Onschuldige burgers die in koelen bloede worden afgemaakt, families die veel geld moeten betalen om de lichamen van hun dierbaren terug te krijgen: de gruwel die een Iraans-Belgische man beschrijft, is bijna niet te vatten. De man heeft - samen met tienduizenden Iraniërs - begin deze maand 4 dagen op rij geprotesteerd in Teheran tegen het Iraanse regime. In De Ochtend op Radio 1 beschrijft hij wat hij gezien heeft.
"15.000 euro als je het lichaam van je kind terug wil": Iraans-Belgische man beschrijft gruwel bij protesten in Teheran
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
"Ik woon al 31 jaar in België, maar mijn hart ligt in Iran", vertelt de Iraans-Belgische man (die liever anoniem wil blijven) in De Ochtend op Radio 1. Hij is net terug in België na een bezoek van een maand aan zijn schoonmoeder in Teheran.
De man is een politieke vluchteling. Zijn vader, broer en zus werden vermoord door het Iraanse regime. In Teheran trok hij mee de straat op om te protesteren tegen dat regime. "De ayatollahs in Iran zijn als een kanker in het lichaam. Het Iraanse regime is de kanker van de aarde", steekt hij zijn afkeer niet onder stoelen of banken.
Ze stonden klaar aan de ingang van het ziekenhuis om mensen dood te steken
De eerste avond van de protesten - op 8 januari - verliep aanvankelijk vreedzaam. "We trokken de straat op rond 19 uur en rond 21 à 22 uur was het protest bijna afgelopen en gingen mensen terug naar huis. Toen kwamen mensen van Sepah (de Iraanse Revolutionaire Garde, red.) de straat op en begonnen ze betogers neer te schieten: kleine kinderen, oude mannen, zwangere vrouwen, het speelde geen rol."
Zelfs aan het ziekenhuis kende de Revolutionaire Garde geen genade, getuigt de man. "Ik heb zelf mensen naar het ziekenhuis gebracht, maar aan de ingang stonden mensen van Sepah klaar om ze dood te steken."
"Het woord 'massamoord' volstaat niet meer": wanhopige stemmen uit Iran smeken om hulp (uit Terzake 27/01)
Waarover gaat het protest in Iran?
In Iran kwamen wekenlang tienduizenden mensen op straat om te betogen tegen het religieuze regime van ayatollah Ali Khamenei, de hoogste geestelijke leider van het land. Aanleiding voor de protesten was aanvankelijk de economische situatie in Iran (die heel slecht is), maar al snel groeiden de protesten uit tot bredere demonstraties. Ze vragen om het respecteren van mensenrechten, een democratie en het opstappen van dit regime.
Het protest was het grootste in jaren, misschien wel decennia, maar werd met harde hand neergeslagen door het regime. Ordediensten zetten geweld in om het (vaak vreedzame) protest neer te slaan, en er is sprake van vele doden en gewonden. Naar aanleiding van de protesten overwoog VS-president Donald Trump ook een militaire interventie.
15.000 euro voor het lichaam van een kind
Ondanks de harde repressie trok de man 4 avonden op rij de straat op om te protesteren tegen het Iraanse regime. "De 2e avond zijn ze van bij het begin mensen beginnen neer te schieten, vanop de daken van de appartementen."
De lichamen van de doden bleven gewoon op straat liggen. De Revolutionaire Garde stond niet toe dat mensen de lichamen kwamen ophalen, getuigt de man. Dat was een 'voorrecht' voorbehouden voor mensen die daar veel geld voor over hadden.
"Als je in 'een goede situatie zit', betaal je tot 15.000 euro voor het lichaam van je kindje, als je kan aantonen dat je dat geld niet hebt, is 5.000 euro soms genoeg."
Iraans-Belgische man was bij protesten in Iran: "Ik heb meer dan 150 mensen zien neergeschoten worden op vier avonden"
Massagraven en doelgerichte razzia's
De man vertelt op Radio 1 hoe hij in 4 dagen tijd meer dan 150 mensen zag sterven. Hoeveel doden er precies zijn gevallen tijdens de grootschalige protesten in Iran zullen we wellicht nooit weten. De schattingen gaan van 6.000 doden tot meer dan 30.000.
Het blijft voorlopig bij schattingen, omdat het heel moeilijk is om nieuws te krijgen uit Iran. Het regime heeft het internetverkeer beperkt. "Enkel mensen met een Starlink hebben een beetje contact met de buitenwereld."
Bovendien worden heel wat doden begraven in massagraven. En er verdwijnen nog steeds mensen, tijdens doelgerichte razzia's. "Ze gaan naar mensen hun huis om ze te pakken en te vermoorden. Daarna worden die mensen begraven op een plaats waar niemand het weet."
Op dag 3 van de protesten ben ik opgepakt. Ze hebben me toen een injectie gegeven.
Nu de man terug in België is, gaat hij eerst naar het ziekenhuis voor een medische controle. "Op dag 3 van de protesten ben ik opgepakt. Ze hebben me toen een injectie gegeven. Ik voelde me helemaal niet goed en ben een paar uur later wakker geworden in het park en naar huis gegaan. Onze lichamen, onze hersenen, alles doet pijn."
"Ik heb ook een longontsteking", gaat hij verder. Hij vermoedt dat dat een gevolg is van het traangas dat werd ingezet tijdens de protesten. Volgens mij was dat geen traangas, maar een of ander chemisch wapen."
Wachten op de VS
De afgelopen dagen heeft Amerika de druk opgevoerd op Iran. President Trump dreigt met militaire acties. Een eerste oorlogsvloot kwam maandag aan in het Midden-Oosten en gisteren kondigde Trump aan dat er een tweede vloot onderweg is.
"De mensen in Iran wachten op een aanval van de VS", geeft de Iraans-Belgische man mee. Het signaal van de bevolking is volgens hem overduidelijk. "Het Iraanse regime moet verzwakt worden. Miljoenen mensen komen op straat. We willen een ander regime."
