zijn vermogen verliest om voor natuurlijke verkoeling te zorgen, waardoor de warmte zich sneller ophoopt. Dit is een duidelijk voorbeeld van hoe de klimaatverandering hitte-extremen versterkt, waarbij hitte en droogte elkaar steeds meer versterken."
Kortom: door de hitte is onze bodem extra droog, en door de droogte verliest die bodem een verkoelend effect. Wat alles nog warmer maakt.
Veel en hevige bosbranden
En door die droogte en warme temperaturen zagen we in juli ook uitzonderlijk veel bosbranden. "Door de klimaatverandering doen zich in Zuid-Europa steeds vaker hete en droge omstandigheden voor die grote, zeer hevige bosbranden in de hand werken, terwijl het brandseizoen zich naar het noorden uitbreidt", zegt Laurence Rouil, directeur van het Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS).
"Grotere branden produceren meer rook en stuwen de rook hoger de atmosfeer in, waardoor de rook zich verder kan verspreiden en niet alleen lokaal, maar in de hele regio de luchtkwaliteit kan beïnvloeden. Ook landen zonder bosbranden worden op die manier getroffen."
Warmste zeetemperatuur ooit gemeten
Maar ook op en in zee was het afgelopen maand extreem warm. In de oceanen buiten de poolgebieden werden voor de maand juli de hoogste temperaturen ooit gemeten aan het zeewateroppervlak: 20,96 graden Celsius. Zo sneuvelde het vorige record voor juli van 20,89 graden in 2023.
Volgens klimaatwetenschapper Wim Thiery komt dat omdat de klimaatverandering op volle snelheid aan het komen is. "Maar ook deels doordat we met El Niño te maken kregen", zegt hij. Die extra natuurlijke fluctuaties in het klimaatsysteem hebben mede gezorgd voor dat tikkeltje extra warmte de afgelopen maanden, waardoor dan ook het record gebroken werd."
El Niño is een klimaatverschijnsel dat om de 2 tot 7 jaar voorkomt, waarbij het oppervlaktewater in de tropische Stille Oceaan veel warmer wordt dan normaal. Dit komt omdat winden die het warme water normaal naar Azië duwen verzwakken. Hierdoor stroomt warm water naar het oosten, richting de kust van Zuid-Amerika.
Een wereld waarin het constant 1,5 graad warmer is, is een wereld vol klimaatrampen
Wim Thiery, professor Water en Klimaat aan de VUB
In heel Europa gingen recordhoge zeewatertemperaturen langs de Atlantische kust en de westelijke Middellandse Zee gepaard met wijdverspreide sterke of ernstige , die gevolgen hadden voor kustgemeenschappen en ecosystemen.
"Een wereld waarin alles constant 1,5 graad warmer is, zoals de afgelopen weken het geval was, toont aan dat dit een wereld vol met klimaatrampen is", zegt Thiery, die erop wijst dat het daarom noodzakelijk is om te stoppen met het verbranden van olie, kolen en gas. "Zo kan de wereldwijde temperatuur stabiliseren."
