De kern van de federale regering zit vanochtend samen over de vraag aan ons land om samen met 6 andere landen de Straat van Hormuz te beveiligen. Wat kan ons land daar gaan doen en welk belang hebben we daarbij? En dreigen we zo niet "mee in de oorlog te stappen"?
Als België mee de Straat van Hormuz beveiligt, stappen we dan 'mee de oorlog in'?
"De zin om deze oorlog van Trump in te stappen, is sub-zero", zei premier Bart De Wever (N-VA) in zijn typische onderkoelde stijl vannacht na afloop van de Europese top. "Maar Europa heeft een majeur probleem met de energiebevoorrading, dat is niet om mee te lachen", vult De Wever aan.
Stappen we mee de Iran-oorlog in?
Volgens De Wever is de tekst waarin ons land wordt gevraagd om mee te doen, bewust vrij vaag gehouden, zodat elke regering voldoende bewegingsruimte heeft om te bekijken wat de voorwaarden zijn voor een militaire inzet.
Premier De Wever: “Versta mij niet verkeerd. Er is hierover nog geen enkele beslissing binnen de regering. Ik ga straks briefen wat ik hier op de Europese top heb gehoord, en dan zullen we bekijken wat onze voorwaarden eventueel zijn. Heel veel "als-en" dus nog." Verwacht wordt dat minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) bekijkt welke voorstellen haalbaar zijn.
Het is geen geheim dat vooral de partijen Vooruit en CD&V bijzonder weigerachtig zijn om deel te nemen aan elke militaire operatie bij Iran. "Twee partijen binnen deze regering missen toch wel internationaal inzicht in deze", zegt een regeringsbron betrokken bij het dossier daarover. "Partijpolitiek staat weer eens voor het grotere belang van onze economie."
Elke militaire operatie zal afhangen van in welke fase de oorlog zich op dat moment bevindt. Vandaag worden schepen in de Straat van Hormuz met drones en raketten bestookt door Iran. Mocht er een akkoord komen, of een wapenstilstand, dan is er sprake van een heel andere veiligheidssituatie.
Wat kan ons land betekenen in de Straat van Hormuz?
De 6 gevraagde Europese landen bekijken een maritieme operatie. Bedoeling is dat de handelsschepen, waaronder olie- en gastankers, door die Straat van Hormuz kunnen varen, al dan niet begeleid door militaire schepen. Iran bestookt nu die olietankers.
Bij de Belgische marine is te horen dat de inzet van het Belgische fregat de Leopold I kan, maar niet meteen. Het schip is in volle 'opwerking'. Het wordt, zoals vorig jaar al voorzien, klaargemaakt voor operationele inzet. De bemanning wordt opgeleid en dat duurt allemaal zeker nog 2 maanden.
Opstomen naar de regio kan dan nog eens verschillende dagen duren. Het fregat zou olietankers kunnen begeleiden door de Straat van Hormuz. Iets wat de Belgische marine eerder deed tijdens de 'tankeroorlog' in 1987, toen Iran en Irak elkaars tankers onder vuur namen in de regio.
En wat met ontmijnen? "Is een optie", zeggen verschillende bronnen me. Al is het niet duidelijk of er zeemijnen zijn gelegd door Iran.
Ons land nam vorig jaar de eerste van een nieuwe generatie mijnenvegers (waaronder de 'Oostende') in ontvangst. Die schepen zijn eigenlijk nog niet volledig inzetbaar, want ze worden nog volop getraind.
Kijk binnen in mijnenjager 'Oostende', het nieuwe paradepaardje van het leger dat met drones op mijnen jaagt
Uniek is dat de schepen zijn uitgerust met een zogenoemde 'toolbox' met onderwaterdrones die zeemijnen vanop afstand opsporen en kunnen vernietigen. "Het is een optie om die onderwaterdrones in een militair transportvliegtuig te steken en naar de regio te brengen."
Er zou dan, voor het eerst in jaren, naar zeemijnen kunnen worden gespeurd van aan de kust. Dat zou de militaire 'voetafdruk' en dus risico’s zeer sterk beperken. "Dat is inderdaad een mogelijke piste", bevestigt een bron bij Defensie.
De Belgische marine is wereldexpert in het opruimen van mijnen. Waarom? Al tijdens WO II waren de havens van Antwerpen en Rotterdam erg belangrijk en werden er mijnen gelegd die geruimd moesten worden. Wie zeemijnen kan opsporen in het woelige, zanderige en koude water in de Noordzee, kan dat overal ter wereld.
Waarom zou ons land mee de Straat van Hormuz moeten beschermen?
De Belgische economie is bijzonder afhankelijk van het 'maritieme', en dus van een vrije doorgang van schepen. Dat komt omdat ons land 3 grote zeehavens (Antwerpen, Gent, Zeebrugge) heeft. Port of Antwerp/Bruges is de 2e grootste haven van Europa, na Rotterdam dus. Zeebrugge is dan weer een aardgas-hub voor Noord-Europa. Daarnaast telt ons land een bovenmaatse dure vloot, onder meer met baggerschepen van Jan De Nul en DEME, maar ook met olietankers van het Antwerpse CMB.TECH, een internationale scheepvaartgroep die transport voor de olie-industrie verzorgt. De landen die al toegezegd hebben om mee de Straat van Hormuz te beveiligen, zijn landen met grote maritieme belangen, zoals het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Nederland, of landen die net erg afhankelijk zijn van vrije scheepvaart zoals (de eilandengroep) Japan. Het verklaart deels ook de spanningen binnen de Belgische regering waar N-VA en MR vooral kijken naar de belangen voor de Belgische economie, en Vooruit in geen geval in een gevaarlijk conflict tussen de VS, Israël en Iran wil worden gezogen.
