Waarom steeds duidelijker wordt dat VS aan het improviseren is in Iran: "Plan A is niet gelukt en ze hebben geen plan B"

De oorlog tegen Iran duurt nu exact 3 weken en in die 3 weken heeft de Amerikaanse president al meermaals gezegd dat de gevechten snel voorbij zullen zijn. Gisteravond schreef Trump op Truth Social dat de VS overweegt om de aanvallen tegen Iran af te bouwen.

Maar de president stuurt tegelijk een andere boodschap de wereld in. "We kunnen praten (met Iran, red.), maar ik wil geen staakt-het-vuren. Je spreekt geen staakt-het-vuren af wanneer je de andere kant letterlijk verpulvert", zei hij tegen journalisten. Trump lijkt daarmee aan te geven dat de Amerikaanse aanvallen op Iran nog wel even zullen doorgaan.

Die op het eerste gezicht tegenstrijdige communicatie heeft veel te maken met de kritiek op de oorlog in de Verenigde Staten zelf. "Hij moet voor zijn binnenlandse achterban zeggen dat het bijna gedaan is. Dat zal hij dus nog vaak zeggen: dat ze het onder controle hebben en dat het bijna is afgelopen. Want die oorlog is niet populair in de Verenigde Staten", zegt VRT NWS-journalist en Amerikakenner Bert De Vroey in VRT NWS Journaal.

"Aan de andere kant weet hij ook dat hij nu niet kan stoppen. Hij kan niet stoppen zolang er Amerikaanse doelwitten bestookt worden in de Golfstaten, zolang die Golfstaten sowieso bestookt worden en zolang de Straat van Hormuz dicht is."

Maar de tegenstrijdige communicatie lijkt ook aan te tonen dat de Amerikaanse regering geen echte strategie heeft en aan het improviseren is in Iran. "Je hebt de indruk dat ze een plan A hadden: snel Iran platbombarderen, snel de weerstand breken, het regime zou uit elkaar vallen, er zou een nieuw regime komen of nieuwe machthebbers met wie ze zaken konden doen. Maar dat is niet gebeurd."

En ze hebben "duidelijk geen plan B", zegt De Vroey. "Ze moeten bijsturen." De Vroey wijst bijvoorbeeld op de grote Amerikaanse marine-eenheid die onderweg is naar het Midden-Oosten. "Dat zijn een soort van elitetroepen die mogelijk grondoperaties in de Straat van Hormuz zouden uitvoeren, op Iraans grondgebied of op een aantal Iraanse eilanden, om de zeestraat vrij te maken." Dat die marine-eenheid helemaal uit de omgeving van Japan moet komen, lijkt erop te wijzen dat zoiets helemaal niet tot het oorspronkelijke plan behoorde.

Ook het nieuws dat de Amerikaanse regering de sancties tegen Iraanse olie tijdelijk verlicht, doet heel wat wenkbrauwen fronsen en doet vermoeden dat ze de controle over de oorlog kwijt is.

"Ook dat is tegenstrijdig", zegt De Vroey. "Door die sancties te verlichten heb je nu een situatie waarin Iran meer mag doen dan voor de oorlog, wat helemaal niet logisch is als je dat land bombardeert." De maatregel is bedoeld om de prijs van de olie onder controle te houden, maar de vraag is of ze veel effect zal hebben, want uiteindelijk gaat het maar om de verkoop van een beperkt aantal vaten.

Dat de Verenigde Staten deze oorlog niet alleen voeren, helpt ook niet in de beeldvorming over een al dan niet doordachte strategie. Het is al meerdere keren gebleken dat Israël zijn eigen plan heeft en soms zijn eigen gang gaat. De Amerikaanse regering erkent dat beide landen andere doelen hebben in Iran, maar Trump benadrukt dat de VS zal beslissen wanneer de oorlog stopt. "En Israël zal klaar zijn om te stoppen als wij stoppen." 

Intussen blijft Trump uithalen naar zijn bondgenoten, omdat ze (nog) niet willen helpen om de Straat van Hormuz te beveiligen. De feitelijke blokkade van de zeestraat door Iran is een van de oorzaken van de stijgende olie- en gasprijzen en ligt dus mee aan de basis van de Amerikaanse beslissing om de sancties tegen Iraanse olie tijdelijk op te heffen.

"Het is een eenvoudig militair manoeuvre, het is relatief veilig. Maar je hebt veel hulp nodig, je hebt schepen nodig, je hebt volume nodig", zei hij tegen journalisten. "De NAVO zou ons kunnen helpen, maar tot nu toe hebben ze niet de moed gehad om dat te doen."