De Europese energieprijzen schieten deze ochtend de hoogte in. Op de beurzen is gas momenteel een kwart duurder dan gisterenavond. De prijsstijgingen zijn een gevolg van verschillende aanvallen op kritieke energie-infrastructuur in Iran en de Golf gisterenavond en vannacht.
Europese gasprijs schiet omhoog na Israëlisch-Amerikaanse en Iraanse aanvallen op kritieke infrastructuur
De TTF-gasbeurs in Nederland, de markt waar producenten en groothandelaars gas verhandelen, is de referentie voor de Europese gasprijzen. Bij de opening vanochtend steeg de prijs voor gas daar meteen met 35 procent. Daarna viel de stijging wel wat terug naar 28 procent, of 70 euro per megawattuur.
De gasmarkt voelt de gevolgen van een reeks aanvallen op kritieke gasinfrastructuur in het Midden-Oosten gisteren en vannacht. Na een Amerikaans-Israëlische aanval op het belangrijke Iraanse South Pars-gasveld gisterenavond volgden Iraanse vergeldingsaanvallen op kritieke energie-infrastructuur in de Golf.
Bij die vergeldingsaanvallen is belangrijke gasinfrastructuur in Qatar en Abu Dhabi beschadigd. Het gaat onder andere om de gashub van Ras Laffan in Qatar, een belangrijke producent van lng (vloeibaar gemaakt aardgas) voor Europa.
Maar ook olie-infrastructuur is getroffen. In Koeweit zijn 2 olieraffinaderijen geraakt bij drone-aanvallen. En in Saudi-Arabië werd de haven van Yanbu bestookt, waar de Saudische oliegigant Aramco een raffinaderij heeft.
Een van de rijkste gasvelden ter wereld
De Iraanse vergeldingsaanvallen waren een reactie op Israëlische luchtaanvallen die gisterenavond verschillende energie-installaties in het zuiden van Iran hebben geraakt.
Daarbij zou onder meer infrastructuur van het South Pars-gasveld geraakt zijn, een van de grootste gasreservoirs ter wereld. Volgens berichten sloegen raketten in op installaties, waarna brand uitbrak.
Het South Pars-gasveld ligt op de zeegrens tussen Iran en Qatar, midden in de Perzische Golf, en is samen met het Qatarese North Dome het grootste aardgasreservoir ter wereld. Met zijn 51.000 miljard kubieke meter aardgas is het een van de rijkste energiebronnen ooit ontdekt.
Uitslaande brand na de Israëlisch-Amerikaanse aanval op gasinfrastructuur
Dat maakt het gasveld erg belangrijk voor Iran: het is goed voor ongeveer 70 procent van de gasproductie en is cruciaal voor elektriciteit, verwarming en de Iraanse industrie. Zonder South Pars heeft Iran een echt energieprobleem.
Omdat het gasreservoir zo belangrijk is voor de Iraanse economie, is het voor Israël en de VS een interessant doelwit om aan te vallen. Ze hopen zo het land verder op de knieën te krijgen.
Iran dreigt met tegenreactie
Toch heeft de aanval op South Pars ook een aantal ongewenste neveneffecten. Omdat het zo'n groot gasveld is, heeft een aanval op de installaties ook een impact op de rest van de wereld. Gisteren stegen de Europese gasprijzen al meteen met 5 tot 7 procent, 3 tot 5 keer sterker dan normaal.
Sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran zijn de gasprijzen al sterk gestegen. Voorlopig zou de gastoevoer aan Iran wel weinig gevolgen hebben opgelopen van de aanval. "De productie duurt voort", klinkt het.
Iran reageerde op de aanval met een reeks nieuwe dreigementen. Volgens de commandant van de marine van de , Alireza Tangsiri, zijn olie-installaties die gelinkt worden aan de Verenigde Staten voortaan even legitieme doelwitten als Amerikaanse militaire bases. Hij dreigde ermee dat die installaties "met volle kracht" aangevallen zouden worden.
Tangsiri riep burgers en werknemers in het Midden-Oosten op om uit de buurt te blijven van dergelijke sites. Samen met eerdere evacuatiewaarschuwingen van de Revolutionaire Garde wijst dat op mogelijke, nakende aanvallen van Iran op olie- en gasinstallaties in landen zoals Saudi-Arabië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten.
Ook Qatar was niet te spreken over de aanval. Majed al-Ansari, woordvoerder van het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Qatar, wees erop dat het Iraanse gasveld eigenlijk een verlengstuk is van Qatar’s North Field. Volgens al-Ansari is de aanval "een gevaarlijke en onverantwoorde stap te midden van de huidige militaire escalatie in de regio", zoals hij in een verklaring op sociale media schreef.
"Het aanvallen van energie-infrastructuur vormt een bedreiging voor de wereldwijde energievoorziening, maar ook voor de bevolking en het milieu in de regio", aldus al-Ansari.
Ook olieprijs stijgt
De aanval op het South Pars-gasveld in Iran heeft de zorgen over de energievoorziening in de Golfregio flink aangewakkerd. De olieprijs tikte gisterenmiddag ongeveer 103 euro per vat aan.
Iran dreigde ermee als vergelding olie- en gasinstallaties in Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar aan te vallen, wat de vrees voor verdere verstoringen van de wereldwijde energievoorziening vergrootte. Sinds het begin van het conflict zijn de dagelijkse olie-exporten uit de regio al met minstens 60 procent gedaald, door raket- en droneaanvallen en de blokkade van de .
Eerder deze week bereikte de wereldolieprijs zelfs ongeveer 108 euro per vat, het hoogste niveau sinds mei 2022, omdat handelaren rekening hielden met de impact van het conflict op de olie- en gasvoorziening.
