Eén dag na aankomst van gigantisch vliegdekschip: VS kondigt meerdaagse militaire oefening in Midden-Oosten aan

Waar en wanneer de manoeuvres zullen beginnen, werd niet bekendgemaakt. Volgens Centcom zal de oefening aantonen "dat we in staat zijn om de luchtmacht te ontplooien, te spreiden en te handhaven in het hele Midden-Oosten". Centcom is het Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten.

De aankondiging komt er 1 dag na de aankomst van de USS Abraham Lincoln in de regio. Dat vliegdekschip ligt momenteel voor de kust van Oman. Het schip lag tot voor kort gestationeerd in de Zuid-Chinese Zee, waar het deelnam aan patrouilles en oefeningen als onderdeel van de Amerikaanse aanwezigheid in de regio.

Het gaat om een gigantisch vliegdekschip van meer dan 300 meter lang dat gebouwd werd in 1989. Er werken 5.000 mensen op, legt VRT NWS-defensiespecialist Jens Franssen uit in Nieuwe Feiten op Radio 1.

"Henry Kissinger (voormalig Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken, red.) zei het al in de jaren 70: als dit voor je kust ligt, dan is dat 100.000 ton diplomatiek gewicht."

"Het heeft ook 70 gevechtsvliegtuigen aan boord. Om je een idee te geven: dat is de Belgische en Nederlandse luchtmacht tezamen." Eigenlijk is het een "soort ministad," zegt Franssen, "die dag en nacht wakker is en werkt. Je hebt daar operatiezalen, tandartsen, ..."

Omdat het een strategisch inzetmiddel is, vaart zo'n gigantisch schip ook niet alleen. "Dat wordt altijd begeleid met een onderzeeër, er zitten ook een aantal destroyers bij, oorlogsschepen. Er is ook altijd een schip bij dat tjokvol kruisraketten zit om het schip te beschermen. Dus het is eigenlijk een soort mobiele krijgsmacht."

Dat het gigantische vliegdekschip nu voor de kust van Oman ligt en niet voor die van Iran, komt omdat Iran natuurlijk zelf ook de middelen heeft om aan te vallen, denk maar aan onbemande zeedrones of de Shahed-drones in de lucht, zegt Franssen. "Je wil dus wel een beetje afstand houden, vooral omdat je als Amerikaans vliegdekschip weet dat je vanuit die positie Iran makkelijk met vliegtuigen en kruisraketten kan treffen." 

Franssen vermoedt dat de komst van het vliegdekschip inhoudt dat de VS en Israël in de komende dagen of weken toch militair zullen ingrijpen in Iran. Want er is niet alleen dat vliegdekschip, ook elders in het Midden-Oosten is er de voorbije weken een "gigantische opbouw van militaire middelen" geweest.

"Dan hebben we het over de basissen in Qatar en Oman, waar heel wat gevechtsvliegtuigen zijn toegekomen. Ook de 'enablers', de dingen die je nodig hebt om een luchtaanval uit te voeren, zitten nu en masse in het Midden-Oosten, zoals tankervliegtuigen."

"En tegelijkertijd zie je dat al het niet-noodzakelijke Amerikaanse militaire personeel op die basissen in de buurt allemaal terug naar de Verenigde Staten is getrokken. Ook de ambassades zijn voor een stuk leeggehaald. Dat zijn alle puzzelstukken die je op tafel wil hebben klaarliggen als je een militaire actie zou willen ondernemen."

Wanneer zo'n militaire operatie er zal komen, is natuurlijk moeilijk te zeggen. De doelstellingen ervan lijken wel al duidelijk. "Dat zal ten eerste het verzwakken of uitschakelen van dat repressieapparaat zijn. Dan moet je niet zozeer denken aan het leger, maar aan de inlichtingendiensten en aan de Iraanse Revolutionaire Garde, aan basissen van hen."

"Ten tweede het uitschakelen van de politieke top, een aantal van die geestelijke leiders. Khamenei, maar bijvoorbeeld ook zijn zoon van 65, die in poleposition staat om het over te nemen. Maar dan moet je ook gaan kijken naar een aantal topgeneraals van de Iraanse Revolutionaire Garde. Want mocht Khamenei uitgeschakeld worden, dan zullen zij het zijn die de macht zullen overnemen."

Of de VS aan een Venezuela-scenario denkt, waarbij het de top van het regime verwijdert, maar de rest laat zitten en er een deal mee sluit, zal nog moeten blijken. "En dan wordt niet zozeer gekeken naar die Iraanse Revolutionaire Garde, maar naar het reguliere leger. En dan zou je eventueel met dat soort mensen afspraken kunnen maken om van Iran opnieuw een seculier regime te maken."

Maar hoe dan ook, als de VS verandering wil brengen in Iran, dan zal het toch "een deel van die uiterste top aan de kant moeten schuiven", zegt Franssen.