LIVE Onderwijsminister Zuhal Demir: "Ik zou in deze moeilijke tijden geen jongere willen zijn"

De mentale gezondheid van leerlingen is gekelderd, onder meer door het grote aantal toetsen en taken, faalangst en te grote klassen. Dat zegt Joni Vranken van de Vlaamse Scholierenkoepel in De Afspraak, wanneer ze zich tot Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) richt.

"We zien inderdaad dat veel leerlingen met hun mentaal welzijn kampen. Daarvoor zal er niet 1 oplossing zijn", zegt ze. "We pleiten vanuit de overheid onder meer voor meer rust, duidelijke routines en orde op school."

"Alles staat en valt met het welzijn van onze kinderen", aldus Demir. "Maar wij zijn een onderwijsinstelling. Wij geven les, hè. Mijn collega Caroline Gennez (Vooruit) is bevoegd voor Welzijn en is ook veel met jeugdhulp bezig."

"Zelf zou ik vandaag geen jongere willen zijn. Dat is moeilijk in deze tijd van algoritmes en sociale media. Ik denk dat we ons binnen 5 of 10 jaar zullen afvragen wat we nu met onze jongeren aan het doen zijn", zegt ze nog. "Het is wel al goed dat we de gsm's uit de scholen geweerd hebben."

In Schoten is de nieuwe school voor buitengewoon onderwijs 't Lommertje geopend. De school biedt plaats aan 48 leerlingen met een verstandelijke beperking (type 2) tussen 6 en 13 jaar. Sommige van hen wachten al jaren op een plek door het plaatstekort in het buitengewoon onderwijs. "De dankbaarheid van de ouders en de kinderen was mooi om te zien", vertelt directeur Saar Hendrickx.   

Bij de start van het nieuwe schooljaar herneemt ook de drukte bij leveranciers van schoolmaaltijden. Bij Soeprème in Niel stijgt de vraag naar verse soep op school jaar na jaar. "Op de drukste dagen maken we 3.000 liter soep die we warm leveren aan de scholen" zegt zaakvoerder Tijs Callaerts.

Traditioneel zien we op de eerste schooldag veel tranen aan de schoolpoort, maar wat gebeurt er op die dag allemaal in de leraarskamer? Onze reporter zocht het uit.

In de gemeente Beveren is 1 september al jaren synoniem voor een lekker uitgebreid ontbijt met z'n 2 of met vrienden. Een hotel in de buurt maakt er dan een erezaak van om moeders en vaders te verwennen. Na een lange, voor sommigen te lange zomervakantie is zo'n moment me-time welkom. Voor anderen is het dan weer even wennen.

Methodeschool Bloei in Ledegem heeft bij de start van het schooljaar een nieuw schoolgebouw in gebruik genomen. 5 jaar lang volgden de leerlingen les in containerklassen, maar nu is er een ruime nieuwbouw met plaats voor zowel kleuters als kinderen van de lagere school.

De leerkrachten en directie van basisschool De Zeeboon in De Haan kwamen vandaag verkleed als bouwvakkers met fluohesjes en veiligheidshelmen. Het is een knipoog naar de verbouwingswerken van afgelopen zomer.

Op secundaire school de! Kunsthumaniora, campus Ieperman, in Wilrijk stonden vanmorgen om 8 uur 3 ouders paraat om (nieuwe) ouders te verwelkomen. "We starten een nieuwe ouderwerking op om de school te ondersteunen en tot een warmere plek te maken", zegt Rijn Van den Bergh, 1 van de 3 ouders.

"Er werden koffiekoeken getrakteerd door de school. De koffie werd per ongeluk gisteren al gezet, dus deden we het zonder. Maar dat lieten we niet aan ons hart komen. Een eerste oproep heeft alvast meer dan 20 ouders warm gemaakt om deel uit te maken van het kersverse Ouderteam. Smaakt naar meer!"

Puur Natuur in Sint-Laureins-Berchem is wellicht de kleinste school van Vlaams-Brabant, maar dat schrikt ouders niet af. Integendeel: verschillende klassen zitten al vol en er zijn nog maar enkele plaatsen beschikbaar. Ouders kiezen er bewust voor de kleinschaligheid, de persoonlijke aanpak en de hechte band tussen school en gezin.

Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir bracht deze ochtend een bezoek aan kleuterschool Wiebelwoud in Tessenderlo-Ham. Dat is vanaf vandaag een inspiratie- en pioniersschool. Dat zijn scholen die andere Vlaamse scholen moeten tonen hoe de nieuwe minimumdoelen voor het basisonderwijs kunnen worden ingevoerd. 

Luc Eelen uit Herent is 73 en geeft wiskunde aan het Heilig Hart Heverlee. Bovendien is hij vandaag jarig. Zijn motto? "Blijven leren, blijven werken."

Juf Inge Uytterhoeven start vandaag voor het dertigste jaar op rij in het vierde leerjaar van basisschool Het Molentje in Lier. Om haar jubileum te vieren, wil ze alle leerlingen samenbrengen die ooit in haar klas zaten. "Ik droomde onlangs over een reünie. Toen ik wakker werd, dacht ik: 'dat moet ik gewoon doen'. Nu nog de leerlingen vinden."

Ook aan Paardenhumaniora Hippos in Bilzen gaat het schooljaar vandaag van start. Jongeren kunnen er hun gewone lessen combineren met paardensport. "Een paard brengt veel werk met zich mee, maar voor wie de passie heeft, is dit een droomopleiding." VRT NWS ging kijken op deze bijzondere school voor paardenliefhebbers.

Schoonmakers van Antwerpse stadsscholen hebben vanmorgen actie gevoerd tegen nieuwe besparingen in hun sector. Vanaf vandaag voert schoonmaakfirma GOM, die in onderaanneming de Antwerpse scholen schoonmaakt, besparingen door. 7 mensen verliezen hun job en 20 schoonmakers krijgen een contract met minder uren en dus minder loon. De vakbonden vragen het Antwerpse stadsonderwijs en het stadsbestuur om de besparingen stop te zetten.

Geplaatste jongeren die naar school gaan in een jeugdinstelling, zoals De Zande in Beernem of De Grubbe in Everberg, kunnen daar nu ook een diploma krijgen. Jongeren konden er al langer lessen volgen. Maar als ze terugkeerden naar hun oorspronkelijke school of naar een nieuwe school gingen, telde de geziene leerstof niet mee. De school krijgt nu meer autonomie: leerkrachten mogen attesten uitreiken en proeven afnemen.

Brooddoosnodig, een initiatief van vzw Enchanté uit Gent, maakt een lunch voor 400 leerlingen aan het Hoger Technisch Instituut Sint Antonius (HTISA) in Gent. De organisatie wil kinderen helpen die op school niet altijd toegang hebben tot voldoende of gezonde voeding.

De 7-jarige Floris wordt vandaag met zonnebloemen herdacht in basisschool Klaverdries in Drongen. Hij overleed vorig schooljaar aan kanker. Zijn papa, Yves Wallaert, vertelt over deze speciale eerste schooldag: "Zijn verhaal leeft nog sterk tussen de schoolmuren." 

In Peer starten dit schooljaar voor het eerst leerlingen in de 2e graad aan de Flow Highschool. Die school bestaat nog maar 2 jaar en zet naar eigen zeggen in op een vernieuwende onderwijsaanpak, bijvoorbeeld met langere lesblokken en minder verschillende vakken op 1 dag.

Met de komst van het 3e jaar moest er ook heel wat verbouwd worden. “Onze schoolgebouwen waren vroeger de gebouwen van de VDAB. We hebben enkele industriële hallen afgelopen zomer omgebouwd tot een nieuw leercentrum, een nieuw labo en allerlei lokalen”, zegt directeur Sarah Candreva.

Hoe is het om naar school te gaan terwijl er elke dag oorlog dreigt? Jensen belt met Ivanna (14), Kostiantyn (18), Illia (16) en Anastasia (16) uit Oekraïne. Zij vertellen hoe luchtalarmen, schuilkelders en stroompannes hun schoolleven beïnvloeden. En hoe ze, zelfs in de moeilijkste omstandigheden, blijven hopen en vooruitkijken.

De gratis bus- en tramabonnementen voor jongeren (14 tot en met 18 jaar) in Gent zijn nog geen enorm succes. 39 procent van de jongeren die er recht op hebben, is geregistreerd. Dat kan pas vanaf dit schooljaar.

Buzzy Pazzen waren in Gent al gratis voor jongere kinderen. De stad maakte 3 miljoen euro vrij voor de uitbreiding. Gent hoopt dat meer jongeren zich registreren. "Openbaar vervoer is een basisvoorziening", klinkt het.

Lees meer in onderstaand artikel:

In de katholieke kleuter- en basisschool De Geluksvogels, het voormalige OLVC, volgen bijna 400 kinderen vanaf vandaag les volgens het 'zwarte zwanen'-principe.

"We dagen kansarme kinderen bewust uit en focussen ook op hun talenten. De ambitie is dat iedereen boven verwachting scoort", klinkt het bij de directie. Leerkrachten geven samen les en hebben meer vaste overlegmomenten. Ook ouders nemen taken op. 

Lees meer in dit artikel:

Een vakbondsfront met socialistische en christelijke afgevaardigden voert actie in Antwerpen. Bij het Autonoom Gemeentebedrijf Stedelijk Onderwijs Antwerpen (AGSO) worden bijna 40 jobs getroffen door besparingen.

Een 20-tal actievoerders informeert de leerlingen en leerkrachten in de omgeving van de Boomsesteenweg, waar veel scholen van AGSO liggen. 

Waar de bonden vooral voor vrezen, is dat de scholen een pak vuiler zullen worden. "Bovendien zal men berekenen hoeveel uur iemand in theorie moet poetsen op een bepaalde plaats. Later volgen er dan controles. Als de klas niet proper is, krijgt het poetsbedrijf een boete", zegt Leon Van Santvoort van ABVV. 

Voor zowat 1,2 miljoen Vlaamse leerlingen breekt op 1 september de start van het nieuwe schooljaar aan. In regio Leuven kan 95 procent van de zesdejaars die zich via het online-aanmeldsysteem registreerden terecht in een school naar keuze.

De 12-jarige Colin Verhasselt uit Everberg behoort tot de overige groep. "Altijd je best gedaan op school? Pech." 

Lees hier zijn verhaal:

In Pelt kunnen leerlingen van de WICO Juniorcampus voortaan veiliger naar school. De straat aan de fietsingang is sinds kort ingericht als schoolstraat en fietsstraat.

"Het is hier erg rustig en het voelt een stuk veiliger", zegt Leonie, die vandaag aan haar 1e middelbaar begint. "Met auto’s en fietsers samen zou het hier veel te druk zijn."

Ook haar vriendin Marie is tevreden. "We zijn met een groepje naar school gefietst en het voelde heel veilig aan."

In een schoolstraat zijn auto’s tijdelijk niet toegelaten bij het begin en einde van de schooldag. In een fietsstraat mogen automobilisten maximaal 30 kilometer per uur rijden en mogen ze fietsers niet inhalen.

Koen Pelleriaux, de topman van het Gemeenschapsonderwijs (GO!), stelt dat leerkrachten absoluut "tijd nodig hebben om te overleggen". Hij wijst erop dat de beslissing om de pedagogische studiedagen te schrappen pas laat viel.

"Niets is zo belangrijk als een leerkrachtenteam dat eenzelfde visie heeft", legt Pelleriaux uit in VRT NWS De Ochtend (Radio 1). 

"Daarvoor zal tijd moeten worden vrijgemaakt. Dat kan eventueel na 16 uur, maar hoe we dat concreet organiseren, is voer voor het onderwijsdebat."

Selma en Mona hebben duidelijk zin in hun schooldag in Borgerhout. Ze trekken naar het 2e en 6e leerjaar.

Drie nieuwe basisscholen in Aalst starten dit schooljaar met een brugfiguur. Die moet vooral de drempel tussen ouders en school verlagen en kwetsbare gezinnen ondersteunen wanneer ze met vragen of problemen zitten.

Het initiatief komt van Mensen voor Mensen vzw, dat al sinds 2020 met brugfiguren werkt in Aalst.

Lees het hier:

Het treinverkeer is vanochtend onderbroken tussen Turnhout en Tielen, in beide richtingen. Er worden vervangbussen ingezet als alternatief voor de reizigers. 

Ook in Beringen is er sinds 7.30 uur geen treinverkeer mogelijk tussen Leopoldsburg en Hasselt, en dat in beide richtingen. Ook hier zijn vervangbussen voorzien. 

In Oud-Heverlee rijdt dan weer de trein naar Leuven niet, meldt collega Rob Heirbaut ons.

Hilde Peys uit Tessenderlo-Ham was 37 jaar lang kleuterjuf. Zij kijkt vol nostalgie terug op 1 september.

"Mijn eerste schooldag als kersverse kleuterjuf startte op 2 september 1982. Toen werd ik uit mijn bed gebeld door de plaatselijke basisschool dat ik kon beginnen in de 3e kleuterklas. Ik was pas 21. In die tijd moest je slechts 2 jaar studeren om 'kleuterleidster' te worden", vertelt ze ons.

"Ik werd voor de leeuwen gegooid, want ze gaven me meteen een 20-tal kleuters en stuurden me naar een leeg klaslokaal. Geleidelijk aan heb ik onze klas kunnen inrichten met speelgoed dat ik van andere juffen kreeg en met eigen materiaal. Ik was dolgelukkig. Het was mijn jeugddroom."

Hilde deed haar job met hart en ziel. "Ik heb er een beetje te veel in gestoken, want ik ben met een burn-out uitgevallen. Ik heb het daar moeilijk mee gehad, maar ik ben nu 64 en kan er toch met veel liefde en dankbaarheid op terugkijken."

In het Sint-Jozefcollege van Aarschot dragen ze vandaag speciale T-shirts. Het is namelijk een feestjaar, want het college bestaat 150 jaar.

Vanaf 1 september veranderen heel wat zaken in het dagelijkse leven: een helm wordt verplicht op elektrische steps die sneller kunnen dan 20 kilometer per uur, de gratis Pensioenlijn verdwijnt en de autokeuring wordt hervormd. 

Dit verandert vandaag:

In Nijlen start de gemeentelijke basisschool GOEZO! Kerkeblokken het schooljaar met een nieuwe speelplaats.

Ook de bewoners van het woonzorgcentrum naast de school mogen er gebruik van maken. Ze kunnen er buiten de schooluren een wandeling maken of er met hun bezoekers buiten vertoeven.

Lees het in onderstaand artikel:

Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) wenst iedereen op Facebook een fijn nieuw schooljaar. Een uitdagend schooljaar met de vele wijzigingen die worden doorgevoerd.

"We geven jongeren nog steeds een goede basis. Maar we moeten het beter doen. En we doen er alles aan om opnieuw op de juiste koers te raken", schrijft ze.

Demir doet vooral een oproep om samen te werken. "Het doet me denken aan de gevleugelde woorden van wijlen John F. Kennedy: 'Ask not what your country can do for you - ask what you can do for your country.'

"In diezelfde geest wil ik ouders, grootouders, bedrijven en iedereen die onderwijs een warm hart toedraagt vragen: vraag niet alleen wat het onderwijs voor uw kinderen kan doen, maar ook wat u voor ons onderwijs kunt doen."

Voor het eerst als leerkracht voor de klas staan, voor het eerst naar een reguliere school gaan of als uitwisselingsstudent je eerste schooldag beleven in een vreemd land: voor Joran (21), Bruno (15) en Helena (16) is deze eerste schooldag nog nét iets spannender dan voor de meeste kinderen en jongeren.

Lees het hier:

Een beknopt overzicht van wat er exact verandert:

• De kleuter- en lagere scholen moeten gespreid over 4 jaar bijna 1.000 nieuwe minimumdoelen (wat leerlingen moeten kennen en kunnen) invoeren. 

• In het tweede leerjaar komen aparte taalklassen voor anderstalige nieuwkomers.

• In het middelbaar zijn de pedagogische studiedagen afgeschaft en zullen er ook minder evaluatiedagen zijn.

• Vandaag wordt overigens al meteen een volwaardige lesdag en dat zal ook het geval zijn voor de laatste schooldag.

• Op elke school moet een gedragsexpert helpen om tot meer rust en routines te komen in en rond de klas.

Met welke kleren ga je best naar school? Weerman Bram voorspelt een al bij al zonnige eerste schooldag.

Meer dan 1,2 miljoen Vlaamse kinderen en jongeren trekken vanochtend opnieuw naar de schoolbanken. Hoe zat die verdeling vorig jaar juist?

• In het kleuteronderwijs (gewoon en buitengewoon) waren er zo'n 256.900 leerlingen, in het lager onderwijs 456.400 leerlingen.

• Het secundair onderwijs (gewoon en buitengewoon) telde 501.900 leerlingen. 

Ook voor 170.000 personeelsleden in het onderwijs breekt vandaag het nieuwe schooljaar 2026-2027 aan. Zij zijn al even bezig met de voorbereidingen.

De hersenen van de zowat 70.000 kinderen die vanaf 1 september aan het eerste leerjaar beginnen, zullen er aan het einde van het schooljaar anders uitzien dan bij de start. Dat blijkt uit onderzoek door neuropedagogen van LIVO, het KU Leuven Instituut voor Onderwijsonderzoek.

"Hoe de hersenen van jonge kinderen zich ontwikkelen, is niet alleen een kwestie van biologie of rijping, maar wordt ook rechtstreeks beïnvloed door het onderwijs", klinkt het. "Leren lezen en rekenen verandert de hersenen al na 1 schooljaar." 

Op scholen is de voorbereiding voor het nieuwe schooljaar al een hele tijd bezig, want er verandert heel wat. Hoog tijd om het stof van de boekentas af te kloppen en eens te checken of die pantoffels voor de turnles nog passen. We lijsten de nieuwigheden voor je op.

Minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) verwacht dat de resultaten van Vlaamse leerlingen pas over zo'n 10 jaar zullen verbeteren. Dat zegt ze in een interview met persagentschap Belga.

"De ervaring in Engeland leert ons dat we pas over 10 à 12 jaar resultaten zullen zien", zegt Demir. Ze spreekt van een systeemprobleem. "In de B-stroom heeft 1 op de 4 leerlingen onvoldoende basisgeletterdheid. Dat is het gevolg van beleidskeuzes uit het verleden, die toen misschien te begrijpen waren, maar die vandaag niet meer te verantwoorden zijn."

De onderwijskwaliteit ging in Engeland jarenlang achteruit, tot er in 2019 plots een knik zichtbaar werd in de TIMSS-resultaten. Die internationale studie peilt naar de kennis van wiskunde en wetenschappen bij 10-jarigen. Intussen behoren Engelse leerlingen opnieuw tot de wereldtop, terwijl Vlaanderen is weggezakt in het klassement.

Dat haar hervormingsdrang niet overal op applaus kan rekenen, beseft de minister. "Bij elke hervorming is er wrijving, dat begrijp ik. Maar als beleidsmaker moet ik ook rekening houden met de realiteit." Van de leerkrachten vraagt ze vooral geduld en vertrouwen. "Ik zit op deze stoel niet voor mezelf. Ik zit hier vooral voor alle Vlaamse leerlingen."

Gepakt en gezakt komen vandaag de laatste leerlingen toe op het internaat op het Sint-Bavohumaniora in Gent. Een paar dagen voor de start van het schooljaar krijgen 270 internen de kans om hun kamer in te richten en ook al eventuele vrienden te ontmoeten. "Een spannend moment voor velen", vertelt opvoeder Leen Clottens. 

Internaatdirecteurs uit Mechelen, Turnhout en Hoogstraten krijgen steeds meer vragen om kinderen op te vangen voor wie geen plek is in de reguliere jeugdzorg. Dat blijkt uit een rondvraag van VRT NWS. "De druk vanuit de welzijnssector en de jeugdrechtbanken neemt toe. We kunnen ook niet altijd helpen", klinkt het.

173 scholen in Vlaanderen hebben dit jaar een subsidie aangevraagd om asbest te verwijderen. Dat is bijna dubbel zoveel als vorig jaar, zo blijkt uit cijfers die Vlaams Parlementslid Gianna Werbrouck opvroeg. Tegelijk moeten nog meer dan 6.000 schoolgebouwen het asbest in hun gebouwen in kaart brengen.

De Gentse politie roept ouders op om de schoolroutes in te oefenen met hun kinderen. "Toon ze de gevaren en leg ook de belangrijkste verkeersborden uit", klinkt het. De politie is tijdens de eerste schooldagen extra aanwezig. 

In ons land gaan de meeste leerlingen die ouder zijn dan 15 jaar naar school met het openbaar vervoer. Maar in Vlaanderen is de fiets met 46 procent veruit het meest gebruikte vervoersmiddel. In het Franstalig onderwijs nemen de leerlingen vaker de bus, tram of trein. Dat blijkt uit cijfers van Statbel, het Belgische statistiekbureau. 

Na de fiets is het openbaar vervoer met 34 procent het meest gebruikte vervoersmiddel bij Vlaamse middelbare scholieren van 15 jaar en ouder. Daarnaast gaat 13 procent met de auto naar school en 7 procent te voet. 

In Wallonië wordt naast het openbaar vervoer ook de auto veel gebruikt, zo'n 27 procent. Verder gaat 15 procent van de leerlingen te voet, terwijl slecht 3 procent de fiets neemt. In Brussel maken bij 8 op de 10 leerling gebruik van het openbaar vervoer. De fiets en de auto spelen met 3 procent en 2 procent slechts een kleine rol, terwijl 15 procent te voet gaat. 

Fietsers voelen zich vooral onveilig wanneer auto's te snel of te dicht passeren. 52 procent geeft aan zich de voorbije maand meerdere keren onveilig te hebben gevoeld omdat een auto te snel passeerde. 47 procent voelde zich meerdere keren onveilig omdat een auto te dicht voorbijreed. Dat blijkt uit cijfers van de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV). 

Bovendien zegt 40 procent van de fietsers zich geregeld onveilig te voelen doordat andere fietsers onvoldoende afstand houden of hen te snel of onverwacht inhalen. 

Met de start van het nieuwe schooljaar roepen de VSV en minister Annick De Ridder (N-VA) op tot extra waakzaamheid. "Duizenden kinderen en jongeren trekken opnieuw naar school, vaak te voet of met de fiets. Daarom roep ik alle weggebruikers op om extra aandachtig te zijn, hun snelheid aan te passen en voldoende afstand te houden", zegt minister De Ridder.

De website van de VSV biedt praktische informatie en advies over veilig fietsen voor kinderen, waaronder tips om kinderen zelfstandig te leren fietsen. 

In de lagere school blijven leerlingen het vaakst zitten in het eerste leerjaar: ruim 1 kind op de 20 deed het eerste leerjaar vorig jaar opnieuw, blijkt uit cijfers van het Departement Onderwijs. Dat cijfer zou kunnen dalen nu kleuters op het einde van de derde kleuterklas verplicht kunnen worden om een jaar langer in de kleuterklas te blijven.

Op 31 augustus hervat Evita Willaert (Groen) haar taken als schepen in Gent. Ze is zo net op tijd terug om het Gentse schooljaar als bevoegd schepen te openen. Willaert was sinds april afwezig door ziekte. Ze wil voorlopig geen verdere interviews geven. Eerder was ook burgemeester Mathias De Clercq (Voor Gent) deze bestuursperiode al even buiten strijd.

Directeurs vragen meer waardering voor de job van leerkracht, minder werkdruk en administratie en meer ondersteuning. Op dit moment lopen er gesprekken over de loopbaan van leraren. OVSG vraagt daarbij onder andere om onderwijsassistenten te kunnen inzetten die daarvoor dan een specifieke opleiding krijgen om de leerkracht in de klas te ondersteunen.

4 op de 10 schooldirecteurs in het gemeentelijk en stedelijk onderwijs zijn in de week voor 1 september nog op zoek naar minstens 1 voltijdse leerkracht. Dat blijkt uit een bevraging van koepelorganisatie OVSG.

Zo'n 23 procent van de directeurs krijgt te maken met een nieuw personeelslid dat eerst de job toezegt maar dan toch vlak voor de start afhaakt. Het lerarentekort blijft wegen op een team, al lijkt het minder prangend dan de voorbije jaren. In het secundair onderwijs speelt daarbij ook mee dat er bespaard wordt op het aantal leerkrachten dat scholen kunnen aannemen.

"Het lerarentekort is niet alleen een probleem bij de start, maar een structureel vervangingsprobleem tijdens het hele schooljaar", zegt algemeen directeur Walentina Cools. "Vooral in de grootstedelijke regio’s, waar het lerarentekort nog steeds groeit, is de situatie urgent."

Zo geeft een derde van de directies aan dat ze niet in elke klas een leerkracht met het juiste diploma kunnen zetten. Vaak moet ook de zorgleerkracht of leerlingbegeleider bijspringen in de klas als een leerkracht wegvalt.

Meer dan 350.000 kinderen in Vlaanderen en Brussel ontvangen deze week, nog vóór de start van het nieuwe schooljaar, hun schooltoeslag. Dat is zo’n 70 procent van het verwachte aantal kinderen dat voor het schooljaar 2026-2027 in aanmerking komt. In totaal wordt deze week ongeveer 155 miljoen euro uitbetaald.

De schooltoeslag wordt automatisch toegekend aan gezinnen die aan de inkomensvoorwaarden voldoen. De resterende betalingen volgen in het najaar. Van sommige gezinnen zijn de nodige gegevens pas later beschikbaar, bijvoorbeeld omdat een kind nog laat in augustus van school verandert.

In het lager en secundair onderwijs in Vlaanderen zaten vorig schooljaar ruim 1,2 miljoen leerlingen, een lichte daling in vergelijking met schooljaar 2024-2025. Dat tonen de cijfers over schoolbevolking van Statistiek Vlaanderen .

In het kleuteronderwijs daalde het aantal leerlingen al licht sinds het schooljaar 2016-2017. Dat veroorzaakte een watervaleffect. Vier jaar later, vanaf het schooljaar 2020-2021, toonde de daling zich in het lager onderwijs. Nog eens 5 jaar later, in 2025-2026, was er een daling in het secundair onderwijs.

Statistiek Vlaanderen benadrukt dat het totale aantal leerlingen in het lager en secundair wel is gestegen in vergelijking met 2016-2017. Het voorbije schooljaar zaten in het lager onderwijs 456.419 leerlingen, in het secundair 501.942. 

In de 2e en 3e graad van het voltijds gewoon secundair onderwijs zien de cijfers er zo uit:

• algemeen secundair onderwijs (aso): 116.500 leerlingen

• technisch secundair onderwijs (tso): 105.700 leerlingen

• beroepssecundair onderwijs (bso): 77.700 leerlingen

• kunstsecundair onderwijs (kso): 8.600 leerlingen

In deze cijfers wordt geen rekening gehouden met de 1e graad. Vorig schooljaar zaten daar 151.100 leerlingen.

Vorig schooljaar had ruim 1 op de 5 leerlingen in het secundair onderwijs in Vlaanderen minstens 1 jaar schoolachterstand. In het lager onderwijs ging het om ongeveer 1 op de 10 leerlingen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers over schoolse vordering van Statistiek Vlaanderen .

Zowel in het lager als in het secundair blijven de cijfers vrij stabiel. In het lager steeg het aantal leerlingen met een jaar achterstand met 0,4 procentpunt tot 13,5 procent. Kanttekening: dit jaar zijn voor het eerst ook de leerlingen uit het methodeonderwijs in de cijfers meegeteld.

Ruim 1 op de 5 leerlingen in het secundair (23 procent) had minstens 1 jaar schoolse achterstand. In het zesde middelbaar liep dat aandeel op tot 26,7 procent, een lichte daling ten opzichte van vorig jaar (27,3 procent). De achterstand is het kleinst in het algemeen secundair onderwijs (aso). Daar had 7,3 procent van de leerlingen 1 jaar achterstand. In het technisch secundair onderwijs (tso) was dat 22,2 procent, in het kunstsecundair onderwijs (kso) 23,9 procent en in het beroepssecundair onderwijs (bso) 38,2 procent.

Gemiddeld hebben jongens in het lager en secundair onderwijs vaker schoolse achterstand dan meisjes. Statistiek Vlaanderen benadrukt dat het niet alleen gaat om leerlingen die moeten blijven zitten, maar bijvoorbeeld ook om kinderen die later met school zijn begonnen of tijdelijk zijn uitgevallen door ziekte.

September is een dure maand. In kringwinkels merken ze dat steeds meer mensen schoolspullen tweedehands willen kopen. "Dat heeft vaak te maken met allerlei prijsstijgingen waar iedereen mee geconfronteerd wordt, en zeker jonge gezinnen vandaag", klinkt het.

Studieboeken, laptops, praktijkmateriaal, ... maar geen maximumfactuur zoals in het lager onderwijs. Het consumentenprogramma 'WinWin' onderzocht hoe ouders van leerlingen in het secundair de schoolkosten een beetje onder controle kunnen houden.

Geen feestelijke stemming bij de start van het schooljaar in Wallonië. VRT-journalist Sanne Baeck, die onderwijs opvolgt, legt uit wat precies het probleem is.

Op de eerste dag van het schooljaar in Wallonië getuigden ook een Vlaamse directeur en leerkracht die in het Franstalig onderwijs werken, over de impact van de besparingen. Vlaming Stefaan Fiers woont in Wallonië en heeft 2 kinderen die er naar school gaan.

"Vorig schooljaar is heel onrustig geëindigd. De vakantie heeft de volle emmer een beetje doen verdampen, maar er is weinig nodig om die opnieuw te laten overlopen", vreest directeur Hans Gys. Vader Stefaan Fiers kan alvast geen begrip meer opbrengen voor nieuwe stakingen.

Jeroen Dehertog woont in Wallonië en moest op 24 augustus weer naar school. In 'Karrewiet', het nieuwsprogramma van Ketnet, vertelde hij hoe dat voelt.

Het Franstalige onderwijs heeft zijn eerste schooldag al achter de rug. Het nieuwe schooljaar begint er met een derde ronde besparingen. Nog voor de start van het schooljaar waarschuwden de vakbonden voor een warme herfst.

1 september komt stilaan in zicht. Tot groot jolijt of grote spijt, dat laten we in het midden. Een nieuw schooljaar gaat gepaard met de terugkeer van routines, maar ook met veel nieuwigheden. In deze blog kan je de nieuwsberichten in de aanloop naar de eerste schooldag volgen.