Onzekerheid, frustratie en protest: de feestelijke stemming bij de start van het schooljaar vandaag valt tegen in het Franstalig onderwijs. Tot eind september loopt een stakingsaanzegging. Alvast in 1 school wordt er vandaag al gestaakt. Waarover gaat de hele kwestie alweer?
Eerste schooldag in Franstalig België en al zeker 1 school staakt: wat is er aan de hand?
Sanne Baeck
Gepubliceerd:
Hoe groot is de onrust in het Franstalig onderwijs?
"Onze woede was niet op vakantie, maar is er nog steeds." Dat is de vakbondsslogan die afgelopen week, vóór de start van het schooljaar in Franstalig België, op verschillende plaatsen te lezen was.
Die woede bleek vorig schooljaar groot. Door schoolstakingen hadden sommige scholieren wekenlang geen les. Op andere scholen werden examens afgelast. Ook leerlingen zelf gingen betogen samen met leerkrachten en vakbondslui, al liep dat protest door enkele relschoppers uit de hand.
Mogelijke acties bij de start van het schooljaar zijn alleszins gedekt door een stakingsaanzegging die loopt tot eind september. In hoeveel scholen er vandaag actie wordt gevoerd, en in welke vorm dan, is nog niet helemaal duidelijk.
Van 1 school is wel geweten dat er vandaag gestaakt wordt: l'Athénée Léonie de Waha in het centrum van Luik. "We bekijken hoe het daarna verdergaat", laat de school weten aan VRT NWS.
Ook actiegroep Mars Attacks plant de komende weken acties, maar wil de eerste schooldag niet verstoren. Ze willen eerst in kaart brengen wat de gevolgen van de besparingen op de werkvloer zijn.
Waarover gaat het protest?
De meest omstreden besparing is de maatregel om leerkrachten in de laatste jaren van het secundair onderwijs 22 uur les te laten geven in plaats van 20 uur, zonder extra loon in ruil. Enkel wie ouder is dan 60 of het eerste jaar lesgeeft, krijgt een uitzondering.
Naast extra werk voor de leerkracht creëert de maatregel een carrousel aan wissels binnen het lerarenkorps. Want wie vastbenoemd is, krijgt voorrang op een voltijds lesrooster. Zo verdwijnen uren voor de minder ervaren leerkrachten. In totaal verdwijnen zo'n 1.300 voltijdse jobs.
Franstalig minister van Onderwijs Valérie Glatigny (MR) erkent dat voor sommige leerkrachten complexe situaties ontstaan, maar maakt zich geen zorgen over het bredere plaatje. Want er zijn meer dan 2.000 mensen die natuurlijk uitstromen door bijvoorbeeld hun pensioen, dus er blijft werk genoeg voor alle leerkrachten.
De socialistische vakbond noemt de impact dan weer wel erg groot, en vreest dat meer dan 6.000 leerkrachten lesuren verliezen en op verschillende scholen uren moeten sprokkelen om aan een voltijds rooster te kunnen geraken.
Daarnaast is er wrevel over heel wat andere maatregelen. Het hoger onderwijs wordt bijvoorbeeld duurder voor studenten. Leerlingen in het lager onderwijs zullen dan weer langer gratis basismateriaal op school aangeboden krijgen, al krijgt de school daar geen extra middelen voor.
Ook voor de gratis maaltijden op scholen in kansarme buurten zijn minder middelen. En er komen strengere maatregelen voor langdurig zieke leerkrachten.
Zijn tegemoetkomingen mogelijk?
Dat antwoord is kort: nee.
De maatregelen zijn gestemd en worden niet meer teruggedraaid. Volgens Glatigny laat de penibele budgettaire situatie van de Franse gemeenschap dat niet toe.
De minister zegt wel dat ze de hand blijft uitreiken voor overleg. Al is aan de andere kant te horen dat de gesprekken met haar muurvast zitten. Glatigny wil komend schooljaar ook geregeld bijeenkomsten met leerkrachten organiseren om meer feedback vanuit het werkveld te krijgen. Tegelijk laat ze weten dat het regeerakkoord haar leidraad is.
Nóg meer besparen op onderwijs is voor haar de komende jaren weliswaar geen optie meer. Ze wil volgend schooljaar net met positievere maatregelen naar het onderwijs stappen zoals meer werkzekerheid met een jaarcontract voor startende leerkrachten en een salarisverhoging voor leerkrachten die de nieuwe 4-jarige opleiding tot leerkracht hebben gevolgd.
Marjan Temmerman: "Zenuwen staan strak gespannen"
