LIVE "Nu onderhandelen met de VS is nederlaag toegeven", zegt Iraanse minister van Buitenlandse Zaken

Bij een Israëlische aanval op het zuiden van Libanon zijn 2 doden gevallen. Dat zegt het Libanese persagentschap NNA. Er vielen ook 8 gewonden.

De aanval vond plaats op Harouf, een plek in het zuiden van Libanon, schrijft Belga op basis van de Arabische nieuwszender Al Jazeera

Bij eerdere aanvallen op het zuiden van het land vielen eerder vandaag in totaal al minstens 3 doden en 11 gewonden, schrijft Al Jazeera nog.

Het Amerikaanse leger heeft meer dan twee derde van de Iraanse wapeninfrastructuur vernietigd. Dat zegt Centcom, het Amerikaanse commando dat verantwoordelijk is voor de operaties in het Midden-Oosten, in een video op X.

De Amerikanen hebben naar eigen zeggen al meer dan 10.000 doelwitten geraakt sinds de start van het conflict.  De VS en Israël lanceerden op 28 februari een grootschalige aanval op Iran. Die campagne heeft volgens Centcom een duidelijke militaire doelstelling: ervoor zorgen dat het Iraanse regime zijn macht niet meer "buiten zijn grenzen" kan uitoefenen.

"Op dit moment is twee derde van de drone-, raket- en schipproductiesites en scheepswerven beschadigd of vernietigd", aldus admiraal Brad Cooper in een video op X . De Amerikanen zouden ook nog altijd het overwicht hebben in het Iraanse luchtruim, zo beweren ze zelf. Bovendien is "92 procent van de grootste Iraanse oorlogsschepen vernietigd", klinkt het nog in de video.

Het Amerikaanse leger zit volgens Cooper dan ook "op schema of zelfs voor op schema" om de vooropgestelde doelstellingen te behalen. 

Iran heeft zich de afgelopen weken voorbereid op een mogelijke Amerikaanse operatie om de controle over het eiland Kharg over te nemen. Dat schrijft CNN. Het land heeft extra militairen en luchtafweersystemen naar het eiland gestuurd en zou ook mijnen hebben geplaatst. Onder meer langs de kustlijn waar Amerikaanse troepen mogelijk aan land zouden kunnen komen.

Op Kharg wordt 90 procent van de Iraanse olie-export verwerkt. De regering-Trump overweegt volgens de nieuwssite Amerikaanse troepen in te zetten om het kleine eiland in de Perzische Golf over te nemen en zo Iran onder druk te zetten de Straat van Hormuz te heropenen. Amerikaanse functionarissen en militaire experts zeggen dat daar grote risico's aan vastzitten, met kans op veel Amerikaanse slachtoffers.

Iran heeft gewaarschuwd dat elke poging om hun kust en eilanden in te nemen, zal leiden tot zware tegenaanvallen.

Het Amerikaanse leger nam het strategische eiland midden maart al eens onder vuur. Daarbij werden toen militaire doelen aangevallen. 

De spanningen tussen enerzijds Iran en anderzijds de VS en Israël blijven oplopen. "Het opbod is nu diplomatiek bezig", zegt Midden-Oostenexpert Rudi Vranckx in De Afspraak. "Iran en de VS geven allebei aan bereid te zijn te escaleren. Het is zoals in de dierenwereld. Ze zijn elk op de borst aan het kloppen om te zien wie er het hardste klopt."

Feit is wel dat Iran op dit moment controle heeft over de Straat van Hormuz. "Om het simpel te zeggen: ze hebben de halsslagader van de wereldeconomie in handen. Als ze dan ook nog eens de Straat van Bab el-Mandeb in de Rode Zee afsluiten , dan zit de wereldeconomie met een immens probleem. Iran staat economisch-strategisch dus heel sterk, terwijl het militair heel veel slaag krijgt. Dat is de schizofrenie van de situatie."

"In de VS is het fundamentele probleem dan weer: there is no adult in the room anymore. Er is niemand die verstand heeft van strategie en militaire tactiek. Voor zover ik het begrijp, mogen de generaals de kamers zelf niet eens in. Ze mogen de plannen uitvoeren, maar eigenlijk hebben ze niets te zeggen."

Het Witte Huis heeft gedreigd "de hel te ontketenen" als Iran zich in de oorlog tegen de Verenigde Staten en Israël "verrekent".

"Als Iran de huidige realiteit niet wil accepteren, als ze niet begrijpen dat ze militair verslagen zijn en dat zullen blijven, zal president Trump ervoor zorgen dat ze harder worden geraakt dan ooit tevoren", zei Karoline Leavitt, woordvoerster van het Witte Huis, tijdens een persconferentie.

"President Trump bluft niet en hij is bereid de hel te ontketenen. Iran moet zich niet opnieuw vergissen", voegde ze eraan toe. Het Witte Huis verzekerde ook dat de gesprekken met Iran om een einde te maken aan de oorlog worden voortgezet, ondanks de ontkenningen van Iraanse leiders de afgelopen dagen.

VN-secretaris-generaal António Guterres heeft de Franse diplomaat Jean Arnault aangesteld als speciale gezant om een einde te maken aan de oorlog in Iran. Dat heeft Guterres bekendgemaakt in New York.

Arnault was eerder al VN-gezant in Afghanistan, Colombia en Bolivia. Volgens Guterres dreigt de oorlog onbeheersbaar te worden. Hij roept de Verenigde Staten en Israël op om de gevechten te staken en dringt er bij Iran op aan om de aanvallen op buurlanden stop te zetten.

Er mogen weer schepen door de Straat van Hormuz varen. Althans, als ze geen banden hebben met Israël en de Verenigde Staten én ze er 2 miljoen dollar voor willen neerleggen. "Het is betalen of blijven liggen", legt rivierloods Bart Gonnissen uit. "Rederijen moeten zelf bepalen of het de kost waard is, maar het blijft een groot risico."

De Italiaanse premier Giorgia Meloni gaat de samenwerking met Algerije versterken, met als bedoeling meer aardgas te ontvangen. Door de oorlog in het Midden-Oosten moeten heel wat landen op zoek naar andere leveranciers dan Qatar.

"We hebben beslist om onze samenwerking, die al zeer hecht is, nog te versterken, via onze nationale kampioenen", zegt Meloni tijdens een officieel bezoek aan het Noord-Afrikaanse land.

Ze verwijst naar de energiebedrijven Eni (Italië) en Sonatrach (Algerije), die gaan samenwerken in nieuwe domeinen "zoals de ontginning van schaliegas of diepzee-exploratie". Financiële details over mogelijke investeringen in Algerije geeft Meloni niet prijs. 

Russen tewerkgesteld in de kerncentrale van Bushehr, in het zuiden van Iran, zijn geëvacueerd. Dat heeft de directeur van het Russische bedrijf gespecialiseerd in kernenergie, Rosatom, bekendgemaakt.

Dinsdagavond had het Iraanse atoomagentschap gemeld dat de locatie was geraakt door een aanval, zonder dat er schade was aangericht.

Volgens directeur Aleksej Lichatsjov blijven er nog ongeveer 300 mensen op de locatie achter. Rusland is echter van plan de evacuaties voort te zetten om uiteindelijk slechts "enkele tientallen mensen op de locatie te houden". Hij verwierp het idee van een volledige terugtrekking van Russische medewerkers. 

De oorlog in het Midden-Oosten is "ontspoord". Daarvoor heeft secretaris-generaal van de Verenigde Naties Antonio Guterres gewaarschuwd. Hij vreest dat een nog uitgebreider conflict een  "vloedgolf van menselijk lijden" dreigt te ontketenen. 

Eind februari, vlak na het begin van de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Iran, die beantwoord werden met aanvallen op doelen in Israël en de Golfstaten, "waarschuwde ik dat de gevechten een kettingreactie dreigden te veroorzaken die niemand meer in de hand kon houden", aldus Guterres. "Na meer dan 3 weken is de oorlog ontspoord."

Johann Wadephul, de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, heeft positief gereageerd op de poging van de Amerikaanse president Donald Trump om onderhandelingen op te starten met Iran. Hij hoopt nu dat die gesprekken een echte kans krijgen om te slagen.

"Het is lovenswaardig dat Trump zijn ultimatum aan het Iraanse regime met enkele dagen heeft uitgesteld en nu inzet op diplomatie", klonk het tijdens een ontmoeting met zijn Tunesische ambtgenoot, Mohamed Ali Nafti, in Berlijn.

Volgens de Duitse minister ligt de bal nu in het kamp van Teheran. "Het Iraanse regime zou er goed aan doen om hierop in te gaan. Als er een venster is voor diplomatie, dan moeten we de gesprekken zeker een kans geven."

Turkije is betrokken bij de bemiddeling om een einde te maken aan de Amerikaans-Israëlische oorlog met Iran. Dat zegt een hoge functionaris van de regerende AKP-partij, verwijzend naar de aanhoudende contacten met zowel Iran als de VS. 

Ankara geeft al enige tijd berichten door tussen beide partijen om de spanningen te verminderen en de weg vrij te maken voor gesprekken, aldus Harun Armağan, vicevoorzitter van de AKP voor buitenlandse betrekkingen. Hij waarschuwde echter dat er nog geen locatie is vastgesteld voor mogelijke directe onderhandelingen. 

Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken weigerde commentaar te geven.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft aangekondigd zijn raketproductie op te drijven. Er zijn verschillende akkoorden gesloten met defensiebedrijven om de productie van raketten "op oorlogsvoet" te brengen, aldus het Pentagon in een persbericht. 

In de oorlog in het Midden-Oosten tegen Iran hebben de VS, samen met Israël en de Golfstaten, op grote schaal gebruikgemaakt van onderscheppingsraketten om Iraanse raketten te onderscheppen.

Het Pentagon heeft daarom aangekondigd de productie van een essentieel onderdeel voor THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) te verviervoudigen. THAAD is een raketafweersysteem tegen neerdalende ballistische raketten op grote hoogten dat wordt beschouwd als een van de meest geavanceerde ter wereld. Het systeem werd de afgelopen weken veelvuldig gebruikt. 

Het Pentagon heeft nu een overeenkomst afgesloten met het Amerikaanse Lockheed Martin en het Britse BAE Systems. 

Met dezelfde Amerikaanse defensiegigant heeft het ministerie een overeenkomst aangekondigd om de productie van de PrSM (Precision Strike Missile), een tactische ballistische raket, te versnellen.

De Amerikaanse president Donald Trump gebruikt met het 15-puntenplan de wortel en de stok, zegt expert Midden-Oosten Jens Franssen. "Aan de ene kant blijft hij dreigen. Zo gaan er extra militairen richting Midden-Oosten. De stok, dus."

"Aan de andere kant is er de wortel. Het plan legt Iran verschillende beperkingen op wat hun kernwapenprogramma betreft. De verrijking van uranium, een raketprogramma, het steunen van pro-Iraanse groepen: het mag allemaal niet meer. In ruil daarvoor komt er wel een einde aan de oorlog, en aan de economische sancties."

Franssen vindt het opvallend dat er niet meer wordt gesproken over democratie, mensenrechten of een echte regimewissel in het land."Daar horen we niets meer over, en het heeft daar wellicht nooit over gegaan. Het gaat over olie, gas en dat kernwapenprogramma."

Het Israëlische leger zegt "door te gaan met zijn acties tegen Hezbollah in Libanon".

Het leger meldde dat het dinsdagnacht onder meer een commandocentrum in de zuidelijke buitenwijken van de Libanese hoofdstad Beiroet heeft aangevallen. Ook leden van de militie en tankstations die zij voor financiering gebruikten, werden aangevallen. De tankstations worden geëxploiteerd door Al-Amana, een organisatie die banden heeft met Hezbollah. 

Uit Libanon kwamen aanvankelijk geen berichten over gewonden bij de nachtelijke aanvallen. 

Het Israëlische leger liet verder nog weten dat het zijn "gerichte grondoperaties" in Zuid-Libanon voortzet om in de buurt van de Israëlische grens "op te treden tegen Hezbollah". In Libanon zijn ondertussen veel mensen bang dat Israël een grootschalig grondoffensief zou kunnen starten en het zuiden van hun land zou kunnen bezetten.

Irak gaat de VN-Veiligheidsraad inlichten over luchtaanvallen op zijn grondgebied. Dat meldt het kabinet van premier Mohammed Shia al-Sudani, na een bombardement waarbij in het westen van het land 7 leden van de veiligheidstroepen zijn omgekomen. 

"Er zal een officiële klacht worden ingediend, onderbouwd met bewijsmateriaal en gedetailleerde documentatie om de rechten van Irak en zijn bevolking tegenover deze schendingen te doen gelden", stelt het kabinet van de premier in een persbericht.

De bombardementen waren gericht op een positie van de Iraanse militie Hashd al-Shaabi, ook bekend als de Volksmobilisatiekrachten (PMU). Gisteren kwamen nog 15 leden van de pro-Iraanse militie om bij Amerikaanse luchtaanvallen.

BBC kon een reactie sprokkelen bij Nir Barkat, de Israëlische minister van Economie en Industrie. Volgens hem is het "onwaarschijnlijk dat Iran zal instemmen met het 15 puntenplan". Hij omschrijft het plan als "mooi op papier", maar zegt dat er garanties nodig zijn om het te kunnen uitvoeren.

Israëls belangrijkste doelstellingen zijn om Iran achter te laten "zonder kernwapens, raketten en bondgenoten. Als we dat doel morgen bereiken doordat Iran de witte vlag hijst of een akkoord tekent en zich daaraan houdt, of als we het Iraanse regime nog meer klappen moeten toebrengen - inclusief wat president Trump volgens mij van plan is..."

"Ik heb er vertrouwen in dat Trump en Netanyahu het eens zijn over deze doelen en dat we ze hoe dan ook zullen bereiken. Aan de ene kant opent Trump misschien de dialoog, maar hij brengt ook troepen naar de regio en zegt in feite tegen het Iraanse volk dat we het menen. Ik geloof dat we aan het einde de doelen zullen bereiken, met of zonder een akkoord." Op de vraag of Israël en de VS het eens waren over het 15-puntenplan zelf, zegt Barkat: "Laten we dat maar vaag houden." Toen hij de vraag kreeg of Israël betrokken was bij het opstellen van de voorstellen, "keek hij naar beneden, hief zijn handen op met een halve glimlach en zweeg hij", schrijft correspondent Lucy Williamson.

Het terrein van de kerncentrale van Bushehr in Iran is dinsdag opnieuw getroffen door een projectiel, de tweede aanval sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen. Volgens de Iraanse Organisatie voor Atoomenergie gaat het om een gevolg van voortdurende vijandige acties van Amerikaanse en Israëlische troepen. De autoriteiten melden dat de centrale zelf geen schade heeft opgelopen en blijft functioneren.

De onduidelijkheid over vermeende gesprekken tussen de VS en Iran en over een Amerikaans 15 puntenplan blijft zinderen.

Persagentschap A P citeert nu 2 Pakistaanse functionarissen die zeggen dat Iran een 15 puntenplan van de VS gekregen heeft. Volgens hen zou het voorstel in grote lijnen het volgende omvatten: versoepeling van de sancties, civiele nucleaire samenwerking, terugdraaiing van het Iraanse kernprogramma, toezicht door Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), beperkingen op raketten, en toegang voor scheepvaart door de Straat van Hormuz.

Een hoge Iraanse bron vertelde aan het persagentschap R euters dan weer dat Pakistan een Amerikaans voorstel overhandigd heeft. De bron gaf echter geen details over dat voorstel en zei ook niet of het ging over dat 15 puntenplan. Een locatie voor eventuele gesprekken zou nog niet bepaald zijn, wel zouden Turkije en Pakistan in aanmerking komen, volgens de bron.

Voor de context: het Witte Huis heeft nog geen verdere informatie gegeven over de details van een eventueel plan. Iran ontkent met klem dat er gesprekken aan de gang zijn en zegt dat onderhandelingen zelfs geen optie zijn.

Volgens de Spaanse premier Pedro Sánchez is de huidige situatie in het Midden-Oosten "veel erger" dan de Irak-oorlog van 2003. Dat heeft hij gezegd in het Spaanse parlement, waar hij het regeringsstandpunt over het militaire conflict in het Midden-Oosten kwam toelichten.

In 2003 viel de VS Irak binnen omdat Irak over massavernietigingswapens zou beschikken. Die inval werd niet gesteund door de Verenigde Naties. "We bevinden ons absoluut niet in hetzelfde scenario als tijdens de illegale oorlog in Irak" zei Sánchez. "We staan ​​voor iets veel ergers. Veel ergers. Met de kans op veel grotere en veel diepere gevolgen".

Nog volgens Sánchez probeert de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in Libanon dezelfde schaal van vernietiging aan te richten als in Gaza. En over ayatollah Mojtaba Khamenei, de nieuwe opperste leider van Iran, zei hij: "Hij is een even dictatoriale en zelfs nog bloeddorstigere tiran dan zijn vader". Dat was de vorige leider, Ali Khamenei.

Sánchez sprak zich al eerder meermaals erg kritisch uit over het Israëlisch-Amerikaanse offensief tegen Iran.

De Iraanse ambassadeur in Pakistan, Reza Amiri Moghadam, zegt dat er "geen directe of indirecte onderhandelingen" geweest zijn tussen de Verenigde Staten en Iran. Moghadam wordt geciteerd door het Iraanse staatspersbureau IRNA.

Eerder had VS-president Donald Trump gezegd dat de VS "met de juiste mensen in Iran" sprak en dat Iran "heel graag een akkoord wil sluiten". De Iraanse ambassadeur in Pakistan spreekt dat dus tegen.

"Op basis van mijn informatie hebben er, in tegenstelling tot Trumps bewering, tot nu toe geen directe of indirecte onderhandelingen plaatsgevonden tussen beide landen", zegt Reza Amiri Moghadam. Hij zegt dat "bevriende landen de basis willen leggen voor een dialoog tussen Iran en de VS, waarvan we hopen dat die vruchtbaar zal zijn en een einde zal maken aan deze oorlog".

Het 15 puntenplan van de VS zou volgens nog altijd niet officieel bevestigde berichten via Pakistan aan Iran zijn bezorgd. De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif zei gisteren op sociale media dat zijn land "klaar" is om gesprekken te organiseren voor een oplossing van het conflict.

De Straat van Hormuz is een smalle zeestraat in de Perzische Golf en een van de belangrijkste scheepvaartroutes ter wereld. Begrensd in het noorden door Iran en in het zuiden door Oman en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), verbindt Hormuz de Perzische Golf met de Arabische Zee en verder door de Indische Oceaan.

De zeestraat is slechts ongeveer 50 kilometer breed bij de ingang en uitgang, en ongeveer 33 kilometer breed op het smalste punt. Maar de straat is wél diep genoeg voor 's werelds grootste olietankers en wordt gebruikt door de belangrijkste olie- en gasproducenten in het Midden-Oosten, en hun klanten.

Dagelijks wordt ongeveer 20 procent van de wereldwijde consumptie van olie en vloeibaar aardgas (LNG) door de Straat van Hormuz vervoerd. Goed voor 20 miljoen vaten ruwe olie per dag. De olie komt niet alleen uit Iran, maar ook uit andere Golfstaten zoals Irak, Koeweit, Qatar, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten.

Normaal varen er maandelijks zo'n 3.000 schepen door, maar sinds de start van het conflict is dit drastisch gedaald. Iran blokkeert de zeestraat door te dreigen met aanvallen op schepen. Een risico dat olie- en gastankers, die voor tientallen miljoenen dollars aan waarde vervoeren, niet nemen. Volgens de Britse toezichthouder UKMTO zijn sinds het begin van de oorlog al meer dan 20 schepen geraakt of aangevallen. 

Het zou kunnen dat we nu iets meer schepen door de Straat van Hormuz gaan zien varen, denkt Loic Van Staey, directeur van de Koninklijke Belgische Redersvereniging. "Iedereen zal nu bekijken wat de mogelijkheden zijn, het zal mogelijk iets in gang zetten. Maar 150 schepen per dag, zoals we dat voor de oorlog zagen, dat denk ik niet."

"Wij vinden vooral dat reders moeten bekijken of het veilig en verantwoord is. Het gaat nog altijd over mensenlevens. De belangrijkste zorg is veiligheid", zegt directeur Loïc Van Staey. "Het is aan elke reder voor zich om daarover te oordelen."

"Hormuz is strategisch zo belangrijk. Voor de hele wereld zou het beter zijn als er meer brandstof door zou kunnen, om zo een energiecrisis tegen te houden. Maar voor mij is het het belangrijkste dat de veiligheid gegarandeerd is."

Van Staey wijst er ook op dat, zo lang de onzekerheid duurt, de verzekeringen voor de reders ook veel duurder zullen zijn. "Het zal geld kosten voor wie wil doorvaren, en dat zijn grote bedragen."

De onduidelijkheid over de veiligheid in de Straat van Hormuz blijft groot. Dat bevestigt ook Loïc Van Staey, directeur van de Koninklijke Belgische Redersvereniging. "We spreken nog heel veel over 'zouden' en 'kunnen'".

"We weten iets beter welke schepen waarschijnlijk wel niet door zouden kunnen. Schepen van de VS en Israël passeren niet. Schepen die een sterke band hebben met die landen zullen waarschijnlijk een doelwit zijn. Alle andere schepen zouden in principe vrij moeten kunnen doorvaren, maar 100 procent zekerheid is er niet", zegt Van Staey.

"We zien dit al een paar dagen. Schepen die onderhandelen met het regime en kunnen aantonen dat ze geen banden hebben met de VS en Israël, kunnen door. Ik ga ervan uit dat dat niet gratis is. Iran lijkt ook heel selectief in wat ze doorlaten. Alles wat de olie- en gasmarkt kan verstoren, wordt tegengehouden".

"Voor mij is het nog steeds heel onduidelijk wat Iran ziet als een 'ally' (bondgenoot) van de VS en Israël. We hebben al gemerkt dat scheepvaart wordt gebruikt als een strategische pasmunt in de oorlog. Doorvaart is ook niet gegarandeerd, ook niet na onderhandeling".

Even terug naar de Straat van Hormuz. Eerder schreven we dat Iran in een document aan de VN-Veiligheidsraad en de Internationale Maritieme Organisatie (IMO, een VN-organisatie) zegt dat "niet-vijandige schepen" door de zeestraat mogen varen, op voorwaarde dat ze overleggen met "de bevoegde Iraanse autoriteiten".

Het bericht formaliseert in feite een situatie die zich de afgelopen dagen heeft voorgedaan, schrijft Paul Adams , diplomatiek correspondent bij BBC News. Daarbij hebben landen of bedrijven in het geheim veilige doorgang voor hun schepen geregeld. 

In plaats van de 2 smalle doorvaartcorridors dichter bij Oman te gebruiken, kiezen schepen nu voor een omleiding verder naar het noorden, door Iraanse territoriale wateren ten noorden van het eiland Larak. Daardoor kunnen de Iraanse autoriteiten het scheepvaartverkeer monitoren en controleren.

"Tot een akkoord is bereikt, iets wat nog ver weg lijkt, maakt Iran duidelijk dat het zoveel mogelijk controle over de Straat van Hormuz zal blijven uitoefenen", zegt Adams.

VRT NWS-journalist Inge Vrancken denkt "dat we er nog lang niet zijn". "Misschien zijn er hele kleine stapjes die gezet zijn, maar je mag het totaalplaatje niet vergeten."

"De Verenigde Staten voeren de druk nog verder op met het sturen van extra militairen. Dat zou goed betrekking kunnen hebben op eventuele plannen voor het eiland Kharg. Daarnaast vecht Iran voor zijn overleven, ten koste van eender welke prijs, ook zijn eigen bevolking."

"Iran wil een signaal krijgen dat het au sérieux genomen wordt. Met het 15 puntenplan dat is uitgestuurd, dat eigenlijk al een jaar oud is en waarschijnlijk nauwelijks geüpdatet is, geeft de VS aan Iran niet dat signaal. Ik vrees dat onderhandelingen niet snel tot iets zullen leiden."

Een uitgebreidere analyse kan je in onderstaand gesprek uit De Ochtend op Radio beluisteren.

We keren nog even terug naar het 15 puntenplan dat de Verenigde Staten aan Iran zouden hebben voorgelegd om de oorlog te beëindigen. "Toen ik de 15 punten las die de VS aan Iran zou hebben voorgelegd, dacht ik: 'Maar ik heb dit al eens gelezen'", zegt Inge Vrancken, VRT NWS-journalist en Midden-Oostenkenner. Zij is momenteel in Libanon.

"Dit is het plan dat in mei vorig jaar voorlag, op een moment dat de VS en Iran ook aan het onderhandelen waren. Onderhandelingen die zijn afgebroken omdat de VS Iran is beginnen aan te vallen. Je ziet vandaag datzelfde plan voorliggen, het lijkt mij nauwelijks een update te hebben gekregen. De Straat van Hormuz is eraan toegevoegd."

Echt onderhandeld wordt er op dit moment niet. "Iran wil op dit moment niet rechtstreeks onderhandelen met de VS. Daarvoor is er geen enkel vertrouwen", zegt Vrancken. "Er wordt wel gesproken met regionale partners die dan contact hebben met de VS, dus onrechtstreeks zal er wel contact zijn. Maar rechtstreeks, nee."

De internationale luchthaven van de Golfstaat Koeweit is getroffen door een drone-aanval. De drone heeft een brandstoftank geraakt, en daarop is brand ontstaan. Het luchtverkeer werd stilgelegd. Volgens de autoriteiten in Koeweit is de schade beperkt en zijn er geen gewonden gevallen.

Intussen zegt Saudi-Arabië dat het de voorbije uren minstens 8 drones heeft onderschept. Die waren volgens de overheid gericht op de Oostelijke Provincie van Saudi-Arabië, een gebied dat bekendstaat om zijn enorme olievelden. Een groot deel van de industrie is er gevestigd.

Iran heeft de voorbije uren raketten en drones afgevuurd, niet alleen op Israël, maar ook op de Golfstaten Koeweit en Bahrein en op Jordanië. Dat is meegedeeld op de Iraanse staatstelevisie.

Volgens die mededeling werden in Israël doelwitten in het noorden en het centrum geviseerd, onder meer in de stad Tel Aviv.

In Koeweit waren 2 militaire basissen van het Amerikaanse leger het doelwit. Ook in Bahrein en Jordanië werden Amerikaanse doelen geviseerd, volgens de mededeling.

VS-president Donald Trump sprak gisteren uitgebreid met journalisten over het militaire conflict tegen Iran en dan vooral over onderhandelingen over een oplossing. Een korte samenvatting.

• De Amerikaanse regering is in gesprek "met de juiste mensen" in Iran en "ze (Iran) willen heel graag een deal sluiten".

• De Amerikaans-Israëlische aanvallen hebben geleid tot "regimeverandering", maar tegelijk vertrouwt Trump "niemand".

• Trump hintte op "een zeer belangrijke prijs" die de VS van Iraanse onderhandelaars gekregen zou hebben, het had te maken met "olie en gas, en de Straat van Hormuz". 

• Citaat: "Ze hebben gisteren iets gedaan dat echt geweldig was. Ze hebben ons een cadeau gegeven en dat cadeau is vandaag aangekomen. En het was een heel groot cadeau, ter waarde van een enorm bedrag".

• Op de vraag hoe optimistisch hij was over een vredesakkoord met Iran, antwoordde Trump: "Deze oorlog is gewonnen."

• Er is weinig gezegd over hoe de oorlog daadwerkelijk zou kunnen eindigen. Er kwamen ook geen uitspraken over de mogelijke ontplooiing van Amerikaanse troepen naar het Midden-Oosten, waarover CBS News had bericht.

We brachten eerder al de reactie van Ebrahim Zolfaqari, de woordvoerder van Khatam al-Anbiya, het centrale operationele commando van het Iraanse leger. Hij spotte dat de VS vooral met zichzelf onderhandelt.

In zijn verklaringen, uitgezonden op de Iraanse staatstelevisie, zei hij nog meer: "Degene die beweert een wereldmacht te zijn, zou allang uit deze puinhoop zijn gekomen als dat mogelijk was. Vermom je nederlaag niet als een akkoord. Je tijdperk van loze beloftes is voorbij."

Met andere woorden: de strategische macht van de Verenigde Staten is veranderd in een strategische mislukking, volgens Zolfaqari.

Intussen blijven de aanvallen doorgaan. Het Israëlische leger heeft de voorbije uren opnieuw aanvallen uitgevoerd op "infrastructuur van het terroristische regime" in de hoofdstad Teheran. Eerder had het Israëlische leger (IDF) gemeld dat er vanuit Iran raketten richting Israël waren afgevuurd.

Daarnaast heeft Israël ook opnieuw doelwitten in buurland Libanon onder vuur genomen. Israël viseert de zuidelijke buitenwijken van de hoofdstad Beiroet. Die zijn volgens Israël bolwerken van de pro-Iraanse militie Hezbollah. Maar ook meer algemeen wordt het zuiden van Libanon getroffen.

Het Libanese staatspersbureau ANI meldt dat de voorbije uren minstens 9 mensen omgekomen zijn: 1 in de buurt van de zuidelijke stad Nabatiyeh, 4 bij de kuststad Adloun en 2 bij een aanval bij het Palestijnse vluchtelingenkamp Mieh Mieh. Het Libanese ministerie van Volksgezondheid meldt 6 doden, 4 in Adloun en 2 in Mieh Mieh.

Libanon zegt dat sinds de start van het militaire offensief minstens 1.720 mensen omgekomen zijn. Meer dan 1 miljoen mensen zijn ontheemd.

Wat er al of niet waar is van de mogelijke gesprekken tussen de VS en Iran en een 15 puntenplan voor een einde aan de oorlog, de markten lijken alvast opgelucht. De olieprijzen hebben vanmorgen alvast een duik genomen.

Je kan meer lezen over de impact van het militaire conflict in het Midden-Oosten op de energieprijzen in onze liveblog over dat thema.

Er is een reactie vanuit Iran op het plan met 15 punten dat de Verenigde Staten aan Iran zouden hebben voorgelegd om het militaire conflict te beëindigen. "De VS onderhandelt met zichzelf", zegt Khatam al-Anbiya, het centrale operationele commando van het Iraanse leger.

"Heeft het niveau van je interne strijd het stadium bereikt dat je met jezelf onderhandelt?", spotte woordvoerder Ebrahim Zolfaqari volgens Iraanse staatsmedia. Hij lijkt VS-president Donald Trump te viseren. "Mensen zoals wij kunnen het nooit eens worden met mensen zoals jullie. Zoals we altijd gezegd hebben... niemand zoals wij zal een akkoord sluiten met jou. Niet nu. Nooit."

VS-president Donald Trump heeft onder meer verklaard dat Iran wil onderhandelen, dat er gesprekken lopen en dat Iran een akkoord wil sluiten. Iets wat Iran al meermaals in meerdere toonaarden ontkend heeft. Het regime zegt dat het niet kan onderhandelen met de VS omdat de VS Iran de voorbije 2 jaar 2 keer heeft aangevallen tijdens gesprekken op hoog niveau (nu en in juni vorig jaar).

Zolfaqari zei dat de VS zijn investeringen en de prijzen van energie en olie van voor de oorlog niet zal zien terugkeren "zolang de VS niet accepteert dat de regionale stabiliteit wordt gegarandeerd door de Iraanse strijdkrachten".

Gisteren bracht de Amerikaanse krant New York Times dat de Verenigde Staten een plan met 15 punten hebben bezorgd aan Iran. Dat plan zou een uitweg moeten bieden voor een einde aan het militaire conflict in het Midden-Oosten.

Over dat plan bestaat echter nog de grootste onduidelijkheid. Volgens New York Times zou het plan via Pakistan aan Iran bezorgd zijn. Hoe ruim het plan verspreid is onder Iraanse functionarissen, en of Iran überhaupt geneigd zou zijn om het te accepteren als de basis voor onderhandelingen, is niet bekend, klinkt het.

Ook is het onduidelijk of Israël, dat samen met de Verenigde Staten het offensief is gestart, betrokken is bij het plan, en zo ja, in welke mate. Israëlische functionarissen stelden eerder al dat de aanvallen op Iran zouden blijven doorgaan, en op Libanon, zelfs als de VS mogelijkheden voor een bestand onderzoekt.

Een woordje uitleg bij de brief van Iran aan de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) over de Straat van Hormuz. Het persagentschap Reuters meldt dat de brief zondag verstuurd werd naar de Veiligheidsraad en secretaris-generaal Guterres. Het document werd vervolgens gisteren verspreid onder de 176 leden van de IMO.

"Niet-vijandige schepen, inclusief schepen die toebehoren aan of geassocieerd zijn met andere staten, kunnen - mits zij niet deelnemen aan of steun verlenen aan daden van agressie tegen Iran en volledig voldoen aan de vastgestelde veiligheidsvoorschriften - profiteren van een veilige doorgang door de Straat van Hormuz in coördinatie met de bevoegde Iraanse autoriteiten", staat er.

Het lijkt een formalisering van boodschappen die afgelopen weekend werden uitgestuurd door het Iraanse regime. Zondag verscheen in Iraanse staatsmedia een interview met Ali Mousavi, de Iraanse vertegenwoordiger bij de IMO. "Doorgang door de Straat van Hormuz is mogelijk door de veiligheids- en beveiligingsmaatregelen te coördineren met Iran", zei hij daar. 

Maandag herhaalde de Defensieraad dat "de enige manier" voor "niet-vijandige landen" om door Hormuz te varen, "coördinatie met Iran" is.

Niet-vijandige schepen mogen door de Straat van Hormuz varen als ze dat overleggen en coördineren met de Iraanse autoriteiten. Dat schrijft de zakenkrant Financial Times , die een document kon inkijken dat Iran verspreid heeft bij de leden van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO).

In de brief stelt het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken, volgens Financial Times, dat Iran "noodzakelijke en proportionele maatregelen heeft genomen om te voorkomen dat de agressors en hun aanhangers de Straat van Hormuz misbruiken om vijandige operaties tegen Iran te ontplooien."

Iran stelt in de brief dat schepen die gelieerd zijn aan de Verenigde Staten en Israël, net als "andere deelnemers aan de agressie, niet in aanmerking komen voor een onschuldige of niet-vijandige doorvaart."

Persagentschap Reuters meldt dat de brief van Iran niet alleen aan de IMO bezorgd is, maar ook aan de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) en aan VN-secretaris-generaal Antonio Guterres. De IMO valt onder de VN en is verantwoordelijk voor de regulering van de veiligheid en beveiliging van de internationale scheepvaart, en de preventie van vervuiling.

De Franse president Emmanuel Macron roept Iran opnieuw op een einde te maken aan de aanvallen op landen in de regio. Dat maakte hij rechtstreeks duidelijk in een onderhoud met de Iraanse president Massoud Pezeshkian, schrijft hij op X.

Macron eist ook een einde aan de blokkering van de Straat van Hormuz en verwacht van Iran dat het constructieve gesprekken aangaat om de oorlog te stoppen. 

Iran heeft het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) verwittigd van een aanval op de kerncentrale van Bushehr. Volgens Iran is er geen schade en vielen er geen gewonden, laat het IAEA weten op X.

Bushehr, de enige commerciële kerncentrale van Iran, ligt 750 km ten zuiden van de hoofdstad Teheran. De centrale werd eind jaren 70 gebouwd en tijdens de oorlog tussen Irak en Iran meermaals aangevallen. Ook vorige week werd ze geraakt, toen eveneens zonder schade.

Het IAEA roept de betrokkenen in de oorlog in het Midden-Oosten nogmaals op tot terughoudendheid om nucleaire veiligheidsrisico’s te vermijden.

"Het is moeilijk na te gaan hoever gevorderd de gesprekken zijn." Dat zegt VS-correspondent Thomas De Graeve over Trumps bewering dat er met Iran gepraat wordt over de oorlog in het Midden-Oosten.

"Uit Iran horen we dat er geen gesprekken zijn. Daar zeggen ze dat er wel toenadering uit de VS is geweest, terwijl die laatste zegt dat Iran toenadering zocht", licht hij toe in Terzake. Ook hoe die gesprekken dan praktisch zouden verlopen, is niet duidelijk.

Eén ding is wel zeker, zegt De Graeve. "Trump heeft met zijn mededeling de olieprijs naar beneden kunnen halen en zo de markten kunnen geruststellen. Hij heeft 5 dagen tijd gekocht, toevallig ook de tijd die nodig is om extra oorlogsschepen en mariniers naar het Midden-Oosten te brengen."

Iran heeft de Verenigde Staten "een cadeau aangeboden als blijk van goede wil in de onderhandelingen". Dat zei de Amerikaanse president Donald Trump in een persconferentie in het Witte Huis.

Trump wilde geen details geven over het geschenk, dat "enorm veel geld waard" zou zijn, maar bevestigde dat het verband hield met de energietransporten via de Straat van Hormuz. 

Volgens Trump zijn er intensieve gesprekken tussen Iran en de VS over de oorlog. "Ze praten met ons, en ze praten verstandig", aldus Trump. 

Dat optimisme van Trump over de oorlog kwam niet lang na berichten in Amerikaanse media dat de VS 3.000 extra militairen naar het Midden-Oosten zou sturen. 

"Niet-vijandige schepen" kunnen de Straat van Hormuz passeren. Dat schrijft Iran in een brief aan de lidstaten van de Internationale Maritieme Organisatie, die de krant Financial Times kon inkijken.

Tegelijk blijft de doorgang geblokkeerd voor alle schepen die aan de VS of Israël gelinkt zijn, evenals voor "andere deelnemers aan de agressie" tegen Iran.

Welke schepen precies onder welke categorie vallen en dus al dan niet kunnen passeren, is niet duidelijk.

De Verenigde Staten onderhandelen "op dit moment" met Iran over een staakt-het-vuren. Dat beweert de Amerikaanse president Donald Trump.

"Wat ik gisteren zei, klopt helemaal. We zijn op dit moment in onderhandeling", zei de Amerikaanse president. Hij geeft aan dat zijn gezant Steve Witkoff, zijn schoonzoon Jared Kushner, vicepresident JD Vance en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio aan deze gesprekken hebben deelgenomen.

Iran ontkende toen dat er gesprekken zijn geweest.

Inge Vrancken sprak met Libanezen op de vlucht voor het oorlogsgeweld.

Voor het eerst sinds de start van de oorlog tegen Iran is een Iraanse raket onderschept boven Libanon. Dat zeggen 3 Libanese veiligheidsbronnen aan het persagentschap Reuters. Volgens 2 van die bronnen is de raket uit de lucht geschoten door een buitenlands oorlogsschip. Van welk land is niet duidelijk. 

Libanese media melden dat brokstukken van een raket naar beneden zijn gekomen boven een aantal dorpen ten noorden van Beiroet. Sommige mensen raakten daardoor lichtgewond.

Dat Iran raketten afschiet op Libanon is opmerkelijk, want de Libanese militie Hezbollah is een bondgenoot van Iran. Iran heeft eerder wel gewaarschuwd dat het Israëlische troepen in Libanon zou aanvallen, als Israël Libanese burgers doodt.

Iran wil een alomvattend staakt-het-vuren, niet zomaar een tijdelijk. Dat heeft de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi volgens Chinese media gezegd tegen zijn Chinese ambtgenoot Wang Yi. De twee hadden een telefoongesprek.

Wang drukte zijn Iraanse collega op het hart dat "praten altijd beter is dan vechten". Hij riep alle partijen op om "elke kans voor vrede te grijpen en het vredesproces zo snel mogelijk op te starten".

"De volledige vernietiging van Iran is geen optie." Dat zegt een woordvoerder van het Qatarese ministerie van Buitenlandse Zaken. "Wij in de Golfstaten geloven in het naast elkaar leven. Wij geloven in het zoeken naar toenadering tot Iran", klinkt het. 

Qatar benadrukt wel dat het op dit moment niet bemiddelt tussen de Verenigde Staten en Iran. "We zijn niet betrokken in die gesprekken", zegt de woordvoerder. "Onze belangrijkste bezorgdheid en prioriteit is momenteel de bescherming van ons land en het nemen van diplomatieke maatregelen."

De Filipijnse president Ferdinand Marcos heeft de nationale energienoodtoestand uitgeroepen. Als gevolg van het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten zijn er grote risico's voor de brandstofvoorziening en de algemene energiestabiliteit van het land, is zijn argument. 

Door de noodtoestand krijgt het ministerie van Energie de bevoegdheid om voorschotten van 15 procent uit te betalen om leveringscontracten veilig te stellen. Daarnaast kan de overheid direct optreden tegen speculatie en het hamsteren van brandstof.

Ook het ministerie van Transport krijgt extra bevoegdheden en kan voortaan brandstofsubsidies toekennen aan het openbaar vervoer. 

De Filipijnen kampen al langer met enkele van de hoogste energiekosten in de regio en zijn voor hun stroomopwekking zeer sterk afhankelijk van de import van brandstoffen. 

De Amerikaanse en Israëlische bombardementen op Iraans grondgebied hebben volgens de Iraanse Rode Halve Maan al meer dan 82.000 civiele gebouwen beschadigd of verwoest.  

Onder de beschadigde gebouwen bevinden zich volgens die organisatie 62.000 woningen en 281 medische centra, ziekenhuizen en apotheken. Raketten troffen ook 17 reddingsposten en 12 reddingsvoertuigen. 

Pirhossein Kolivand, hoofd van de organisatie, haalt in een video die door de Rode Halve Maan werd gepubliceerd, een incident aan in Lar, in het zuiden van het land. "Er was helemaal niets meer over van de ambulance die gewonden vervoerde."

Iran houdt zeker niet alle schepen in de Straat van Hormuz tegen. Dat blijkt uit gegevens van MarineTraffic. Sinds gisteren zijn op zijn minst 9 schepen door de zeestraat gepasseerd, meldt de dienst op X. Iran lijkt er voor te kiezen om schepen door te laten als die dicht rond het eiland Qeshm varen. Wat echter niet zonder gevaar is.

Iran heeft eerder al een aantal keren laten weten dat schepen wel degelijk door de Straat van Hormuz kunnen varen, als ze dicht bij de Iraanse kust varen en dat in overleg met de Iraanse autoriteiten doen. Iran houdt naar eigen zeggen ook alleen schepen tegen die verbonden zijn aan "vijandige" staten.

De Duitse luchtvaartgroep Lufthansa schort haar vluchten naar het Midden-Oosten opnieuw op, nu zeker al tot en met 30 april. Voor sommige bestemmingen, zoals Tel Aviv in Israël en Dubai, worden de vluchten nog langer opgeschort, tot eind mei. De maatregel geldt voor alle maatschappijen van de groep, waaronder Brussels Airlines.

"Passagiers kunnen hun vlucht kosteloos omboeken naar een latere datum of een terugbetaling van hun ticket aanvragen", brengt de maatschappij in herinnering. "We blijven de situatie nauwlettend opvolgen en staan in contact met alle relevante autoriteiten. Veiligheid en beveiliging blijven altijd onze hoogste prioriteit."

De Libanese radicale groepering Hezbollah zal alles doen om te voorkomen dat Israëlische troepen Zuid-Libanon zullen bezetten. Dat laat een topfiguur van de groepering weten aan persagentschap Reuters. Zo’n bezetting zou een "existentiële bedreiging" voor Libanon als staat vormen, klinkt het.

Eerder vandaag kondigde de Israëlische minister van Defensie Katz aan dat het Israëlische leger een gebied in Zuid-Libanon wil innemen om er een "veiligheidszone" te creëren. Het gebied strekt zich uit tot aan de Litani-rivier, zo'n 30 kilometer ten noorden van de grens met Israël.

Het Israëlische leger gaat een gebied in Zuid-Libanon innemen om er een "veiligheidszone" te creëren. Dat kondigt minister van Defensie Katz aan. Het gebied strekt zich uit tot aan de Litani-rivier, zo'n 30 kilometer ten noorden van de grens met Israël.

"Israëlische troepen manoeuvreren binnen Libanees grondgebied om een ​​vooruitgeschoven verdedigingslinie in te nemen", zegt Katz in een video die door zijn ministerie werd vrijgegeven. 

"De 5 bruggen over de Litani die Hezbollah gebruikte om terroristen en wapens te smokkelen, zijn vernietigd. Het leger zal de resterende bruggen en de veiligheidszone tot aan de Litani controleren", voegt hij eraan toe.

"De honderdduizenden inwoners van Zuid-Libanon die naar het noorden zijn geëvacueerd, zullen niet terugkeren naar het gebied ten zuiden van de Litani tot de veiligheid van de inwoners van Noord-Israël is gegarandeerd", aldus Katz. 

Het ministerie van Defensie van de Verenigde Arabische Emiraten zegt dat luchtafweersystemen in de Emiraten opnieuw 5 ballistische raketten en 17 drones hebben gedetecteerd. Het is niet meteen duidelijk of ze allemaal uit de lucht zijn gehaald en of er schade is.

Iran heeft sinds het begin van de oorlog al 1.806 drones en 372 raketten afgevuurd op de Emiraten.

De oorlog in Iran is een "rampzalige vergissing" die het internationaal recht schendt. Dat zegt de Duitse president Frank-Walter Steinmeier. 

De kritiek van de president gaat verder dan wat de Duitse bondskanselier Friedrich Merz tot nog toe heeft gezegd. In Duitsland heeft de president voornamelijk een ceremoniële rol. Maar dat laat hem toe om meer vrijuit te spreken dan andere politici. 

Steinmeier haalt ook uit naar Donald Trump. Volgens hem betekent de tweede ambtstermijn van Trump net zozeer een breuk in de Duitse buitenlandse betrekkingen als de Russische invasie van Oekraïne. "Net zoals ik geloof dat we niet meer terug kunnen naar onze relaties met Rusland voor 24 februari 2022, geloof ik dat er in de trans-Atlantische relaties geen terugkeer mogelijk is naar de situatie voor 20 januari 2025."

Iran heeft een nieuwe secretaris-generaal van de Hoogste Nationale Veiligheidsraad aangeduid. Het gaat om Mohammad Bagher Zolghadr. Hij volgt Ali Larijani op, die vorige week door een Israëlische luchtaanval werd gedood. 

Mohammad Bagher Zoghadr is een voormalige commandant van de Revolutionaire Garde. Tot voor kort zat hij de Raad van Geschiktheid en Oordeel voor, een politiek adviesorgaan binnen het regime van de ayatollahs.

De Nationale Veiligheidsraad is het belangrijkste orgaan van het land voor strategische beslissingen, dat nauw overleg voert met de opperste leider. De raad houdt zich bezig met zaken op vlak van nationale veiligheid en landsverdediging.

De raad bestaat uit een twaalftal leden, onder wie verschillende ministers en generaals. De secretaris-generaal is gezant van de opperste leider. De Veiligheidsraad kan beslissingen nemen zonder het parlement erbij te betrekken, die na goedkeuring door de opperste leider definitief zijn. 

In Tel Aviv is midden op straat een raketkop ontploft, na een Iraanse aanval. Er is redelijk wat schade. Ook elders in Israël is er schade.

Het Israëlische leger heeft dan weer opnieuw Beiroet aangevallen. Op onderstaande beelden is te zien hoe een volledig gebouw instort na een Israëlische aanval.

Bij een raketaanval op 2 bases van de Peshmerga, de officiële strijdkrachten van de autonome regio Koerdistan in het noorden van Irak, zijn dinsdagochtend zeker 6 militairen gedood. Dat meldt een veiligheidsverantwoordelijke van de Koerden. Er raakten ook 30 militairen gewond.

De aanval vond plaats in de regio Soran, nabij de grens met Iran. De autoriteiten in de autonome regio beschuldigen Iran. De vijfde en de zevende infanteriedivisie zouden geviseerd zijn door in totaal 6 Iraanse ballistische raketten. 

De autoriteiten spreken van een "laffe aanval die indruist tegen alle principes van goed nabuurschap". 

In Isfahan is een gascentrale "gedeeltelijk beschadigd" na een aanval van Israël of de Verenigde Staten. Dat zegt het Iraanse persagentschap Fars. Ook een administratief gebouw van de centrale is beschadigd. 

Ook in de zuidwestelijke havenstad Khorramshahr is volgens Fars een gascentrale aangevallen. Volgens de lokale autoriteiten werkt de centrale nog zoals het hoort en is de gastoevoer naar de stad niet verstoord. 

De aanval komt een dag nadat de Amerikaanse president Trump had gezegd dat de VS zeker 5 dagen lang geen energiecentrales zou aanvallen, om de volgens hem lopende gesprekken met Iran een kans te geven.

Mogelijk gaat het hier om Israëlische aanvallen. Het Israëlische leger laat namelijk weten dat het een "grote golf van aanvallen" heeft uitgevoerd op Isfahan.

Het Israëlische leger zegt dat het afgelopen nacht meer dan 50 doelwitten van het Iraanse regime in Teheran heeft geraakt. 

Volgens het leger gaat het onder meer om 2 commandocentra van de inlichtingendienst van de Revolutionaire Garde en een commandocentrum van het Iraanse ministerie van Inlichtingen. Ook wapen- en raketopslagplaatsen, luchtverdedigingssystemen en lanceerbasissen zouden geraakt zijn. 

Sinds het begin van de oorlog heeft het Israëlische leger naar eigen zeggen al meer dan 3.000 doelwitten van het Iraanse regime geraakt.

Rusland waarschuwt voor een uitbreiding van de Iran-oorlog naar het noorden van het land en dan met name naar de Kaspische Zee. Rusland zou dat als "extreem negatief" beschouwen, zegt de woordvoerder van president Poetin. 

Het Iraanse gebied aan de Kaspische Zee bleef lange tijd buiten schot in deze oorlog, maar eind vorige week viel Israël voor het eerst een havenstad in het noorden van Iran aan. Bij die aanval zouden tientallen schepen verwoest zijn. 

De Kaspische Zee is van cruciaal belang voor de handel tussen Iran en Rusland. In het verleden voerde Iran heel veel drones uit naar Rusland, voor de oorlog in Oekraïne. Nu zijn er vermoedens dat de drones de omgekeerde beweging maken, zodat Iran ze kan inzetten tegen de Golfstaten. Maar voorlopig zijn daar nog geen harde bewijzen van.

Lees meer over de aanval op de havenstad Bandar Anzali in dit artikel:

De Iraanse politie heeft 466 mensen opgepakt die ervan beschuldigd worden dat ze via online-activiteiten de nationale veiligheid wilden ondermijnen, "in het voordeel van de vijand". Dat melden de Iraanse staatsmedia. 

Volgens de politie waren de opgepakte mensen verbonden met "vijandige" netwerken die interne instabiliteit wilden veroorzaken.

Het gaat om een van de grootste arrestatiegolven sinds het begin van de oorlog met Israël en de VS. In de voorbije maand zijn volgens Iraanse media al meer dan 1.000 mensen opgepakt. 

De beschuldigingen gaan van het filmen van gevoelige plaatsen en het online delen van inhoud tegen de regering tot "samenwerking met de vijand".

Iran is minder kwetsbaar voor aanvallen op zijn elektriciteitsinfrastructuur dan andere landen in de regio.

Dat beweert de Iraanse minister van Energie op de staatstelevisie na dreigementen van de Amerikaanse president Trump. 

"Wij produceren elektriciteit op een gedecentraliseerde manier op verschillende locaties. We hebben 150 centrales verspreid over Iran", verklaart de minister.

Bij Amerikaanse luchtaanvallen in het westen van Irak zijn zeker 15 militieleden van de Popular Mobilization Forces (PMF) gedood, onder hen commandant Saad al-Baiji.

Ook raakten 30 anderen gewond, meldt persbureau Reuters op basis van Iraakse gezondheidsautoriteiten.

Sinds de start van de Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran voeren pro-Iraanse groeperingen vanuit Irak regelmatig aanvallen uit op Amerikaanse infrastructuur. De ambassade in Bagdad is daarbij een populair doelwit. 

"Je voelt dat Israël probeert door te duwen in het zuiden van Libanon, zodat Hezbollah niet kan opereren", zegt VRT NWS-journalist Inge Vrancken die in Libanon is.

"Hier vreest iedereen een groter grondoffensief. Het gevoel leeft dat dit een cruciale week is waarin veel duidelijk zal worden."

Volgens Vrancken hoopt de overheid dat er een deal komt. "Libanon heeft immers een zwak leger", legt ze uit in De Ochtend (Radio 1). De Libanese president riep eerder al op tot gesprekken.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft zich vastgereden in het Midden-Oosten door een oorlog te beginnen tegen Iran. Dat is de vaststelling van David Criekemans, professor Internationale Politiek aan de Universiteit van Antwerpen. 

“Hij heeft het absoluut onderschat”, blikt Criekemans terug. “Hij dacht met een bommencampagne Iran op de knieën te krijgen, maar eigenlijk weet Donald Trump niet hoe hieruit te geraken”, analyseert de professor in De Ochtend op Radio 1.

Iran heeft vanochtend Israël aangevallen met "een nieuwe golf aan raketten". Dat heeft de staatstelevisie Islamic Republic of Iran Broadcasting (Irib) aangekondigd in een bericht op de app Telegram.

Volgens Irib zouden "Iraanse raketten door de Israëlische luchtafweer zijn gedrongen". Het Israëlische leger bevestigt de raketaanval.

Volgens de krant Times of Israel zijn er 6 mensen lichtgewond geraakt in Tel Aviv. Meerdere gebouwen en auto's liepen (zware) schade op. 

Bij een Israëlische aanval op Bshamoun, een dorp in het zuidoosten van Libanon, zijn zeker 2 burgers gedood. Dat heeft het Libanese ministerie van Volksgezondheid bekendgemaakt. Daarnaast raakten 5 anderen gewond. 

Volgens de Libanese staatsmedia heeft Israël afgelopen nacht minstens 7 aanvallen uitgevoerd in het zuiden van Libanon, zo schrijft de Arabische zender Al-Jazeera. 

Het Israëlische leger heeft in het zuiden van Libanon 2 leden van de pro-Iraanse militie Hezbollah gevangengenomen en naar Israël overgebracht. Dat blijkt uit een mededeling van het Israëlische leger.

De 2 militieleden maakten deel uit van al-Radwan, een elite-eenheid van Hezbollah. Ze waren volgens het Israëlische leger "van plan een antitankraket op de troepen af te vuren". Volgens Israël hadden de 2 "een grote hoeveelheid wapens en uitrusting" in hun bezit. Ze zijn naar Israël overgebracht voor verder verhoor. 

De beursgraadmeters op Wall Street hebben vandaag herstel laten zien, al moesten ze bij het slot een deel van de eerdere winsten inleveren. Beleggers reageerden positief op de opmerkingen van de Amerikaanse president Donald Trump over een pauze van de aanvallen door de Verenigde Staten op Iraanse energiefaciliteiten de komende 5 dagen om ruimte te bieden voor onderhandelingen.

Het nieuws gaf handelaren hoop op een naderend einde van het conflict in het Midden-Oosten. Dat heeft de olieprijzen opgedreven en de vrees voor een wereldwijde recessie aangewakkerd.

Een bataljon van het Israëlische leger wordt verplaatst van het noorden, aan de grens met Libanon, naar de bezette Westelijke Jordaanoever. Dat laat het leger weten in een mededeling. Op die manier gaat het leger in op het toenemende geweld in het gebied.

Het geweld op de Westelijke Jordaanoever is sinds de start van de oorlog met Iran sterk toegenomen. De Israëlische mensenrechtenorganisatie Yesh Din meldt dat er sinds begin maart gemiddeld 10 aanvallen per dag plaatsvinden door kolonisten op Palestijnen.

De stafchef van de Israëlische strijdkrachten (IDF), Eyal Zamir, veroordeelde het geweld door kolonisten tijdens een bezoek aan het gebied vorige week en riep “alle niveaus van de staat op om op te treden tegen dit fenomeen en er een einde aan te maken, voordat het volledig uit de hand loopt.”

Sinds de start zijn 330 van de 470 Iraanse raketlanceerders uitgeschakeld. Dat heeft het Israëlische leger aangekondigd. Meer dan de helft van de doelwitten is vernietigd tijdens bombardementen. De andere raketlanceerders zijn onbruikbaar gemaakt toen het leger de ingangen van depots en bunkers aanviel. 

Door de campagne is de militaire capaciteit van Iran sterk verminderd. Het regime in Teheran vuurt nog zo'n 10 raketten per dag af richting Israël. Op de eerste dag van de oorlog waren dat er nog 90 op 1 dag tijd.

Het Israëlische leger heeft opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op Beiroet, de hoofdstad van Libanon. Israël laat weten dat het infrastructuur van de radicale groepering Hezbollah onder vuur heeft genomen in de stad. Vooral de zuidelijke buitenwijken van Beiroet staan bekend als plekken waar Hezbollah sterk aanwezig is. 

De VN-Veiligheidsraad buigt zich over een ontwerpresolutie, waarin elk land de toestemming krijgt om de vrijheid van scheepvaart in de Straat van Hormuz met "alle nodige middelen" te waarborgen. Dat hebben diplomatieke bronnen maandag medegedeeld.

De tekst - die ingediend is door Bahrein - kan nog worden aangepast. De ontwerpresolutie voorziet onder meer de mogelijkheid om sancties op te leggen aan iedereen die de vrijheid van scheepvaart in het gebied aantast. Daarnaast wordt Iran opgeroepen om "onmiddellijk alle aanvallen op handelsschepen" stop te zetten.

Het Iraanse regime heeft de Straat van Hormuz sinds het begin van de oorlog met Israël en de VS zo goed als helemaal afgesloten voor het scheepvaartverkeer. Normaal passeert door die nauwe zeestraat zowat een vijfde van het wereldwijde olie- en lng-transport. Honderden schepen zitten nog steeds vast in het gebied. 

Pakistan is bereid om eventuele vredesgesprekken tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten te verzorgen. Dat heeft een woordvoerder van het Pakistaanse ministerie van Buitenlandse Zaken gezegd tijdens een gesprek met de Amerikaanse nieuwszender CNN. "Als beide partijen daar klaar voor zijn, staan wij altijd klaar als gastheer."

Eerder waren er berichten dat Egypte, Turkije en Pakistan berichten hebben uitgewisseld tussen Washington en Teheran. Volgens Trump verliepen de contacten heel goed en zou diplomatie opnieuw een optie zijn.

De Amerikaanse president Donald Trump gelooft dat een akkoord met het Iraanse regime mogelijk is. Dat zegt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een videostatement na een telefoongesprek met Trump. 

Trump ziet een mogelijkheid om "gebruik te maken van de indrukwekkende successen van het Israëlische en het Amerikaanse leger, om de oorlogsdoelen te verwezenlijken via een akkoord. Een akkoord dat onze vitale belangen veiligstelt", klinkt het in de video. Ondertussen zal Israël Iran en Libanon blijven bombarderen, benadrukt Netanyahu.

Volgens de Israëlische nieuwszender Channel 12 doet Israël er nu alles aan betrokken te worden bij de gesprekken met Iran, om ervoor te zorgen dat de "vitale belangen" van Israël beschermd blijven. Een anonieme Israëlische functionaris waarschuwt echter dat Iran zich gewonnen zou moeten geven, wat Iran momenteel niet wil.

"Er is geen nood om de Straat van Hormuz af te sluiten door massaal mijnen te leggen." Dat heeft de woordvoerder van de Iraanse Revolutionaire Garde gezegd. 

Het Iraanse regime heeft gedreigd om de Straat van Hormuz volledig af te sluiten met mijnen als de Amerikanen energie-infrastructuur zouden bombarderen. De opmerkingen van de woordvoerder komen na berichten van Donald Trump, die door "goede gesprekken" met Iran nog geen aanvallen op energie-installaties zal uitvoeren.

Als de gesprekken met Iran slecht aflopen, "zullen we erop los bombarderen" (letterlijk: "we will keep bombing our little hearts out"). Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd.

Trump hoopt echter dat diplomatie vanaf nu de bovenhand kan krijgen. "We waren van plan om morgen enkele van hun energiecentrales aan te vallen, hopelijk moeten we dat nu niet meer doen." Trump hoopt dat de 5 dagen respijt die hij eerder aankondigde voldoende zullen zijn.

"Aan het einde van die periode kan het goed zijn dat we een heel goede deal behalen, een deal die voor iedereen in orde is. Even goed als de optie om volledig los te gaan en het volledige gebied letterlijk te vernietigen", klinkt het nog. 

"Trump stuurt op strategische momenten boodschappen de wereld in om energiemarkten te beïnvloeden", zegt VS-correspondent Thomas De Graeve.

Het regime in Teheran verspreidt steeds vaker AI-gegenereerde Lego-video's als propagandamiddel tegen Israël en de Verenigde Staten. In die video's zijn onder meer aanvallen op de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, een huilende president Trump en een dominerend Iraans leger te zien. "Beelden in Lego-stijl kunnen oorlog en leed herkenbaarder maken"

Bemiddelende landen zouden later deze week een ontmoeting willen organiseren tussen vertegenwoordigers van de VS en Iran. Dat zegt een Israëlische functionaris bij de nieuwssite Axios.

De ontmoeting zou moeten plaatsvinden in Islamabad, de hoofdstad van Pakistan. Aan Amerikaanse zijde zouden dit mogelijk de aanwezigen zijn:

• Steve Witkoff, de adviseur van Trump

• Jared Kushner, de schoonzoon van de president

• mogelijk ook JD Vance, de vicepresident

Aan Iraanse zijde zou Mohammad Ghalibaf, de voorzitter van het Iraanse parlement, deelnemen. Ghalibaf lijkt dan ook de "gerespecteerde Iraanse leider" te zijn naar wie president Trump eerder vanmiddag verwees. Ook andere Iraanse functionarissen zouden aansluiten.

Verschillende Europese leiders, zoals de Britse premier Keir Starmer, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de EU-buitenlandvertegenwoordiger Kaja Kallas zeggen de gesprekken tussen de VS en Iran te verwelkomen.

Ook Rusland heeft gereageerd op de verklaringen van de Amerikaanse president Donald Trump. "Er zijn verschillende verklaringen afgelegd vandaag, waarvan enkele tegenstrijdige. We blijven de situatie nauw opvolgen en hopen dat er snel een vredevolle koers wordt ingezet", reageert het Kremlin.

In het zuiden van Libanon is het hoofdkwartier van de VN-vredesmacht (UNIFIL) in Naqoura, getroffen door projectielen van een "niet-statelijke actor". Dat hebben de VN bekendgemaakt.

In de regio vinden momenteel gevechten plaats tussen Hezbollah en het Israëlische leger.  Israël kondigde afgelopen weekend aan zijn grondoffensief in Zuid-Libanon te intensiveren, en sinds eind vorige week zijn er gevechten gemeld in de grensstad Naqoura.

"Vlak voor het middaguur trof een projectiel een gebouw binnen ons hoofdkwartier", zegt een woordvoerster van de VN-vredesmacht in Libanon (Unifil), zonder melding te maken van slachtoffers.

"Wij denken dat het is afgevuurd door een niet-statelijke actor", voegde ze eraan toe, een vermoedelijke verwijzing naar Hezbollah. In en rond de kustplaats Naqoura waren er explosies en vuurgevechten.

"Kogels, granaatscherven en puin troffen gebouwen en open ruimtes binnen ons hoofdkwartier, waardoor de vredeshandhavers in gevaar kwamen. "Die moesten zich naar de schuilkelders begeven", staat in de verklaring.

In een telefoongesprek met Fox Business News heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd dat "Iran zeer graag een akkoord wil", en dat dat er "binnen 5 dagen of minder" zou kunnen komen.

Volgens Trump waren er gisteravond (zondag) gesprekken tussen VS-gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner en hun Iraanse tegenhangers.

Volgens nieuwssite Axios hebben Turkije, Egypte en Pakistan de voorbije 2 dagen berichten over-en-weer overgebracht tussen de VS en Iran in een poging te de-escaleren.

Aan de Amerikaanse zijde voerde Steve Witkoff, vertegenwoordiger van het Witte Huis, volgens Axios afzonderlijke gesprekken met hoge functionarissen van Turkije, Egypte en Pakistan.

Aan Iraanse zijde ging het om minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi. 

Het Israëlische leger zegt dat het aanvallen uitvoert op de Iraanse hoofdstad Teheran.

Het zegt dat na de mededeling van de Amerikaanse president Donald Trump dat de VS en Iran gesprekken voeren en dat de VS de komende 5 dagen geen aanvallen op energie-infrastructuur zal uitvoeren. De Israëlische regering heeft nog niet gereageerd op het bericht van Trump.

Het Israëlische leger treedt niet in detail over welke infrastructuur bij de jongste aanvalsgolf wordt gebombardeerd.

Bij het Iraanse staatsnieuwsagentschap Fars wordt ontkend dat er gesprekken aan de gang zijn tussen de VS en Iran, zoals de Amerikaanse president Donald Trump heeft gemeld.

Volgens Fars, dat een anonieme bron citeert, "is er geen directe of indirecte communicatie met de VS".

Tasnim, een ander staatspersagentschap met nauwe banden met de Iraanse Revolutionaire Garde,  schrijft op zijn beurt dat Trump zich heeft laten leiden door "de druk van de financiële markten".  

Het semi-officiële persagentschap Mehr publiceert een verklaring van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook daarin staat dat er geen dialoog gaande is tussen Teheran en Washington. Volgens de mededeling zijn de uitlatingen van Trump erop gericht om de energieprijzen te verlagen en tijd te winnen om zijn militaire plannen uit te voeren.

De olieprijzen zakken meer dan 10 procent na de verklaring van de Amerikaanse president Donald Trump dat onderhandelingen met Iran zijn opgestart en dat aanvallen op energie-infrastructuur voor 5 dagen zijn opgeschort. 

De prijs van een vat olie van de internationale referentiesoort is 14 procent gezakt, tot 96 dollar, om vervolgens weer wat van de daling goed te maken.

Ook de Europese aardgasprijs ging na de verklaringen van Trump lager en noteert nu aan 57 euro voor een megawattuur, of bijna 4 procent lager.

De verklaringen van de Amerikaanse president Donald Trump over onderhandelingen met Iran hebben de beurskoersen een spectaculaire beweging doen maken.

Na de zware verliezen aan het begin van de handel, staan de Europese beurzen plots op winst. 

De beurs van Parijs schoot na het bericht van Trump op zijn sociaal netwerk Truth naar 2,45 procent winst, Frankfurt sprong meer dan 3 procent hoger en Londen een half procent.

Ook de Bel20 kende een spectaculaire ommekeer van rode cijfers naar 0,70 procent winst. Na de eerste euforie smolt een deel van de winst wel weer weg. 

Als de Verenigde Staten de Iraanse energie-installaties aanvallen, dreigt Iran ermee om "onomkeerbare schade" toe te brengen in de regio. Het regime noemt daarbij ook expliciet de ontziltingsinstallaties. En die zijn cruciaal voor de Golfstaten.

Ontzilting is het proces waarbij zeewater gezuiverd wordt om er drinkbaar water of water voor industriële of productieprocessen van te maken. Essentieel dus voor de kosmopolitische steden en industrieën in de Perzische Golf, een droog woestijngebied met slechts een kleine voorraad zoetwaterbronnen. De ontziltingsinstallaties liggen aan de kust, waardoor ze een makkelijk doelwit kunnen zijn voor een Iraanse aanval. 

Waarom niet alleen voorzieningen voor olie, maar ook die voor drinkwater een zwakke plek zijn in de oorlog met Iran, kan je in dit artikel lezen.

Sinds VS-president Donald Trump zijn ultimatum aan Iran stelde, heeft het regime er meermaals mee gedreigd om "kritieke infrastructuur" in de hele Perzische Golf aan te vallen. Iraanse staatsmedia hebben nu een lijst gepubliceerd met energiecentrales in de regio.

Op die lijst staat onder meer de Barakah-kerncentrale in Abu Dhabi, in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Die werd in 2020 in gebruik genomen als de eerste kerncentrale op het Arabische schiereiland. De centrale ligt bij de grens met Saudi-Arabië, heeft 4 reactoren en levert ongeveer 25 procent van de elektriciteit voor de VAE.

De publicatie van de lijst lijkt een onrechtstreekse bedreiging voor de energievoorziening in de regio. Zowel de elektriciteits- als de watervoorziening in de Golfstaten zouden hiermee in gevaar komen. De Golfstaten combineren hun energiecentrales met ontziltingsinstallaties die nodig zijn voor de productie van drinkwater.

Op de lijst staan ook de energiecentrales Orot Rabin en Rutenberg in Israël, de belangrijkste energiecentrales van het land.

Het ultimatum van Trump verstrijkt morgen om 0.44 uur onze tijd, 3.14 uur in Iran. Als Iran de Straat van Hormuz dan nog niet vrijgegeven heeft, zou de VS Iraanse energie-installaties aanvallen.

Saudi-Arabië, een van de Golfstaten, heeft de voorbije uren een ballistische raket onderschept die onderweg was naar de hoofdstad Riyad. Een andere ballistische raket belandde in onbewoond gebied. Het Saudische ministerie van Defensie laat ook weten dat in het oosten van het land een drone onderschept is.

De Verenigde Arabische Emiraten (VAE) hebben vanmorgen hun luchtafweer moeten inschakelen voor inkomende raket- en drone-aanvallen vanuit Iran. In de stad Abu Dhabi is een gewonde gevallen. Een Indiase burger heeft lichte verwondingen opgelopen toen hij geraakt werd door brokstukken van een neergehaalde ballistische raket.

De Golfstaten zijn het doelwit van Iraanse vergeldingsaanvallen. Iran viseert er het uitgebreide militaire netwerk van de Verenigde Staten, maar ook de energie- en olie-infrastructuur. 

De Defensieraad in Iran herhaalt ook dat de enige manier voor "niet-vijandige landen" om door de Straat van Hormuz te varen, "coördinatie met Iran" is.

Ter context: Iran dreigt met aanvallen op olietankers en andere schepen die door de Straat van Hormuz willen varen. Sinds 28 februari zijn ook al meer dan 20 incidenten bevestigd door de UKMTO, de Britse toezichthouder op scheepshandel in risicogebieden. Daardoor is er nauwelijks scheepvaartverkeer door de zeestraat, die cruciaal is voor de wereldwijde olie- en gasvoorziening.

Toch kunnen sommige schepen er wél passeren. Scheepsvolgsystemen toonden de passage van schepen onder Iraanse vlag, maar ook schepen die gelinkt zijn aan China, India en Pakistan.

De Iraanse Defensieraad, de militaire adviesraad van het regime, dreigt ermee om mijnen te leggen om de hele Perzische Golf te blokkeren als de Iraanse kust of eilanden aangevallen worden. Dat zegt de raad in een verklaring die door het staatspersbureau Fars verspreid is.

"Elke poging van de vijand om de Iraanse kust of eilanden aan te vallen zal vanzelfsprekend, en in overeenstemming met de gebruikelijke militaire praktijk, ertoe leiden dat alle toegangswegen en communicatielijnen in de Perzische Golf en langs de kust worden bezaaid met verschillende soorten zeemijnen, waaronder drijvende mijnen die vanaf de kust kunnen worden afgeworpen", luidt het.

"In dat geval zal de gehele Perzische Golf zich in de praktijk voor een lange tijd in een situatie bevinden die vergelijkbaar is met die in de Straat van Hormuz. Dit keer zal, samen met de Straat van Hormuz, de hele Perzische Golf worden geblokkeerd. De verantwoordelijkheid daarvoor zal bij de dreigende partij liggen."

De VS overweegt naar verluidt plannen om het strategisch belangrijke Iraanse eiland Kharg te bezetten of te blokkeren. Zo zou het Iran onder druk willen zetten om de Straat van Hormuz te heropenen. Dat zou een nieuwe, enorme escalatie in het conflict betekenen.

Net als de Aziatische beurzen eerder gaan ook de beurzen in Europa op de eerste beursdag van de week achteruit.

• De Bel20-index in Brussel verliest rond 9.30 ongeveer 2,3 procent.

• De CAC40 op de beurs van Parijs, Frankrijk daalde bij de opening met 1,44 procent.

• De FTSE100 in Londen, Verenigd Koninkrijk, zakte 1,46 procent.

• De DAX in Frankfurt, Duitsland, verloor 1,76 procent.

• De MIB in Milaan, Italië, verloor 1,89 procent

De angst voor een verdere escalatie van het militaire conflict in het Midden-Oosten ligt aan de basis van de daling.

De Europese gasprijs is bij de opening van de handel op de beurs in Amsterdam met 5 procent gestegen naar 62,3 euro per megawattuur. 

De zogenoemde TTF-beurs in Amsterdam is een virtuele 'marktplaats' waar handelaars en leveranciers gas kopen en verkopen. Het is de belangrijkste maatstaf voor de gasprijs in Europa.

Sinds het begin van het Israëlisch-Amerikaanse offensief tegen Iran en de Iraanse vergeldingsreacties is de Europese gasprijs bijna verdubbeld.

Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) hebben België om steun gevraagd voor de bescherming van hun luchtruim, tactisch luchttransport en medische hulp. Dat zegt minister van Defensie Theo Francken (N-VA) in De Ochtend op Radio 1.

Onder die medische hulp zou ook de vraag om een dierenarts vallen. "Die vraag is gesteld, maar niet alleen medische hulp voor dieren hé, ook voor mensen."

De minister benadrukt dat het uitsluitend om "pure verdedigingscapaciteit" en logistieke steun gaat. Van offensieve inzet is volgens hem geen sprake. "We gaan geen para’s droppen boven Isfahan of Teheran om de Amerikanen en Israëli’s te helpen, dat heeft ook nooit op tafel gelegen."

Het is nu aan de regering om te beslissen over de eventuele hulp aan de Golfstaten. "Als minister van Buitenlandse Handel, dan zeg ik dat het nodig is om het grote plaatje te bekijken", benadrukt Francken, verwijzend naar de grote handelsmissie die op til is.

Het ultimatum van de Amerikaanse president Donald Trump aan Iran domineerde het voorbije weekend en zal ook de komende uren wellicht blijven zinderen. Waar heeft Trump precies mee gedreigd?

Iran kreeg 48 uur om de Straat van Hormuz te heropenen. Gebeurde dat niet, dan zou de VS de Iraanse energiecentrales "vernietigen". Woordelijk: "Als Iran de Straat van Hormuz niet VOLLEDIG en ZONDER BEDREIGING opent binnen 48 UUR vanaf dit exacte moment, zal de VS hun verschillende ELEKTRICITEITSCENTRALES aanvallen en vernietigen, TE BEGINNEN MET DE GROOTSTE!"

Trump postte zijn bericht op zijn Truth Social-platform zondagnacht (22 maart) om 00.44 uur onze tijd, wat betekent dat Iran tot morgen (24 maart) om 0.44 uur onze tijd zou hebben om te voldoen aan zijn eisen. Voor Iran betekent dat 24 maart om 3.14 uur lokale tijd.

Het ultimatum ontlokte op zijn beurt zware taal vanuit Iran. De legertop dreigde met aanvallen op "energie-, IT- en ontziltingsinfrastructuur" in de hele regio. Parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf had het over "onomkeerbare schade" aan "kritieke infrastructuur, energie-infrastructuur en olie-installaties".

De federale regeringspartijen Vooruit en CD&V willen niet weten van het voorstel van ondernemersorganisatie VOKA om een algemene indexsprong door te voeren.

"No fucking way", reageerde Vooruit-voorzitter Conner Rousseau op sociale media. "De index is de beste bescherming tegen de hoge prijzen van Trump en Poetin. Als de prijzen stijgen, moeten de lonen stijgen. Zo simpel is het. Met Vooruit in de regering blijft de index gegarandeerd".

Ook CD&V-voorzitter Sammy Mahdi wijst het voorstel van de hand. "Als deze oorlog blijft duren, dan wordt dit voor heel veel mensen een serieuze financiële dobber. Op zo'n moment overwegen om een indexsprong door te voeren op mensen hun loon is werkelijk compleet wereldvreemd", meent hij. 

 "Geld afnemen van gepensioneerden en werkende mensen om bedrijven een cadeau te doen, en dat terwijl de loonkosten in ons land voor bedrijven helemaal niet hoger liggen dan in onze buurlanden. Daens draait zich om in zijn graf", besluit Mahdi.

Bij een aanval op een radiostation in de stad Bandar Abbas, in het zuiden van Iran, is een dode gevallen. Dat meldt de Iraanse staatszender Irib. Er zou ook een gewonde gevallen zijn.

"De AM-zender van 100 kilowatt van het Perzische Golf Radio- en Televisiecentrum is aangevallen door het Amerikaans-zionistische terroristische leger", was de boodschap op de staatsomroep. Het bericht kan niet meteen onafhankelijk bevestigd worden.

Bandar Abbas is een strategisch belangrijke havenstad vlak bij de Straat van Hormuz. De grootste commerciële containerhaven van Iran is er gevestigd, net als het hoofdkwartier van de Iraanse marine.

De Amerikaanse president Donald Trump en de Britse premier Keir Starmer hebben gisteren 20 minuten lang met elkaar gesproken via de telefoon. Volgens een verklaring van het kabinet van Starmer bespraken de twee de situatie in het Midden-Oosten.

De "noodzaak om de Straat van Hormuz te heropenen om de wereldwijde scheepvaart te hervatten" was het belangrijkste gespreksonderwerp. "Ze waren het erover eens dat heropening essentieel is om de stabiliteit op de wereldwijde energiemarkt te waarborgen." Ze spraken af om binnenkort weer met elkaar te spreken, volgens het kabinet.

De voorbije week bleken Trump en Starmer niet op dezelfde lijn te zitten. Trump vindt dat het Verenigd Koninkrijk militair meer moet bijdragen om de situatie rond Hormuz op te lossen. Hij beschuldigde Starmer ervan te weinig te doen.

Starmer geeft duidelijk aan dat hij niet in een grotere oorlog getrokken wil worden. Het Verenigd Koninkrijk moet zich volgens hem vooral richten op het beschermen en verdedigen van Britse belangen, niet op offensieve aanvallen.

Ondernemersorganisatie VOKA wil dat de federale regering een algemene indexsprong voorbereidt. Daarbij worden de lonen minder dan normaal geïndexeerd.

Het conflict in het Midden-Oosten doet de energieprijzen fors oplopen, waardoor de inflatie hoger zal zijn dan gedacht. VOKA vreest dat de bedrijven de factuur zullen betalen omdat de lonen automatisch geïndexeerd worden op basis van de inflatie.

De lonen worden aangepast aan de stijgende levensduurte, bedrijven zien hun loonkosten stijgen. "Voor bepaalde bedrijven en sectoren zou dat de schok te veel zijn", klinkt het. 

Concreet vraagt VOKA om bij de volgende loonindexering de eerste 2 procent loonstijging niet toe te passen. "Dat is cruciaal om ondernemingen wat ademruimte te geven in aartsmoeilijke tijden", zegt gedelegeerd bestuurder Frank Beckx in de krant Het Laatste Nieuws.

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) is een organisatie die opgericht werd na de oliecrisis in 1974 en bestaat uit 33 landen, waaronder België.

Het IEA verzamelt en analyseert informatie over verschillende vormen van energie en publiceert gezaghebbende rapporten, zoals de jaarlijkse World Energy Outlook. Dat biedt analyses en voorspellingen over onder meer vraag en aanbod, technologie en investeringen. 

Het IEA ondersteunt klimaatdoelen en adviseert landen over hoe ze hun energievoorziening kunnen verbeteren. Bij crisissen kan het IEA tussenbeide komen om energieproblemen te vermijden. Het geeft tips, maar coördineert bijvoorbeeld ook de vrijgave van olie uit strategische noodreserves.

In 2022, na de Russische invasie in Oekraïne, maakte het IEA 182 miljoen vaten olie vrij. Twee weken geleden gaf het IEA 400 miljoen vaten vrij om de energieproblemen door het militaire conflict in het Midden-Oosten op te vangen. Dat was de grootste vrijgave in de bestaansgeschiedenis van het IEA.

We keren even terug naar Fatih Birol, de directeur van het Internationaal Energieagentschap (IEA). Die heeft tijdens zijn bezoek aan Australië niet voor het eerst gewaarschuwd voor een enorme wereldwijde energiecrisis als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten.

Birol heeft ook gezegd dat hij overlegt met regeringen in Azië en Europa over de vrijgave van meer olie uit de strategische voorraden. "Als het nodig is, zullen we dat doen. We bekijken de omstandigheden, analyseren de markten en bespreken de situatie met onze leden." 

Er is geen specifiek olieprijsniveau dat automatisch leidt tot een nieuwe vrijgave. Tegelijk zegt Birol: "Een vrijgave van voorraden zal de markten geruststellen, maar dit is niet dé oplossing. Het zal alleen de pijn in de economie verzachten".

De directeur van het Internationaal Energieagentschap is aan een rondreis begonnen. Australië was zijn eerste halte. Niet toevallig, want volgens hem staat de Aziatisch-Pacifische regio in de frontlijn van de oliecrisis. Na zijn bezoek aan Australië reist hij naar Japan.

Het is ook uitkijken naar hoe de olie- en gasprijzen het doen. Vrijdag schoten die de hoogte in, na een aanval van Israël op het belangrijke South Pars-gasveld in Iran, en een Iraanse vergeldingsactie op het industriële gascomplex Ras Laffan in Qatar.

Bij de start van de handel zijn de olieprijzen licht gestegen. De prijs voor een vat ruwe Brent-olie (de maatstaf voor olie in Europa, Azië en Afrika) schommelt momenteel rond de 112 dollar. Voor een vat West Texas Intermediate (WTI) (de maatstaf voor olie in de Verenigde Staten) is dat net iets minder dan 100 dollar.

Voor de prijs van gas is het wachten tot 9 uur. Dan opent de handel op de TTF-gasbeurs in Amsterdam, een virtuele 'marktplaats' waar handelaars en leveranciers gas kopen en verkopen. Het is de belangrijkste maatstaf voor de gasprijs in Europa.

De belangrijkste Aziatische aandelenmarkten zijn vanmorgen in de vroege handel fors gedaald.

• De Nikkei, de sterindex op de beurs van Tokio in Japan, daalde met 4,8 procent.

• De Kospi, op de beurs van Seoel in Zuid-Korea, ging meer dan 5,5 procent achteruit.

• De Hang Seng-index op de beurs van Hong Kong verloor meer dan 3 procent.

• De Shanghai Composite Index op de beurs van Shanghai (China) verloor meer dan 2,5 procent en lijkt af te stevenen op de grootste daling in 1 dag sinds een jaar.

• De sterindexen op de beurzen van Taipei (Taiwan) en Manila (Filipijnen) (Nieuw-Zeeland) verloren elk meer dan 2 procent.

• Ook Sydney (Australië), Singapore en Wellington (Nieuw-Zeeland) bevinden zich in de negatieve cijfers.

Beleggers lijken aandelen te dumpen in verschillende sectoren, variërend van technologie over landbouw tot reizen, uit angst voor stijgende olieprijzen en een dalende vraag, merkt het persbureau Reuters.

Het voorbije weekend was gevuld met spanningen, met forse dreigementen over en weer tussen de Amerikaanse president Donald Trump en het Iraanse regime. Trump stelde Iran een ultimatum over het heropenen van de Straat van Hormuz, Iran waarschuwde voor gevolgen in de hele regio.

Het Israëlische leger (IDF)  voert opnieuw een "grootschalige golf" aanvallen uit op de Iraanse hoofdstad Teheran. Het leger viseert "terroristische infrastructuur" van het regime, klinkt het in een korte boodschap op de berichtendienst Telegram. Verdere details zijn er niet.

Iraanse staatsmedia melden explosies in Teheran. Het staatspersbureau Fars heeft het over "vreselijke explosies". Berichten over schade of slachtoffers zijn er vooralsnog niet.

Drie weken na de start van de oorlog tegen Iran is luchtvaartmaatschappij Etihad Airways uit de Verenigde Arabische Emiraten opnieuw op Brussels Airport beginnen te vliegen. De eerste vlucht tussen Abu Dhabi en Zaventem vond zaterdag plaats, zo staat op de website van de maatschappij te lezen.  

Voor de oorlog vloog Etihad 1 keer per dag in beide richtingen. Maar die vluchten werden opgeschort nadat Iran met tegenaanvallen was begonnen op de Golfstaten. Dinsdag zijn er opnieuw vluchten gepland van en naar Zaventem.

De andere grote luchtvaartmaatschappij uit de Emiraten, Emirates, vliegt al een tweetal weken opnieuw tussen Dubai en Brussels Airport. Momenteel is er elke dag 1 vlucht in elke richting, terwijl dat er voor de oorlog 2 waren. 

Qatar Airways heeft de vluchten tussen Doha en België nog niet hervat. Dat zal ook de komende week waarschijnlijk niet gebeuren.

De Libanese president Joseph Aoun vermoedt dat de Israëlische aanvallen op burgerlijke infrastructuur een voorbode zijn van een grondinvasie. Het Israëlische leger kreeg vandaag de opdracht om alle bruggen over de Litani-rivier te vernietigen.

Die rivier stroomt op zo'n 30 km van de grens met Israël en vormt een strategische scheidingslijn in het conflict.

Volgens Aoun wil Israël het zuiden van Libanon afsnijden van de rest van het land en er opnieuw een bufferzone van maken.

Iran lijkt niet van plan te zijn om op de eisen van de Amerikaanse president Trump in te gaan. Die stelde vannacht een ultimatum: Iran moet binnen de 48 uur weer alle schepen doorlaten in de Straat van Hormuz, anders zal de VS "meerdere Iraanse energiecentrales vernietigen". 

De Iraanse Revolutionaire Garde waarschuwt Trump in een verklaring dat hij dan net het omgekeerde zal bereiken van wat hij wil, want dan zal Iran de Straat van Hormuz volledig dichthouden, luidt het. 

De Garde herhaalt ook het eerder door andere Iraanse vertegenwoordigers geuite dreigement dat energiecentrales in landen met Amerikaanse basissen dan ook een "legitiem" doelwit zullen zijn. Ook bedrijven met Amerikaanse aandelen zullen "volledig vernietigd" worden, zegt de Garde.

Bij een Iraanse raketaanval op de Israëlische kuststad Tel Aviv zijn 15 mensen gewond geraakt. Dat melden de lokale hulpdiensten. 

De politie bevestigt dat er meerdere inslagen zijn gesignaleerd in de ruime regio rond Tel Aviv. 

Een woordvoerder van het Israëlische leger verklaart dat Iran bij de aanval opnieuw clustermunitie heeft gebruikt. Die valt doorgaans in de lucht uit elkaar, waardoor een groot aantal kleinere explosieven over een aanzienlijk gebied worden verspreid. 

Volgens militaire bronnen kunnen de brokstukken en explosieven bij een dergelijke aanval neerkomen in een straal van ongeveer 10 kilometer. 

Als ons land niet ingaat op de vraag om defensieve hulp vanuit de Golfstaten, is dat "een slecht politiek signaal". Dat zegt minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) bij VTM.

De Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië en Oman vragen ons land om defensieve steun om de raket- en droneaanvallen vanuit Iran het hoofd te bieden. De federale regering overlegde vrijdag  al over die vraag, maar houdt het voorlopig op een verkennend diplomatiek onderzoek. Regeringspartijen Vooruit en CD&V zijn tegen: zij willen niet dat België betrokken raakt in de oorlog in het Midden-Oosten. 

Prévot vindt dat de regering de vraag komende vrijdag opnieuw moet bespreken. "Natuurlijk wil niemand in deze oorlog worden meegesleurd. Maar de geloofwaardigheid en betrouwbaarheid van ons land vergen veel meer dan alleen maar een stijging van ons defensiebudget: het is ook positief kunnen antwoorden op bondgenoten die een beetje hulp vragen." 

Volgens de minister kan België in de toekomst moeilijk zelf nog solidariteit vragen van bondgenoten als ons land nu zelf geen hulp biedt. Het is ook van belang voor de uitstraling van België: "Als we nog invloed willen uitoefenen op het internationale toneel, moeten we bereid zijn om moedige beslissingen te nemen." Tot slot is steun aan de Golfstaten niet onbelangrijk met het oog op de energiebevoorrading, duidde hij.

De hulp hoeft evenwel niet per se puur militair te zijn, verduidelijkte Prévot. België kan ook civiele bescherming, medische bijstand of logistieke ondersteuning bieden.

Het Israëlische leger heeft de opdracht gekregen om alle bruggen in het zuiden van Libanon te vernietigen die voor "terroristische" doeleinden worden gebruikt. Dat heeft de Israëlische minister van Defensie Katz bekendgemaakt. Het gaat dan met name over alle bruggen over de Litani-rivier.

De Israëlische regering wil op die manier verhinderen dat strijders van Hezbollah met hun wapens naar het zuiden kunnen trekken. Intussen zou al zeker 1 brug zijn aangevallen. Volgens het Libanese staatspersagentschap NNA gaat het om de Qasmiya-brug, een belangrijke brug die het zuiden van Libanon verbindt met de rest van het land. Eerder deze maand werden overigens al een aantal bruggen over de rivier vernield.

De Litani-rivier stroomt door het zuiden van Libanon op ongeveer 30 kilometer van de grens met Israël en vormt een strategische scheidingslijn in het conflict.

Naast de vernietiging van de bruggen, kondigde Katz ook aan dat het leger ook "de afbraak van Libanese woningen in de grensdorpen zal versnellen". Hij vergeleek deze aanpak met de militaire operaties in Beit Hanoun en Rafah in de Gazastrook, waar op grote schaal gebouwen werden gesloopt.

BBC Persian kreeg ook enkele reacties van mensen in Iran op het dreigement van VS-president Donald Trump om Iraanse energie-installaties aan te vallen.

Een inwoner van de stad Karaj is verrast. "Ik had verwacht dat hij een duidelijke scheiding zou maken tussen de overheid en het volk en niet zou ingrijpen in wat van het volk is". Een twintiger in Teheran zegt: "Ik ben vreselijk bezorgd, want zonder elektriciteit zal Iran ten onder gaan en een nachtmerrie voor iedereen worden."

Een andere twintiger in Teheran zegt: “Iedereen in Iran wist dat als de Islamitische Republiek in een conflict verwikkeld raakt, het de zeestraat zal blokkeren, raketten zal afvuren op zijn buren en zelfs op hun infrastructuur. Iran zal zich niet overgeven, maar zal doorgaan met het afvuren van elke raket en kogel die het heeft. Wist de VS dit dan niet of had het dat niet verwacht?”

Het blijft bijzonder moeilijk om contact te leggen met mensen in Iran omdat het regime nu al 23 dagen op rij het internetverkeer blokkeert. BBC Persian , de Perzische dienst van BBC, kon kort en anoniem spreken met mensen die erin slaagden de blokkade even te omzeilen.

Een vrouw in de hoofdstad Teheran zegt dat er volgens haar "niets erger is dan gedwongen je huis te verlaten". Ze zegt dat ze voorlopig nog niet weg hoeft, maar "ik ben nog steeds bang, ik zal niet doen alsof ik dat niet ben, maar ik heb tenminste mijn eigen spullen nog om me heen".

"Voor degenen die hun huis zijn kwijtgeraakt en ontheemd zijn geraakt, is dat verschrikkelijk. ... Eerlijk gezegd hoop ik dat iedereen die gedwongen is zijn huis te verlaten, waar ook ter wereld, ooit kan terugkeren. Je huis verliezen is erger dan de oorlog zelf".

Een man vertelt dat Iraniërs "wachten op de dag dat we de vrijheid in ons eigen vaderland kunnen vieren". Hij voegt eraan toe: "Wij geloven dat die dag, na jaren van verzet en strijd, het einde zal betekenen van de corrupte heerschappij van de kwaadaardige koning". Een verwijzing naar de ayatollah.

De dreiging van VS-president Donald Trump om de Iraanse energie-installaties te "vernietigen" als Iran de Straat van Hormuz niet binnen 48 uur opent, dreigt de wereldwijde energie- en financiële markten opnieuw in beroering te brengen. Dat vreest Tony Sycamore, marktanalist bij IG (een wereldwijd platform waar mensen online kunnen handelen in financiële producten).

"De dreiging van Trump heeft nu een tikkende tijdbom van verhoogde onzekerheid over de markten gelegd die 48 uur zal duren", zegt Sycamore aan het persagentschap Reuters . "Als het ultimatum niet wordt ingetrokken, zullen we waarschijnlijk een 'zwarte maandag' zien, met een vrije val van de wereldwijde aandelenmarkten en een aanzienlijke stijging van de olieprijzen".

Iran zou waarschijnlijk energie-installaties in Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar aanvallen, wat "de pijn van hogere energieprijzen zou verergeren en verlengen en het conflict zou meeslepen naar een bredere regionale crisis", aldus Sycamore.

Vrijdag bereikten de olieprijzen het hoogste niveau in bijna 4 jaar. Israël had eerder een belangrijk gasveld in Iran aangevallen, Iran reageerde daarop met aanvallen op gasvelden in Saudi-Arabië, Qatar en Koeweit. Irak kondigde ook overmacht af voor alle door buitenlandse bedrijven ontwikkelde olievelden.

Een beetje context bij de uitspraken van Ali Mousavi, de Iraanse vertegenwoordiger bij de Internationale Maritieme Organisatie.

De dreiging van Iraanse aanvallen houdt de meeste olietankers en andere schepen tegen om door de Straat van Hormuz te varen. Scheepsvolgsystemen tonen dat sommige schepen er wél passeren. Schepen onder Iraanse vlag, maar ook schepen die gelinkt zijn aan China of India, en een Pakistaanse olietanker.

Daarnaast zijn sinds de start van het Israëlisch-Amerikaanse offensief op 28 februari meer dan 20 aanvallen bevestigd op schepen en offshore-infrastructuur in of nabij de Straat van Hormuz. Die gegevens komen van de UKMTO, de Britse toezichthouder op scheepshandel in risicogebieden.

Vanmorgen meldde de UKMTO nog een incident nabij een vrachtschip op 15 zeemijl (ongeveer 27,8 kilometer) ten noorden van Sjarjah, een van de Verenigde Arabische Emiraten. Er was een explosie, veroorzaakt door een onbekend projectiel. Dat wordt nog verder onderzocht.

Als VS-president Donald Trump zijn dreigement om Iraanse energiecentrales te vernietigen effectief uitvoert, zal Iran energie-infrastructuur en ontziltingsinfrastructuur aanvallen. Dat heeft Khatam Al Anbiya, het operationele commando van het leger, gezegd.

"Als de olie- en energie-infrastructuur van Iran door de vijand wordt aangevallen, zullen alle energie-, IT- en ontziltingsinfrastructuur van de VS en dat regime in de regio een doelwit worden", klinkt het in een verklaring die gepubliceerd werd door het staatspersbureau Fars.

Ontzilting is het proces waarbij zeewater gezuiverd wordt om er drinkbaar water of water voor industriële of productieprocessen van te maken. Het is cruciaal voor de watervoorziening in de Perzische Golf.

Eerder belichtten we al eens waarom voorzieningen voor drinkwater naast olie ook een zwakke plek zijn in de oorlog met Iran.

De Golfstaat Bahrein heeft sinds het begin van het Israëlisch-Amerikaanse offensief 246 drones en 145 raketten uit Iran onderschept en vernietigd. Dat meldt het ministerie van Defensie op sociale media. 

Bahrein is een nauwe bondgenoot van de Verenigde Staten. Het hoofdkwartier van de vijfde vloot van de Amerikaanse marine (U.S. Fifth Fleet) is er gevestigd, net als het Amerikaanse marinecommando voor het Midden-Oosten (NAVCENT).

Ook Irak blijft een doelwit van aanvallen. Vanmorgen meldde het Iraanse staatspersbureau IRNA een drone-aanval op een militaire basis nabij de internationale luchthaven van de Iraakse hoofdstad Bagdad. Het complex werd volgens IRNA vroeger gebruikt door het Amerikaanse leger.

Het Franse persagentschap AFP sprak later over meerdere aanvallen op een Amerikaans diplomatiek en logistiek centrum op de luchthaven. Een anonieme hoge veiligheidsfunctionaris had het bij AFP over "8 afzonderlijke aanvallen, uitgevoerd tot zonsopgang, met raketten en drones". Een andere functionaris had het over 6 aanvallen. De anonieme functionarissen vermeldden niet wie er achter de aanvallen zou zitten.

In Irak zijn pro-Iraanse groeperingen actief die het doelwit van Israëlisch-Amerikaanse aanvallen zijn. Die groeperingen voeren op hun beurt dan weer aanvallen uit op gebouwen of faciliteiten die gelinkt zijn aan de VS.

Saudi-Arabië heeft de militaire attaché van de Iraanse ambassade en 4 personeelsleden als 'persona non grata' bestempeld en het land uitgezet. Ze moeten het land binnen 24 uur verlaten, zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring .

Reden zijn de "herhaalde Iraanse aanvallen". Die vormen "een flagrante schending" van resoluties van de Verenigde Naties, het internationaal recht, en "de principes van moslimbroederschap en de fundamenten van het islamitische geloof waarop de Iraanse zijde zich voortdurend beroept". Iran schendt "de beginselen van goede buren".

De Iraanse acties zullen in deze context slechts leiden tot "een escalatie" en "gevolgen hebben voor de huidige en toekomstige betrekkingen". Saudi-Arabië zal niet aarzelen om "alle noodzakelijke maatregelen te nemen om zijn soevereiniteit en veiligheid te waarborgen, zijn grondgebied, luchtruim, burgers, inwoners, grondstoffen en belangen te beschermen, in overeenstemming met artikel 51 van het Handvest van de Verenigde Naties". Dit biedt een uitzondering op het verbod op het gebruik van geweld in geval van gewapende agressie.

Van de 6 Golfstaten is Saudi-Arabië het meest uitgesproken in zijn dreigementen om militair te reageren op de Iraanse vergeldingsacties.

'Golfstaten' is een algemene omschrijving voor de landen aan de Perzische Golf, maar in politiek-economische context wordt doorgaans een specifieke groep van 6 landen bedoeld: Bahrein, Koeweit, Oman, Qatar, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Zij zijn verenigd in de Gulf Cooperation Council (GCC) en werken samen rond veiligheid, economie en handel.

De Golfstaten beschikken over enorme olie- en gasvoorraden en zijn daardoor een cruciaal knooppunt voor de wereldwijde energievoorziening.  Het winnen, verwerken en verhandelen van die fossiele brandstoffen maken hen erg rijk.

Door het uitgebreide Amerikaanse militaire netwerk in de Golfstaten zijn ze een doelwit van Iran, maar Iran viseert ook doelbewust de energie-infrastructuur. Als die beschadigd of helemaal vernietigd wordt, bedreigt dat de wereldwijde energievoorziening.

Tot nog toe zijn de Golfstaten terughoudend met een militaire reactie op de Iraanse aanvallen. Dat zou grote risico's met zich mee kunnen brengen, zoals een verdere escalatie en nog meer schade aan hun economie. De leiders van de Golfstaten zeggen dat er ruimte is voor diplomatie.

We richten onze blik nu op de Golfstaten, de naburige landen van Iran in de Perzische Golf die sinds de start van het militaire conflict dagelijks het doelwit van Iraanse vergeldingsacties zijn.

De Verenigde Arabische Emiraten (VAE) hebben de voorbije uren verschillende raketten en drones vanuit Iran onderschept. Dat liet het ministerie van Defensie weten. De bevolking kreeg ook te horen dat "geluiden die gehoord worden, het gevolg zijn van luchtafweersystemen die raketten en drones neerhalen."

Saudi-Arabië zegt dat vanuit Iran 3 ballistische raketten zijn afgevuurd op de hoofdstad Riyad. "Een raket is onderschept, de anderen zijn neergestort in onbewoond gebied", meldt het ministerie van Defensie. Er werden ook 5 drones onderschept.

We krijgen meer beelden binnen van de schade in de Israëlische steden Arad en Dimona, waar Iran gisteren zware raketaanvallen heeft uitgevoerd.

Het Franse persagentschap AFP meldt verschillende ontploffingen in de stad Jeruzalem, op de Westelijke Jordaanoever. Kort voordien waren luchtalarmen afgegaan en had het Israëlische leger gewaarschuwd voor raketten die vanuit Iran op centrum van Israël waren afgevuurd.

Volgens ambulancepersoneel van Magen David Adom (MDA), de Israëlische tegenhanger van het Rode Kruis, zijn er voorlopig geen meldingen van gewonden. Lokale media toonden beelden van lichte schade langs een weg in de stad Holon, ten zuiden van Tel Aviv.

MDA zegt wel dat er een dode is gevallen bij een brand in 2 voertuigen in Galilea, in het noorden van Israël, bij de grens met Libanon. Eerder meldde het Israëlische leger aanvallen vanuit Libanon.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft gezegd dat zijn land Iran zal blijven aanvallen. Hij zei dat na "een zeer moeilijke avond". Gisteravond waren er 2 zware Iraanse raketaanvallen, op de steden Arad en Dimona. Daarbij raakten volgens Israëlische media tientallen mensen gewond.

"Dit is een zeer moeilijke avond in de strijd om onze toekomst", zei premier Netanyahu volgens een verklaring van zijn kantoor. Maar "we zijn vastbesloten om onze vijanden op alle fronten te blijven aanvallen".

De voorbije uren heeft het Israëlische leger opnieuw aanvallen uitgevoerd op het centrum van de Iraanse hoofdstad Teheran.

Voor Donald Trump is de blokkade van de Straat van Hormuz een "strategisch moeras", schreef Simi Jolaoso, VS-correspondent voor BBC News, gisteren. "Hij presenteert de blokkade als een probleem voor de rest van de wereld en niet voor de Verenigde Staten."

Volgens Trump is het beveiligen van de Straat van Hormuz de verantwoordelijkheid van andere landen die meer dan de VS afhankelijk zijn van de uitvoer van olie vanuit de Golf. Hij heeft al vaker gezegd dat de VS niet afhankelijk is van olie uit het Midden-Oosten.

Maar volgens Anthony Zucker , VS-correspondent voor BBC, gaat hij daarmee voorbij aan het mondiale karakter van de markt in fossiele brandstoffen. Prijsstijgingen die het gevolg zijn van de blokkade van Hormuz beïnvloeden ook de benzineprijzen in de VS. En dat beïnvloedt dan weer het sentiment van de Amerikaanse kiezers.

NAVO-lidstaten en andere landen lijken voorlopig niet happig om zich meteen te engageren voor de beveiliging van Hormuz. Tot grote frustratie van Trump, die hen eergisteren nog "laf" heeft genoemd.

De Straat van Hormuz is een smalle zeestraat in de Perzische Golf en een van de belangrijkste scheepvaartroutes ter wereld. Begrensd in het noorden door Iran en in het zuiden door Oman en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), verbindt Hormuz de Perzische Golf met de Arabische Zee en verder door de Indische Oceaan.

De zeestraat is slechts ongeveer 50 kilometer breed bij de ingang en uitgang, en ongeveer 33 kilometer breed op het smalste punt. Maar de straat is wél diep genoeg voor 's werelds grootste olietankers en wordt gebruikt door de belangrijkste olie- en gasproducenten in het Midden-Oosten, en hun klanten.

Dagelijks wordt ongeveer 20 procent van de wereldwijde consumptie van olie en vloeibaar aardgas (LNG) door de Straat van Hormuz vervoerd. Goed voor 20 miljoen vaten ruwe olie per dag. De olie komt niet alleen uit Iran, maar ook uit andere Golfstaten zoals Irak, Koeweit, Qatar, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten.

Normaal gesproken varen er maandelijks zo'n 3.000 schepen door, maar sinds de start van het conflict is dit drastisch gedaald. Iran blokkeert de zeestraat door te dreigen met aanvallen op schepen. Een risico dat olie- en gastankers, die voor tientallen miljoenen dollars aan waarde vervoeren, niet nemen. Volgens de Britse toezichthouder UKMTO zijn sinds het begin van de oorlog minstens 21 schepen geraakt of aangevallen.

De wereldwijde brandstofprijzen zijn intussen enorm gestegen. De prijs van ruwe olie is gestegen tot het hoogste niveau sinds de Russische invasie in Oekraïne in 2022, tot boven de 100 dollar per vat (159 liter). Ook de prijs van gas is gestegen. En dat laat zich voelen in de energieprijzen voor consumenten en bedrijven.

VS-president Donald Trump heeft Iran een deadline gegeven om de Straat van Hormuz te heropenen, waarna de VS de Iraanse energiecentrales zouden "vernietigen".

Woordelijk klinkt het: "Als Iran de Straat van Hormuz niet VOLLEDIG en ZONDER BEDREIGING opent binnen 48 UUR vanaf dit exacte moment, zal de VS hun verschillende ELEKTRICITEITSCENTRALES aanvallen en vernietigen, TE BEGINNEN MET DE GROOTSTE!"

Trump postte zijn bericht op zijn Truth Social-platform vannacht om 00.44 uur onze tijd, wat betekent dat Iran tot 24 maart om 0.44 uur onze tijd zou hebben om te voldoen aan zijn eisen. Voor Iran betekent dat 24 maart om 3.14 uur lokale tijd.

Het ultimatum van Trump is alweer een verandering in toon. Vrijdag nog liet hij op Truth Social weten dat de VS overweegt om hun militaire operaties tegen Iran af te bouwen. "We zijn goed op weg om onze doelstellingen te verwezenlijken", klonk het. Het was aan Amerikaanse bondgenoten om een veilige doorgang door de Straat van Hormuz te garanderen.

Dat de brandstofprijzen in ons land tijdens een weekend worden verhoogd, is uitzonderlijk. Dat zegt Johan Mattart van Brafco, de Federatie van Brandstoffenhandelaars. De aanpassing was normaal voor dinsdag gepland, maar komt er op vraag van de sector 2 dagen vroeger.

"We hebben aan de regering duidelijk gemaakt dat de situatie 5 voor 12 was. Eigenlijk zelfs 5 na 12", zegt hij. "De pomphouders, en dan vooral de mensen die diesel verkopen, waren aan het doodbloeden. Ze moesten producten aankopen aan prijzen die hoger lagen dan de prijs waartegen ze konden verkopen. Die situatie was onhoudbaar."

Bij de raketaanval op de stad Arad in het zuiden van Israël zijn minstens 59 mensen gewond geraakt, meldt het Israëlische Rode Kruis, Magen David Adom (MDA). De slachtoffers werden met tientallen ambulances en helikopters naar ziekenhuizen in de omgeving gebracht.

Volgens de hulpdiensten verkeren 6 mensen in kritieke toestand. Daarnaast hebben 13 personen ernstige tot matige verwondingen, terwijl 40 mensen lichtere verwondingen opliepen. De teams zijn nog steeds op zoek naar mogelijke andere slachtoffers.

Bij een Iraanse raketaanval op de Israëlische stad Arad zijn ongeveer 30 mensen gewond geraakt. Dat heeft de politie meegedeeld. Lokale media tonen beelden van zware vernielingen in een woonwijk. 

Eerder op de avond was ook al een dertigtal mensen gewond geraakt toen een Iraanse raket neerkwam in de stad Dimona, ongeveer 25 kilometer ten zuidwesten van Arad. In Dimona is ook een nucleaire onderzoekinstelling gevestigd.

Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) heeft opgeroepen tot "maximale militaire terughoudendheid" nadat Iran een raketaanval had uitgevoerd op de Israëlische stad Dimona, waar een nucleaire onderzoekinstelling is gevestigd. 

"Het IAEA (...) heeft geen aanwijzingen ontvangen over mogelijke schade aan het nucleaire onderzoekscentrum in de Negev", aldus het VN-agentschap in een bericht op X. "Uit informatie van landen in de regio blijkt dat er geen abnormale stralingsniveaus zijn gedetecteerd."

De raketaanval op Dimona is een "reactie" op de aanval op de Iraanse nucleaire site in Natanz eerder vandaag, aldus de Iraanse staatstelevisie.

De ministers van Buitenlandse Zaken van de G7-landen (Canada, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten) en de hoge vertegenwoordiger van de EU hebben verklaard dat ze klaarstaan om de nodige maatregelen te nemen ter ondersteuning van de wereldwijde energievoorziening.

Ze bevestigen ook opnieuw dat ze het belangrijk vinden om de maritieme routes, waaronder in de Straat van Hormuz, veilig te stellen.

"Wij spreken onze steun uit aan onze partners in de regio in het licht van de ongerechtvaardigde aanvallen door de Islamitische Republiek Iran en haar bondgenoten", aldus de ministers in een verklaring.

"Wij veroordelen de roekeloze aanvallen van het regime op burgers en civiele infrastructuur, waaronder energie-infrastructuur."

Bij Iraanse raketaanvallen op de stad Dimona in het zuiden van Israël zijn 39 mensen gewond geraakt. Dat zegt het Israëlische leger. In de regio bevindt zich een belangrijk nucleair onderzoekscentrum.

Bij de aanval raakten 39 mensen gewond, onder wie een jongen van 10 en een vrouw van in de veertig.

Dimona ligt in de Negev-woestijn en huisvest het Shimon Peres Negev Nuclear Research Center. Over die installatie is weinig bekend, maar volgens internationale media zou de site een rol spelen in de ontwikkeling van kernwapens. Israël bevestigt noch ontkent dat het over kernwapens beschikt.

De Britse basissen op Cyprus zullen niet gebruikt worden "voor offensieve militaire operaties" in de oorlog met Iran. Dat meldt de woordvoerder van de Cypriotische regering na een telefoongesprek tussen de Cypriotische president Nikos Christodoulides en de Britse premier Keir Starmer. Groot-Brittannië behield de soevereiniteit over 2 basissen op het eiland toen het zijn kolonie in 1960 onafhankelijk verklaarde.

"De Britse premier herhaalde dat de veiligheid van de republiek Cyprus van fundamenteel belang is voor het Verenigd Koninkrijk en dat er daarom is besloten om de middelen die bijdragen aan de reeds bestaande preventieve maatregelen te versterken", aldus de woordvoerder in een schriftelijke verklaring.

Op 2 maart veroorzaakte een Iraanse droneaanval lichte schade aan de faciliteiten op de Britse luchtmachtbasis Akrotiri in het zuiden van Cyprus, waarna later nog 2 andere drones werden onderschept.