Iran gebruikt AI-gegenereerde Lego-filmpjes in propaganda: "Oorlogsbeelden krijgen stijl die doet denken aan kindertijd"

Wie op socialemediaplatformen als X of Instagram scrolt, is ze de laatste weken misschien al tegengekomen. Lego-video's die verwijzen naar de oorlog die zich afspeelt tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten. Het zijn echter geen gewone video's: het zijn AI-gegenereerde beelden die door het Iraanse regime worden verspreid als propagandamiddel.

Op een van de video's is te zien dat de Amerikaanse president Donald Trump schrijft over de vernietiging van het Iraanse regime en leger. Daaropvolgend is een Iraans arsenaal te zien met raketten, kamikaze-boten en drones. Schepen die de Straat van Hormuz proberen door te varen, worden aangevallen. En ook het Amerikaanse vliegdekschip USS Abraham Lincoln wordt in de video geviseerd. De boodschap: het regime is sterker dan de Amerikaanse president doet uitschijnen.

Een andere video van het Iraanse regime suggereert dat Trump de oorlog heeft gestart om de aandacht af te leiden van de zaak-Epstein, over de Amerikaanse veroordeelde zedendelinquent. Met de duivel en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu naast zich drukt Trump op een knop om een Amerikaanse raket af te vuren. Die raakt een school, als verwijzing naar het bombardement op de Iraanse meisjesschool in Minab.

Het is niet toevallig dat het Iraanse regime voor een Lego-stijl kiest. Aangezien Lego voor veel mensen blije herinneringen en positieve gevoelens oproept, is het een ideale manier om propaganda over te brengen. Dat zegt Lukasz Olejnik bij de Amerikaanse krant The Wall Street Journal. Olejnik werkt als onderzoeker aan het Departement van Oorlogsonderzoek binnen het King's College van Londen.

"Lego roept emoties op die het kritische denken kunnen vertragen", zegt Olejnik. "Door de herkenbare stijl wordt de kijker minder oplettend, waardoor de politiek geladen boodschap makkelijker wordt overgebracht."

Ook Daniel Butler - die als politicoloog aan de Washington University in St. Louis werkt - gelooft dat de Lego-stijl "iets gruwelijks als oorlog en leed minder grafisch maakt, waardoor het gemakkelijker te delen valt op het internet". "Iets gruwelijks is door die stijl omgezet naar een beeldtaal die wordt geassocieerd met de kindertijd en spelletjes spelen."

Iran is niet het enige land dat Lego gebruikt in de politiek, zij het op andere manieren. Het speelgoed is ook een symbool geworden voor de 'soft power' van Denemarken, waar het bedrijf vandaan komt. De Deense ambassadeur in Canada gaf premier Mark Carney onlangs nog een Lego-speelset van een haventerminal, als dank voor de steun in de kwestie rond Groenland. De Canadese premier deelde op X een foto van het resultaat, na een weekend bouwen.

Iran is echter niet het enige land dat een opvallende communicatiestijl gebruikt. Op het X-account van het Witte Huis verschijnen geregeld video's waarin fragmenten uit games, populaire films of memes worden gebruikt. Onder meer de serie 'Friends', de game 'Grand Theft Auto' en de film 'Iron Man' passeerden al de revue. Dat in combinatie met fragmenten van bombardementen op Iran die door het Pentagon zijn vrijgegeven.

"Naast vuur- en mankracht is perceptie altijd een belangrijk onderdeel van oorlogsvoering geweest", reageerde expert politieke communicatie Reinout van Zandycke eerder al. "Trump wil laten zien dat hij iemand is die snel handelt en doet, en zo ook snel voor vrede kan zorgen. Het idee: getting things done."

Een alternatieve communicatiestijl is overigens niet nieuw. "Tijdens de Koude Oorlog, toen er nog geen digitale communicatie was, wierp men bijvoorbeeld chocolade uit vliegtuigen. In de tijd van Napoleon werden er al schilderijen gemaakt die geen correcte weergave waren van de realiteit."