De hersenen van de zowat 70.000 kinderen die vanaf 1 september aan het eerste leerjaar beginnen, zullen er aan het einde van het schooljaar anders uitzien dan bij de start. Dat blijkt uit onderzoek door neuropedagogen van LIVO, het KU Leuven Instituut voor Onderwijsonderzoek.
Al na 1 schooljaar leren lezen en schrijven, zijn de hersenen van kinderen grondig veranderd
Belga
Gepubliceerd:
"Hoe de hersenen van jonge kinderen zich ontwikkelen, is niet alleen een kwestie van biologie of rijping, maar wordt ook rechtstreeks beïnvloed door het onderwijs", klinkt het. "Leren lezen en rekenen verandert de hersenen al na 1 schooljaar."
De onderzoekers onderwierpen 2 groepen kinderen met vergelijkbare leeftijd aan een reeks cognitieve testen en hersenbeeldvorming (MRI). De ene groep, geboren aan het einde van het jaar, doorliep het 1e leerjaar en de andere groep, geboren in de 1e maanden van het volgende jaar, bleef nog een jaar in de kleuterklas.
"Op die manier konden we het effect van onderwijs onderscheiden van gewone rijping van de hersenen", zegt Floor Vandecruys, postdoctoraal onderzoeker Gezins- en Orthopedagogiek. "Bij kinderen die het 1e leerjaar doorliepen stelden we duidelijke veranderingen vast in zowel hersenactiviteit als hersenstructuur."
"Een jaar formeel onderwijs maakt de hersenen vatbaarder voor woorden en getallen. Voor lezen is dat effect en het verschil tussen beide groepen nog meer uitgesproken dan voor rekenen."
Leerproblemen vroeger detecteren
De impact van wat er (aan)geleerd wordt in de klas op de werking van de hersenen is dus niet te onderschatten, zeggen de onderzoekers.
"We weten al lang dat hersenen op jonge leeftijd bijzonder plastisch zijn, maar via deze studie tonen we voor het eerst objectief aan dat onze hersenen veranderen als we nieuwe dingen leren", zegt Bert De Smedt, professor Neuropedagogiek aan de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen. "Zelfs op kleuterleeftijd kunnen kinderen al heel veel leren, maar die ontwikkeling komt niet vanzelf. De leeractiviteiten in de klas sturen mee hoe de hersenen zich ontwikkelen."
Specifieke hersengebieden veranderen dus door te leren, maar die veranderingen zijn niet bij alle kinderen even groot. De wetenschappers gaan die verschillen nog verder onderzoeken.
"Nu we weten welke hersengebieden veranderen wanneer jonge kinderen leren lezen en rekenen, kunnen we verder onderzoeken wat er aan de basis ligt van leerproblemen zoals dyslexie en dyscalculie", zeggen Vandecruys en De Smedt.
"In het vervolgonderzoek focussen we ons op kinderen met een groter risico op leerproblemen en gaan we na of de plasticiteit van specifieke hersengebieden daarin een rol spelen. Zo hopen we op termijn leerproblemen vroeger te kunnen detecteren en betere ondersteuning te bieden aan kinderen die moeizamer leren lezen en rekenen."
