LIVE Grondstoffendeal uitgemaakte zaak voor Trump, maar discussie over veiligheidsgarantie Oekraïne blijft

De Amerikaanse president Donald Trump houdt zich niet aan de reguliere manier in de internationale politiek om een oorlog te beëindigen, zegt professor internationale politiek David Criekemans (UA) in De Afspraak. "Normaal komt er eerst een staakt-het-vuren tot stand, dan zou er stabiliteit zijn op het terrein en vanuit die stabiliteit op het terrein zou er dan onderhandeld worden." "Maar Trump zit al aan stap 5 of 6 in plaats van aan stap 1", aldus de professor. 

Er is heel wat onderhandeld achter de schermen en er zijn een aantal belangrijke breekpunten weggewerkt uit het akkoord, duidt professor internationale politiek aan de Universiteit van Antwerpen, David Criekemans, in De Afspraak. 

Om te bepalen of de deal voordelig is voor de VS, moet men elke grondstof afzonderlijk evalueren, duidt David Criekemans, professor internationale politiek aan de Universiteit van Antwerpen in De Wereld Vandaag op Radio 1.  

"We weten intussen dat goede vrienden van de Amerikaanse president Donald Trump, die lithium ontginnen, heel dit idee van een grondstoffendeal in de president zijn oor hebben gefluisterd". Volgens Criekemans zijn er voor lithium dan ook een aantal opportuniteiten.

"Deze namiddag zijn er zelfs een aantal Australische mijnbouwbedrijven die zich hebben aangeboden met de vraag of ze mogen participeren bij het akkoord omdat ze belangrijke expertise hebben."

"Je zou kunnen zeggen dat de creatie van een dergelijk Amerikaanse en Oekraïense fonds ook andere investeerders uit landen zoals Australië of Canada zou kunnen interesseren", vindt de professor. 

Het is een interessant akkoord voor Oekraïne omdat het land hiermee een buitenlands partnerschap creëert met de VS, volgens David Criekemans. Hij is professor internationale politiek aan de Universiteit van Antwerpen en duidt het akkoord in De Wereld Vandaag op Radio 1.

Maar het gaat over toekomstige mijnbouwactiviteiten. De bestaande activiteiten van Oekraïne zitten niet in deze deal. "Voor het uitbouwen van een mijn heeft men 10 tot 15 jaar nodig, dus we zijn over iets relatief virtueel aan het praten", gaat de professor verder.  

"Sommige van deze grondstoffen in Oekraïne liggen in geologische lagen die niet altijd even toegankelijk zijn", vond Criekemans in wetenschappelijke studies. "Voor een aantal van deze projecten kan men zich dan ook vragen stellen met betrekking tot de rendabiliteit."

"Het is niet duidelijk hoeveel geld naar Oekraïne zal gaan en hoeveel naar de VS of naar Amerikaanse bedrijven zal gaan", duidt VRT NWS-buitenlandjournalist Marijn Trio over het raamakkoord tussen de VS en Oekraïne. Er worden volgens hem geen bedragen genoemd.

Bovendien staan er geen veiligheidsgaranties in het akkoord. "Volgens de Amerikaanse president Donald Trump moet Europa die garanties geven aan Oekraïne", weet Trio.

De overeenkomst is een uitgemaakte zaak volgens de Amerikaanse president Donald Trump, maar voor de Oekraïense president Volodimir Zelenski vormt deze deal de start voor verdere gesprekken over onder meer veiligheid. 

Wat de overeenkomst tussen de VS en Oekraïne inhoudt, verduidelijkt David Criekemans, professor internationale politiek aan de Universiteit van Antwerpen in De Wereld Vandaag op Radio 1. "De VS zal een participant worden in de mijnbouw activiteiten maar ook in de toekomstige olie-en gasactiviteiten in Oekraïne." "50 procent van de inkomsten zullen naar een Amerikaans Oekraïens fonds gaan en dat fonds gaat ook nog eens investeren in de economie, met andere woorden in de wederopbouw", gaat Criekemans verder.  Volgens de professor passeert de VS zo 2 keer langs de kassa. “Ze zijn preferentiële partner rond de grondstoffen, daarnaast zijn ze ook preferentiële partner in een aantal andere delen van de Oekraïense economie."

Het Oekraïense leger zei dat het de Russische olieraffinaderij bij de stad Toeapse aan de Zwarte Zeekust had aangevallen en dat er minstens 40 explosies waren geregistreerd.  Toeapse  is de thuisbasis van een van de grootste olieraffinaderijen van Rusland, die al meerdere keren het doelwit was van Oekraïense drones. Het Oekraïense leger zei ook dat het 2 militaire vliegvelden op het door Rusland geannexeerde schiereiland de Krim had aangevallen. Het Russische ministerie van Defensie zei in een verklaring dat er in totaal 128 Oekraïense drones waren neergehaald boven Russisch grondgebied vannacht. Eerder zei Rusland dat het 's nachts 83 Oekraïense drones had neergehaald boven de zuidelijke regio Krasnodar, waaronder de haven van Toeapse en voegde eraan toe dat sommige huizen daar beschadigd waren. Rusland zei niets over de olieraffinaderij. Er werd niets over gewonden vermeld. 

De Amerikaanse president Donald Trump zei dat de Oekraïense president  Volodimir Zelenski vrijdag naar Washington komt om een ​​overeenkomst te ondertekenen over zeldzame aardmetalen en andere onderwerpen. Trump deed de uitspraak bij de start van een kabinetsvergadering in het Witte Huis.

Op het moment dat de afgevaardigde van Rusland, Sergey Vershinin, het woord neemt, vertrekken tientallen afgevaardigden uit de zaal. Het gaat om afgevaardigden van landen zoals Litouwen, Oekraïne en Frankrijk. De afgevaardigden verzamelen zich in de hal en houden een Oekraïense vlag vast.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft op een persconferentie verduidelijkt dat het akkoord over de ontginning van mineralen in Oekraïne slechts een "kaderovereenkomst" is. "Deze deal kan een groot succes worden", voegde hij eraan toe. Maar er moet ook nog gesproken worden over de veiligheidsgaranties voor Oekraïne. 

Het succes ervan zal "afhangen van de gesprekken met de Amerikaanse president Donald Trump". Voorlopig staat er vrijdag een ontmoeting gepland tussen de 2. Daarin zal Zelenski nogmaals pleiten voor veiligheidsgaranties. 

Bij Russische luchtaanvallen op de stad Kostjantinivka in het oosten van Oekraïne zijn zeker 5 doden gevallen. Bij de aanval raakten ook 8 mensen gewond. Dat melden de lokale autoriteiten. In de regio Kiev zou een journaliste gedood zijn.

De stad Kostjantinivka werd getroffen door 3 geleide luchtbommen volgens de gouverneur van Donetsk. De stad ligt op zo’n 15 kilometer van het front en is vaker een doelwit van de Russen. 

In de regio Kiev zou, volgens het Oekraïense persagentschap Ukrinform, journaliste en presentatrice Tetiana Kulyk omgekomen zijn in de nacht van dinsdag op woensdag bij een Russische droneaanval op haar huis in Boetsja. Door de aanval ontstond brand in de woning. Later op de dag werd ook een 2e nog niet geïdentificeerd lichaam vanonder het puin gehaald. Volgens Oekraïense media gaat het om de echtgenoot van Kulyk. 

In totaal vuurde Rusland 177 drones af, waarvan er 110 door de luchtafweer werden neergeschoten, meldde de Oekraïense luchtmacht eerder.

Tijdens de persconferentie in Qatar kwam de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov terug op de mogelijke inzet van Europese vredestroepen in Oekraïne. Voor Rusland is dat geen optie, aldus Lavrov.

Onder leiding van de Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Keir Starmer probeert Europa de Verenigde Staten ervan te overtuigen om logistieke steun te verlenen aan eventuele Europese troepen in Oekraïne. Die zouden daar de komende maanden mogelijk ingezet worden om een toekomstig staakt-het-vuren te handhaven.

Vorige week al zei Lavrov dat dit voor Rusland onaanvaardbaar is. Vandaag gaf hij aan dat "niemand ons hier iets over gevraagd heeft". Dit soort gesprekken is volgens Lavrov "loze praat" en "bedrog", gericht op het "volpompen van Oekraïne met wapens."

De Amerikaanse president Donald Trump had gisteren aangegeven dat er behoefte zou zijn aan "een vorm van vredeshandhaving" in Oekraïne na een vredesakkoord. Hij stelde ook dat Rusland zou openstaan voor Europese vredehandhavers.

De ontmoeting tussen Russische en Amerikaanse diplomaten morgen in Istanbul is al de tweede in iets meer dan een week tijd. Vorige week spraken vertegenwoordigers van beide landen elkaar in de Saudische hoofdstad Riyadh. Dat was het eerste gesprek sinds de start van de Russische invasie in Oekraïne 3 jaar geleden.

De ontmoeting in Riyadh vond plaats enkele dagen na een telefoongesprek tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Russische president Vladimir Poetin. Beide landen hebben aangegeven dat ze hun onderlinge betrekkingen willen herzien, na de verkiezing van Trump.

De VS heeft ook al gezegd dat het wil onderhandelen met Rusland over een einde aan de oorlog. Oekraïne en de Europese Unie vrezen daarbij buitenspel gezet te worden.

Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov gaf ook meer informatie over de gesprekken die Rusland en de Verenigde Staten aan het voorbereiden zijn. Die gesprekken zijn het vervolg van een topontmoeting tussen beide landen op hoog niveau vorige week. Inzet is - op termijn - een oplossing voor de Russische oorlog in Oekraïne.

"Er worden nu contacten voorbereid op expertniveau via de ministeries van Buitenlandse Zaken", zei Peskov. Voorlopig is er nog geen sprake van een ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en Poetin. "De afspraak is dat er een persoonlijke ontmoeting zou komen na een grondige voorbereiding, maar er zijn nog geen details over wanneer en waar dit zou gebeuren."

Peskov stelde dat Trump en Poetin indien nodig opnieuw telefonisch konden spreken, maar dat daar momenteel geen plannen voor waren.

Trump had eerder de wens uitgesproken voor een snel staakt-het-vuren. Poetin temperde deze week de verwachtingen voor een snelle deal, door te zeggen dat de contacten tussen de VS en Rusland zich in eerste instantie zouden richten op het herstellen van het vertrouwen tussen Moskou en Washington.

Intussen hebben we een uitgebreidere reactie van het Kremlin, het kantoor van de Russische president Vladimir Poetin, op het nieuws over de grondstoffendeal tussen de Verenigde Staten en Oekraïne.

Een reactie die erop neerkomt dat het Kremlin voorlopig geen verdere commentaar geeft. "Er zijn berichten dat president Zelenski vrijdag president Trump zou bezoeken. Er zullen waarschijnlijk pogingen worden gedaan om dit bezoek met iets substantieels in te vullen", zegt Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov.

"Of dat bezoek dient om de genoemde overeenkomst te ondertekenen, of dat het om iets anders gaat, dat zullen we zien. Er zijn nog geen officiële verklaringen geweest, we wachten af."

Gisteren had Russisch president Poetin laten verstaan dat hij voorstander is van Amerikaanse investeringen in de exploitatie van strategische mineralen.

Gisteravond meldden we dat de Oekraïense president Volodimir Zelenski vrijdag naar de Verenigde Staten zou reizen om president Donald Trump te ontmoeten. Daar zou hij allicht het akkoord officieel ondertekenen. "Ik hoor dat hij naar hier komt", zei Trump gisteren, "en dat vind ik helemaal goed. Hij wil een deal ondertekenen en ik begrijp dat dat een hele grote deal is."

Voorlopig is er zowel vanuit Oekraïne als vanuit de Verenigde Staten nog altijd geen officiële bevestiging dat Trump en Zelenski elkaar vrijdag in Washington zouden ontmoeten. Het blijft dus wachten op meer informatie daarover. Mogelijk komen er vrijdag dan ook meer officiële details over de inhoud van het akkoord.

Vanmorgen zei VRT-NWS-journalist Marijn Trio al dat de ministers van Financiën van beide landen vandaag hun handtekening onder het akkoord zouden zetten.

Rusland reageert voorlopig afwachtend op de grondstoffendeal tussen de Verenigde Staten en Oekraïne. Dat schrijft het persagentschap Reuters. "Er is nog geen officiële informatie, we moeten zien", zegt het Kremlin (van waaruit president Vladimir Poetin het land leidt, red).

Nog volgens het Kremlin worden momenteel gesprekken tussen Russische en Amerikaanse experts voorbereid. Die gesprekken volgen op een topbijeenkomst tussen beide landen in Riyadh, in Saudi-Arabië, vorige week. De VS en Rusland willen onderhandelen over het einde van de oorlog in Oekraïne.

Woordvoerder Dmitri Peskov vertelde journalisten nog dat er op dit moment geen plannen zijn voor een telefoongesprek tussen president Poetin en president Trump. "Maar als het nodig blijkt, kan er op elk moment een telefoongesprek worden opgezet."

Een grondstoffendeal was oorspronkelijk het idee van Oekraïne. Dat heeft Yoeri Sak, adviseur van het Oekraïense ministerie van Strategische Industrieën, vanmorgen gezegd aan het BBC 4-radioprogramma 'Today'. "We hebben het al opgenomen in ons overwinningsplan, dat door onze president aan de VS en de rest van onze partners in 2024 is voorgegesteld."

Het akkoord is volgens Sak niet precies wat Oekraïne of de VS wilden, maar "goed genoeg voor beide partijen om het onderhandelingsproces voort te zetten." Hij voegde eraan toe dat "veel dingen die we niet leuk vonden, geschrapt zijn."

Volgens wat nu bekend is, zou de VS geen sterke veiligheidsgaranties aan Oekraïne hebben gegeven in het akkoord. De discussie over veiligheidsgaranties moet volgens Sak worden voortgezet. "Het heeft geen zin om een ​​deal te tekenen over cruciale mineralen als de Russen een maand na het tekenen van de deal opnieuw kunnen binnenvallen."

Toen Sak de vraag kreeg hoe hij de verschuiving naar een meer transactionele relatie (met onderhandelingen en 'voor wat hoort wat'-deals) tussen de VS en Oekraïne zag, antwoordde hij: "We blijven pragmatisch."

De Oekraïense luchtmacht laat weten dat het afgelopen nacht 110 Russische drones heeft neergehaald. In totaal zou Rusland de voorbije nacht 177 drone-aanvallen op het land hebben uitgevoerd.

De overige 66 drones zijn volgens de luchtmacht "verloren". Daarmee bedoelen ze dat ze elektronische middelen hebben gebruikt om de drones een andere richting uit te sturen.

President Zelenski vroeg om Amerikaanse veiligheidsgaranties, maar die staan niet expliciet in het akkoord. "Er is wel een redenering dat als de Amerikanen economische belangen hebben in Oekraïne, dat genoeg afschrikking zou zijn voor Rusland om nieuwe aanvallen uit te voeren", zegt Marijn Trio. "Je kan je afvragen of dat effectief zo is, want harde garanties zijn het natuurlijk niet."

Iets waar Oekraïne zich ook aan zou kunnen optrekken volgens Trio, is de reactie van Donald Trump. Zonder het akkoord expliciet te bevestigen, zei hij "dat dit Oekraïeners het recht geeft om te vechten. Het zijn misschien wel heel dappere mensen, maar ze hebben zonder het geld en het wapentuig van de VS geen kans."

"Trump kreeg ook de vraag of deze deal nu betekent dat de VS wapens zou blijven leveren", zegt Trio. "Zijn antwoord was: 'Misschien, tot we een deal hebben met Rusland'. En dat moet er wel snel komen."

De kwestie 'Oekraïense grondstoffen' is niet nieuw, zegt Marijn Trio. "In een rapport helemaal in het begin van de oorlog stond dat Zelenski Amerikaanse ministers had ontvangen om over grondstoffen te praten. En het stond ook in het zogenoemde vredesplan van Zelenski vorig jaar, waar we sindsdien niet veel meer van gehoord hebben."

"Een van Zelenski's punten was dat hij Amerikanen de kans wilde geven om zeldzame grondstoffen te ontginnen in Oekraïne en zo ook de VS aan zijn kant te houden. Maar het ging enkel over economische kansen aan bedrijven, niet over het storten van een deel van de opbrengsten aan de Amerikanen. Dat was wél hoe Trump het zag, als een soort terugbetaling voor alle steun die de VS al gegeven heeft."

"Het is niet duidelijk in hoever dat wat nu voorligt, een compromis is tussen die twee visies en naar welke kant het overhelt."

Een grondstoffenakkoord tussen de Verenigde Staten en Oekraïne, kan dat een 'game changer' zijn in de Russisch-Oekraïense oorlog? "We moeten even afwachten wat de precieze details zijn, maar het is een 'game changer' in die zin dat nu duidelijk is dat de VS Oekraïne geen steun meer zal geven louter om strategische of humanitaire redenen", zegt VRT NWS-journalist Marijn Trio. Hij volgt Rusland en de Russisch-Oekraïense oorlog op de voet.

"President Trump wil zijn geld terug en president Zelenski hoopt dat hij de plooien wat kan gladstrijken door deze deal voor te stellen. De afgelopen weken is er stevig geclashed." Trump noemde Zelenski een dictator en suggereerde ten onrechte dat Oekraïne zelf de oorlog begonnen was. Zelenski stelde dat Trump in een bubbel van Russische desinformatie leeft.

"Het lijkt er steeds meer op dat Trump dat Oekraïne wil laten vallen. Maar Trump heeft interesse in geld en zakendeals en dat is wat Zelenski hem nu aanbiedt. Met de hoop dat dit de relatie zal verbeteren en dus ook de onderhandelingspositie van Oekraïne."

Intussen wordt Oekraïne de voorbije dagen opnieuw getroffen door grote drone-aanvallen vanuit Rusland. "Het hele land wordt nog steeds aangevallen", zegt correspondent Michiel Driebergen, die in buurt van Kramatorsk verblijft, een stad in de oostelijke Donetsk-regio. "Er is sprake van 67 Russische drones afgelopen nacht."

De hoofdstad Kiev, de regio errond en het oosten van het land stonden enkele uren onder luchtalarm vanaf ongeveer 20 uur gisteravond, volgens de Oekraïense luchtmacht. Getuigen vertelden aan het persagentschap Reuters dat ze de hele nacht explosies hoorden in en rond Kiev en wat klonk als luchtverdedigingssystemen in werking.

Bij een aanval nabij Kiev zouden vannacht 1 dode en 4 gewonden gevallen zijn. Volgens Mikola Kalasjnik, de gouverneur van de regio Kiev, zijn minstens 5 woningen en 2 woonblokken beschadigd. Op de berichtendienst Telegram postte hij foto's van de brandweer die het vuur in woongebouwen bestreed.

"Twee dagen geleden was er een recordaanval van 267 drones. Het lijkt erop dat Rusland tot het einde toe - wat dat einde dan ook moge zijn - de Oekraïners onder druk willen zetten", zegt Michiel Driebergen.

Ook Rusland heeft al gezinspeeld op een deal met grondstoffen met de VS, zegt correspondent Michiel Driebergen. "Eigenlijk begonnen ze al een paar maanden geleden over de grondstoffen van Oekraïne. Trump heeft dat aangegrepen om Oekraïne onder druk te zetten. 'Je bent een dictator, Zelenski, je moet een deal sluiten want anders heb je straks geen land meer over'".

"Een dag of twee geleden begon de Russische president Vladimir Poetin opeens ook te zeggen, 'hé, wij hebben ook grondstoffen, wij willen daar ook wel deals over met Amerika'", vertelt Driebergen.

"We weten sinds vorige week dat Amerika op twee sporen loopt. Inderdaad sluit het deals met Oekraïne, zoals nu zou blijken, maar het wil ook economisch samenwerken met Rusland. Samenwerking met Oekraïne, samenwerking met Rusland, voor Trumps Amerika sluit het een het ander wellicht niet uit."

En wat krijgt Oekraïne in het akkoord? Geen Amerikaanse veiligheidsgaranties, want die zijn niet in deze deal opgenomen, zegt correspondent Michiel Driebergen.

"Maar minister Stefanisjyna zegt in The Financial Times dat deze deal deel van een groter geheel is. 'Dat hebben de Amerikanen ons gegarandeerd', klinkt het. De VS heeft ook gezegd dat Oekraïne vrij, onafhankelijk en veilig moet zijn. Er is met deze deal in in elk geval voor lange termijn een garantie voor een langdurige betrokkenheid van de Amerikanen bij Oekraïne."

En daar heeft de VS alle belang bij, zegt Driebergen "Als je er grondstoffen wil delven, dan moet het er stabiel zijn, dan mag er geen oorlog zijn. Amerikaanse bedrijven moeten investeren om die bronnen te helpen delven. Wat dat betreft zou het akkoord toch garanderen dat de VS betrokken blijft bij Oekraïne, dat ook belang heeft bij een veilig Oekraïne, ook al staat het er niet expliciet in."

Naast de Britse krant The Financial Times publiceert ook de Oekraïense krant Pravda details over de overeenkomst tussen de VS en Oekraïne, en die lijken in grote mate op elkaar aan te sluiten. Dat zegt correspondent Michiel Driebergen in Oekraïne.

"De helft van de toekomstige opbrengsten zou in een soort fonds worden gestopt. Over wat met het geld gebeurt, zouden de Verenigde Staten en Oekraïne gezamenlijk zeggenschap krijgen. Dat zou dan wel ten goede moeten komen aan Oekraïne en de wederopbouw."

"De Verenigde Staten, Amerikaanse bedrijven dus, zouden voor 50 procent van die opbrengsten op de eerste rij zitten. Dat is natuurlijk heel erg aantrekkelijk. Dat zou gaan over 500 miljard, hele grote bedragen dus."

Gisteravond raakte bekend dat de Verenigde Staten en Oekraïne een akkoord zouden hebben over een grondstoffendeal. De Amerikaanse president Donald Trump drong al lang aan op de toegang tot metalen en mineralen in de Oekraïense bodem in ruil voor eerdere hulp van de VS aan Oekraïne.

De VS en Oekraïne hebben het nieuws nog niet officieel bevestigd en over de inhoud van dat akkoord is nog niet veel bekend. De informatie komt hoofdzakelijk van anonieme bronnen. De Britse krant The Financial Times (FT) kon wel de finale versie van het akkoord inkijken, gedateerd op 24 februari.

Volgens de overeenkomst zouden Oekraïne en de VS samen grondstoffen gaan delven. Daar horen olie en gas bij, maar ook metalen en zeldzame mineralen. 50 procent van de toekomstige opbrengsten zou in een fonds gestort worden. Dat geld zou worden gebruikt om te investeren in nieuwe projecten in Oekraïne.

Uit het artikel wordt niet duidelijk welk financieel gewin de VS heeft bij deze afspraken. Opbrengsten van grondstoffen die al gewonnen worden door Oekraïne, zoals door het staatsgasbedrijf, blijven volgens de krant naar de eigen staatskas vloeien.

The Financial Times sprak ook met minister Olga Stefanisjyna, die de onderhandelingen voor Oekraïne leidde. Zij zegt dat het zou gaan om een breed plan voor een langdurige samenwerking tussen de VS en Oekraïne. "Het is slechts een deel van het geheel", klinkt het. "We hebben vaker gehoord van de Amerikaanse regering dat dit deel uitmaakt van een groter plaatje."

De Oekraïense president Volodimir Zelenski zou van plan zijn om vrijdag naar Washington DC te trekken voor een ontmoeting met zijn Amerikaanse collega Donald Trump. Dat zegt het Britse persbureau Reuters op basis van 2 anonieme bronnen, en lijkt Trump te bevestigen. "Ik hoor dat Zelenski ons vrijdag komt bezoeken", aldus de president van de VS ook volgens Reuters.

Het nieuws van de ontmoeting volgt na de berichtgeving dat Oekraïne en de VS een akkoord hebben bereikt over de mineralendeal.

De laatste weken ging het er hevig aan toe tussen Zelenski en Trump. Trump gaf onder meer aan dat Oekraïne ook schuld heeft aan de start van de oorlog en dat Zelenski een "onverkozen dictator" is. Zelenski gaf op zijn beurt aan dat Trump in een "bubbel van desinformatie" vastzit.

De Franse president Emmanuel Macron heeft op X een 'recap' of overzicht geplaatst van zijn ontmoeting met zijn Amerikaanse collega Donald Trump. De video benadrukt vooral de goede band tussen de 2 presidenten. Onder meer de uitspraak dat Frankrijk en de VS "altijd aan de juiste kant van de geschiedenis hebben gestaan" weerklinkt. Er zijn ook heel wat handdrukken en knuffels tussen de 2 te zien.

Macron was de eerste Europese leider die Trump heeft bezocht sinds de start van zijn tweede termijn als president. Hij wilde vooral de Oekraïense zaak bepleiten en aangeven dat een zwak vredesakkoord met Rusland niet aan te raden is.

Macron heeft echter niet meteen iets uit de brand kunnen slepen, zei Rusland- en Oekraïne-expert Marijn Trio eerder al. "De sfeer was misschien wel goed, maar de grote meningsverschillen over de oorzaak van en de oplossingen voor de oorlog in Oekraïne waren wel overduidelijk."

De Franse president Macron heeft niet meteen iets uit de brand kunnen slepen tijdens zijn ontmoeting maar Trump, maar wel de lijn met Washington open kunnen houden. Dat zegt Rusland- en Oekraïne-expert Marijn Trio. "De sfeer was misschien wel goed, maar de grote meningsverschillen over de oorzaak van en de oplossingen voor de oorlog in Oekraïne waren wel overduidelijk."

"Een nieuwtje was wel dat Trump Poetin zou hebben overtuigd om in te stemmen met Europese troepen in Oekraïne in het geval van een wapenstilstand, maar dat heeft het Kremlin vrijwel meteen ontkend. Wanneer Europa mee aan tafel mag zitten voor de onderhandelingen - als dat zelfs zal gebeuren - dat blijft onduidelijk. Volgens Poetin zal dat op termijn wel gebeuren, maar hebben de Europese landen geen eisen te stellen."

Europa zou een speciaal programma moeten hebben om defensie-uitgaven te faciliteren voor projecten van strategisch belang voor het continent, zegt voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen.

"De focus zal liggen op gebieden van Europees strategisch belang, zoals een Europese geïntegreerde luchtverdediging, diepe en nauwkeurige aanvalscapaciteiten, drones, raketten en munitie of natuurlijk het militaire gebruik van artificiële intelligentie", zegt ze.

“Een grondstoffendeal à la Trump, ik verzet mij daartegen”, zegt Mathias Diependaele. De Vlaamse minister-president (N-VA) is ook bevoegd voor het Vlaamse beleid rond Buitenlandse Zaken. Hij ging in een commissie in het Vlaams Parlement in op de recente houding van de Amerikaanse president tegenover Oekraïne.

Diependaele verwijst naar de deal rond kritieke grondstoffen die de VS proberen te sluiten met Oekraïne. Vlaanderen heeft altijd geprobeerd om handel te drijven waar beide partijen van profiteren, zei Diependaele. “Niet op de Trump-manier. Zoals hij Oekraïne nu aanpakt, dat vind ik beneden alle peil.”

Naar eigen zeggen heeft Diependaele “een groot probleem” met de houding van de Amerikaanse president. “Niet omwille van het feit dat hij handel probeert te drijven over grondstoffen met Oekraïne, maar wel over het feit dat hij zijn militaire en financiële hulp aan Oekraïne daarvan laat afhangen.”

Het Verenigd Koninkrijk wil "de grootste stijging in defensie-uitgaven sinds de Koude Oorlog" doorvoeren. Dat heeft de Britse premier Keir Starmer gezegd. Tegen 2027 wil het VK 2,5 procent van zijn bbp in defensie investeren, tegen 2030 zelfs 3 procent. Op dit moment spendeert het land 2,3 procent van zijn bbp aan defensie. 

Hiermee komen de Britten tegemoet aan de vraag van NAVO-baas Mark Rutte om het defensiebudget van de lidstaten op termijn te verhogen naar 3 procent van het bbp. De aankondiging zal naar alle waarschijnlijkheid ook in goede aarde vallen bij de Amerikaanse president Trump, met wie Starmer donderdag samenzit.

De uitgaven gaan wel ten koste van de ontwikkelingshulp. De Britten zullen in de toekomst slechts 0,3 procent van hun bbp investeren in hulp aan het buitenland. 

Premier De Wever heeft zonet gebeld met de Oekraïense president Zelenski. Dat gesprek zou normaal gezien enkele dagen geleden al plaatsvinden, maar werd uitgesteld. Ze wisselden boodschappen van dank en steun uit. Premier De Wever bevestigde daarbij nog eens het Belgisch standpunt dat hij gisteren op de top meegaf.

President Zelenski nodigde de premier uit om naar Kiev te gaan. De premier zal daar te gepasten tijde op ingaan, melden zijn medewerkers.

President Zelenski liet ook weten volgende week wellicht in Brussel te zijn, om aan te sluiten bij de Europese Raad van 6 maart. In die context zal een bilaterale meeting plaatsvinden tussen de Belgische premier en de Oekraïense president.

Na de Verenigde Staten heeft ook de Europese Unie een akkoord over de kritieke grondstoffen in Oekraïne voorgesteld. Dat zegt de Eurocommissaris voor Industriële Strategie Stéphane Séjourné. Hij zou het voorstel gisteren uiteengezet hebben aan Oekraïense overheidsmedewerkers tijdens een bezoek aan Kiev.

"21 van de 30 kritieke grondstoffen die Europa nodig heeft, kunnen door Oekraïne worden voorzien in een win-winpartnerschap," zei Séjourné volgens AFP. "De toegevoegde waarde die Europa biedt, is dat we nooit een deal zullen eisen die niet voor beide partijen voordelig is."

Ook de Amerikaanse president Donald Trump aast op de Oekraïense mineralen. Hij ziet de grondstoffen als een compensatie van Oekraïne voor de Amerikaanse steun tegen de Russische invasie. Trump eist 500 miljard dollar aan Oekraïense mineralen, olie- en gasinkomsten en infrastructuuroverdracht.

President Zelenski weigert het voorstel van Trump en noemt de voorwaarden onaanvaardbaar: "Ik zal niets tekenen waar 10 generaties voor moeten betalen."

Rusland zal Europese militairen in Oekraïne niet accepteren. Dat heeft het Kremlin gezegd. Nochtans zei de Amerikaanse president Donald Trump gisteren tijdens zijn gesprek met zijn Franse ambtgenoot Emmanuel Macron dat Moskou akkoord zou gaan met een Europese vredesmacht in Oekraïne.

Dat klopt niet, zegt Rusland nu. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov herhaalde dinsdagvoormiddag dat Rusland die stap onacceptabel zou vinden.

Als er ooit een vredesmacht komt in Oekraïne, dan sluit minister van Defensie Theo Francken (N-VA) niet uit dat Belgische troepen daar deel van zullen uitmaken. "Wij steunen de soevereiniteit van het land en zijn absoluut voor vrede", zei Francken 2 weken geleden. "Het is dus niet vreemd dat we dat in overweging nemen."

Na 3 jaar oorlog bedraagt de kostprijs voor de wederopbouw van Oekraïne ruim 500 miljard euro. Dat blijkt uit een berekening van de Wereldbank. Vooral huisvesting, de transport- en energiesector, de economie en het onderwijs zijn de zwaarst getroffen sectoren.

Lees meer in onderstaand artikel. 

Het Kremlin is tevreden dat de Verenigde Staten een "genuanceerd standpunt" hebben ingenomen over de oorlog in Oekraïne. Rusland reageert daarmee op de stemming van de VN-veiligheidsraad, gisterenavond. Daar weigerde de Verenigde Staten een resolutie goed te keuren waarin Rusland een agressor werd genoemd, en waarin opgeroepen werd om het grondgebied van Oekraïne te herstellen. Uiteindelijk werd een afgezwakte tekst goedgekeurd, waarin werd opgeroepen tot een duurzame vrede.

Rusland hoopt dat ook het Europese perspectief ten aanzien van de oorlog zal veranderen door het contact met de VS. 

Rusland lijkt zelfs bereid om een deal te sluiten met de Verenigde Staten over zeldzame grondstoffen. "De VS heeft die grondstoffen nodig", reageert het Kremlin. "Rusland bezit veel van die grondstoffen. We hebben onze eigen plannen om die te gebruiken, maar we staan wel open voor samenwerking met de VS. Er moeten wel nog veel stappen gezet worden om het vertrouwen met de VS te herstellen."

De Amerikaanse president Donald Trump wil dat Oekraïne een akkoord sluit over zeldzame aardmetalen met de Verenigde Staten, in ruil voor de militaire en economische steun die het land van de Amerikanen heeft ontvangen. 

Volgens Russisch president Poetin mogen de Europeanen gerust deelnemen aan het vredesproces over de oorlog in Oekraïne. Op termijn is de Europese deelname zelfs noodzakelijk, maar eerst wil Poetin het vertrouwen met de Amerikaanse partners opnieuw herstellen. Dat heeft hij gezegd in een tv-interview. "De Europeanen, maar ook andere landen, hebben het recht en de mogelijkheid om deel te nemen. En wij respecteren dat."

Daarnaast leek hij aan te sturen op een samenwerking met VS als het gaat over grondstoffen in de gebieden die Rusland heeft bezet in Oekraïne (en die hij overigens zonder veel gêne bestempelt als "onze nieuwe historische gebieden die zijn teruggegeven aan Rusland"). "Wij zijn klaar om samen te werken met onze partners, waaronder Amerikaanse."

Over Zelenski was Poetin scherp. Volgens hem is de Oekraïense president een "toxisch figuur" geworden, die "belachelijke orders geeft aan zijn leger".

Oekraïne heeft de helft van de capaciteit van de stroomcentrales die door Rusland zijn vernield, intussen hersteld. Dat heeft de Oekraïense minister van Energie Herman Haloesjtsjenko gezegd op een gezamenlijke vergadering van de Oekraïense regering en de Europese Commissie. 

Het Russische leger heeft de Oekraïense infrastructuur intensief aangevallen met raketten en drones, wat geleid heeft tot massale stroomuitval in het land.

"Van de 10 gigawatt hebben we er 5 terug in het systeem gebracht", zei minister Haloesjtsjenko volgens het Oekraïense persbureau Interfax-Ukraine. Dat was mogelijk met de hulp van het steunfonds voor de energie-industrie, waarin meer dan een miljard euro is geïnvesteerd. 

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) heeft de Amerikaanse resolutie aangenomen die oproept tot een snel einde aan de oorlog en een duurzame vrede in Oekraïne, maar Rusland niet als agressor benoemt en geen vermelding maakt van de territoriale integriteit van Oekraïne.

De resolutie met de titel 'De weg naar vrede' kreeg van de 15 leden 10 stemmen voor - onder meer van Rusland, de Verenigde Staten en China - en geen enkele stem tegen.

De 5 Europese landen in de VN-Veiligheidsraad - Denemarken, Frankrijk, Griekenland,  Slovenië en het Verenigd Koninkrijk - onthielden zich. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben vetorecht, maar hebben dat sinds 1989 niet meer gebruikt.

De ontmoeting tussen de Franse president Emmanuel Macron en de Amerikaanse president Donald Trump zit erop. Zijn er stappen vooruit gezet? "Dat is natuurlijk de vraag", stelt Bert De Vroey vanuit Washington.

"Welke deal Trump uiteindelijk zal sluiten met Poetin: daarover is weinig gezegd. Er is ook geen duidelijk engagement gekomen van Trump dat Oekraïne daarover zal mogen meepraten of dat de Europeanen mee aan tafel mogen zitten. We zullen moeten afwachten hoe Trump nu verdergaat met de gesprekken met Rusland. Dat is een belangrijke reden om nog heel voorzichtig, om niet te zeggen wat sceptisch, te zijn."

Op het ogenblik dat Trump en Macron hun persconferentie hielden in het Witte Huis heeft de Russische president Poetin een televisietoespraak gehouden.

Poetin zei dat hij nog niet in detail met president Trump heeft gesproken over het oplossen van het conflict in Oekraïne. Poetin gaf ook mee dat Rusland Europese landen, maar ook andere landen, niet uitsluit om deel te nemen aan het proces om het conflict op te lossen.

Wat moeten we onthouden van de ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Franse president Emmanuel Macron? "Er groeit eensgezindheid over 2 dingen", zegt Bert De Vroey, die voor VRT NWS in Washington is.

"Enerzijds over de mogelijke ontplooiing van Europese troepen in Oekraïne wanneer er een akkoord zou bereikt zijn over een staakt-het-vuren of zelfs een echt vredesbestand. Ook president Trump is daar nu voor te vinden en hij maakt zich zelfs sterk dat ook de Russische president Poetin daar geen bezwaar meer tegen zal maken."

"Ten tweede is er groeiende eensgezindheid, tenminste wat Trump en Macron betreft, over een deal die de VS met Oekraïne zou kunnen sluiten over een bevoorrechte toegang tot de grondstoffenvoorraden van Oekraïne. Want, zegt Macron, die betrokkenheid van Amerika bij de grondstoffen van Oekraïne, biedt een soort veiligheidsgarantie ook voor Europese troepen die daar zijn en voor Oekraïne zelf, dat de VS geen nieuwe agressie van Rusland zal dulden."

Frankrijk en de Verenigde Staten hebben "hetzelfde verlangen om vrede te brengen". Dat is de boodschap van de Franse president Macron tijdens een persconferentie met zijn Amerikaanse collega Trump. De twee spraken enkele uren met elkaar in het Witte Huis.

Macron wees er nog eens op dat vrede in Oekraïne duurzaam moet zijn, met voldoende veiligheidsgaranties zodat de vrede op de lange termijn standhoudt. Macron wil naar eigen zeggen geen herhaling van Minsk I en II. De Minsk-akkoorden moesten een einde maken aan de gevechten in het oosten van Oekraïne in 2014-2015, maar werden al gauw geschonden. Oekraïne kreeg nooit echte veiligheidsgaranties, wat 8 jaar later leidde tot de grootschalige invasie. 

Macron sprak ook zijn steun uit voor de grondstoffendeal waarover de VS en Oekraïne momenteel onderhandelen. Hij noemde de deal "heel belangrijk". Volgens Macron zal het akkoord helpen om de soevereiniteit van Oekraïne te garanderen.

President Donald Trump zei op een gezamenlijke persconferentie met president Emmanuel Macron dat er belangrijke stappen vooruit zijn gezet in de onderhandelingen over Oekraïne. Zo zou Macron het ermee eens zijn dat Europa mee de kosten en lasten moet dragen om de vrede veilig te stellen in Oekraïne. “Europa moet die centrale rol op zich nemen bij het verzekeren van de veiligheid van Oekraïne op de lange termijn, wat het graag wil doen”, zegt hij.

Frederik Vansina, Chef Defensie bij het Belgische leger, maakt in Terzake een balans op van 3 jaar oorlog in Oekraïne. "Het is duidelijk dat Rusland zijn strategische objectieven niet bereikt heeft. In deze uitputtingsoorlog zijn ze niet verder kunnen gaan dan de Donbas in het oosten van Oekraïne", legt Vansina uit.

"Komt daarbij dat Finland en Zweden vandaag lid zijn van NAVO, wat resulteert dat de Baltische Zee een soort mare nostrum van de NAVO is geworden. Rusland heeft ook veel verliezen geleden en hebben vandaag een stuk minder inkomsten vanuit het westen, nadat een vijftigtal landen zich tegen Rusland hebben opgesteld. Dat is geen strategisch succes."

Oekraïne houdt volgens Vansina moedig stand, maar ook niet meer dan dat. "Oekraïne hangt aan het infuus van het Westen en tegen Rusland kan Oekraïne niet winnen als je kijkt naar de machtsverhoudingen. Zeker omdat het Westen sinds het begin van de oorlog maar mondjesmaat steun heeft geleverd uit angst voor escalatie van de oorlog", besluit Vansina.

De Amerikaanse president Trump meent dat de Russische president Poetin akkoord zal gaan met een Europese vredesmacht, eens er een vredesakkoord is gesloten. Die Europese militairen zouden er dan over moeten waken dat het akkoord nageleefd wordt en Rusland Oekraïne niet opnieuw aanvalt.

Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben al aangegeven dat ze militairen zouden willen sturen. Maar de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov maakte vorige week duidelijk dat Rusland dat nooit zal aanvaarden.

Maar Trump gelooft dat hij Poetin zal kunnen overtuigen. Dat zei hij tijdens een persmoment met de Franse president Macron in het Witte Huis.

Het eerste persmoment van de Franse president Macron en de Amerikaanse president Trump, in de zeteltjes van het Witte Huis, heeft duidelijk gemaakt dat de standpunten van de 2 leiders nog ver uiteen liggen. Dat zegt VRT NWS-journalist Bert De Vroey vanuit Washington. Hij verwijst naar de vraag die Trump kreeg of hij de Russische president Poetin ook een dictator zou noemen, zoals hij bij de Oekraïense president Zelenski deed. "En toen antwoordde Trump: ik gebruik dat woord niet zo lichtvaardig. Terwijl hij het bij Zelenski wel heeft gezegd."

Het belangrijkste doel van Macron is om Trump af te remmen, meent De Vroey. Macron zal Trump erop wijzen dat als hij een sterke leider wil zijn, hij zich ook sterk moet opstellen tegen Poetin. En dat houdt in dat hij niet te snel een deal met Poetin mag sluiten.

Trump echt overtuigen van het Oekraïense en Europese standpunt, zal Macron niet lukken, denkt De Vroey. "Maar als hij Trump al een klein beetje kan bedaren en afremmen, denk ik dat Macron tevreden zal zijn."

De Amerikaanse president Trump heeft zijn Franse collega Macron ontvangen in het Witte Huis. De 2 zullen zo meteen beginnen aan bilaterale gesprekken, onder meer om de economische banden meer aan te halen en over de situatie in Oekraïne te praten.

Voor die gesprekken beginnen, staan de 2 presidenten de pers nog te woord. Trump laat weten dat de situatie in Oekraïne "al een stuk beter is, mede met dank aan de gentleman naast mij". Macron laat op zijn beurt weten dat Trump en hij "persoonlijke vrienden zijn". Daarnaast benadrukt de Franse president dat Europa meer aan zijn defensie wil werken: "We willen onszelf sterker maken". 

Trump laat ook weten dat de onderhandelingen rond de mineralendeal met Oekraïne goed verlopen. "We zullen binnen dit en een aantal jaar ons geld terugkrijgen, maar het zal ook voordelig zijn voor hen." Of de mineralendeal Oekraïne ook Amerikaanse veiligheidsgaranties biedt, wilt Trump niet zeggen. "Europa zal er voor zorgen dat er niets meer gebeurt."

Een stemming binnen de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over 2 resoluties over de oorlog in Oekraïne toont nog eens aan hoe anders de VS onder president Trump naar het conflict kijkt. 

De Algemene Vergadering nam een resolutie aan die de Russische agressie veroordeelt, de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne bevestigt en waarin geëist wordt dat Rusland zijn troepen onmiddellijk uit Oekraïne terugtrekt. De resolutie werd opgesteld door Oekraïne, Europese bondgenoten en een aantal andere landen. De Verenigde Staten stemden tegen, samen met Rusland en een 15-tal andere landen.

De VS had ook een eigen resolutie ingediend. Daarin aanvankelijk geen verwijzing naar Russische agressie, noch de soevereiniteit en integriteit van Oekraïne. De VS stelde enkel het hoge aantal slachtoffers te betreuren en riep op om de oorlog zo snel mogelijk te beëindigen.

Alle door Europese landen ingediende amendementen aan de Amerikaanse resolutie werden goedgekeurd, waardoor de resolutie meer in lijn lag met de Europese. Ook deze Amerikaanse resolutie werd uiteindelijk goedgekeurd, maar de VS onthield zich vanwege de aanpassingen.

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Sybiha omschreef de stemming eerder op de dag als een test voor de VN-lidstaten. "Ze zal duidelijk maken of we voor de rechtsstaat zijn of voor het recht van de jungle."

De Franse president Emmanuel Macron is opnieuw aangekomen aan het Witte Huis, waar de Amerikaanse president Donald Trump hem opwachtte. Ze schudden elkaar de handen, riepen snel iets naar de pers en gingen al snel naar binnen. 

"Europa moet de bevroren Russische tegoeden gebruiken om Oekraïne te steunen in de oorlog." Dat heeft de Tsjechische premier Petr Fiala gezegd. Tegelijk liet hij weten dat Tsjechië zijn defensiebudget moet verhogen, om de "nieuwe geopolitieke realiteit" te kunnen volgen. Daarvoor moeten de fiscale beperkingen die Europa oplegt worden herbekeken, klonk het. 

In Europa klinkt de roep steeds luider om de bevroren Russische tegoeden te gebruiken en aan Oekraïne te geven. Het gaat over een totaalbedrag van zo'n 260 miljard euro, waarvan zo'n 183 miljard euro bij Euroclear in ons land staat. 

Een eerste korte ontmoeting tussen de Franse president Macron en de Amerikaanse president Trump verliep "vriendschappelijk, zoals altijd". Dat heeft Macron laten weten. Nadien trok hij naar het nabijgelegen Blair House, waar hij verblijft. Later zullen Macron en Trump bilaterale gesprekken voeren, onder meer over de situatie in Oekraïne. 

De Amerikaanse Nationaal Veiligheidsadviseur Michael Waltz heeft laten weten dat het NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne "niet opnieuw op tafel ligt". Dat zegt hij in een interview met Fox News. "Ik zie de VS Oekraïne niet in de NAVO opnemen. We zijn absoluut toegewijd aan de hele NAVO en artikel 5, maar de veiligheidsgaranties voor Oekraïne zijn iets anders", besluit Waltz.

De Oekraïense president Zelenski maakte gisteren nog duidelijk hoe belangrijk het voor Oekraïne is om lid te worden van de NAVO. Hij is naar eigen zeggen zelfs bereid om zijn presidentschap ervoor op te offeren. "Aftreden zou kunnen in ruil voor NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne, als die voorwaarden er zijn", sprak hij tijdens een persconferentie in Kiev. 

"Als Oekraïne aan dezelfde snelheid en met dezelfde kwaliteitsvolle aanpak hervormingen blijft doorvoeren, kan het al voor 2030 toetreden tot de Europese Unie." Dat heeft de voorzitter van de Europese Commissie Ursula Von der Leyen gezegd in Kiev.

Een concrete datum geeft Von der Leyen niet. Ze benadrukt ook dat het toetredingsproces "waardegebaseerd is" en dat de toetreding voordelig moet zijn voor het land en de Unie.

Zelenski heeft al gezegd dat een toetreding van zijn land tot de EU (en tot de NAVO, red.) een sterke veiligheidsgarantie zou zijn.

"Oekraïne en de Verenigde Staten werken op een productieve manier aan een economisch akkoord." Dat heeft de Oekraïense president Zelenski gezegd tijdens een videotoespraak aan de leiders van de G7, die momenteel een overleg houden. Onder meer de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Franse collega Emmanuel Macron (die momenteel in Washington is) nemen aan dat overleg deel.

Eerder had de Oekraïense plaatsvervangende premier al laten weten dat de 2 landen in een "laatste fase" voor een akkoord rond de mineralendeal zaten. De laatste weken waren er langs beide kanten frustraties over het Amerikaanse voorstel, dat volgens Zelenski te vergaand was.

"We zullen er alles aan doen om ervoor te zorgen dat de mensen die deze oorlog zijn gestart, zich moeten verantwoorden." Dat heeft de Oekraïense president Volodimir Zelenski gezegd tijdens een persconferentie in Kiev.

Zelenski herhaalde dat hij hoopt op een eerlijke en langdurige vrede, "maar het is moeilijk om in deze oorlog over 'eerlijk' te spreken'. Hij verwijst daarbij naar de manier waarop Rusland oorlog heeft gevoerd. "Kijk naar hoeveel mensen ze hebben gedood, de duizenden gevangenen en de kinderen die zijn gestolen."

Momenteel heeft Oekraïne niet de beste kaarten: de Amerikanen en Russen houden verkennende gesprekken voor een vredesakkoord, waar Oekraïne zelfs niet bij mag zijn. Daarnaast heeft de Amerikaanse president Donald Trump al hard uitgehaald naar Zelenski, onder meer door hem een "onverkozen dictator" te noemen. 

Toch zegt Zelenski dat Oekraïne er alles aan wil doen om "degenen die deze niet-geprovoceerde oorlog zijn gestart" te straffen. Dat kan volgens Zelenski onder de vorm van een tribunaal. 

De Franse president Emmanuel Macron is aangekomen aan het Witte Huis, waar hij later vandaag een ontmoeting heeft met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump. Zij zullen eerst samen deelnemen aan een G7-overleg, waarna de 2 een bilaterale ontmoeting zullen hebben. Macron zal Trump proberen te overtuigen van het belang om de steun aan Oekraïne niet op te geven.

Macron is niet de enige Europese leider die deze week naar het Witte Huis trekt. Later zal ook de Britse premier Keir Starmer een bezoek brengen aan de Amerikaanse president.

"De Oekraïners hebben niet gekozen voor deze oorlog, ze kozen voor een toekomst binnen de Europese familie." Dat staat te lezen in een bericht op X van Hadja Lahbib, de Eurocommissaris voor Humanitaire Hulp, Crisisbeheer en Paraatheid. "Rusland is het roofdier, maar Oekraïne zal niet de prooi zijn."

"Oekraïne heeft enorme vooruitgang gemaakt, onder meer op vlak van economie en de versterking van zijn overheid. De Europese Unie staat aan de zijde van de Oekraïners en steunt elke stap die ze zetten", benadrukt Lahbib.

Tot slot stelt de Eurocommissaris dat er werk wordt gemaakt van een versnelde toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie. 

Terwijl verschillende westerse leiders verzamelen blazen in Kiev om hun steun aan Oekraïne te bevestigen, heeft de Chinese president Xi Jinping in een telefoongesprek met zijn Russische collega Vladimir Poetin woorden van lof gesproken over de inspanningen van Rusland en andere landen om "de crisis op te lossen". Dat meldt het Chinese staatsagentschap Xinhua.

"China is tevreden met de positieve inspanningen van Rusland en andere betrokken partijen om de crisis op te lossen", verklaarde president Xi volgens het Chinese agentschap. Het Kremlin deelde van zijn kant mee dat Poetin zijn collega heeft "ingelicht" over de Russisch-Amerikaanse gesprekken die vorige week zijn gestart.

Poetin "heeft de Chinese president ingelicht over de recente contacten tussen Rusland en de Verenigde Staten. China heeft zijn steun uitgedrukt voor de start van de dialoog tussen Rusland en de Verenigde Staten, net als zijn wil om te helpen zoeken naar een vreedzame oplossing voor het conflict in Oekraïne", klinkt het vanuit het Kremlin. 

Tijdens het "warm en vriendschappelijk" gesprek hebben beide leiders ook benadrukt dat de samenwerking tussen Moskou en Peking "een cruciale stabiliserende factor is in internationale aangelegenheden".

"Een vredesakkoord dat geen rekening houdt met de eisen van de slachtoffers van de agressie, heeft geen kans op slagen." Dat heeft onze premier Bart De Wever gezegd, toen hij de leiders in Kiev via videoverbinding toesprak. 

Volgens De Wever waren de leiders van het Westen en Oekraïne verrast door de gebeurtenissen van de laatste weken, onder meer door de manier waarop de Verenigde Staten en Rusland momenteel met elkaar onderhandelen: zonder Europa of Oekraïne. 

"België kan niet aanvaarden dat beslissingen over de toekomst van Oekraïne en de veiligheid en stabiliteit van het Europese continent worden genomen zonder de deelname van Oekraïne en zijn Europese bondgenoten", klonk het duidelijk. Daarbij gaf hij ook aan dat "we Rusland niet moeten paaien, maar afschrikken". "Onze steun aan Oekraïne is een essentieel deel van die ambitie."

De premier gaf ook aan dat Oekraïne kan blijven rekenen op Belgische steun, onder meer met de levering van F-16's en bijstand om Oekraïne verder te integreren binnen de Europees-Atlantische relaties. Tegelijk riep hij de andere aanwezige leiders op om "zo snel mogelijk meer te doen voor Oekraïne".

Op de derde verjaardag van de Russische invasie van Oekraïne heeft de Belgische ambassadeur voor de NAVO een boodschap over het conflict gedeeld. Ze zegt dat Poetin dacht dat hij het land binnen de 3 dagen zou innemen, "maar 3 dagen werden 3 jaar, en nu voelt elke dag als 24 februari voor de Oekraïners". 

"De vraag is: waarom? Omdat Poetin niet begrijpt dat Oekraïners geen Russen zijn? Omdat Poetin niet begrijpt dat Oekraïners niet willen buigen voor een tsaar? Na 3 jaar staat Oekraïne nog steeds recht."

"Oekraïne en de Verenigde Staten zitten in de laatste fase voor de onderhandelingen rond een mineralendeal." Dat heeft de Oekraïense plaatsvervangende premier Olga Stefanishyna laten weten in een bericht op het socialemediaplatform X. 

"De onderhandelingen zijn zeer constructief verlopen", klinkt het, "en bijna alle belangrijke details zijn afgerond. We zijn vastbesloten om dit snel af te ronden en over te gaan tot ondertekening."

De mineralendeal heeft de laatste dagen voor heel wat frustraties gezorgd langs zowel Oekraïense als Amerikaanse kant. Donald Trump wilde dat Volodimir Zelenski zo snel mogelijk het Amerikaanse voorstel aanvaardde, maar die laatste vond het voorstel te verregaand. Hij zei onder meer al dat er een aantal "problematische zaken" in de deal stonden. 

"Rusland heeft dan wel een luisterend oor in het Witte Huis gevonden, bij ons heeft het nog geen legitimiteit bijgewonnen." Dat heeft de Duitse president Frank-Walter Steinmeier gezegd tijdens de bijeenkomst van de Europese leiders in Kiev, waar de derde verjaardag van de Russische invasie wordt herdacht.

Steinmeier kon zelf niet naar Kiev afreizen, dus sprak hij de aanwezigen toe via videoverbinding. "Denkt iemand nu echt dat een paar ondoordachte gesprekken of een paar roekeloze uitspraken onze vastberadenheid kunnen verpletteren? Nee, integendeel. De afgelopen twee weken hebben onze vastberadenheid als Europeanen alleen maar versterkt: meer dan ooit moeten we voor onszelf en Oekraïne opkomen."

Een volledige gevangenenruil waarbij Rusland en Oekraïne alle krijgsgevangenen uitwisselen, kan een mogelijkheid zijn om de dialoog over het einde van de oorlog op gang te brengen. Dat heeft de Oekraïense president Volodimir Zelenski laten weten. Over hoeveel soldaten het zou gaan, is niet bekend. Sinds het begin van de oorlog vonden al zo'n 60 gevangenenruilen plaats.

Op de derde verjaardag van de Russische invasie in zijn land heeft Zelenski ook herhaald dat 2025 het jaar moet worden van een "realistische en langdurige vrede". Die realistische vrede ligt volgens de president bij veiligheidsgaranties van zijn westerse bondgenoten. Eerder had Zelenski al laten weten dat hij bereid is op te stappen als president van Oekraïne, als zijn land daarvoor het NAVO-lidmaatschap zou kunnen krijgen. 

Secretaris-generaal van de Verenigde Naties (VN) Antonio Guterres sprak vandaag de VN-Mensenrechtenraad in Genève toe. "We moeten alles in het werk stellen zodat we een einde kunnen maken aan dit conflict en een rechtvaardige en duurzame vrede kunnen bereiken", zei hij daar.

De Verenigde Staten hebben dit weekend een ontwerpresolutie voor "een snel einde" aan de oorlog in Oekraïne voorgesteld aan de Algemene Vergadering van de VN, maar daarin wordt er niets gezegd over de territoriale integriteit van Oekraïne. De Europees-Oekraïense ontwerpresolutie vermeldt die wel en heeft het over "de grootschalige invasie van Oekraïne door de Russische Federatie".

"Het is belangrijk dat we Oekraïne blijven steunen, zodat het land niet met een mes op de keel hoeft te staan terwijl de onderhandelingen plaatsvinden", vertelde de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp voor de vergadering in Brussel.

Hij benadrukt dat de Europeanen zich moeten organiseren "om de nieuwe uitdagingen aan te kunnen, ook die die Trump ons geeft". "Dat organiseren gaat niet enkel over de EU, maar ook over bijvoorbeeld de Britten en de Noren", zegt hij.

"We staan aan het begin van een historisch nieuw tijdperk. Het tijdperk van na de val van de Berlijnse Muur (in 1989) is nu afgesloten", gaat hij verder. "We zijn allemaal gaullisten geworden (naar de Franse politicus Charles de Gaulle die het niet hoog op had met de Amerikanen). Dat betekent dat we belang hechten aan trans-Atlantische betrekkingen, maar realistische verwachtingen hebben over wat dat betekent."

Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) woont vandaag zijn eerste EU-raad Buitenlandse Zaken bij. Hij gaf bij zijn aankomst al aan grote voorstander van het nieuwe sanctiepakket te zijn, maar had het ook over de houding van de Verenigde Staten.

"We moeten absoluut een oplossing vinden met alle partijen, met Oekraïne en Europa aan tafel", zegt hij. "Terwijl de Amerikanen alleen maar met de Russen in gesprek willen gaan."

Oekraïne zal in maart 3,5 miljard euro ontvangen van de Europese Unie. Dat heeft Commissievoorzitter Ursula von der Leyen gezegd tijdens haar bezoek aan Kiev. Dat de EU de wapenproductie en defensiecapaciteit wil opvoeren, zal ook in het voordeel van Oekraïne zijn, aldus Von der Leyen.

De Europese ministers van Buitenlandse Zaken komen vanmorgen samen in Brussel, onder meer om het over een nieuw sanctiepakket tegen Rusland. De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Peter Szijjarto liet al weten in een Facebook-post dat Hongarije niet zal instemmen met een "overhaaste uitbreiding van de sancties" tegen de Russen.

Szijjarto zei ook dat Hongarije geen "tientallen miljarden euro's voor wapentransfers" wil betalen.

Naast de Europese leiders, kwam ook de Canadese premier Justin Trudeau vandaag aan op het treinstation in de Oekraïense hoofdstad Kiev. Hij zal er de top, met onder meer de Oekraïense president Volodimir Zelenski, bijwonen.

EU-buitenlandvertegenwoordiger Kaja Kallas laat weten dat ze morgen naar de Verenigde Staten reist voor een ontmoeting met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. Ze zullen het hebben over de relatie tussen de EU en de VS, maar ook over de gesprekken die de VS al had met Rusland over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne.

Kallas is er vandaag niet bij in Kiev, gezien ze de ministerraad Buitenlandse Zaken voorzit in Brussel. 

De Oekraïense president Volodimir Zelenski laat in een video weten dat hij trots is op de bevolking van zijn land. "3 jaar verzet. 3 jaar dankbaarheid. 3 jaar van absolute heldhaftigheid van de Oekraïners. Ik ben trots op Oekraïne", klinkt het. "Bedankt, iedereen die ons land beschermt en helpt."

Ook op deze 3e verjaardag van de oorlog in Oekraïne, gaat de strijd door. Zo meldt de Oekraïense luchtmacht dat Rusland vannacht 185 drones de lucht in stuurde, waarvan de Oekraïense luchtverdediging er 113 zou hebben kunnen neerhalen. 71 andere drones verdwenen van de radar nadat ze verstoord werden.

De Franse president Macron brengt vandaag een bezoek aan zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump. Macron zal de Amerikaanse president naar eigen zeggen proberen te overtuigen om zich harder op te stellen tegenover de Russische president Vladimir Poetin.

Ook Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, is vandaag in Oekraïne. "Op de derde verjaardag van de brutale Russische invasie is Europa in Kiev, want Oekraïne is Europa. In haar strijd om te overleven staat niet alleen het lot van Oekraïne op het spel, maar ook dat van Europa."

António Costa, de voorzitter van de Europese Raad, is vandaag in Oekraïne naar aanleiding van de derde verjaardag van de Russische invasie. "In Oekraïne, over Oekraïne, met Oekraïne", deelt hij op X.

Hij verwijst daarmee naar de onderhandelingen tussen de VS en Rusland over Oekraïne die momenteel dus gebeuren zonder Oekraïne (en Europa) aan tafel.

Rusland wil geen staakt-het-vuren in Oekraïne zonder een uitgewerkt langetermijnplan. Dat meldt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Ze erkennen de Amerikaanse inspanningen om snel tot een staakt-het-vuren te komen, maar zonder langetermijnregeling ziet Moskou het niet zitten.

"Een staakt-het-vuren zonder langetermijnplan zal snel leiden tot het hernemen van de gevechten", klinkt het. "Dat kan nog ernstigere gevolgen hebben. Ook voor de Russische-Amerikaanse betrekkingen. We willen dit niet."

Op de vooravond van de 3e verjaardag van de Russische oorlog in Oekraïne heeft Denemarken 405 miljoen Deense kronen (54 miljoen euro) beloofd aan Kiev. Het bedrag moet het door oorlog geteisterde land helpen met de humanitaire noden en de heropbouw.

"3 jaar na de grootschalige Russische invasie, kampt Oekraïne met enorme noden op vlak van heropbouw en infrastructuur en de productiecapaciteit werd aanzienlijk vernietigd", zo stelt Lars Lokke Rasmussen, de Deense minister van de Buitenlandse Zaken, in een persbericht.

Nergens in Oekraïne is de oorlog zo tastbaar als in Charkiv. De miljoenenstad stond vanaf de eerste uren van de Russische invasie, precies 3 jaar geleden, in het oog van de storm. De stad werd volledig verwoest, maar toch bleven veel inwoners op post. VRT NWS sprak met inwoners over overleven te midden van de oorlog.

Een mogelijke overeenkomst tussen de VS en Oekraïne over mineralen zal geen militaire veiligheidsgaranties bevatten. Dat zegt de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent. De Oekraïense president Volodimir Zelenski had op een persconferentie in Kiev nog gezegd dat een grondstoffendeal met de VS enkel tot de mogelijkheden behoort wanneer daar veiligheidsgaranties voor Oekraïne tegenover staan.

Maar in een interview met de conservatieve Amerikaanse zender Fox News veegt Bessent die optie van tafel. "Wat het wel inhoudt, is een impliciete garantie van de Verenigde Staten om zwaar te investeren in de economische toekomst. Ik noem het een economische veiligheidsgarantie."

Op het Albertinaplein in Brussel zijn vanmiddag verschillende honderden Oekraïeners en sympathisanten bijeengekomen, naar aanleiding van de derde verjaardag van de Russische inval. De aanwezigen herdenken de slachtoffers van het oorlogsgeweld, maar roepen vooral op tot Europese solidariteit met Oekraïne. "De Europese landen moeten Oekraïne blijven steunen, Oekraïne beschermen is Europa beschermen", klinkt het.

"Europa moet moedig zijn en aan de zijde van Oekraïne blijven staan, tot het einde", zegt een van de aanwezigen. "Vergis u niet, Rusland is zwak. Het heeft enorm veel soldaten verloren, de economie is aan het ineenzakken, alleen met een zogenaamde overwinning kan Poetin zijn gezicht redden. Drie jaar na het begin van de oorlog heeft hij immers geen enkel van de vooropgestelde doelen bereikt."

De Oekraïense president Volodimir Zelenski zegt dat hij bereid is om "onmiddellijk" het presidentschap op te geven als dat vrede voor Oekraïne zou betekenen. "Het zou kunnen in ruil voor aansluiting van Oekraïne bij de NAVO", zei hij. Zelenski zei dat tijdens een persconferentie aan de vooravond van de derde verjaardag van de invasie van Rusland in Oekraïne.

In Gent heeft een solidariteitsactie plaatsgevonden ter nagedachtenis van de oorlog in Oekraïne. Morgen is het precies 3 jaar geleden dat Rusland het land binnenviel en een oorlog startte. Zo'n 200 mensen kwamen in Gent samen om hun steun te betuigen en om brieven te schrijven naar soldaten aan het front en in de ziekenhuizen. Later sturen de organisatoren de brieven op, om hen een hart onder de riem te steken.

Morgen is het 3 jaar geleden dat Rusland Oekraïne is binnengevallen. In die tijd veroverde Rusland zowat 20 procent van zijn buurland. In de gesprekken die de VS en Rusland voeren, zou het wel eens kunnen dat Oekraïne (een deel van) het bezette gebied moeten afstaan aan Rusland. Welk deel van Oekraïne is in Russische handen? En hoe verliep de oorlog tot nu toe?

De VS willen maandag eerst een stemming in de VN-Veiligheidsraad over hun ontwerpresolutie die een snel einde wil aan de oorlog in Oekraïne. Daarna pas zou de ontwerpresolutie ook ter stemming komen in de Algemene Vergadering.

De Amerikaanse resolutie telt nauwelijks 65 woorden en "dringt aan op een snel einde van het conflict en roept op tot een duurzame vrede tussen Oekraïne en Rusland". Die formulering gaat heel wat minder ver dan de eerdere teksten in de Algemene Vergadering van VN, die een steun voor Oekraïne uitspreken.

Zowel de Veiligheidsraad als de Algemene Vergadering van de VN komen maandag bijeen. Het is de eerste bijeenkomst van de Algemene Vergadering sinds Donald Trump opnieuw president is van de VS. Het is maandag ook exact 3 jaar geleden dat Rusland Oekraïne is binnengevallen.

In Gent is een optocht vertrokken van Oekraïense vluchtelingen en sympathisanten. Ongeveer honderd mensen zijn om 14 uur vertrokken op het Sint-Baafsplein voor een kleine optocht in het stadscentrum.

De actie komt er naar aanleiding van de derde verjaardag van de Russische invasie in Oekraïne. De organisatoren wilden aandacht vragen voor de situatie in het land en eisten onder meer de terugtrekking van Russische troepen, de kwijtschelding van de buitenlandse schuld van Oekraïne en de inbeslagname van Russische tegoeden.

Oekraïne zou nog niet bereid zijn om een akkoord met de Amerikanen te ondertekenen dat het toegang geeft tot de mineralen van het land. Dat meldt een anonieme goedgeplaatste bron aan het persagentschap AFP. De spanningen tussen Oekraïne en de Verenigde Staten zijn de afgelopen dagen erg opgelopen.

De Amerikaanse president Donald Trump zou willen onderhandelen met Oekraïne om toegang te krijgen tot 50 procent van zijn strategische mineralen als compensatie voor de miljarden aan militaire steun en economische hulp. Die voorwaarden lijken in dit stadium onaanvaardbaar voor Oekraïne.

Zelenski liet eerder weten dat hij zijn land "niet kon verkopen", maar dat Amerikaanse "investeringen" wel mogelijk zijn. 

Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken is het "absoluut niet" eens met de uitspraken van Amerikaans president Donald Trump dat de Oekraïense president Volodimir Zelenski een dictator is.

"Hoe enthousiast ik was over Trumps verkiezing, hoe teleurgesteld ik was dat hij Zelenski een dictator noemde. Zelenski is democratisch verkozen, hij is de vertegenwoordiger van het Oekraïense volk. Het is nogal logisch dat hij in oorlogstijd geen verkiezingen organiseert", zegt hij in het ontbijtgesprek in 'De ochtend' op Radio 1.

Hij denkt niet dat Trump de switch naar Rusland heeft gemaakt. "Trump voert uit wat hij beloofd had, vrede sluiten. De manier waarop is niet mijn stijl, vaak bot en onnodig, maar wel oprecht. Ik wens niet mee te huilen met de Europese elite die nog meer doden wil."

Vrede is het beste voor vooruitgang, zegt Van Grieken, maar hij gelooft niet dat het 'opgelegde' vrede zal zijn. "De VS en Rusland zeggen dat het evident is dat Oekraïne aan tafel komt zitten, en Europa. Maar wat doet Europa? Dat blijft maar roepen, meer wapens, meer soldaten. Waarmee zijn we bezig, het gaat over mensenlevens."

"Die oorlog moet stoppen. Dat Trump dat niet heel fijnzinnig doet, dat is zeker. Ik ben het niet met alles eens, maar het doel, vrede, dat moet toch vooropstaan in West-Europa?"

De reacties op de Amerikaanse ontwerpresolutie lopen uiteen. Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio roept de VN-landen op de "eenvoudige" en "historische" resolutie goed te keuren. Vassili Nebenzia, de Russische ambassadeur bij de VN, noemt de resolutie "een goede zet".

"Zo'n minimalistische tekst waarin de Russische agressie niet wordt veroordeeld en waarin niet expliciet wordt verwezen naar de territoriale integriteit van Oekraïne, lijkt op verraad aan Kiev", zegt Richard Gowan van de vredesorganisatie International Crisis Group. De tekst "toont ook minachting voor de principes die de kern vormen van het internationaal recht."

Westerse diplomaten spreken achter gesloten deuren hun bezorgdheid uit. Volgens het Duitse nieuwsagentschap dpa zullen de ambassadeurs van de EU-landen in spoedzitting bijeenkomen.

De Veiligheidsraad, belast met het handhaven van de internationale vrede en veiligheid, is verlamd over de kwestie door het vetorecht van Rusland. In de Algemene Vergadering van de VN zijn er geen veto's, maar resoluties zijn dan weer niet juridisch bindend. Toch worden ze nauwlettend in de gaten gehouden.

Maandag komt de Algemene Vergadering voor het eerst samen sinds Donald Trump opnieuw president is. Trump geeft Oekraïens president Volodimir Zelenski ten onrechte de schuld van de start van de oorlog en beschreef hem als een dictator. Zelenski zegt dat Trump leeft in een door Rusland gecreëerde "desinformatiebubbel".

De Verenigde Staten hebben aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een ontwerpresolutie voorgesteld voor "een snel einde" aan de oorlog in Oekraïne. Over de territoriale integriteit van Oekraïne wordt niets gezegd. De Amerikaanse ontwerpresolutie klinkt helemaal anders dan de Europees-Oekraïense ontwerpresolutie.

De Amerikaanse resolutie telt nauwelijks 65 woorden en staat stil bij "het tragische verlies van mensenlevens tijdens het Russisch-Oekraïense conflict". De tekst smeekt om "een ​​snel einde van het conflict en dringt verder aan op een blijvende vrede tussen Oekraïne en Rusland." 

Rusland stelde nog een amendement voor, zodat de laatste regel luidt: "smeekt om een ​​snel einde van het conflict, inclusief door de grondoorzaken aan te pakken, en dringt verder aan op een blijvende vrede tussen Oekraïne en Rusland."

De Europees-Oekraïense ontwerpresolutie herinnert daarentegen aan "de grootschalige invasie van Oekraïne door de Russische Federatie" en herinnert aan de noodzaak om alle eerdere resoluties "aangenomen als reactie op de agressie tegen Oekraïne" uit te voeren.

Het benadrukt dat Rusland "onmiddellijk, volledig en onvoorwaardelijk al zijn militaire troepen terugtrekt uit het grondgebied van Oekraïne binnen zijn internationaal erkende grenzen" en de eis om onmiddellijk alle vijandelijkheden te staken.

Beide ontwerpresoluties worden maandag besproken in de Algemene Vergadering van de VN, op de derde verjaardag van de Russische invasie in Oekraïne.

In zijn dagelijkse videoboodshap heeft de Oekraïense president Volodimir Zelenski Europa opgeroepen om "meer te doen om vrede te waarborgen" in Oekraïne, nu de Verenigde Staten deze week rechtstreekse gesprekken met Rusland is begonnen.

"Europa moet en kan veel meer doen om vrede te waarborgen... We hebben duidelijke voorstellen met onze Europese partners", zei Zelenski. Hij drong erop aan dat "dit in samenwerking met Amerika moet gebeuren".

Oekraïne en Europanen vrezen dat ze buitenspel komen te staan ​​bij de onderhandelingen over een oplossing van de oorlog in Oekraïne. Zelenski heeft gisteren gebeld met enkele buitenlandse leiders, onder wie de president van Polen en de premiers van Kroatië, Slovenië, Zweden en Luxemburg.

Zelenski sprak ook met de Duitse bondskanselier Olaf Scholz. Hij benadrukte daarbij de noodzaak van een "rechtvaardige vrede" voor Oekraïne.

De Oekraïense Oksana en de Russische Ksenia, die in ons land wonen, zijn "gekwetst, kwaad en teleurgesteld" door de uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump. Die heeft eerder deze week gezegd dat Oekraïne de oorlog zelf uitgelokt zou hebben, én dat Oekraïne al 3 jaar de tijd heeft gekregen om zelf vredesgesprekken met Rusland te starten. "Ik hoop altijd op het beste, maar ik moet toegeven dat ik na Trumps uitspraken toch erg bezorgd ben over de toekomst van Oekraïne, Rusland en de EU". 

De Amerikaanse president Donald Trump heeft tijdens een persmoment in het Witte Huis herhaald dat de gruwelijke oorlog in Oekraïne moet stoppen.

"President Poetin en president Zelenski moeten samenzitten om de oorlog te stoppen. Er sneuvelen duizenden soldaten per week. Ik wil dat er een wapenstilstand komt en ik wil dat die deal gesloten wordt", zegt Trump.

Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) wil er alles aan doen om zo snel mogelijk werk te maken van een jaarlijkse defensiebijdrage van 2 procent van het bbp.

"We hebben ons daartoe geëngageerd in 2014 en vandaag word je keihard met de neus op de feiten gedrukt", zegt Francken.

"We kunnen wegkijken of we kunnen doen wat heel veel andere landen hebben gedaan, die ook een moeilijke begroting hebben", verwijst Francken naar de inhaalbeweging van veel Europese landen sinds de uitbraak van de oorlog in Oekraïne.

Francken voegt eraan toe dat hij niet vermoedt dat de Amerikaanse nucleaire paraplu in Europa snel zal verdwijnen.

Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) waarschuwt de Trump-administratie voor de mogelijke gevolgen van de schofferende uitspraken, onder meer over de Oekraïense president Zelenski. "Het is schandalig dat Trump hem een dictator heeft genoemd", zegt Francken.

"De VS is een grootmacht in de wereld. Je kan de sterkste zijn, maar je moet ook niet alleen staan. De VS is al zijn bondgenoten aan het wegjagen."

Niet alleen Zelenski, ook de Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Keir Starmer "hebben niets gedaan" om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd. In hetzelfde interview geeft hij wel aan dat hij Macron "als een vriend" beschouwt en dat Starmer "een leuke gast" is.

Volgende week zullen beide leiders naar Washington trekken, in een poging Trump te overtuigen van het belang om Oekraïne te blijven steunen in het conflict met Rusland. 

De aanwezigheid van de Oekraïense president Volodimir Zelenski bij de onderhandeling over het einde van de oorlog in zijn land is "niet zo belangrijk". Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd tijdens een interview met het Amerikaanse Fox Radio.

"Het is al 3 jaar dat hij aanwezig is op bijeenkomsten en er is niets gedaan", zei Trump. "Dus ik denk eerlijk gezegd niet dat zijn deelname aan bijeenkomsten zeer belangrijk zou zijn."

"Zelenski zegt: 'Oh, ik was niet uitgenodigd voor de bijeenkomst'. Dat was gewoon geen prioriteit, omdat hij het zeer slecht gedaan heeft bij de onderhandelingen tot nu toe", vervolgde de Amerikaanse president.

Ook tijdens een briefing in het Witte Huis heeft Trump opnieuw kritiek geuit op zijn Oekraïense ambtgenoot. "Ik heb zeer goede gesprekken gehad met Poetin en ik heb minder goede gesprekken gehad met Oekraïne. Ze hebben slechte kaarten, maar toch spelen ze het hard."

Trump heeft de voorbije dagen al meermaals hard uitgehaald naar Zelenski. De president zou gefrustreerd zijn, omdat Zelenski voorlopig weigert om de mineralendeal met de Verenigde Staten te ondertekenen. 

De Verenigde Staten overwegen 'automatisch Oekraïens lidmaatschap' voor de NAVO als Rusland een toekomstig vredesakkoord zou schenden. Dat meldt het Amerikaanse nieuwsmedium NBC New op basis van gesprekken met 4 anonieme Amerikaanse functionarissen.

De maatregel zou een dubbel doel hebben. Allereerst is het een veiligheidsgarantie voor Oekraïne en Europa, dat moet tonen dat de Verenigde Staten hen zullen bijstaan in geval van nieuwe Russische agressie. Ten tweede dient het als tegemoetkoming aan Rusland: zolang de Russische regering geen nieuwe aanvallen uitvoert, wordt Oekraïne geen lid van de NAVO. 

Voor de duidelijkheid: er zijn nog geen definitieve beslissingen genomen over de maatregel, het gaat slechts over een mogelijke piste. De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth had namelijk eerder al aangegeven dat NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne volgens zijn land "niet realistisch is".

Het telefoongesprek tussen premier De Wever (N-VA) en Oekraïens president Zelenski, dat normaal gezien deze namiddag zou plaatsvinden, wordt uitgesteld. Dat wegens "onvoorziene omstandigheden langs Oekraïense zijde".

"Er wordt een nieuwe afspraak vastgelegd in de nabije toekomst", klinkt op het kabinet van De Wever.

Gerolf Annemans, Europarlementslid voor Vlaams Belang, ziet weinig graten in de uitspraken van Trump over Oekraïne. "We zijn een beetje verbaasd dat iedereen verbaasd is. Zoveel stouts heeft hij nog niet gedaan. Hij heeft gezegd dat Europa militair meer inspanningen moet doen. En hij heeft gezegd dat hij vrede wil in Oekraïne en dat hij daarover met Poetin aan tafel wil zitten. Dat mag ons niet verrassen natuurlijk."

Volgens Annemans is door Amerikaanse vertegenwoordigers duidelijk gezegd dat Oekraïne en Europa nadien betrokken zullen worden bij de gesprekken. "Hij heeft een openingszet gedaan, meer is dat niet." Volgens hem reageren de Europese leiders dan ook veel te "hysterisch".

Waarin Trump wel te ver gaat, is in de schuld bij Oekraïne te leggen, vindt Annemans. "We moeten veroordelen en blijven veroordelen dat Rusland dat land is binnengevallen. Maar nu moet er een oplossing komen."

De VS blijft volgens hem dus een duidelijke bondgenoot, zelfs na de forse speech van vicepresident Vance in München, die Europa onder meer verweet de vrijheid van meningsuiting te beperken. "Die speech toont aan dat er nog altijd een gemeenschappelijke agenda bestaat van vrijheid en een open westerse samenleving aan beide kanten van de Atlantische Oceaan. Dat is een goede basis om ook op vlak van Defensie te blijven samenwerken."

De Oekraïense president Volodimir Zelenski is de "legitieme" leider van zijn land. Dat zegt de Franse president Emmanuel Macron als reactie op uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump. Die noemde Zelenski eerder een "dictator zonder verkiezingen".

Macron wijst er in een vraag-en-antwoordsessie op zijn sociale media op dat Zelenski aan de macht is gekomen "na vrije verkiezingen", terwijl dat bij de Russische president Vladimir Poetin "niet het geval" is. "Poetin vermoordt al lange tijd zijn tegenstanders en manipuleert de verkiezingen".

Zelenski werd president in 2019. Normaal gezien hadden er in 2024 verkiezingen moeten plaatsvinden, maar omdat sinds de Russische invasie de krijgswet van kracht is in Oekraïne, is dat niet gebeurd. Die krijgswet, die in 2015 werd opgetekend, jaren voor Zelenski aan de macht kwam, bepaalt dat er in een staat van beleg geen verkiezingen kunnen worden gehouden. Dat stelt ook Macron: "Men kan geen verkiezingen houden in een land in oorlog."

De Franse president Emmanuel Macron wordt komende maandag in het Witte Huis verwacht, voor een ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump. De Britse premier Keir Starmer reist op donderdag naar Washington.

Dat de 2 Europese leiders de Amerikaanse president volgende week zouden ontmoeten, werd gisteren al bekendgemaakt. Het is de eerste keer dat zowel Macron als Starmer met Trump zal samenzitten sinds hij weer president is. 

Macron is mogelijk een van de weinige Europese leiders die nog invloed kunnen uitoefenen op Trump, stellen verschillende waarnemers. Meer daarover kun je in dit artikel lezen:

Oekraïne is bereid om snel en onvermoeibaar te werken aan een sterke en nuttige overeenkomst over investeringen en veiligheid met de Verenigde Staten. Dat laat de Oekraïense president Zelenski weten in een bericht op X. 

“We moeten en kunnen ervoor zorgen dat de vrede sterk en duurzaam is, zodat Rusland nooit kan terugkeren met oorlog", klinkt het na een ontmoeting met de Amerikaanse speciale gezant voor Oekraïne en Rusland Keith Kellogg. 

"We hebben de snelste en meest constructieve manier voorgesteld om tot resultaten te komen. Ons team staat klaar om 24/7 te werken."

Frankrijk heeft momenteel geen plannen om troepen naar Oekraïne te sturen. Dat heeft de Franse president Emmanuel Macron gezegd. De president zegt tegelijk dat het in de toekomst wel mogelijk is om troepen te sturen, als vredesmacht en als veiligheidsgarantie voor de Oekraïners.

De Franse president reageert daarmee op de discussie of Europa in het kader van een vredesakkoord troepen naar Oekraïne moet sturen, om de situatie op het terrein in de gaten te houden. Het Verenigd Koninkrijk en Zweden zijn daarvoor te vinden, Spanje liet al weten dat het te vroeg is om die discussie te voeren.

Het Kremlin heeft al gereageerd dat Europese troepen in Oekraïne "volledig onacceptabel" zouden zijn.

Tegelijk heeft de Franse president gezegd dat Donald Trump "onzekerheid creëert", omdat hij een deal in de wacht wil slepen. Hij herhaalt dat hij binnenkort naar Washington trekt, om te benadrukken dat de Amerikaanse en Europese belangen dezelfde zijn. "Ik zal hem zeggen dat hij niet zwak mag overkomen bij Poetin."

Niet alleen Democraten, maar ook enkele Republikeinen hebben kritiek geuit op de beschuldiging van Trump dat Oekraïens president Zelenski een "onverkozen dictator" is. 

De senator voor Alaska Lisa Murkowski heeft laten weten dat ze "Zelenski nooit als een dictator zou beschrijven". Eenzelfde geluid klinkt bij de senator voor Maine Susan Collins, die aangaf dat "Zelenski "op geen enkele manier" verantwoordelijk is voor de Russische invasie. 

De Republikeinse vertegenwoordiger voor Nebraska Don Bacon schreef op X dat "Poetin de oorlog is gestart, een dictator is en een oorlogsmisdadiger is". De senator voor North Carolina Thom Tillis liet op zijn beurt weten dat "Poetin al elke keer heeft gelogen". "Elke oplossing voor Oekraïne die hem het gevoel geeft dat hij heeft gewonnen, is een slecht idee."

Ook voormalig vicepresident Mike Pence is het duidelijk niet eens met Trumps woorden. "Rusland lanceerde zonder aanleiding een wrede invasie die honderdduizenden levens heeft geëist. De weg naar vrede moet worden gebouwd op de waarheid."

Tijdens het interview op CPAC heeft Vance ook kritiek gegeven op de politieke situatie in Europa, net zoals tijdens zijn speech op de Veiligheidsconferentie van München. Volgens de Amerikaanse vicepresident zijn illegale migratie en censuur de "grootste bedreigingen in Europa, net zoals dat in de Verenigde Staten tot 30 dagen geleden het geval was". 

Volgens Vance verhinderen Europese leiders dat burgers hun zorgen over die onderwerpen uiten. "Je moet vrije meningsuiting toestaan, je moet de bevolking de kans geven om zich uit te spreken en te zeggen: dit kan niet meer." De Amerikaanse vicepresident gaf ook aan dat het niet helemaal de schuld is van de Europeanen, maar ook die van ex-president Joe Biden, die volgens Vance hetzelfde beleid heeft gevoerd.

"Het punt dat ik probeer te maken bij onze Europese vrienden - en ik geloof net als Trump dat we nog steeds vrienden zijn - is dat onze vriendschap is gebaseerd op gedeelde waarden."

"Het kan niet dat je mensen arresteert als die zeggen dat we onze grens moeten sluiten", zei Vance, "het kan niet dat je verkiezingen annuleert omdat de uitslag je niet bevalt (waarmee Vance hij Roemenië verwijst, red.) en het kan niet dat je zo bang bent voor je eigen mensen dat je ze het zwijgen oplegt en ze de mond snoert."

"Ik geloof oprecht dat we op het randje van vrede staan in Europa, voor het eerst in 3 jaar tijd." Dat heeft de Amerikaanse vicepresident JD Vance gezegd tijdens een interview op CPAC, een conservatieve bijeenkomst in de Verenigde Staten.

Toen Vance aan het woord kwam, kreeg hij al snel een vraag over de gesprekken tussen Amerika en Rusland over Oekraïne. "Het is nog vroeg", antwoordde Vance, "maar wat Trump zo goed maakt in onderhandelingen, is het feit dat hij alle opties op tafel laat liggen."

Volgens Vance heeft de Amerikaanse president simpele doelen voor de oorlog. "Hij wil dat het doden stopt en dat er een duurzame vrede komt, zodat de oorlog een maand later niet heropstart." Volgens Vance is vrede dan ook in ieders belang: in dat van Oekraïne, Rusland, Europa, "en vooral in het belang van de Verenigde Staten". 

De vicepresident gaf ook scherpe kritiek op de Amerikaanse media die het niet eens zijn met de beslissing om met Rusland in gesprek te gaan. "Hoe wil je de oorlog beëindigen als je niet met Rusland praat", vroeg Vance zich luidop af. "Je moet met alle partijen praten als je de oorlog wilt beëindigen, en ik weet dat de president dat wil."

De landen die Oekraïne militair steunen in de oorlog tegen Rusland, moeten dat blijven doen. Dat heeft NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte nog eens benadrukt tijdens een bezoek aan Slovakije.

Die blijvende steun moet ervoor zorgen dat Oekraïne "vanuit een sterke positie aan de onderhandelingen kan deelnemen", zegt Rutte.

De NAVO-baas herhaalt ook nog eens dat duurzame vrede in Oekraïne alleen mogelijk is als Oekraïne stevige veiligheidsgaranties krijgt.

Een aanpassing van de sancties tegen Rusland kunnen onderdeel zijn van de vredesdeal rond Oekraïne. Dat heeft de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent gezegd bij het Amerikaanse medium Bloomberg. Europa heeft onlangs nog een akkoord gesloten voor nieuwe sancties tegen Rusland, onder meer op de import van aluminium.

Bessent heeft ook gereageerd op de openlijke vijandigheid tussen Oekraïens president Zelenski en Amerikaans president Trump. Die laatste heeft Zelenski gisteren in een bericht op Truth Social "een onverkozen dictator" genoemd.

Volgens de minister is Trump gefrustreerd, omdat er geen vooruitgang wordt gemaakt in de mineralendeal met Oekraïne. "Toen ik Zelenski had ontmoet, had hij beloofd om de deal in München te ondertekenen. Dat heeft hij niet gedaan."

Donald Trump had volgens Bessent "een heel elegant plan om Oekraïne en de Verenigde Staten meer met elkaar te verbinden, door middel van een economische overeenkomst." Ondertussen heeft Zelenski volgens Bessent een "mediacircus" opgestart. 

De Oekraïense president Volodimir Zelenski en de Amerikaanse speciale gezant voor Oekraïne Keith Kellogg hebben elkaar ontmoet in Kiev. Dat heeft het Oekraïense medium RBC-Ukraine gemeld. 

Normaal gezien zouden de 2 topfiguren samen een persconferentie geven, maar die is afgezegd. Volgens het kantoor van Zelenski is dat op verzoek van de Verenigde Staten gebeurd. Waarom het persmoment er niet komt, is nog onduidelijk. 

"Het idee dat we op ons continent een deal moeten aanvaarden waar we niet bij betrokken zijn, maar waar wij de lasten van moeten dragen, is volstrekt onacceptabel." Dat heeft premier Bart De Wever gezegd, waarmee hij reageert op de commotie rond de onderhandelingen tussen de Amerikanen en de Russen over Oekraïne. Morgen zal de premier ook bellen met de Oekraïense president Zelenski, heeft hij laten weten. 

Bij de vraag of de Verenigde Staten nog een bondgenoot zijn van Europa, zegt De Wever dat we "voorbij 1 president moeten kijken". "De NAVO is een bondgenootschap dat al decennia bestaat, het is de beste garantie voor onze veiligheid en het verenigt het vrije, democratische Westen."

De Wever zegt wel dat Trump met zijn uitspraken en handelingen "de boel sterk onder druk zet". "Het doet mij denken aan de 18e eeuw, met de Spaanse successieoorlog en het Verdrag van Utrecht (1713). Daar werd gezegd: 'Wij onderhandelen over u, bij u, maar zonder u'. Dat is dezelfde boodschap van het Witte Huis, om het op een akkoordje met Poetin te gooien. Dat is een harde wake-up call."

De premier zegt ook dat zijn regering zal bespreken of het plan rond defensie en de 2 procent van het BBP voor de NAVO moet worden bijgestuurd. "Ons land heeft altijd beloofd een goede NAVO-leerling te zijn, maar heeft dat nooit waargemaakt", klinkt het.

"De geopolitieke situatie heeft ons nu ingehaald. We hebben een pad naar de 2 procent (tegen 2029, red.), maar ik sluit niet uit dat dat onvoldoende is voor de internationale gemeenschap en we nog een tandje zullen moeten bijsteken."

Tegelijk wil hij wel stappen zetten richting een Europese defensiemacht. We moeten ons voorbereiden op de dreiging vanuit Rusland, zegt De Wever. Volgens hem doet Europa al veel, maar is het te versnipperd. We hebben te veel wapensystemen, kopen niet samen aan en produceren te weinig.

"Oekraïne moet een toontje lager zingen." Dat zegt Mike Waltz, de nationale veiligheidsadviseur van de Amerikaanse president Donald Trump. De voorbije dagen vielen harde woorden tussen de Amerikaanse regering en de Oekraïense president Volodimir Zelenski. Waltz vindt dat Oekraïne wat minder kritiek moet uiten en "de deal goed moet bekijken en tekenen", verwijzend naar een Amerikaans voorstel voor een grondstoffenakkoord.

Waltz' reactie lijkt op die van het Kremlin eerder vandaag. Volgens woordvoerder Dmitri Peskov maken Zelenski en andere Oekraïense politici geregeld "ongepaste opmerkingen" over andere staatshoofden. Maar Waltz slaat tegelijkertijd een verzoenende toon aan. Hij gelooft erin dat de VS en Oekraïne hun geschillen kunnen bijleggen.

De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken benadrukte donderdag dat de veiligheid van zowel Europa als Oekraïne alleen gewaarborgd kan worden als de Verenigde Staten betrokken blijven bij de regio.

"Ik ben er absoluut van overtuigd dat de veiligheid van Oekraïne en Europa niet zonder de Verenigde Staten gegarandeerd kan worden", verklaarde Antonio Tajani tijdens een persconferentie op het hoofdkwartier van de partij Forza Italia in Rome.

Het Kremlin heeft gereageerd op het Britse plan om 30.000 vredestroepen naar Oekraïne te sturen als een vredesakkoord wordt bereikt. Onder meer het Verenigd Koninkrijk is bereid om die troepen te sturen. Rusland vindt dat plan echter "onaanvaardbaar" en onrustwekkend "omdat NAVO-troepen aan die missie zouden deelnemen". 

De Britse premier Keir Starmer zou het plan volgende week voorstellen aan Donald Trump. Dat schrijft de Britse krant The Telegraph. Volgens het voorstel zouden iets minder dan 30.000 door Europa geleide troepen worden ingezet in Oekraïense steden, havens en andere kritieke infrastructuurplaatsen, zoals kerncentrales, ver weg van de huidige frontlinies.

De operatie zou vooral gericht zijn op lucht- en marine-ondersteuning.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski en Oekraïense vertegenwoordigers in het algemeen maken geregeld "ongepaste opmerkingen" over andere staatshoofden. Dat heeft de woordvoerder van het Kremlin Dmitri Peskov gezegd tijdens een persconferentie. "Verschillende Oekraïense opmerkingen waren onacceptabel", klinkt het, al is het niet meteen duidelijk naar welke opmerkingen Peskov verwees.

Donald Trumps opmerking dat Zelenski's populariteit bijzonder laag ligt (hij had het over 4 procent van de bevolking die hem nog steunt, red.), vindt het Kremlin meer dan terecht. "De daling van Zelenski's populariteitscijfers is een ontegensprekelijke trend, maar wij gaan hier niet verder op in." Een recente peiling toonde echter dat Zelenski bij 57 procent van de bevolking steun genoot.

Tot slot blijkt ook dat de gesprekken tussen Rusland en de Verenigde Staten blijven lopen. Wanneer een vraag wordt gesteld over een gevangenenruil tussen de 2 landen, zegt Peskov dat "we blijven praten over alle thema's, inclusief die over gevangenen".

De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft opgeroepen tot "constructieve gesprekken" met de Verenigde Staten. Dat deed hij in een videobooschap op X. "Het is van cruciaal belang dat deze discussie en onze algemene samenwerking met de VS constructief blijft", zei de Oekraïense president.

Zelenski liet ook weten dat hij gesprekken heeft gehad met de secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte en de Franse president Emmanuel Macron. Hij bedankte hen in de video voor hun advies en aanhoudende steun. Macron zal volgende week ook naar Washington trekken om de Oekraïense zaak nogmaals te bepleiten bij de Amerikaanse president Donald Trump.

De Oekraïense leider benadrukte ook hoe belangrijk het is dat zijn land succesvol is in het conflict met Rusland. "Dat succes is eveneens belangrijk voor Amerika", zei Zelenski. "Het kan ons verbinden. Samen kunnen Amerika en Europa op een sterke manier vrede bereiken en dat is ons doel. Het belangrijkste is echter dat dat doel door al onze partners wordt gedeeld, niet alleen door ons."

Afgelopen nacht heeft Rusland opnieuw een grootschalige aanval uitgevoerd op Oekraïne, met 161 drones en 14 raketten die op verschillende doelen zijn afgevuurd. Dat meldt het Oekraïense leger. De aanval zou kritische infrastructuur (overheidsgebouwen, water- en elektriciteitsvoorzieningen, etc.) in de regio Charkov hebben geviseerd. Oekraïne kon een 80-tal projectielen neerhalen.

Het is al de tweede dag op rij dat Oekraïne melding maakt van een grootschalige drone-aanval. Vorige keer namen de Russen de stad Odessa onder vuur. Door de aanval kwamen duizenden mensen zonder verwarming en elektriciteit te zitten. Momenteel is het -2 graden Celsius in Odessa.

Volgens buitenlandjournalist Bert De Vroey hoopt de Franse president Emmanuel Macron de Amerikaanse president Donald Trump "een beetje te ontdooien" wanneer hij volgende week naar Washington trekt.

"Macron is iemand die tijdens de 1e ambtstermijn van Trump ook al probeerde om heel vriendschappelijk met hem om te gaan. Het was een beetje een 'joking relationship' met kwinkslagen en tamelijk fysiek. Dat is de stijl van Macron."

"Macron hoopt misschien dat dat ook deze keer zal werken, hoewel het niet makkelijk zal zijn", gaat De Vroey verder. Al denkt hij dat Macron meer kans maakt dan andere Europese leiders. "Behalve Macron en misschien Mark Rutte (secretaris-generaal van de NAVO), maar die spreekt natuurlijk niet namens Europa, zijn er vandaag niet echt politici in Europa die het standpunt van Oekraïne bij Trump goed kunnen verdedigen."

Op sociale media circuleert een neppe video, waarin het lijkt alsof president Zelenski aan het buikdansen is. Onder meer de zoon van Trump, Donald Trump jr., heeft de video op zijn X-account gedeeld. “Zelenski zou de oorlog moeten winnen zonder onze eindeloze dollars. Benieuwd hoe dat zou uitdraaien”, schrijft hij bij zijn post.

De danser op het originele filmpje heeft aan persagentschap Reuters laten weten dat de video die rondgaat op sociale media bewerkt is en dat hij de buikdanser is. Ook experts vertellen aan Reuters dat het om een deepfake-filmpje gaat.

Dat Trump zich plots tegen Oekraïne keert, is ook een pijnlijke conclusie voor Europa. “Tot nu toe waren we bondgenoten en stonden de VS en Europa over belangrijke zaken op dezelfde lijn”, zegt Sven Biscop, professor Internationale Politiek, in De Afspraak. “Nu weten we dat Europa, Rusland en China eigenlijk hetzelfde zijn voor de VS. Dat beïnvloedt het machtsevenwicht. Vroeger moesten Rusland en China oppassen, omdat de VS en Europa zouden samenspannen. Dat is nu niet meer.”

Dus moet Europa in sneltempo zijn eigen veiligheid garanderen en dat probeert het nu ook te doen in Parijs. “Het is geen paniekvoetbal, maar wel improvisatie. Wij hebben geen structuur om met deze situatie om te gaan. Nu zoeken we een manier om te beslissen wat we gaan doen met Oekraïne.”

Al gelooft Biscop niet dat Europa in de toekomst troepen naar Oekraïne zal sturen. “We zijn het niet meer gewoon om die beslissingen te nemen. We hebben te veel schrik voor het risico. Maar als niemand anders het doet, moeten wij het signaal geven dat we Oekraïne militaire zekerheid willen bieden.”

De Franse president Emmanuel Macron wordt begin volgende week op het Witte Huis verwacht. Dat heeft de Amerikaanse nationale veiligheidsadviseur Mike Waltz gezegd in een interview bij televisiezender Fox News. 

Eerder deze week was al aangekondigd dat ook de Britse premier Keir Starmer begin volgende week naar Washington zal afreizen. 

Het is de eerste keer dat zowel Macron als Starmer zal samenzitten met Donald Trump sinds hij weer president is. 

Een opvallende reactie van Mike Pence, de voormalige vicepresident van de VS onder Trump tijdens zijn eerste ambtstermijn.

"Meneer de president, Oekraïne is deze oorlog niet begonnen", schrijft hij op X  nadat Trump precies dat heeft geïnsinueerd. "Rusland heeft een niet-uitgelokte en brutale invasie gelanceerd die honderdduizenden levens heeft geëist. De weg naar vrede moet op de waarheid worden gebouwd." 

Opvallend: Pence voegt er een link aan toe naar een nieuwsbericht dat Fox News op 24 februari 2022 online publiceerde en dat de titel draagt 'Rusland valt Oekraïne binnen in grootste aanval in Europa sinds WO II'. Het is geen geheim dat Trump Fox News traditioneel erg genegen is.

Naast politiek spelen er ook enorme economische belangen in Oekraïne. Dat zegt Koen Schoors, professor Economie aan de UGent. 

"Drie jaar na de start van de oorlog is natuurlijk elektrificatie heel belangrijk geworden. Batterijen zijn heel belangrijk geworden. En dan zien daar plots die zeldzame aardmetalen die Oekraïne heeft. Die zijn nodig voor de hele vergroening van economie, ook in de Verenigde Staten. Plots ziet iedereen daar geld en brood in.

En voor een groot stuk draait het nu daarom: de controle over die zeldzame aardmetalen, die daar in Oekraïne in de grond zitten, net op het gebied dat nu al voor een stuk gecontroleerd wordt door de Russen, maar ook in een groot gebied dat niet gecontroleerd wordt door de Russen. En de Amerikanen willen daar nu de hand op leggen.

En wij zullen met Europa ook een strategie moeten hebben om de vrede, als die er komt, te beveiligen. Gaan we het troepen sturen of niet? Zonder Amerika desnoods. En hoe gaan we de vrede in Oekraïne realiseren, niet vanuit een soort nieuw kolonialisme, maar vanuit een soort samenwerking?"

"Trump zet de wereld op zijn kop als hij zegt dat Oekraïne de oorlog is begonnen." Dat zegt VRT NWS-buitenlandjournalist Marijn Trio, na de openlijke ruzie tussen de Oekraïense en Amerikaanse president. Volgens Trio wil Trump geen aandacht meer geven aan Europa. "Daarom wil hij die oorlog snel stoppen en het maakt hem niet uit op welke manier."

Het spoedoverleg tussen de Europese leiders in Parijs doet een beetje denken aan “paniekvoetbal”, zegt Pieterjan De Smedt in Terzake. “De Europese landen willen Oekraïne blijven steunen, en willen ook dat Oekraïne in dat vredesproces een belangrijke rol speelt, maar het gebeurt allemaal op een heel onzekere manier."

“Er is geen draaiboek voor wat er nu gebeurt, en je moet niet diep graven om te zien dat de verdeeldheid binnen Europa groot is.”

Bovendien is ook het contact met de Verenigde Staten momenteel heel onvoorspelbaar. “Dat maakt het voor Europa heel moeilijk om een strategie te bepalen.”

Ook de Belgische premier Bart De Wever was vandaag (van op afstand) aanwezig bij het overleg. “Ons land wil heeft zeker de wil om Oekraïne te blijven steunen, en wil ook praten over vredestroepen. Maar de voorwaarden en het kader moet duidelijk zijn. Wat wordt de rol van Amerikanen? Zullen zij extra bescherming bieden? En kan men de Amerikanen nog vertrouwen?” 

Het kabinet van premier Bart De Wever (N-VA) heeft een eerste reactie gegeven na het topoverleg in Parijs, waar verschillende Europese landen en Canada aan hebben deelgenomen. De Wever heeft dat overleg via videoverbinding gevolgd.

"Er was grote eensgezindheid onder alle deelnemende landen over volgehouden steun aan Oekraïne", klinkt het, "over het feit dat een deal zonder Oekraïne en zonder Europa geen aanvaardbare optie is, noch tot een wenselijk resultaat kan leiden. Er was ook eensgezindheid over de nood aan beslissingen op korte termijn, om onze positie de nodige kracht bij te zetten."

"President Macron zal verdere contacten nemen en coördineren met de EU en de NAVO. Premier De Wever zal rapporteren aan de Kern nu vrijdag."

Op het socialemediaplatform X wordt massaal gereageerd op het Truth Social-bericht van Donald Trump, waarin hij de Oekraïense president Volodimir Zelenski een "dictator zonder verkiezingen" noemt. 

Vicepresident JD Vance deelde het bericht en plaatste de boodschap: "Ik wilde er zeker van zijn dat niemand dit mist". Ook het account van de Republikeinse partij deelde het bericht van de Amerikaanse president. 

Vanuit andere hoeken klinkt echter scherpe kritiek op de uitspraak. Tommy Vietor, die voor de Democratische ex-president Barack Obama heeft gewerkt, reageert als volgt: "De ironie is dat Trump Zelenski een dictator noemt, terwijl hij de voeten van Poetin kust en hem alles geeft waar hij om vraagt". 

Volgens journalist Aaron Rupar heeft Trump met zijn bericht een kant gekozen in het conflict. "Proficiat Amerika", schrijft Rupar op X, "we staan nu aan Poetins zijde".

De Amerikaanse president Donald Trump zou niet alleen interesse hebben in de kritieke mineralen die in de Oekraïense bodem zitten, maar een veel ruimere economische deal willen sluiten. Dat schrijft de Britse kwaliteitskrant The Telegraph .

De Britse krant kreeg een voorlopige versie van een voorstel in handen dat de Amerikaanse regering anderhalve week geleden aan Oekraïne heeft gedaan. Het document zelf is opgesteld op 7 februari 2025.

Daaruit zou blijken dat Trump niet alleen interesse heeft in de ontginning en verwerking van mineralen, maar ook in de Amerikaanse controle van Oekraïense havens, olie- en gasbronnen en andere infrastructuur. Alles samen zou het voorstel de VS 500 miljard dollar moeten opleveren.

Volgens de Britse krant komen de voorwaarden van het document neer op "economische kolonisatie van Oekraïne door de VS". En dat voor onbepaalde tijd.

Volgens The Telegraph veroorzaakte het Amerikaanse voorstel heel wat opschudding en paniek bij de Oekraïense overheid. Tijdens een persconferentie zei president Zelenski dat het Amerikaanse voorstel voor een deal ter waarde van 500 miljard dollar "niet ernstig" is en hij het voorstel heeft afgewezen. "Ik bescherm Oekraïne en ik kan ons land niet verkopen."

Op zijn socialemediaplatform Truth Social heeft de Amerikaanse president Donald Trump opnieuw uitgehaald naar zijn Oekraïense ambtgenoot Volodimir Zelenski. Hij zegt dat Zelenski een "dictator zonder verkiezingen" is en gewoon geen verkiezingen wil houden. De Oekraïense krijgswet stelt echter dat verkiezingen in tijden van oorlog niet mogelijk zijn.

Trump insinueert ook dat Zelenski de oorlog helemaal niet wil zien eindigen. "Biden heeft nooit geprobeerd de oorlog met Rusland te beëindigen, Europa is het nooit gelukt en Zelenski wil waarschijnlijk dat het geld blijft stromen." Volgens Trump heeft Zelenski ook toegegeven dat de helft van de Amerikaanse steun aan Oekraïne "verdwenen" is. 

"Ik hou van Oekraïne, maar Zelenski heeft verschrikkelijk werk geleverd, zijn land is verwoest en miljoenen mensen zijn onnodig gestorven." Onlangs publiceerde The Kyiv Independent nog een artikel waarin te zien was dat er 148.359 mensen zijn gestorven sinds de start van het conflict in februari 2022. Het gaat daarbij over Oekraïense en Russische soldaten en Oekraïense burgers.

Om een oorlog in de toekomst te vermijden, moet Denemarken zich "sterk herbewapenen". Dat heeft de Deense premier Mette Frederiksen gezegd. De volgende 2 jaar wil haar land 50 miljard Deense kronen (6,7 miljard euro) investeren in zijn defensiesector. Daardoor zou Denemarken binnen 2 jaar niet langer 2,4 procent, maar 3 procent van het BBP uitgeven aan defensie.

Denemarken zal kopen "wat kan bijdragen aan een sterkere defensie en een sterkere afschrikking", klinkt het nog. De aankondiging komt na de bijkomende druk van de Amerikanen om meer bij te dragen aan de bescherming van Europa en binnen het NAVO-bondgenootschap. 

"Ik kreeg een uur geleden te horen dat strijders van de 810e brigade 's nachts de grens tussen de Russische Federatie en Oekraïne zijn overgestoken en het grondgebied van de vijand zijn binnengedrongen." Dat heeft de Russische president Vladimir Poetin gezegd.

De Russische troepen zouden vanuit het Russische Koersk - dat deels door Oekraïne wordt bezet - de Oekraïense regio Soemy zijn binnengetrokken. Of de Russen al enige vooruitgang hebben gemaakt, is niet duidelijk.

De Oekraïners zeggen dat de informatie van Poetin niet klopt. "Het is een leugen", klinkt het.

Volgens de voormalige Britse premier Boris Johnson moeten de uitspraken van Trump - dat Oekraïne de oorlog aan zichzelf te danken heeft - niet serieus worden genomen. Dat laat hij weten in een bericht op het socialemediaplatform X. 

"Natuurlijk is Oekraïne niet de schuldige van de oorlog", schrijft Johnson. "Je kan ook niet zeggen dat de Amerikanen de aanval op Pearl Harbor hebben veroorzaakt."

"Natuurlijk zou een land dat een gewelddadige invasie ondergaat geen verkiezingen moeten houden. Tussen 1935 en 1945 waren er ook in het Verenigd Koninkrijk geen algemene verkiezingen. En natuurlijk liggen de populariteitscijfers van Zelenski niet op 4 procent. Ze liggen ongeveer op gelijke hoogte als die van Trump."

Volgens Johnson zijn Trumps woorden alleen maar bedoeld om de Europeanen wakker te schudden. "Ze zijn niet bedoeld om historisch accuraat te zijn." 

De voormalige Britse premier uit in zijn bericht ook kritiek op ons land. Hij verwijst naar de bevroren Russische goederen bij Euroclear, dat in ons land is gevestigd. Johnson vindt dat dat geld naar Oekraïne moet vloeien. "De Verenigde Staten geloven dat België, Frankrijk en andere landen dat blokkeren. Dat is absurd. We moeten serieus beginnen handelen, en snel."

De Russische president Vladimir Poetin heeft gereageerd op de gesprekken die plaatsvinden tussen zijn land en de Verenigde Staten in Saudi-Arabië. Poetin kreeg naar eigen zeggen te horen dat de gesprekken "positief verlopen" en geeft aan dat de diplomatieke missie blijft doorgaan. "Een oplossing voor de Oekraïense kwestie is een prioriteit voor Rusland", klinkt het.

Volgens Poetin zijn de gesprekken met de Amerikanen belangrijk, omdat ze het vertrouwen tussen de 2 partijen vergroten. Er zou ook worden gewerkt aan een nieuw START-verdrag, als verwijzing naar bilaterale overeenkomsten die de Russen en Amerikanen al in het verleden hebben gesloten (START I, START II, New START). 

De Russische president heeft ook te horen gekregen dat Oekraïne in een latere fase zal deelnemen aan de onderhandelingen. Volgens hem moeten Rusland en Amerika nu werken aan gemeenschappelijke oplossingen. "Maar niemand zal Oekraïne uitsluiten in dit proces."

Naar eigen zeggen kijkt Poetin ook uit naar een ontmoeting met Amerikaans president Donald Trump. Dat moet wel goed worden voorbereid, klinkt het. Hij wil of kan dus ook nog niet zeggen wanneer die ontmoeting zal plaatsvinden.

Over iets meer dan een uur start in Parijs een tweede informele ontmoeting tussen westerse regeringsleiders, die de situatie in Oekraïne zullen bespreken. Bij dat gesprek zullen onder meer Canada, Noorwegen, Griekenland en de Baltische Staten aanwezig zijn. Onze premier Bart De Wever (N-VA) zal - net als heel wat andere genodigden - de ontmoeting via videoverbinding meevolgen. 

De ontmoeting komt slechts enkele dagen na een gesprek tussen het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Italië, Polen, Spanje, Denemarken en Nederland. Toen al lieten de leiders van die landen weten dat de meningen over de situatie in Oekraïne grotendeels gelijk lopen: Europa moet meer doen om zijn defensiecapaciteiten op peil te krijgen.

Mogelijk zal ook worden besproken of er bereidheid is om Europese troepen in te zetten als vredesmacht in Oekraïne, mocht een vredesakkoord met Rusland worden bereikt. Het Verenigd Koninkrijk en Zweden leken al gewonnen voor dat idee, maar onder meer Spanje vond het nog te vroeg om dat idee te bespreken.    

Frankrijk "begrijpt de logica van president Trumps uitspraken niet goed". Dat heeft de woordvoerder van de Franse overheid Sophie Primas laten weten. Volgens Frankrijk is het dan ook niet logisch dat de Amerikaanse president de schuld voor de Russische invasie in de schoenen van Oekraïne schuift.

Tijdens vragen van de pers had Primas het ook over de "uiteenlopende en vaak onbegrijpelijke opmerkingen van president Trump".

De Oekraïense president Zelenski is niet te spreken over de manier waarop Donald Trump de vredesgesprekken met Rusland leidt. 

In een uitgebreide reactie zei hij vandaag dat hij niet denkt dat iemand hem kan vervangen. "Dat zou niet lukken", zegt hij. De uitspraken waarin Trump stelt dat Zelenski weinig vertrouwen bij de Oekraïeners geniet, kloppen niet, zegt hij. "Dat is desinformatie. Trump zit in een desinformatiebubbel."

Een peiling stelt dat 57 procent van de Oekraïners aangeeft dat ze hun president nog steeds vertrouwen. 37 procent gaat daar niet mee akkoord.

"Ik hoor dat Oekraïne teleurgesteld is dat ze niet aanwezig zijn bij de gesprekken, maar ze zitten al 3 jaar in deze situatie: ze hadden er nooit mogen aan beginnen." Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd tijdens een persmoment, waarmee hij de schuld van de Russische invasie in de schoenen van Oekraïne schuift. Verder trok Trump ook de legitimiteit van Oekraïens president Zelenski in twijfel, omdat er geen verkiezingen meer zijn geweest sinds de start van de oorlog.