Vanaf 1 september veranderen heel wat zaken in het dagelijkse leven. In het onderwijs worden de minimumdoelen hervormd en komen er minder studiedagen. Tegelijk veranderen er ook enkele zaken buiten de schoolbanken: een helm wordt verplicht op elektrische steps die sneller kunnen dan 20 kilometer per uur, de gratis Pensioenlijn verdwijnt en de autokeuring wordt hervormd. Dit zijn de belangrijkste veranderingen van september.
Helm verplicht op e-steps sneller dan 20 km/uur en gratis Pensioenlijn verdwijnt: dit verandert vandaag
Belga
Gepubliceerd:
Helm verplicht op e-steps sneller dan 20 km per uur
Vanaf 1 september wordt een helm verplicht voor bestuurders van elektrische steps die sneller kunnen rijden dan 20 kilometer per uur. Dat meldt de federale overheidsdienst (FOD) Mobiliteit.
De helmplicht hangt niet af van de snelheid waarmee iemand rijdt, maar van de maximumsnelheid die de step volgens de constructeur kan halen. In het koninklijk besluit staat dat de verplichting geldt voor bestuurders van "een gemotoriseerd voortbewegingstoestel waarvan de door de constructie bepaalde maximumsnelheid hoger is dan 20 kilometer per uur".
De bestuurder mag kiezen voor een bromfietshelm of voor een fietshelm die ook de slapen en de achterkant van het hoofd beschermt.
Volgens de FOD Mobiliteit moet de maatregel de verkeersveiligheid verhogen. "Internationale studies en medische- en ongevallenstatistieken wijzen allemaal in dezelfde richting: bij ernstige en dodelijke ongevallen met gemotoriseerde vervoermiddelen, en in het bijzonder elektrische steps, komen hoofd- en hersenletsels bijzonder vaak voor", klinkt het. Bovendien neemt het risico op zware verwondingen toe naarmate de snelheid hoger ligt.
In België zijn alleen elektrische steps toegelaten die maximaal 25 kilometer per uur kunnen rijden. De nieuwe helmplicht geldt dus voor steps met een constructiesnelheid tussen 20 en 25 kilometer per uur.
Dat de verplichting niet voor alle e-steps geldt, heeft volgens de overheid onder meer te maken met de wens om mensen niet af te schrikken om voor korte verplaatsingen de auto in te ruilen voor een (deel)step.
Voor deelsteps is een helm niet verplicht als de uitbater de maximumsnelheid heeft beperkt tot 20 kilometer per uur. Volgens de FOD Mobiliteit is dat in de praktijk vaak al het geval en is die snelheidsbeperking doorgaans opgenomen in de exploitatievergunning.
Pensioenlijn niet meer gratis
Mensen met vragen over hun pensioen kunnen vanaf 1 september niet langer terecht op het gratis nummer 1765. Dat wordt vervangen door het gewone telefoonnummer 02/225.17.65.
De Pensioenlijn was jarenlang gratis, maar kostte de betrokken pensioeninstellingen, de Federale Pensioendienst, het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) en Sigedis, jaarlijks meer dan 1 miljoen euro. Door over te schakelen op een standaardnummer kan volgens de Federale Pensioendienst aanzienlijk worden bespaard, zoals gevraagd door de regering, zonder dat de kwaliteit van de dienstverlening in het gedrang komt.
Voor de meeste bellers verandert er weinig. Oproepen naar een vast nummer met het netnummer 02 zijn doorgaans inbegrepen in vaste en mobiele abonnementen. Wie geen abonnement heeft waarin zulke oproepen zijn inbegrepen, betaalt het tarief van een lokaal gesprek. De openingsuren blijven ongewijzigd: van maandag tot vrijdag, van 8.30 uur tot 12 uur.
Ook logopedisten kunnen videoconsultaties aanbieden
Logopedisten mogen patiënten vanaf 1 september ook via videoverbinding begeleiden. Dat heeft het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv) bevestigd. De keuze voor een videoconsultatie ligt altijd bij de patiënt. Wie liever fysiek langskomt, kan dat blijven doen.
Niet alle sessies komen in aanmerking voor begeleiding op afstand. Het eerste contact tussen logopedist en patiënt moet altijd fysiek plaatsvinden. Dat geldt ook voor evaluaties, bilanonderzoeken en groepssessies. Voor kinderen jonger dan 4 jaar zijn videobehandelingen niet toegestaan.
Daarnaast mogen maximaal 10 opeenvolgende sessies via video worden georganiseerd. Eerder werden videoconsultaties al ingevoerd voor artsen, kinesitherapeuten en vroedvrouwen.
Nieuwe minimumdoelen en minder studiedagen
Het Vlaamse onderwijs voert vanaf 1 september een reeks belangrijke veranderingen door. Zo komen er extra lessen Nederlands voor sommige leerlingen, vernieuwde minimumdoelen in het basisonderwijs, 30 inspiratiescholen, strengere regels rond lesdagen en een proefproject voor inclusiever onderwijs.
Bijna 3.800 leerlingen in het eerste jaar secundair onderwijs krijgen drie extra uren Nederlands per week boven op hun gewone lessenpakket. Die lessen zijn verplicht voor leerlingen die op het einde van de lagere school de minimumdoelen voor Nederlands niet halen.
In het basisonderwijs start de geleidelijke invoering van vernieuwde minimumdoelen, die de eindtermen uit 1997 vervangen. De nadruk komt meer op kennis te liggen en de doelen worden concreter omschreven. Vanaf het schooljaar 2026-2027 gelden de nieuwe doelen voor Nederlands, wiskunde en wetenschappen en techniek voor kleuters en leerlingen van het eerste tot en met het derde leerjaar. De andere leergebieden en hogere leerjaren volgen stapsgewijs tegen 2029-2030.
Daarnaast worden 30 basisscholen erkend als inspiratieschool. Zij krijgen elk 70.000 euro om personeel vrij te maken en een voortrekkersrol op te nemen bij de invoering van de nieuwe, kennisrijke minimumdoelen. Elke inspiratieschool zal haar expertise delen met een tiental andere scholen.
Ook de regels rond lesdagen worden aangescherpt. Schooldagen moeten zoveel mogelijk effectieve lesdagen zijn. Facultatieve vakantiedagen verdwijnen, pedagogische studiedagen worden beperkt en scholen mogen na verkiezingen geen lessen meer schorsen omdat hun gebouwen als stemlokaal zijn gebruikt. Ook de eerste en laatste schooldag worden volwaardige lesdagen. In het secundair onderwijs daalt bovendien het maximumaantal evaluatiedagen.
Tot slot starten op 1 september 20 pioniersscholen met een proefproject rond inclusief onderwijs. Scholen voor gewoon en buitengewoon onderwijs werken daarbij samen met leerondersteuners en CLB's om te onderzoeken hoe leerlingen met extra ondersteuningsnoden beter kunnen worden begeleid.
Spotify duurder
De Zweedse muziekstreamingdienst Spotify verhoogt de prijzen van zijn abonnementen in België. Het standaardabonnement, Premium Individual, kost voortaan 13,99 euro per maand in plaats van 11,99 euro.
Voor bestaande klanten gaat de prijsverhoging in vanaf september. Nieuwe abonnees betalen op dit moment al 13,99 euro per maand na een gratis proefperiode van 3 maanden.
Ook de andere formules worden duurder. Premium Duo, voor 2 gebruikers, stijgt naar 19,99 euro per maand. Het gezinsabonnement Premium Family gaat 23,99 euro per maand kosten.
Volgens Spotify is de prijsverhoging nodig om verder te kunnen investeren in de dienst. "Door deze verandering kunnen we meer investeren in Premium. We werken voortdurend aan verbeteringen en willen onze gebruikers de best mogelijke ervaring bieden", schrijft het bedrijf in een bericht aan klanten.
Nieuw Strafwetboek wordt eindelijk van kracht
Op 1 september treedt het vernieuwde Strafwetboek eindelijk in werking. Het parlement keurde de hervorming al meer dan 2 jaar geleden goed.
Oorspronkelijk zouden de nieuwe regels op 8 april van kracht worden, maar omdat tal van andere wetten nog niet waren aangepast, werd de invoering uitgesteld tot het begin van het nieuwe gerechtelijke jaar. Daarmee komt een einde aan het oude Strafwetboek, dat dateerde van 1867.
Het nieuwe Strafwetboek breidt het arsenaal aan straffen uit. Een gevangenisstraf wordt daarbij beschouwd als een laatste redmiddel en mag alleen worden opgelegd als de doelstellingen van de straf niet op een andere manier kunnen worden bereikt. De hervorming moet ook zorgen voor een beter aangepaste aanpak van daders met psychiatrische aandoeningen.
Daarnaast verdwijnt de klassieke indeling van misdrijven in misdaden, wanbedrijven en overtredingen. In de plaats komt een systeem met acht strafniveaus. Feiten van niveau 1, het laagste niveau, kunnen niet langer worden bestraft met een gevangenisstraf. Voor de zwaarste feiten, die onder niveau 8 vallen, blijft levenslange opsluiting mogelijk.
Rechters zullen voortaan ook expliciet moeten aangeven welk doel een straf dient. Een andere opvallende nieuwigheid is de invoering van verkeersdoodslag als afzonderlijk strafbaar feit.
Auto's moeten na eerste keuring nog maar om de 2 jaar gekeurd worden
Vanaf 1 september verandert de autokeuring in Vlaanderen op verschillende punten. Personenwagens ouder dan 4 jaar moeten voortaan nog maar om de 2 jaar naar de keuring. Ook verdwijnt de controle van het verzekeringsbewijs en krijgen bestuurders meer tijd om ernstige gebreken te laten herstellen.
Een personenwagen moet voor het eerst worden gekeurd vier jaar na de eerste inschrijving. Daarna gold lange tijd een jaarlijkse keuring, maar die verplichting werd de voorbije jaren al stapsgewijs versoepeld. Vanaf 1 september moeten alle personenwagens nog slechts om de 2 jaar worden gekeurd.
Daarnaast controleren keuringscentra niet langer het verzekeringsbewijs. Die controle gebeurt al via federale databanken en ANPR-camera's. Ook voor een trekhaak is geen aparte keuring meer vereist.
Worden bij de keuring ernstige gebreken vastgesteld, dan krijgt de bestuurder voortaan 2 maanden om die te laten herstellen. Dat was vroeger 15 dagen.
Ook voor andere voertuigcategorieën verandert er heel wat. Bestelwagens en lichte vrachtvoertuigen schakelen geleidelijk over van een jaarlijkse naar een tweejaarlijkse keuring. In een eerste fase geldt dat voor voertuigen die maximaal 4 jaar oud zijn. Taxi's en bussen moeten voortaan nog maar om de 2 jaar worden gekeurd.
Slapende tegoeden onder de 250 euro vloeien onmiddellijk naar de staatskas
Vanaf september stijgt de drempel voor slapende tegoeden van 60 naar 250 euro. Bedragen onder die grens gaan voortaan meteen naar de schatkist.
Slapende tegoeden zijn tegoeden op rekeningen waarop gedurende 5 jaar geen actieve verrichtingen hebben plaatsgevonden. Banken moeten eerst proberen de rekeninghouders op te sporen. Lukt dat niet, dan worden de tegoeden overgedragen aan de Deposito- en Consignatiekas (DCK).
Zodra het geld bij de DCK terechtkomt, begint een verjaringstermijn van 5 jaar te lopen. Als niemand het tegoed binnen die termijn opeist, gaat het naar de schatkist. Die verjaringstermijn bedroeg vroeger 30 jaar, maar werd onlangs via de programmawet ingekort tot 5 jaar.
Voor kleinere bedragen gelden nog strengere regels. Slapende tegoeden onder een bepaalde drempel worden meteen doorgestort naar de schatkist, zonder verjaringstermijn. Die drempel lag oorspronkelijk op 20 euro en werd later opgetrokken naar 60 euro. Vanaf september stijgt ze verder naar 250 euro.
Wie wil nagaan of er nog slapende tegoeden op zijn of haar naam staan, kan hier terecht.
Hoofddoekenverbod in Oost-Vlaamse provinciale scholen van kracht
In 9 provinciale scholen in Oost-Vlaanderen geldt vanaf 1 september een verbod op het dragen van zichtbare religieuze en politieke symbolen. De maatregel geldt zowel voor leerlingen als voor personeelsleden. Het gaat onder meer om hoofddoeken, keppels, kruisjes en partijpins.
Het verbod zorgde vorig jaar voor stevige discussies in de Oost-Vlaamse provincieraad. De invoering van het neutraliteitsprincipe maakt deel uit van het bestuursakkoord van N-VA, CD&V en Vooruit. Bij eerdere stemmingen raakte het voorstel echter niet goedgekeurd, omdat enkele raadsleden van Vooruit zich onthielden. Uiteindelijk kwam het verbod er dankzij de stemmen van N-VA en Vlaams Belang.
Het provinciebestuur wilde de maatregel oorspronkelijk al vorig schooljaar invoeren, maar Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Hilde Crevits (CD&V) vernietigde die beslissing wegens een procedurefout.
In het GO!-onderwijs geldt een neutraliteitsbeleid in heel Vlaanderen. Voor gemeentelijke, stedelijke, provinciale en vrije scholen beslist elke school of onderwijsverstrekker zelf of er al dan niet een verbod op zichtbare religieuze of politieke symbolen komt.
Helft minder opvangplaatsen in Brusselse daklozenopvang van Brussels Deal
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest verdwijnen op 1 september 1.000 opvangplaatsen voor dak- en thuislozen. De capaciteit die eind 2022 werd gecreëerd in het kader van de Brussels Deal wordt daarmee gehalveerd, van 2.000 naar 1.000 plaatsen. Die beslissing nam minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) in juli.
De Brussels Deal kwam er omdat het reguliere opvangnetwerk van Fedasil onvoldoende plaats had voor asielzoekers. Met een jaarlijks budget van 42 miljoen euro werden 2.000 extra opvangplaatsen in Brussel gefinancierd.
Volgens Van Bossuyt is de nood aan die extra capaciteit intussen afgenomen. Er zouden nog ongeveer 1.000 alleenstaande mannen op de wachtlijst staan, van wie volgens haar ongeveer de helft terechtkan bij familie, vrienden of kennissen. "Belastinggeld kun je maar één keer uitgeven. Als er nog ongeveer 1.000 mensen op de wachtlijst staan, ga ik geen 2.000 plaatsen blijven betalen", zegt de minister.
Verschillende middenveldorganisaties betwisten die analyse en waarschuwen voor ernstige gevolgen. Volgens de Brusselse opvangorganisatie Samusocial neemt de vraag naar opvang juist toe, vooral bij gezinnen met kinderen. Uit cijfers van de organisatie blijkt dat in juli 244 van de 299 gezinnen die opvang vroegen, niet konden worden geholpen omdat het netwerk al overbelast was.
Volgens de organisaties zal het wegvallen van 1.000 opvangplaatsen de situatie verder onder druk zetten. Ze vrezen dat meer gezinnen, kinderen en andere kwetsbare personen zonder onderdak zullen vallen en hun toevlucht zullen moeten zoeken tot openbare plaatsen zoals metrostations en parken. Ook nieuwe tentenkampen in Brussel behoren volgens hen tot de mogelijke gevolgen.
