Steeds meer Oekraïners scharen zich achter de vredesonderhandelingen, maar de aanwezigheid van Oekraïne zelf blijft daarbij een noodzaak. Dat zegt correspondent Michiel Driebergen. Dat er geen Oekraïense delegatie is op de voorbereidende gesprekken vandaag, valt dus niet in goede aarde. "De Oekraïners willen geen doodvonnis ondertekenen", zegt Driebergen.
Steeds meer Oekraïners steunen vredesonderhandelingen, maar eisen inspraak: "Ze willen geen doodvonnis ondertekenen"
Lina El Bakkali
Gepubliceerd:
In Saudi-Arabië vinden vandaag gesprekken plaats tussen delegaties van Rusland en de Verenigde Staten. Het is het eerste overleg op hoog niveau in jaren tussen de 2 landen, en mogelijk een eerste stap om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Het overleg zou ook gebruikt worden om een ontmoeting te organiseren tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Russische president Vladimir Poetin.
Opvallende afwezigen aan tafel: de Europese Unie en vooral Oekraïne zelf. De Oekraïense president Volodimir Zelenski zei nochtans dat Oekraïne nooit een vredesakkoord zal aanvaarden dat het zelf niet mee heeft onderhandeld.
"Geen beslissingen over Oekraïne zonder Oekraïne en geen beslissingen over Europa zonder Europa", zei Zelenski zaterdag in een vurige toespraak op de Veiligheidsconferentie in München. "Als we worden uitgesloten bij gesprekken over onze toekomst, dan verliezen we alles."
Doodvonnis?
Maar hoe kijkt het Oekraïense volk zelf naar de situatie? "Toen Trump vorige week met zijn eerste statements naar buiten kwam over de vredesonderhandelingen, waren de Oekraïners een beetje lamgeslagen", zegt correspondent Michiel Driebergen in De Ochtend op Radio 1. Rusland mag de veroverde gebieden houden, er komen geen veiligheidsgaranties en een NAVO-lidmaatschap zou niet praktisch zijn, klonk het toen.
"Intussen voel je dat de meerderheid van de Oekraïners voor die onderhandelingen is", zegt Driebergen. "Dat was lang niet de situatie. Al blijven ze ook wel wantrouwig. Alles zal afhangen van de voorwaarden van de deal. En daarbij is het belangrijk dat Oekraïne zelf ook mee onderhandelt."
Bekijk: Oekraïners reageren op onderhandelingen: "Als Oekraïne prioritair zou zijn, zou Trump eerst met Zelenski bellen"
"Want als Oekraïne geen goede deal krijgt, krijg je een heel erg onrustig land. Dan krijg je eigenlijk gewoon geen deal, zeggen ze. Als het land zelfs geen garanties krijgt dat Rusland niet opnieuw zal aanvallen, tekent het eigenlijk een doodvonnis in de plaats van een deal. En dan kunnen ze maar beter doorvechten, vinden de Oekraïners. Ze houden het toch al 3 jaar vol."
Steun van Europa
Tegelijkertijd zijn de ogen in Oekraïne ook gericht op Europa, ook al maakt de VS het pijnlijk duidelijk dat Europa hoogstens een bijrol zal hebben in de vredesonderhandelingen. "Maar Oekraïne heeft Europa nodig. 60 procent van de militaire steun voor Oekraïne komt van Europese landen. Er komt ook veel financiële steun van de Europese Unie."
Beluister: "Afgelopen dagen is gebleken dat Oekraïne veel weerbaarder is dan de Europese Unie"
Om Europa te overtuigen om die steun voort te zetten, benadrukt Oekraïne zijn rol in de Europese veiligheid. "Als Oekraïne een slechte deal krijgt, is dat ook gevaarlijk voor Europa, waarschuwt het land", zegt Driebergen. "Oekraïne positioneert zich als een soort buffer die Europa altijd heeft verdedigd voor Rusland."
"Het feit dat Macron gisteren verschillende Europese leiders heeft samengebracht en heeft gepleit voor sterke en geloofwaardige veiligheidsgaranties voor Oekraïne, is voor het Oekraïense volk alleszins een stap in de juiste richting."
