LIVE Jan Balliauw: "Voor Oekraïne heeft Trump Rubicon overgestoken met dieseldeal met Rusland"

Bij een Russische raketaanval op Kiev is minstens 1 persoon om het leven gekomen. 7 anderen raakten gewond, meldt burgemeester Vitali Klitsjko op Telegram.

Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zijn onder meer een onderwijsinstelling, een park, woningen en het metronetwerk getroffen. 

Analisten en Europese politici maken zich zorgen over de huidige afhankelijkheid van Amerikaanse apparatuur en systemen. Zo ook in Oekraïne.

"In Oekraïne zie ik 3 zwaarden van Damocles", zegt Ruslandkenner Jan Balliauw. "De Patriot-raketten, de Amerikaanse inlichtingen voor aankomende aanvallen en het Starlink-systeem."

Maar: voor al die systemen zijn er Europese alternatieven, zegt Balliauw. "Er zijn gelijkaardige Europese Patriot-raketten, maar die zijn nog niet voldoende getest en nog in productie. Het alternatief voor Starlink is Iris 2, maar dat zou er pas tegen 2030 zijn. Er zijn dus vervangers, maar Europa is zich nog aan het voorbereiden."

En daarom is het zo belangrijk om Oekraïne te blijven steunen, zegt Balliauw. "Zij kopen nu de tijd die wij nodig hebben."

"Vredesonderhandelingen hebben een kans als de situatie op het terrein een patstelling is en geen van de 2 partijen nog voordeel ziet in een verderzetting van de gevechten. Dat is vandaag niet het geval in Oekraïne." Dat zegt Amerikawatcher Bart Kerremans in Terzake, in een gesprek met Rusland-expert Jan Balliauw. 

Kerremans is het alvast niet zeker dat Trump nog veel politiek kapitaal wil investeren in een oplossing voor het conflict. "Ik weet dus niet of de onderhandelingen tussen Rusland, Oekraïne en de VS in november tot snelle resultaten zullen leiden."

Dat de Amerikaanse gezant Steve Witkoff Poetin een 'menslievende weldoener' heeft genoemd, was voor heel wat analisten een opvallende uitspraak. Hoe kijken ze in Rusland naar die opmerking?

"Wel, ik denk dat het voor Rusland momenteel wel goed gaat", zegt Ruslandkenner Jan Balliauw in Terzake. "Trump staat gewoon onder zware druk. Hij beseft dat het niet goed gaat, of niet goed zal gaan tijdens de 'midterms'. Hij slaat wild om zich heen en is nu teruggevallen op zijn 'default modus'."

"Trump heeft eigenlijk meer sympathie voor de autocratische figuur die Poetin is - Poetin is een beetje zijn voorbeeld, de persoon die doet wat hij zelf wil doen - dan voor Zelensky, die democratisch verkozen is. Dat verklaart mee waarom hij die toegevingen doet aan Rusland."

Oekraïne krijgt momenteel geen Patriot-raketten van de Amerikanen. Die levering ligt klaar en ze is betaald door de Europeanen, maar krijgt geen handtekening van Amerikaans minister van Defensie Pete Hegseth. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft daardoor uitgehaald naar de Amerikanen, maar Amerikakenner Bart Kerremans gelooft dat die reactie geen gewenst effect zal hebben.

"Bij Trump treedt in dat geval een tegenovergesteld effect op", zegt Kerremans. "De bereidheid om die raketten vrij te geven, zal alleen maar kleiner worden. Ik zie de reactie van Zelensky dan ook als een echte noodkreet: het is een teken van relatieve zwakte, en van een afhankelijkheid ten aanzien van Trump."

Ruslandkenner Jan Balliauw stelt dat Oekraïners dan ook heel kwaad zijn op Trump. "Volgens Oekraïne is Trump de Rubicon overgestoken. De dieseldeal met Rusland was een stap te ver: hij heeft Poetin een cadeau gedaan, zonder dat Rusland daar echt iets voor moest doen."

"In het verleden was hij ook al positief over Rusland, maar dat bleef bij woorden en nu waren het daden. En daarom denk ik dat Zelensky nu uit noodzaak op tafel heeft geklopt en gezegd: ‘Dit kan niet’."

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft opnieuw zijn ongenoegen geuit over vertragingen bij de levering van Amerikaanse luchtverdedigingsraketten. Daarbij richtte hij zijn kritiek expliciet op de Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth.

"We wachten al bijna een maand op de handtekening van meneer Hegseth voor de levering van Patriot- en NASAMS-raketten", schrijft Zelensky op X.

Patriot-raketten behoren tot de belangrijkste verdedigingsmiddelen van Oekraïne tegen de ballistische raketten die Rusland inzet. 

Bij Russische aanvallen op Charkiv, in het oosten van Oekraïne, zijn 2 mensen om het leven gekomen. 4 anderen raakten gewond. Dat meldt burgemeester Ihor Terekhov op Telegram.

Volgens de gouverneur van de regio werd de stad getroffen door raketaanvallen. Charkiv, de op een na grootste stad van Oekraïne, ligt op amper 30 kilometer van de Russische grens. De stad is daardoor regelmatig het doelwit van Russische aanvallen.

Ook tijdens de geplande trilaterale onderhandelingen tussen Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten in november zullen de gevechten in Oekraïne doorgaan. Dat heeft het Kremlin vandaag bevestigd.

"Het besluit om de trilaterale onderhandelingen te hervatten houdt geen enkele beperking van de militaire operaties in", verklaarde Dmitri Peskov, de woordvoerder van het Kremlin, tijdens zijn dagelijkse persconferentie.

Vorige week raakte bekend dat Russische en Oekraïense vertegenwoordigers in november opnieuw rond de tafel zullen zitten onder Amerikaanse bemiddeling. De bijeenkomst moet een nieuwe aanzet geven tot vredesonderhandelingen tussen beide landen.

Het Kremlin zegt wel open te staan voor bijkomende humanitaire wapenstilstanden, naar het voorbeeld van het tijdelijke bestand in Olechky.

Vrijdag kondigde de Amerikaanse first lady Melania Trump een staakt-het-vuren in Olechky aan. Dat moet humanitaire hulpverlening mogelijk maken voor inwoners die door de gevechten geïsoleerd zijn geraakt en de evacuatie vergemakkelijken van burgers die het gebied willen verlaten.

Bij Oekraïense drone-aanvallen op de Russische stad Voronezj, op zo'n 500 kilometer ten zuiden van Moskou, zijn 2 mensen om het leven gekomen. 17 anderen raakten gewond. Dat meldt de gouverneur van de regio, Aleksandr Goesev, op Telegram.

Volgens Goesev werden in de nacht van zondag op maandag meer dan 70 Oekraïense drones neergehaald boven Voronezj. Door de aanvallen ontstond schade aan verschillende gebouwen in de stad.

De Italiaanse vicepremier Matteo Salvini kant zich tegen verdere financiële steun en wapenleveringen aan Oekraïne. Dat heeft hij gezegd op een bijeenkomst van zijn uiterst rechtse partij Lega, waar hij opnieuw tot voorzitter werd verkozen. 

Salvini vroeg zijn partijgenoten om hem een mandaat te geven om "naar de regering te gaan en het duidelijke standpunt van de Lega te verdedigen". "We kunnen niet langer geld en wapens naar Oekraïne sturen", klonk het. Het partijcongres reageerde met applaus op zijn aankondiging.

De Italiaanse regering van premier Giorgia Meloni schaarde zich de voorbije jaren in de NAVO en de Europese Unie achter de ondersteuning van Oekraïne. Coalitiepartner Lega hanteert echter van oudsher een eerder pro-Russisch discours.

Volgend jaar vinden parlementsverkiezingen plaats in Italië. 

Bij een Russische droneaanval op de Oekraïense regio Dnipropetrovsk zijn 3 mensen om het leven gekomen. Minstens 8 anderen raakten gewond, onder wie een meisje van 11 jaar. Dat meldt de gouverneur van de regio.

Door de aanval brak brand uit op de vierde verdieping van een appartementsgebouw. Ook een winkel en verschillende auto's in de buurt raakten beschadigd.

Er komt "binnenkort" een staakt-het-vuren in het door Rusland bezette Oekraïense stadje Olesjky. Dat zegt David Arakhamia, de Oekraïense hoofdonderhandelaar op Telegram. De inwoners kampen er met een steeds groter voedseltekort.

Er komt ook een operatie om permanente humanitaire corridors te openen, zodat burgers kunnen worden geëvacueerd en voedsel kan worden geleverd. Wanneer die operatie precies van start gaat en hoe ze zal verlopen, is nog niet duidelijk.

Het Kremlin zegt dat Melania Trump het humanitaire akkoord voor het door Rusland bezette Olesjky heeft gecoördineerd. Burgers die de stad willen verlaten, zullen daarvoor de mogelijkheid krijgen. Het Russische en Oekraïense leger werken momenteel de voorwaarden van het bestand uit, aldus het Kremlin.

First Lady Melania Trump heeft bemiddeld bij een tijdelijk bestand tussen Rusland en Oekraïne. Dat beweert het Witte Huis, maar er kwam nog geen bevestiging van Rusland en Oekraïne. Het staakt-het-vuren beperkt zich tot het zwaargetroffen stadje Olesjky en zou op 29 oktober ingaan. 

Volgens het Witte Huis heeft de first lady de gesprekken opgestart. Samen met een vertegenwoordiger zou ze rechtstreeks met de Russische en Oekraïense leiders hebben onderhandeld over de voorwaarden van het bestand. Dankzij het staakt-het-vuren zou humanitaire hulp sneller bij de inwoners terecht kunnen komen.

In Olesjky, aan de rivier de Dnipro, is er al maanden een tekort aan voedsel en medische benodigdheden. De rivier vormt de scheidingslijn tussen de Oekraïense troepen en de Russische bezetters van de stad. Er is geen elektriciteit, verwarming of stromend water.

De mensen die nog in de zwaar gehavende stad aan het zuidoostelijke front wonen, dreigen nu te sterven door honger of ziekte, terwijl opnieuw een strenge winter nadert.

Oekraïne heeft herhaaldelijk opgeroepen tot een lokaal bestand om de evacuatie van burgers te organiseren. Rusland, dat als bezettende macht volgens het internationaal recht verplicht is ervoor te zorgen dat burgers onder zijn controle over de nodige middelen beschikken om te overleven, had zich daar tot nu toe niet toe verbonden.

De grootste luchthaven van Moskou is gedeeltelijk geëvacueerd vanwege een dreiging van Oekraïense drones. Passagiers kregen de oproep om beschutting te zoeken en bepaalde zones van de luchthaven te verlaten.

Het Russische luchtvaartagentschap Rosaviatsia meldde eerder op vrijdag dat drie luchthavens in Moskou tijdelijk het vluchtverkeer hadden opgeschort. Dat gebeurt doorgaans wanneer er een dreiging is van Oekraïense droneaanvallen.

Bij een grote gevangenenruil hebben Rusland en Oekraïne elk 270 krijgsgevangenen vrijgelaten. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky bekendgemaakt.

Onder de 270 Oekraïners die vrijkwamen, bevinden zich ook 9 burgers.

De vorige grote gevangenenruil tussen beide landen vond plaats op 19 augustus. Toen lieten Rusland en Oekraïne elk 103 krijgsgevangenen vrij.

Bij een droneaanval op een schip in de Zwarte Zee, voor de Roemeense kust, is minstens 1 bemanningslid om het leven gekomen. 3 anderen zijn nog vermist. Dat bevestigen de Roemeense scheepvaartautoriteiten.

Het schip werd getroffen door een drone en zonk op ongeveer 25 kilometer van de Roemeense kust, vlak bij de territoriale wateren van het land. Hulpdiensten konden 9 bemanningsleden redden. De zoekactie naar de 3 vermisten is nog steeds bezig.

Het schip was 2 dagen geleden uit Turkije vertrokken en was onderweg naar de Roemeense havenstad Sulina.

"Deze aanval is opnieuw een tragisch voorbeeld van de gevolgen van de Russische agressie tegen Oekraïne", zei de Roemeense president Nicușor Dan.

"Het is tijd dat Rusland de vredesvoorstellen van de Verenigde Staten en Europa ernstig neemt, instemt met een staakt-het-vuren en een einde maakt aan deze oorlog.

De Amerikaanse krant The Wall Street Journal meldde eerder vandaag dat de Amerikaanse president Donald Trump had gebeld naar Elon Musk, met SpaceX de eigenaar van Starlink, met het verzoek om de beperkingen op het gebruik van Starlink door Oekraïne op te heffen.

Maar dat wil Trump niet bevestigen tijdens een kort gesprek met Amerikaanse media. "Ik wil daar geen uitspraken over doen. Of ik nu zelf heb gebeld of iemand anders, dat maakt volgens mij weinig uit. Het belangrijkste is dat hij de beperkingen weer heeft opgeheven." Hij gaf verder geen toelichting.

De Russische president Poetin heeft nog maar eens duidelijk gemaakt wat hij van onderhandelingen met Oekraïne verwacht. Zo wil hij praten over een finaal akkoord en is hij minder geïnteresseerd in een "kort" staakt-het-vuren. Praten over een finaal akkoord, houdt voor Poetin in dat de oorlog intussen wel blijft voortgaan. De Oekraïense president Zelensky van zijn kant hamert erop dat een staakt-het-vuren op zeer korte termijn het allerbelangrijkste is, zodat de oorlog snel kan stoppen.

Poetin herhaalt ook dat de gebieden in Oost-Oekraïne die Rusland in 2022 heeft geannexeerd, "historisch gezien Russisch land" zijn. Daarmee geeft hij nog eens aan dat Oekraïne die gebieden volledig moet afstaan, ook al zijn ze nog niet volledig door Rusland bezet. Oekraïne staat enkel open voor een bevriezing van de huidige frontlijn, zonder overgave van niet-bezet land.

Poetin benadrukt ook dat er niet alleen over veiligheidsgaranties voor Oekraïne moet worden gepraat, maar ook over garanties voor Rusland. Met andere woorden: Rusland wil dat de veiligheidsstructuur op het hele Europese continent wordt herbekeken. Een van zijn bekende eisen is dat de NAVO zich moet terugtrekken uit een aantal Oost-Europese landen.

De Oekraïense president Zelensky zegt dat het satellietnetwerk Starlink in zijn land nog altijd niet op de normale snelheid werkt. Starlink en de militaire tegenhanger Starshield zijn belangrijk voor Oekraïne op het vlak van communicatie binnen het leger en om zich te kunnen verdedigen tegen Russische droneaanvallen. Een week geleden bleek dat het netwerk plots aan een veel mindere capaciteit werkte in Oekraïne. Zelensky hoopt dat hij daar in de komende dagen met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio over kan praten.

De Amerikaanse krant Wall Street Journal schrijft dat president Trump aan Elon Musk, met SpaceX de eigenaar van Starlink, gevraagd zou hebben om de beperkingen op het netwerk in Oekraïne op te heffen. Volgens Amerikaanse en Oekraïense overheidsbronnen van de krant begon het netwerk na dat gesprek wat beter te werken.

Eerder schreef de Wall Street Journal dat Musk het bevel had gegeven om de beperkingen op te leggen, al waren er wel tegenstrijdige signalen of 's werelds rijkste man dat op eigen houtje had beslist of dat er voorafgaand overleg had plaatsgevonden met het Witte Huis. 

Gisteren had de Russische president Poetin nog gezegd bereid te zijn om opnieuw te onderhandelen met Oekraïne over vrede. Maar van een adempauze in de oorlog is absoluut geen sprake.

Oekraïne zal voortaan wapens, munitie en militaire uitrutsting kunnen aankopen via het aankoop- en ondersteuningsagentschap van de NAVO. Dat melden de Financial Times en Bloomberg.

Het NATO Support and Procurement Agency (NSPA) biedt NAVO-lidstaten de mogelijkheid om gezamenlijk wapens en uitrusting aan te kopen. Daardoor verlopen die aankopen goedkoper en efficiënter.

In het kader van de nieuwe samenwerking zal Oekraïne rechtstreeks bestellingen voor militair materieel kunnen plaatsen bij de NSPA, schrijft de Financial Times. Daarnaast krijgt het land toegang tot expertise, logistieke ondersteuning en andere diensten van het agentschap.

Volgens de krant opent de overeenkomst een nieuw aankoopkanaal voor Oekraïne, waardoor het minder afhankelijk wordt van bilaterale onderhandelingen met afzonderlijke landen. Tegelijk moet de samenwerking de integratie van de Oekraïense defensie-industrie met die van de westerse bondgenoten verder versterken.

Oekraïne werkt al langer samen met de NSPA. Tot nu toe konden Oekraïense defensiebedrijven echter enkel deelnemen aan aanbestedingen van het agentschap.

Vannacht heeft Rusland opnieuw een grootschalige aanval uitgevoerd op Kiev met 21 ballistische raketten. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Bij de aanval kwamen minstens 2 mensen om het leven.

De raketten veroorzaakten ook schade aan infrastructuur en aan verschillende woon- en handelsgebouwen.

Het Kremlin liet gisteren weten "in principe" open te staan voor nieuwe vredesgesprekken onder Amerikaanse bemiddeling. Die aankondiging volgde op een ontmoeting tussen de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en Russische vertegenwoordigers in Sint-Petersburg

Volgens Zelensky tonen de nieuwe aanvallen echter aan dat "er geen echte verandering is in de houding van Rusland". In een bericht op Telegram schrijft hij dat Moskou ondanks de aangekondigde bereidheid tot overleg zijn aanvallen onverminderd voortzet.

Ook op andere plekken in Oekraïne voerde Rusland vannacht nieuwe aanvallen uit. Daarbij vielen minstens 7 doden.

Volgens de Oekraïense autoriteiten zijn vannacht 7 doden gevallen bij Russische aanvallen. 

In het noordoosten van Oekraïne zijn een man in Soemy en een vrouw in Charkiv om het leven gekomen. In Zaporizja, in het zuidoosten van het land, zijn dan weer 3 mensen gedood. In Donetsk in het oosten zijn 2 mensen gedood. Dat blijkt uit informatie van de militaire regionale besturen en de politie. 

Eerder vanochtend meldde de burgemeester van Kiev ook al minstens 15 gewonden in zijn stad. 

Rusland meldt dan weer dat ze vannacht 808 Oekraïense drones uit de lucht hebben gehaald. "De luchtafweersystemen hebben 808 Oekraïense drones vernietigd" boven een twintigtal Russische oblasten en de bezette Krim, aldus het Russische defensieministerie. 

Dat Zelensky bereid is een 'freeze en stop' uit te voeren, wat zoveel betekent als de gevechten pauzeren aan de frontlijn zoals die er nu ligt om te onderhandelen met de VS en Rusland, wil niet zeggen dat hij dat grondgebied aan Rusland wil geven. Dat zegt correspondent Christiaan Paauwe in VRT NWS De Ochtend. 

"Rusland heeft op dit moment zo'n 20 procent van het Oekraïense grondgebied in handen. De grote vraag is natuurlijk de Donbas. Rusland benadrukt in gesprekken met de VS altijd dat ze de hele Donbas in handen willen hebben."

Maar ze krijgen het laatste stukje van die regio niet veroverd, zegt Paauwe. 

"Zelensky's boodschap is nu eerder: 'jullie kunnen het toch niet veroveren, dus laten we de frontlinie bevriezen'. Dat is eigenlijk al bijna 2 jaar zijn boodschap. Na 4,5 jaar oorlog is het belangrijkste dat die gewoon stopt." Het frontgebied zou dus een gedemilitariseerde zone worden. 

"Op korte termijn zegt Rusland tegen de Amerikanen dat ze dan misschien bereid zijn om te stoppen, maar in dat frontgebied ligt de gordel van forten, zoals we die noemen. Er liggen 4 sterk gefortificeerde steden, die de rest van Oekraïne ook beschermen tegen de verdere Russische opmars", weet Paauwe. 

Daarom wil Zelensky veiligheidsgaranties: "Als je die gordel opgeeft, verlies je die verdedigingslinie. In Moskou weten ze ook dat dat een totaal onrealistische eis is."

Het Oekraïense leger heeft 630 drones afgevuurd in de richting van de Russische hoofdstad Moskou. Dat zegt burgemeester Sergej Sobjanin op sociale media. Ondanks de inspanningen van de Russische luchtverdediging zouden 163 drones wel in de buurt van Moskou geraakt zijn. 

De drones werden volgens Sobjanin gelanceerd tussen 20.30 uur en 4 uur afgelopen nacht. Het grootste deel van de toestellen werd vernietigd door de luchtafweer voordat ze hun doel konden bereiken. Er vielen wel 2 gewonden.

Volgens de Russische gouverneur Igor Artamov raakte ook 1 man gewond bij een droneaanval op appartementsgebouwen in de stad Lipetsk, zo'n 400 kilometer ten zuiden van Moskou. 

In de Oekraïense hoofdstad Kiev zijn afgelopen nacht minstens 15 mensen gewond geraakt, onder wie 2 kinderen van 15 jaar. Dat meldt burgemeester van Kiev Vitali Klitsjko op Telegram.

De aanval zou ook schade hebben aangericht aan een tankstation en meerdere woongebouwen. Ook een deel van de metro-infrastructuur op de Zuidbrug over de rivier Dnipro is geraakt. Mogelijk zitten er nog mensen vast in de getroffen gebouwen.

Sinds de Russische inval in Oekraïne in februari 2022 zijn volgens de Verenigde Naties al minstens 17.000 Oekraïense burgers gedood. 

De Amerikaanse gezant Steve Witkoff heeft tijdens zijn ontmoeting met Vladimir Poetin een opvallende uitspraak gedaan. Hij noemde de Russische president "een menslievend persoon". De Belgisch-Oekraïense Iryna Zbrozhek reageert op die uitspraak in De Afspraak.

Rusland en Oekraïne zijn beide beschikbaar voor nieuwe trilaterale onderhandelingen onder bemiddeling van de Verenigde Staten over een einde aan de oorlog. Dat is gebleken na afloop van een ontmoeting tussen VS-gezant Steve Witkoff en de Russische president Vladimir Poetin in Sint-Petersburg. 

Na afloop van de vergadering, die 3 uur duurde, zei Joeri Oesjakov, de diplomatieke raadgever van het Kremlin, dat Rusland klaar is om de gesprekken met Oekraïne en de VS tegen midden november te hervatten. 

In een reactie daarop zei de Oekraïnese president Volodymyr Zelensky dat hij "positief staat" tegenover zo'n ontmoeting, en dat "zo snel mogelijk". "We hebben vernomen dat Rusland (...) voorstander is van een trilaterale vergadering", zei Zelensky tegen journalisten. "De Amerikaanse zijde stelt voor die vergadering zo snel mogelijk te organiseren. Wij staan daar positief tegenover."

De laatste keer dat de VS, Rusland en Oekraïne met elkaar spraken over een eind aan de oorlog, was in februari. 

Steve Witkoff heeft naar eigen zeggen constructieve gesprekken gehad met de Russische president Vladimir Poetin. Tegelijk erkent hij dat er "nog belangrijk werk te verrichten" is, zo stelt hij op het platform X. 

"Hoewel er nog belangrijk werk te verrichten is, blijft president (Donald) Trump geëngageerd om een einde te brengen aan de oorlog en om een alomvattende, duurzame vrede te bereiken die veiligheid en welvaart zal brengen voor de komende generaties", aldus Witkoff.

"In Sint-Petersburg hebben we president Poetin ontmoet om voort te bouwen op de vooruitgang die is geboekt in Oslo, met president (Volodymyr) Zelensky, een vredeskader te bespreken en om president Poetin te bedanken voor de vrijlating van de Amerikaanse burger Stephen Hubbard", schrijft hij ook. 

Volgens hem waren het constructieve gesprekken, die de VS, Oekraïne en Rusland zullen voortzetten "op technisch niveau". 

De Europese Unie is van plan om de druk op Canada en het Verenigd Koninkrijk wat op te voeren, om meer steun vrij te maken voor Oekraïne. Dat meldt het magazine Politico, op basis van getuigenissen van Europese functionarissen. De Europese Unie voorziet momenteel 80 procent van de buitenlandse hulp aan Oekraïne, maar zoekt nu steeds meer steun buiten het continent.

De EU is van plan om verdere onderhandelingen te houden met Canada en het Verenigd Koninkrijk, in de hoop de banden met die landen verder te versterken. Het is de bedoeling om ook tijdens die gesprekken de steun aan Oekraïne boven te halen.

Canada en het VK zijn trouwens niet de enige landen die worden gevraagd om steun. Een van de diplomaten laat weten dat Oekraïne ook tijdens een bezoek aan Bangkok (Thailand) een van de belangrijkste onderwerpen was.

Rusland zou bereid zijn om de trilaterale onderhandelingen tussen Rusland, de VS en Oekraïne midden november weer op te starten. Dat heeft het Kremlin, het kantoor van de Russische president, gezegd na de ontmoeting van de Amerikaanse gezant Steve Witkoff met president Poetin.

Tegelijkertijd drukt het Kremlin de hoop op een doorbraak in die gesprekken de kop in. Volgens het Kremlin heeft Witkoff Poetin ingelicht over "een nieuwe aanpak", maar ziet Rusland in de documenten die het van Witkoff kreeg "niets dat echt van nut is in de context van een vredesakkoord".

Het is intussen al van midden februari geleden dat de VS, Oekraïne en Rusland nog eens trilaterale gesprekken hielden. Al waren die niet echt trilateraal. Hoewel alle delegaties op dezelfde plek waren, sprak de Amerikaanse delegatie vooral afzonderlijk met Rusland en Oekraïne.

Sinds de start van de oorlog in Iran, eind februari, is de aandacht van de Amerikaanse regering voor de oorlog in Oekraïne echter verslapt.

De Amerikaanse gezant Steve Witkoff heeft tijdens zijn ontmoeting met Poetin een opvallende uitspraak gedaan. Hij noemde de Russische president "een menslievend persoon". 

"U spreekt zo vaak over mijn president, president Trump, als een menslievend persoon. U bent zelf ook een menslievend persoon, meneer, en daarvoor heb ik respect, waardering en nogmaals mijn dank", zegt Witkoff in een videofragment dat Russische staatsmedia op sociale media hebben geplaatst. 

Witkoff deed de uitspraak naar aanleiding van de vrijlating door Rusland van de Amerikaan Stephen Hubbard. 

De Oekraïense president Zelensky zegt dat zijn land openstaat voor een bevriezing van de frontlijn, om op korte termijn een einde te maken aan de oorlog. "Dat is het minimum dat we vandaag vragen aan Rusland", zegt hij in een interview met Fox News. 

Als er een akkoord is over een bevriezing van de frontlijn, dan zal Oekraïne met de VS en Europese landen onderhandelen over veiligheidsgaranties, zegt Zelensky. Want dat is voor hem het belangrijkste: vrede en veiligheidsgaranties. "Zodat we niet bang hoeven te zijn dat de bezetting terugkomt, de agressie terugkomt en het doden terugkomt."

Het is zeker niet de eerste keer dat Zelensky over een bevriezing van de frontlijn spreekt. De vraag is of Rusland daarmee instemt. De Russische president Poetin eiste tot nog toe altijd dat Oekraïne vier door Rusland geannexeerde gebieden zou afstaan, en dan vooral de Donbas-regio, ook al zijn die gebieden nog niet volledig veroverd door het Russische leger.

De ontmoeting tussen de Russische president Vladimir Poetin en de Amerikaanse gezant Steve Witkoff is voorbij. Dat laat het de Russische woordvoerder Dmitri Peskov weten aan het Russische staatsagentschap TASS. Over hoe de ontmoeting is verlopen, is er nog geen verdere informatie.

Steve Witkoff, de gezant van de Amerikaanse president Donald Trump, heeft aan de Russische president Vladimir Poetin "ideeën" overgemaakt voor een vredesakkoord in Oekraïne. Dat gebeurde aan het begin van hun ontmoeting in Sint-Petersburg.

"We hebben enkele documenten meegebracht. Het zijn eigenlijk enkele ideeën, een soort van vredesakkoord tussen Rusland en Oekraïne, en u kunt ze rustig doorlezen", zei Witkoff.

De Amerikaanse gezant stelde ook dat de economische samenwerking tussen Moskou en Washington "de mogelijkheden illustreert die zich kunnen aanbieden in de toekomst". Verdere details gaf hij niet.

De bekende Russische schaakgrootmeester en Poetin-criticus Garry Kasparov verblijft momenteel in Antwerpen. Hij neemt het vanavond tegen 30 jonge schakers tegelijk op in het KMSKA. Onze redactie kon hem enkele vragen stellen:

"Als Oekraïne niet de nodige aanpassingen doorvoert, zal de situatie voor de Oekraïners alleen maar erger worden." Dat laat het Kremlin weten in een eerste reactie, nu Poetin samenzit met Speciaal Gezant Steve Witkoff.

Het Kremlin zegt dat het de Amerikaanse voorstellen voor vrede zal bekijken, maar "veel zal afhangen van Oekraïne". Een stap vooruit in het proces naar vrede is "theoretisch gezien wel mogelijk", klinkt het nog.

Het Kremlin herhaalt ook dat een ontmoeting tussen presidenten Poetin, Trump en Xi (Jinping van China) een mogelijkheid blijft, maar dat nog niets op de agenda staat. 

Tijdens een campagnemoment voor de Democratische Partij in Florida heeft voormalig president Bill Clinton uitgehaald naar huidig president Donald Trump. Clinton begrijpt de houding van Trump niet tegenover bondgenoten als Oekraïne en Canada. 

De Russische president Vladimir Poetin wil zijn Amerikaanse collega Donald Trump ontmoeten in China. Dat heeft Poetin gezegd tijdens zijn ontmoeting met Speciaal Gezant Witkoff, die een staakt-het-vuren in Oekraïne wil komen onderhandelen. 

Daarnaast wil Poetin de bilaterale relaties met de Amerikanen herstellen, maar ook de economische mogelijkheden bekijken. Witkoff moet daaraan bijdragen, klinkt het.

De eerste diesel vanuit Rusland vertrekt donderdag naar de Verenigde Staten. Dat heeft Moskou laten weten.

De levering past binnen een dieseldeal die de regering-Trump heeft gesloten met Rusland. Sindsdien heeft Donald Trump een nieuw sanctiepakket van het Amerikaanse Congres tegen Rusland tegengehouden en de beperkingen op de import van Russische diesel tijdelijk opgeheven. Trump heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ook meermaals aangevallen, onder meer door te zeggen: "Misschien heeft Oekraïne een nieuwe onderhandelaar nodig".

Poetin heeft ondertussen gezegd dat Rusland niet alleen diesel kan leveren. Ook de levering van meststof voor landbouwers - een product dat heel wat duurder is geworden door de oorlog met Iran - ligt op tafel.

De dieseldeal moet de brandstofprijzen in de Verenigde Staten naar beneden halen, nu de 'midterm'-verkiezingen van 3 november steeds dichterbij komen. Of dat de prijzen zal doen dalen, is zeer twijfelachtig: de Russische levering zou slechts een druppel op een heel hete plaat zijn.

De gesprekken in Oslo waren productief en er is een basis voor een staakt-het-vuren in Oekraïne." Dat zegt de Amerikaanse Speciaal Gezant Steve Witkoff, die momenteel in Rusland is om te onderhandelen met Russische diplomaten en president Vladimir Poetin.

"Ik hoop dat Poetin wil overwegen om de drievoudige gesprekken tussen Oekraïne, Rusland en de VS opnieuw op te starten." Witkoff zegt ook dat hij documenten mee heeft om tot overeenkomsten rond het conflict te komen. 

Boven de noordwestelijke regio Leningrad in Rusland zijn 3 drones neergeschoten, zegt de lokale gouverneur Aleksandra Drozdenko. 

Bij Russische (drone)aanvallen op energie-installaties in Kiev, Volyn, Odessa en Mykolaiv zijn 4 mensen omgekomen.

Dat meldt de Oekraïense premier Sergii Koretskyi op de berichtenapp Telegram.

Elon Musk is verantwoordelijk voor het inperken van het satellietnetwerk Starshield in Oekraïne. Dat schrijft de Amerikaanse krant The Wall Street Journal .

Het Oekraïense leger gebruikt Starshield, het militaire satellietnetwerk van Elon Musks bedrijf SpaceX, in de oorlog tegen Rusland. De voorbije dagen ondervonden de Oekraïners echter problemen bij het gebruik van het netwerk: hun apparatuur verloor de verbinding.

Volgens The Wall Street Journal was het wel degelijk Musk die de uiteindelijke beslissing nam. Meerdere bronnen zeggen aan de krant dat hij op eigen houtje handelde. Een andere bron beweert dat er overleg plaatsvond tussen Musk en president Trump. 

Wat de gesprekken tussen de VS en Oekraïne hebben opgeleverd, blijft onduidelijk. Dat zegt Ruslandkenner Jan Balliauw. Een van de opties die op tafel ligt, is een trilaterale top: een rechtstreekse ontmoeting tussen de Amerikaanse president Trump, de Russische president Poetin en de Oekraïense president Zelensky.

"In het verleden heeft Poetin dat altijd afgewezen, tenzij die top in Moskou zou plaatsvinden. Zelensky wil echter niet naar Moskou, omdat dat hem te ver in het hol van de leeuw zou brengen", duidt Balliauw in VRT NWS De Ochtend. Of het dus zover komt, is twijfelachtig.

Trump lijkt zijn geduld alleszins te verliezen. Dat bleek de voorbije week uit zijn felle kritiek op Zelensky. "De vraag is of hij weer een bocht zal maken in de richting van Oekraïne of dat dit iets fundamentelers is. En ik krijg alsmaar meer de indruk van dat laatste."

Het valt Balliauw op dat de Europese leiders opvallend op de vlakte blijven. "Ze leggen in tegenstelling tot vorige keren geen contact met Trump. De Franse president Macron heeft het lastig in eigen land met de protesten, de Duitse bondskanselier Merz met de opkomst van de radicaal-rechtse AfD", stelt de expert vast.

"Op korte termijn moet Europa toch proberen de VS weer bij de les te trekken. Op langere termijn moet Europa de afhankelijkheid van de VS afbouwen om op eigen alternatieven terug te kunnen vallen."

De Amerikaanse president Donald Trump heeft herhaald dat hij "wil dat Oekraïne een akkoord sluit" met Rusland om een einde te maken aan de oorlog.

"Zelensky moet de wil hebben om een einde te maken aan deze oorlog, en als dat niet het geval is, zal het heel slecht aflopen", waarschuwde de Amerikaanse president tijdens een persmoment in het Witte Huis.

De Amerikaanse president Donald Trump kiest geen partij voor Rusland, maar wil gewoon dat er zo snel mogelijk vrede komt. Dat heeft VS-ambassadeur Bill White gezegd in VRT NWS Terzake. "Hij wil gewoon vrede en is voorzichtig in het niet-bekritiseren van beide kanten."

White zegt dat Rusland Oekraïne inderdaad is binnengevallen, maar wil Poetin niet de "agressor" noemen. "Er is een oorlog aan de gang die niemand aan het winnen is en het moorden moet stoppen. Ik wil de mensen dan ook vragen om Trump wat tijd te geven. Ik vertrouw de president dat hij dit zal klaarspelen."

De Amerikaanse gezant Witkoff voert de onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland. "Hij is een goede vriend die ik al 30 jaar ken. Hij is een van de beste diplomatieke zakenlui die ik ken. Er staat niemand dichter bij de Amerikaanse president dan Witkoff. Het feit dat hij nu in gesprek gaat met Zelensky, betekent dat Trump vooruitgang wil boeken in dit vredesproces."

Tot slot wil White de federale regering en premier Bart De Wever bedanken voor de (financiële) steun aan Oekraïne. Volgens de Amerikaanse ambassadeur heeft zijn land nog steeds vertrouwen in Europa en de NAVO. "De VS zal een NAVO-lid helpen als artikel 5 wordt ingeroepen. Dat heeft Trump ook meermaals gezegd. Ik zou het een land ten strengste afraden om een NAVO-lid aan te vallen, dat zou een slecht idee zijn."

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft na afloop van de dag overleg in Oslo benadrukt dat hij zo snel mogelijk een einde wil maken aan de oorlog en klaar is voor onderhandelingen.

Volgens Zelensky is het belangrijk dat er "op alle niveaus met elkaar wordt gepraat" om tot de nodige beslissingen voor vrede te komen.

Zelensky zei dat Oekraïne de Amerikaanse voorstellen voor een energiebestand onmiddellijk steunde, maar dat Rusland zijn aanvallen bleef voortzetten. "We verliezen deze oorlog niet, maar we verliezen wel mensen omdat Rusland blijft aanvallen", zei de president.

Zelensky benadrukt dat hij de afgelopen tijd intensieve gesprekken voerde met Oekraïense partners in Europa en de Verenigde Staten. Hij wil dat de ideeën die vandaag in Oslo zijn besproken, ook aan Rusland worden voorgelegd. Een van de voorstellen is volgens hem een mogelijke ontmoeting tussen de betrokken leiders.

De Oekraïense president verwees daarbij naar het bezoek van de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff aan Rusland morgen. "Laten we zien wat Poetin te zeggen heeft", klonk het.

De Noorse premier Jonas Gahr Støre vindt dat Europa een grotere rol moet krijgen in de diplomatieke inspanningen rond de oorlog in Oekraïne. Dat heeft hij gezegd in een persconferentie na de gesprekken met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff in Oslo.

"We hebben belangrijk werk verricht, maar Europa moet mee aan tafel zitten. Het moet een centralere rol spelen dan tot nu toe het geval was", zei Støre.

Volgens Støre werd tijdens het overleg gesproken over veiligheidsgaranties voor Oekraïne, een economisch herstelplan voor de periode na de oorlog, territoriale kwesties en sancties.

De Noorse premier noemde de gesprekken "goed en constructief" en zei dat vrede "mogelijk en noodzakelijk" is voor Oekraïne, Europa en de rest van de wereld.

Støre bevestigde ook dat Witkoff morgen naar Sint-Petersburg reist voor overleg met de Russische leiders. Volgens hem kunnen die gesprekken mogelijk de weg vrijmaken voor een "ontmoeting op het hoogste politieke niveau".

De NAVO zal extra middelen inzetten voor toezicht in het Zwarte Zeegebied. Dat heeft het militaire bondgenootschap aangekondigd.

"De NAVO heeft haar aanwezigheid aan de oostflank al versterkt, onder meer met middelen om drones te bestrijden", schrijft NAVO-woordvoerder Allison Hart op X.

"Daarnaast zullen extra capaciteiten naar de regio worden gestuurd, waaronder middelen voor toezicht, verkenning en forensisch onderzoek."

Eerder vandaag kwamen de NAVO-ambassadeurs bijeen om de veiligheid in de Zwarte Zee te bespreken. Sinds begin oktober zijn er herhaaldelijk vrachtschepen in de regio getroffen door droneaanvallen. Sommige incidenten vonden plaats in de exclusieve economische zones van NAVO-lidstaten.

Terwijl Zelensky in Oslo overlegt met de Amerikaanse gezant Witkoff, gaan de Russische aanvallen in Oekraïne onverminderd door.

In de stad Kramatorsk, in de regio Donetsk, zijn 4 mensen om het leven gekomen bij Russische aanvallen. 3 van hen waren werknemers van een warmte- en energiecentrale die werd getroffen. Een vierde slachtoffer kwam om bij een droneaanval in de stad. Er raakten ook 16 mensen gewond.

Ook elders in Oekraïne vielen vandaag slachtoffers. In de regio rond Kiev kwamen minstens 4 mensen om het leven en raakten 27 anderen gewond bij Russische raket- en droneaanvallen.

Op de snelweg tussen Kyiv en Odesa kwamen 3 mensen om toen hun voertuigen in brand vlogen na een Russische aanval. 4 anderen raakten gewond, meldt de Oekraïense hulpdienst.

In Dnipro kwamen nog eens 2 mensen om het leven bij een aanval op magazijnen aan de rand van de stad.

In Oslo is de ontmoeting tussen de Oekraïense president Zelensky en de Amerikaanse gezant Steven Witkoff begonnen.

De voorbije dagen zijn de relaties tussen Oekraïne en de Verenigde Staten naar een dieptepunt gezakt. Zo beschuldigt Oekraïne de Amerikanen ervan dat ze niet meer consequent inlichtingen over Russische aanvallen doorgeven en dat ze geen Patriot-afweerraketten willen leveren. Ook het dieselakkoord dat de Amerikaanse president Trump sloot met Rusland deed de spanningen verder oplopen.

Verschillende Amerikaanse media melden dat Witkoff na het gesprek van vandaag doorreist naar Rusland, voor een gesprek met de Russische president Poetin. 

Daarnet had de Oekraïense president ook een gesprek met de Noorse premier Støre en de Finse president Stubb. De 3 leiders geven vanavond nog een persconferentie.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is geland in de Noorse hoofdstad Oslo. Daar zal hij met de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff en de leiders van Noorwegen en Finland over de situatie in Oekraïne spreken.

Rond 14.15 uur werd Zelensky ontvangen door de Noorse koning Haakon. Daarna bezoekt hij het Noorse parlement en overlegt hij met de Noorse premier Jonas Gahr Støre en de Finse president Alexander Stubb.

Later op de dag heeft Zelensky ook een rechtstreeks onderhoud met de Amerikaanse gezant Steve Witkoff in Noorwegen. De andere Amerikaanse gezant, Jared Kushner, volgt het overleg op afstand.

Rusland heeft de voorbije nacht ook in Lviv, in de buurt van de grens met Polen, een energiecentrale aangevallen. Dat zegt de gouverneur van de regio. 

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft tegen persagentschap Reuters gezegd dat de samenwerking tussen de VS en Oekraïne niet veranderd is. De VS levert niet met opzet minder luchtafweerraketten aan Oekraïne.

"Elk land wil graag luchtafweer", zegt Rubio, "ook Saudi-Arabië en Israël vragen luchtafweer". De VS moet ook rekening houden met zijn andere bondgenoten en zijn eigen voorraden. Ook het delen van inlichtingen is niet verminderd, zegt hij.

Wel geeft hij toe dat de spanningen tussen de VS en Oekraïne opgelopen zijn. "De president vindt het niet fijn wanneer hij beschuldigd wordt van dingen die niet waar zijn. We hebben vandaag 45 minuten gebeld om duidelijkheid te scheppen", meldt Rubio. "We hebben niets gedaan om Oekraïne met opzet te belemmeren."

Verder geeft hij aan dat de Amerikaanse president Donald Trump werkt aan een vredesdeal. Daarvoor is het noodzakelijk om te praten met beide partijen, zegt hij. Volgens Rubio is praten met Poetin geen toegeving, maar noodzakelijk om tot vrede te komen.

De hoge vertegenwoordiger voor buitenlands beleid, Kaja Kallas, zegt in het Europees Parlement in Straatsburg dat "Rusland voedsel als wapen gebruikt en de voedselzekerheid in gevaar brengt". Met name Afrika, Azië en het Midden-Oosten lopen risico, zegt ze.

Volgens Kallas heeft Rusland de afgelopen maanden meermaals Oekraïense havens, scheepsroutes en opslagplaatsen voor graan aangevallen. Oekraïne is een van de belangrijkste exporteurs van graan wereldwijd. Het land produceert bijvoorbeeld 10 procent van alle tarwe. Bijna al het graan wordt geëxporteerd via de Zwarte Zee.

De EU vraagt een veilige doorgang voor commerciële schepen in de Zwarte Zee, zodat Oekraïne graan kan blijven exporteren en er geen tekorten ontstaan. De graanprijzen staan momenteel al op het hoogste niveau sinds februari 2023.

Tot slot zegt Kallas ook dat de EU maatregelen neemt om een veilige doorgang voor schepen in Roemeense en Bulgaarse wateren te garanderen. De drone-aanvallen van de afgelopen weken zijn mogelijk afkomstig van Rusland, zegt ze.

Het Russische ministerie van Defensie zegt op Telegram dat het 3 vrachtschepen heeft geraakt in de haven van Reni. Die haven ligt aan de oever van de Donau, vlak bij de grens met Roemenië.

Volgens Rusland zouden de schepen zowel militaire als 'dual use'-goederen vervoeren. Dual-use-goederen zijn voorwerpen of vracht die zowel voor militairen als voor burgers bestemd kunnen zijn. Ook haveninfrastructuur zou geraakt zijn. Daarnaast zou het land ook een vrachtschip onderweg naar de haven van Odessa geraakt hebben.

Sinds begin oktober worden er herhaaldelijk vrachtschepen op de Zwarte Zee geraakt door drones. Sommige van die vrachtschepen waren niet onderweg naar Oekraïne. Als Rusland achter die aanvallen zit, zou het een strategie kunnen zijn om Oekraïne economisch te wurgen.

Oekraïne zegt dat Rusland de voorbije nacht opnieuw energie-installaties heeft aangevallen. De Russische aanvallen waren gericht op 3 energiecentrales in de zuidelijke havenstad Odessa, vlak bij de Zwarte Zee.

DTEK, het grootste particuliere energiebedrijf van Oekraïne, zegt dat 32.700 gezinnen op dit moment nog altijd zonder stroom zitten. Er wordt gewerkt om de stroomvoorziening zo snel mogelijk te herstellen.

De autoriteiten in Kiev zeggen intussen dat 3 mensen om het leven gekomen zijn toen een Russische drone neerstortte nabij de snelweg van Kiev naar Odessa. Vier mensen raakten gewond, meerdere auto's zijn in brand gevlogen.

Het diplomatieke overleg in Noorwegen komt niet toevallig. De voorbije dagen zijn de relaties tussen Oekraïne en de Verenigde Staten naar een dieptepunt gezakt en Europa wil proberen om een diepere breuk te voorkomen.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de Amerikaanse gezant Steve Witkoff zijn in Noorwegen. Jared Kushner, de andere Amerikaanse gezant, volgt het overleg op afstand. 

Volgens de Noorse premier Jonas Gahr Støre is het doel van de ontmoetingen vandaag om de diplomatieke inspanningen in een constructievere richting te sturen". De Finse president Alexander Stubb zegt dat hij het overleg bijwoont om "Ruslands illegale oorlog van agressie tegen Oekraïne en de algehele veiligheidssituatie in Europa" te bespreken.

Zelensky, Stubb en Stoere geven later vandaag een persconferentie.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft "een constructief gesprek" gehad met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. Dat schrijft Zelensky in een bericht op X.

Zelensky en Rubio hadden het onder meer over het herstel van Starlink/Starshield, het satellietsysteem dat Oekraïne veelvuldig gebruikt. Dat werd vorige week een tijdje verstoord, met grote gevolgen op het slagveld.

Zelensky had het met Rubio ook over "het vitale belang" van Amerikaanse inlichtingen over inkomende Russische aanvallen. Oekraïne zegt dat de VS gestopt is met het delen van die informatie. Ook de vertraagde levering van Patriot-luchtafweersystemen aan Oekraïne kwam ter sprake.

"Dit speelt zich af tegen de achtergrond van onze diplomatieke inspanningen om een ​​einde te maken aan deze afschuwelijke oorlog", schrijft Zelensky. Hij is Rubio "dankbaar voor zijn bereidheid om te helpen en voor zijn duidelijke standpunt".

Uit een aparte verklaring van de Noorse regering blijkt dat de Amerikaanse gezant Steve Witkoff zelf in Oslo is om rechtstreeks te overleggen met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de leiders van Noorwegen en Finland. Jared Kushner, de andere Amerikaanse gezant, zal "op afstand" deelnemen.

"Oekraïne heeft verzocht dat de Amerikaanse speciale gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner aan de bijeenkomsten deelnemen. Ik ben blij dat ze kunnen deelnemen", luidt het in de verklaring van premier Jonas Gahr Støre. "Het doel is om de diplomatieke inspanningen in een constructievere richting te sturen."

Oekraïne kan veel Russische drones neerhalen, maar ballistische raketten zijn een veel groter probleem. Drones vliegen relatief traag en kunnen met verschillende systemen worden bestreden.

Ballistische raketten komen met extreem hoge snelheid en kunnen alleen door gespecialiseerde systemen zoals Patriot worden onderschept. Patriot-raketten vormen Oekraïnes belangrijkste bescherming tegen de zwaarste Russische raketaanvallen.

De Amerikaanse regering vertraagt de levering van luchtafweerraketten aan Oekraïne. Dat heeft de Oekraïense president Zelensky gezegd in een onlinevergadering met Amerikaanse senatoren.

Slecht nieuws voor Oekraïne, want het land heeft Patriot-raketten nodig om zich te kunnen verdedigen tegen Russische bombardementen.

De VS lijkt zo steeds meer hulp aan Oekraïne te weigeren of uit te stellen. 

De Amerikaanse president Donald Trump heeft opnieuw uitgehaald naar de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Hij zegt dat iemand anders dan Zelensky namens het land zou moeten onderhandelen over een einde aan de oorlog in Oekraïne.

"Misschien is het tijd dat Zelensky iemand anders inschakelt om te onderhandelen", zei Trump tegen journalisten.

De relatie tussen Trump en Zelensky is ernstig verzuurd na de dieseldeal tussen de VS en Rusland. Volgens Trump is het ook hoog tijd dat Zelensky vervangen wordt als president. Zelensky van zijn kant noemde zich "op persoonlijk vlak verraden" door Trump.

Een Russische aanval heeft vannacht het district Dniprovskyi bij Kiev geviseerd. Door de aanval raakte een metrostation beschadigd. Tijdens de voorbije nacht is er minstens 1 dode gevallen bij Russische aanvallen, ook zijn er enkele mensen gewond geraakt.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat Oekraïne opnieuw geen inlichtingen heeft ontvangen over een Russische aanval met ballistische raketten. Niet van de Verenigde Staten, en ook niet van de andere partners, zei Zelensky. 

Vorige week beweerde Oekraïne dat de Verenigde Staten gestopt waren met het delen van inlichtingen over nakende Russische aanvallen. Donald Trump had daar al meermaals mee gedreigd. Als Oekraïne Russische oliefabrieken bleef aanvallen, dan zouden de Verenigde Staten stoppen met het delen van inlichtingen en ook de verbinding met Starlink, de internetdienst van Elon Musk, stilleggen, dreigde Trump op Truth Social. 

Vannacht werden in Oekraïne nu opnieuw 15 energiefaciliteiten geraakt, zegt Zelensky. Daarover werden dus opnieuw geen inlichtingen gedeeld. Meer dan 500.000 Oekraïeners zitten door die aanval zonder stroom.

Oekraïne heeft inlichtingen nodig om zich goed te kunnen verdedigen tegen luchtaanvallen, of om inwoners op tijd een waarschuwing te geven om dekking te zoeken. Het land heeft zelf geen goed uitgebouwde inlichtingenmachine en rekent daarvoor op de VS. Als de VS wegvalt, kan Europa dat gat moeilijk dichten. 

Marco Rubio kreeg van journalisten ook de vraag hoe het zat met een mogelijke ontmoeting tussen de Russische president Vladimir Poetin, de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese leider Xi Jinping. Daarover had de Amerikaanse krant Wall Street Journal eerder geschreven.

"Er zijn gesprekken geweest over een ontmoeting", reageerde Rubio. "Ik weet niet of die ontmoeting al is afgeklopt, maar de president (Trump, red.) is duidelijk geweest. Hij wil dat de oorlog in Oekraïne en Rusland eindigt."

Volgens de Wall Street Journal heeft Poetin tijdens een telefoontje met Trump gevraagd om volgende maand samen Xi Jinping te ontmoeten. Het overleg zou moeten gaan over een oplossing voor de oorlog in Oekraïne.

Oekraïne en Rusland moeten zich richten op het beëindigen van de oorlog. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio gezegd bij zijn aankomst in Oezbekistan.

"We zien niets goeds voortkomen uit deze oorlog," zei Rubio. "We zien er veel nadelen aan, waaronder het zeer reële risico op escalatie en verspreiding van dit conflict... naar een ander land als gevolg van een mislukte sabotageaanval, door drones die met elektronische oorlogsvoering worden getroffen en vervolgens een buurland binnendringen."

Rubio is in Oezbekistan voor een bijeenkomst van de C5+1-groep. Die omvat de Verenigde Staten en de overwegend islamitische post-sovjetstaten Oezbekistan, Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan en Turkmenistan.

In diezelfde Truth Social-post haalt president Trump opnieuw uit naar de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Hij verwijt Zelensky nogmaals dat hij Russische olieraffinaderijen aanvalt, "wetende dat die de wereldwijde dieselmarkt ernstig schaden."

Zelensky krijgt ook het verwijt dat hij de oorlog niet wil stoppen. "Eerlijk gezegd, met al het geld dat Europa hem zo vaak geeft, en dat die corrupte Joe Biden hem in het verleden heeft gegeven, wil hij deze oorlog niet beëindigen", schrijft Trump. "En hij heeft dat waarschijnlijk nooit gewild. Hij had twee jaar geleden een betere deal kunnen sluiten dan nu."

De relatie tussen Trump en Zelensky is ernstig verzuurd na de dieseldeal tussen de VS en Rusland. Volgens Trump is het ook hoog tijd dat Zelensky vervangen wordt als president. Zelensky van zijn kant noemde zich "op persoonlijk vlak verraden" door Trump.

Volgens president Donald Trump is zijn beslissing om een Amerikaans sanctiepakket tegen Rusland te blokkeren, een poging om Rusland aan de onderhandelingstafel te houden. Dat schrijft hij op zijn platform Truth Social .

"Mijn besluit is heel eenvoudig. Ik ben bezig met het onderhandelen over vrede in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Ik wil niets doen dat Rusland, op een dwaze manier, van de onderhandelingstafel zou wegjagen", klinkt het."

"Misschien nog belangrijker is dat Rusland zeer weinig, zo niet niets, doet om Iran te helpen, vergeleken met wat ze zouden kunnen doen. Ik wil dat zo houden, en dat zal ik ook doen, tenzij domme mensen roet in het eten gooien."

Trump schortte de sancties vrijdagavond op, 2 dagen voor ze zouden ingaan. De sancties in de zogenoemde Lindsey Graham-wet richtten zich vooral tegen de Russische energiesector. De wet was in september goedgekeurd door het Amerikaanse Congres, het was de eerste grote maatregel tegen Rusland in de tweede ambtstermijn van Trump. 

Een ontmoeting tussen Poetin, Trump en Xi zou dus besproken zijn tijdens een telefoongesprek tussen Poetin en Trump op 9 oktober. Vlak daarna kondigde Trump een overeenkomst tussen de VS en Rusland aan over de aankoop van Russische diesel voor de VS.

Sindsdien zijn de banden tussen de Verenigde Staten en Oekraïne danig verslechterd. Eind vorige week ondertekende Trump nog een decreet waarmee een groot Amerikaans sanctiepakket tegen Rusland werd geblokkeerd.

Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zal dit Poetin enkel maar aanmoedigen en de oorlog verlengen.

Dmitri Peskov, de woordvoerder van het Kremlin, bevestigde aan de Wall Street Journal dat er gesprekken over een mogelijke ontmoeting gaande zijn.

"Er is nog geen duidelijk beeld van de bijeenkomst zelf of de mogelijke agenda, hoewel alle drie de partijen de veronderstelde mogelijkheid van een dergelijke bijeenkomst erkennen", zei hij.

Het Witte Huis heeft nog niet gereageerd op de vraag om een reactie. Een hoge Amerikaanse functionaris vertelde de Wall Street Journal dat president Trump niet had ingestemd met een dergelijke top, maar dat hij wel open zou kunnen staan ​​voor het idee.

Rusland heeft vannacht opnieuw aanvallen uitgevoerd op de Oekraïense hoofdstad Kiev. Daarbij werden een metrostation op de linkeroever van de stad en een appartementsgebouw van 25 verdiepingen geraakt.

Een jonge vrouw kwam om het leven, 3 mensen raakten gewond, zegt burgemeester Vitali Klitsjko op de berichtendienst Telegram . Er zijn volgens hem ook niet-residentiële gebouwen getroffen.

Eerder meldde het persagentschap Reuters explosies in Kiev.

Na een periode van onderbreking krijgt Oekraïne weer inlichtingen van de Verenigde Staten. Dat bevestigde president Volodymyr Zelensky aan de Amerikaanse zender NBC. Volgens de Oekraïense leider zouden de VS het delen van inlichtingen gedurende een drietal dagen hebben "geblokkeerd", waardoor Kiev praktisch niet in staat was zich te beschermen tegen ballistische raketten vanuit Rusland.

Tegelijkertijd ondervonden ook de verbindingen via Starshield en Starlink, technologieën van Elon Musk waarvan Kiev sterk afhankelijk is aan het front, hinder. Daardoor was Oekraïne ook slecht in staat zichzelf te beschermen tegen Russische kamikazedrones.

Zelensky zei zondag te hebben vernomen dat die snelheidsbeperkingen van Starshield op aangeven waren van de Amerikaanse overheid. Zelf zei Musk eerder dat een dergelijke keuze aan het ministerie van Defensie is, en niet aan hem.

Oekraïne biedt zijn excuses aan, omdat Oekraïense drones mogelijk in het Litouwse luchtruim zijn terechtgekomen. Volgens Oekraïne zijn de drones misschien van hun koers afgeweken door Russische elektronische stoorzenders, tijdens een aanval op militaire doelwitten in Rusland.

Oekraïne zegt dat het samen met Litouwen wil uitzoeken wat er precies is gebeurd. Het biedt ook zijn excuses aan voor de mogelijke risico's en ongerustheid die het incident heeft veroorzaakt.

Litouwen wil overleggen met de NAVO-partners over "terugkerende incidenten". In het land gold vanochtend code rood voor een drone die vermoedelijk vanuit Polen het luchtruim was binnengedrongen.

In het Litouwse district Pasvalys zijn brokstukken van de drone gevonden. Of de drone explosieven vervoerde, kon premier Sinkevičius niet vertellen. "Er is geen precieze informatie", zegt hij.

Sinkevičius stelt ook vast dat het Litouwse waarschuwingssysteem werkte, maar niet voldoende. Tijdige detectie is cruciaal voor de luchtverdediging en de lancering van gevechtsvliegtuigen.

Rusland heeft de afgelopen week bewust 76 aanvallen uitgevoerd op Oekraïense energie-, olie- en gasinstallaties, schrijft president Volodymyr Zelensky op X.

Dat gebeurde ondanks de door de Amerikaanse president Donald Trump aangekondigde stopzetting van aanvallen op energie-infrastructuur (13 oktober). Zowel Rusland als Oekraïne verklaarden al niet op de hoogte te zijn van zo'n energiebestand.

In een week tijd zouden ook bijna 2.700 Russische drones, 1.700 luchtbommen en 66 raketten zijn ingezet.

De Oekraïense stad Olesjky werd op de eerste dag van de oorlog ingenomen door het Russische leger. Na 4,5 jaar oorlog is het gebied onbereikbaar geworden over de weg, omdat de lucht gecontroleerd wordt door drones en de regio bezaaid is met mijnen.

De overgebleven inwoners worden gebruikt als levend schild. Het Oekraïense leger probeert hen te bevoorraden met voedseldrones.

De politie zoekt in het oosten van Polen naar een 'onbekend object' dat het luchtruim is binnengedrongen na een Russische aanval op Oekraïne.

Concreet wordt er gezocht aan het Zemborzycki-stuwmeer, nabij Lublin. De autoriteiten kregen rond 2 uur 's nachts meldingen van een luidruchtig vliegend object.

Na een Oekraïense aanval met tientallen drones is er brand ontstaan in een olieterminal in de Russische stad Sint-Petersburg. Ook een datacenter aan de rand van de stad werd geviseerd, zeggen de lokale autoriteiten.

Het Russische luchtafweer haalde in de nacht van zaterdag op zondag 126 drones neer in de noordwestelijke regio Leningrad, waar Sint-Petersburg ligt.

Volgens de lokale autoriteiten zou de aanval ook geleid hebben tot branden aan "civiele infrastructuur" en moesten de activiteiten op de Poelkovo-luchthaven beperkt worden.

Roemeense gevechtsvliegtuigen hebben 2 drones neergehaald boven de Zwarte Zee. Ze zouden het Roemeense luchtruim binnengedrongen zijn, maar het is niet duidelijk waar ze vandaan kwamen.

De voorbije dagen werden in de Zwarte Zee nog verschillende schepen geraakt door drones, onder meer voor de kust van Bulgarije. De Bulgaarse regering denkt dat Rusland achter die aanvallen zit. 

Daar is geen duidelijk bewijs voor, wat eigen is aan een hybride oorlog. Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen waarschuwde deze week al dat er op de Zwarte Zee een nieuw oorlogsfront dreigt.

Het crisiscentrum van Litouwen onderzoekt momenteel een mogelijke explosie in het district Pasvalys.

"We hebben geen bevestiging van een neergestorte drone. Er zijn wel 50 meldingen binnengekomen van inwoners over een dronecrash", klinkt het. De politie is ter plaatse

Vanochtend zijn inwoners uit het noorden en het centrum van Litouwen opgeroepen om te schuilen. Er werd een drone gespot. "De dreiging is intussen afgewend", meldt het leger.

Maar het is onduidelijk of de drone is uitgeschakeld of het land heeft verlaten.

De luchthaven van Kaunas werd een uur lang gesloten en NAVO-straaljagers werden uitgestuurd. Code rood was afgekondigd.

In buurland Letland werd dan weer code oranje afgekondigd, wegens een mogelijke dreiging.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat Oekraïne vrijdag nog overleg heeft gehad met de Verenigde Staten. Dat ging onder meer over problemen met Starlink, de satellietdienst die Oekraïne gebruikt om onder meer militaire systemen aan te sturen.

Volgens Zelensky werkt de onderschepping van Russische drones met Oekraïense interceptordrones momenteel niet goed, omdat de verbindingssnelheid van Starlink beperkt is. De Amerikanen zeggen dat het om een technisch probleem gaat. Oekraïne heeft Starlink ook getest op Europees grondgebied, maar daar deden die problemen zich niet voor.

Zelensky zegt daarnaast dat Oekraïne sterk rekent op de Europese bondgenoten voor de levering van luchtafweer.

Het bevel om het satellietsysteem Starshield in Oekraïne te vertragen, kwam uit het Witte Huis. Dat melden Reuters en The Telegraph op basis van anonieme bronnen. Starshield is de militaire versie van Starlink. Het Oekraïense leger gebruikt het systeem voor communicatie en voor drones.

Volgens The Telegraph kwam Elon Musk zelf bij president Donald Trump met het voorstel. Een bron zegt dat Trump "akkoord ging". Een hoge Amerikaanse functionaris ontkent dat: "Er is nooit een verzoek gedaan door de president." Musk zegt dat de limieten "beslist werden door het Amerikaanse leger en uiteindelijk door de president".

De vertraging beperkte drones tot ongeveer 160 kilometer per uur. Daardoor konden Oekraïense drones moeilijker Russische aanvalsdrones onderscheppen. Volgens Oekraïne werkt het systeem nu opnieuw, maar nog niet op de oude snelheid.

Rusland noemt de beslissing van Donald Trump een historisch moment. Dat zegt Kirill Dmitriev, de Russische topadviseur voor internationale economische samenwerking.

"De opschorting van de Graham-wet door de regering-Trump is een belangrijk en werkelijk historisch moment", verklaart hij op sociale media.

Trump heeft nieuwe Amerikaanse sancties tegen Rusland voorlopig opgeschort. Die sancties waren goedgekeurd door het Amerikaanse Congres. De beslissing is een nieuwe tegenslag voor Oekraïne, dat hoopt dat de Verenigde Staten de druk op Rusland opvoeren.

De aankondiging van Donald Trump om het omvangrijke sanctiepakket tegen Rusland te pauzeren, zet de relatie met Oekraïne verder onder druk. 

Die was al niet goed, sinds de Amerikaanse president had aangekondigd diesel aan te kopen bij Rusland. Zo hoopte Trump de prijzen te doen dalen, naar aanleiding van de nakende tussentijdse verkiezingen in de VS.

Maar de Oekraïense president Zelensky voelde zich verraden, zei hij. Hij noemde het pijnlijk dat Trump de kant van Rusland koos in dit conflict. Dat Trump nu ook het sanctiepakket (dat over 2 dagen zou ingaan) pauzeert, zal weinig goed doen aan de relatie tussen de 2 leiders. 

Volgens Ruslandkenner Jan Balliauw moeten Oekraïne en Europa nu vooral proberen om brokken te lijmen en Trump weer voor zich te winnen. "Dat is een strategie die in het verleden ook al gewerkt heeft", aldus Balliauw. Oekraïne is nog steeds erg afhankelijk van Amerikaanse wapens, technologie en militaire inlichtingen. Een breuk met de Verenigde Staten kan het land zich simpelweg niet veroorloven.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft een groot pakket aan sancties tegen Rusland opgeschort. Die sancties waren vorige maand nog maar goedgekeurd door het Congres en ondertekend door Trump.

De sancties waren bedoeld om de economische druk op Rusland te vergroten, wegens de oorlog in Oekraïne. 

Maar volgens Trump zijn de sancties niet meer in het belang van de VS. Vorige week sloot hij een akkoord met Rusland om diesel te leveren, in een poging om brandstof weer goedkoper te maken. 

Rusland legt een "veiligheidszone" aan op Oekraïens grondgebied, langs de Russische grens. Dat heeft de Russische president Vladimir Poetin gezegd tijdens een bezoek aan een commandopost van het Russische leger.

Volgens het Kremlin zal die zone geen onderwerp zijn van eventuele toekomstige onderhandelingen met Kyiv. "Ons doel is om de grensgebieden van Rusland ook in de toekomst volledig veilig te stellen, en we zijn niet van plan dat tot onderwerp van mogelijke vredesonderhandelingen met Oekraïne te maken", aldus Poetin.

Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov verklaarde dat de geplande veiligheidszone zich uitstrekt over 660 kilometer. Volgens hem staat momenteel ongeveer 70 procent van die zone onder Russische controle.

Eerder deze week kondigde de Amerikaanse president Donald Trump aan dat Rusland en Oekraïne elkaars energie-installaties zouden ontzien, maar ondanks die aankondiging bleven beide partijen elkaar aanvallen.

"Ik wil er ook op wijzen dat de Russische strijdkrachten, als reactie op de aanvallen van de autoriteiten in Kiev op onze industriële ondernemingen en op installaties van de brandstof- en energiesector, hun aanvallen op bedrijven van het militair-industriële complex en op infrastructuur in Oekraïne voortzetten", zegt Poetin.

Paus Leo XIV heeft telefonisch gesproken met de Russische president Vladimir Poetin en hem gevraagd om een staakt-het-vuren in Olesjky, een Oekraïense stad die aan de oevers van de Dnjepr klem zit tussen de 2 legers. Dat laat het Vaticaan weten.

"Tijdens het gesprek heeft de Heilige Vader zijn grote bezorgdheid geuit over de ernstige humanitaire situatie in de stad Olesjky, in de regio Cherson, en heeft hij gevraagd om een wapenstilstand, om de levering van voedsel- en medische hulp mogelijk te maken. Hij vraagt ook om de vrijwillige en veilige evacuatie van de burgerbevolking", staat in de verklaring van het Vaticaan.

"Er is geen direct verband, maar het kan wel als een drukmiddel worden gezien." Dat zegt de woordvoerder van minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot in een reactie aan VRT NWS over de Russische overname van het Belgische dochterbedrijf Ontex in Rusland, en de discussie over de Russische bevroren tegoeden in Brussel.

De Russische dochteronderneming van luierproducent Ontex is met een presidentieel decreet onder interim-administratie geplaatst. Dat betekent dat de Russische overheid een nieuwe administrateur aanstelt, die de operationele controle over Ontex Rusland op zich neemt.

Bij een Russische drone-aanval in Charkiv, in het oosten van Oekraïne, zijn 2 mensen om het leven gekomen. 12 anderen raakten gewond. Dat zegt de gouverneur van de regio, Oleh Syniehubov.

Ook in de westelijke regio Volyn, aan de grens met Polen, viel een dodelijk slachtoffer bij een droneaanval op een voedingsfabriek. Dat bevestigt gouverneur Roman Romaniuk. 8 anderen raakten gewond.

De aanvallen in Volyn veroorzaakten ook een grootschalige stroomuitval. Ongeveer 370.000 mensen kwamen zonder elektriciteit te zitten. Voor 100.000 van hen is de stroomvoorziening inmiddels hersteld.

In Lutsk, de hoofdstad van de regio, kan de stroomonderbreking volgens de autoriteiten nog minstens 24 uur aanhouden.

Ook in andere delen van Oekraïne raakte het elektriciteitsnet beschadigd door Russische drone-aanvallen. Volgens de Oekraïense minister van Energie hebben meer dan een miljoen mensen inmiddels opnieuw toegang tot elektriciteit. Hoeveel mensen nog zonder stroom zitten, is voorlopig niet bekend.

In zijn boodschap aan de Europese regeringsleiders, vanochtend, heeft Zelensky de geblokkeerde Russische tegoeden aangehaald. Hij begon met een bedanking voor de Europese lening, maar zei dat er nu meer nodig was.

"We moeten ervoor zorgen dat alle bezittingen (de Russische activa, red.) volledig beschermd zijn en daadwerkelijk gebruikt kunnen worden", staat te lezen in zijn tekst. "En geloof me: als Europa deze stap niet zet, zal Poetin een manier vinden om dat geld in bezit te nemen."

"Je ziet al sabotageacties met drones in Europa — wat er gebeurde in Leipzig in Duitsland, wat er gebeurt op land en op zee in andere Europese landen, wat er gebeurt langs de grenzen van de EU waar er voortdurend nieuwe dreigingen opduiken. We mogen niet toestaan ​​dat hij nóg meer geld krijgt."

Op X plaatste de Oekraïense president een fragment waarin hij de Raad toespreekt. Hij geeft erin mee dat hij nog zeker 70 miljard euro aan steun nodig heeft.

Op de vraag of het inderdaad moeilijker is om met hem te onderhandelen dan met (Russisch president Vladimir) Poetin, zoals Trump beweert, reageert Zelensky schamper. "Ik heb een paar ontmoetingen met Trump gehad, waarbij we discussies gehad, maar ook beslissingen hebben gemaakt."

"Ik sta op voor de Oekraïense belangen en het Oekraïense volk. Wij zijn aangevallen, wij zijn bezet, onze mensen zijn gedood. Het is logisch dat we het recht hebben om ons te beschermen, en dat zullen we ook doen. De prioriteit blijft echter om de oorlog te beëindigen."

Trump moet vooral onthouden dat Poetin geen echte vrede wil. "Ik geloof dat de Donbas nooit genoeg zal zijn voor hem (de regio in het oosten die door Rusland wordt bezet, nvdr.)."

Daarom noemt Zelensky de dieseldeal tussen de VS en Rusland ook "ongepast". "Daarna komen er versoepelingen op de financiële sancties, daarna versoepelingen tegen individuen, daarna een deal rond gasleveringen. Een deal over de bevroren Russische tegoeden kunnen we ons niet veroorloven."

Zelensky vraagt dat de Verenigde Staten Oekraïne meer luchtafweer geeft, mocht het land doorgaan met de dieseldeal die met Rusland is besproken. Op die manier kan Oekraïne zijn eigen energie-infrastructuur beschermen tegen Russische aanvallen, vertelt Zelensky.

Zelensky trekt het plan van de Amerikaanse president Donald Trump in twijfel. "Ik weet niet of de deal de prijzen naar beneden zal krijgen, maar daar wil ik niet verder over ingaan", klinkt het. 

De Oekraïense president hoopt alvast dat Oekraïne en de VS binnen enkele dagen opnieuw kunnen praten met elkaar. Onlangs heeft Trump nog hard uitgehaald naar Zelensky, onder meer door te zeggen dat het "makkelijker is om met Poetin te onderhandelen dan met Zelensky".

Dat Starlink en Starshield niet volledig beschikbaar meer waren voor het Oekraïense leger was een "gevaarlijke en onaangename verrassing". Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.

"Bij Starlink hebben we bepaalde snelheden nodig. Mensen denken dat we Starink gebruiken om aanvallen uit te voeren op Russische doelen in Rusland. We gebruiken het echter om aanvallen te onderscheppen die gericht zijn tegen onze burgers", vertelt Zelensky.

Daarom had Oekraïne aan het Witte Huis gevraagd om de snelheden van Starlink te herstellen. "Het was een gevaarlijke en onaangename verrassing", zegt Zelensky. "We waren niet langer in staat om onze bevolking te beschermen."

Ondertussen zou de verbinding van Starlink en Starshield opnieuw hersteld zijn, al is Zelensky niet zeker of het opnieuw de snelheden heeft gehaald die het voor de vertraging haalde.

"We weten dat Rusland zijn tegoeden terugwil. We willen er dus zeker van zijn dat Oekraïne toegang krijgt tot die tegoeden, voor Rusland daarin slaagt." Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, wanneer hij een vraag krijgt over de geblokkeerde Russische tegoeden bij Euroclear in Brussel.

Het gaat over een totaalbedrag van 193 miljard euro. Er was al gekeken naar opties om dat geld aan Oekraïne te geven, maar enkele landen waren daar niet voor te vinden, onder wie onze premier Bart De Wever. 

De EU koos ervoor om zelf 90 miljard euro te lenen op de kapitaalmarkten en dat als renteloze lening aan Oekraïne door te geven. Dat moest volstaan voor 2026 en 2027, maar blijkt nu dus niet genoeg.

Zowel Hongarije als Oekraïne willen de banden opnieuw versterken en 'resetten'. Dat heeft de Hongaarse premier Peter Magyar gezegd, nu de Oekraïense president Volodymyr Zelensky is aangekomen in Brussel.

Hongarije was lange tijd een dwarsligger in de steun aan Oekraïne, omdat voormalig premier Viktor Orbán de banden met Rusland niet wilde doorknippen. Nu Magyar premier is, is het tijd voor een hervatting van de banden, klinkt het.

"Het is simpel: de geblokkeerde tegoeden." Voor de Letse premier Andris Kulbergs ligt de oplossing voor de financiering van de oorlog in Oekraïne vanzelfsprekend bij de Russische miljarden die vastzitten bij Euroclear. 

Kulbergs, die de financiële inspanning aan Oekraïne al gelijkstelde aan één biertje per Europeaan minder drinken per jaar, is niet de enige die tijdens de Europese top opnieuw uitdrukkelijk die kant uitkijkt. Zijn Deense ambtgenoot Mette Frederiksen ziet het als "een van de beste oplossingen" die momenteel voorligt. Ook Ierland is voorstander, net als EU-buitenlandchef Kaja Kallas. "Oekraïne heeft dat geld nu nodig", zei ze, weliswaar ook verwijzend naar de nodige solidariteitsmechanismen om de risico's onder lidstaten te verdelen.

De Belgische positie is met geen millimeter verschoven ten opzichte van de vorige discussie over de tegoeden. De lijn blijft duidelijk: geen denken aan.

Zelensky is toegekomen op de Europese Raad. De inzet: snel vers geld vinden om de oorlog in Oekraïne ook volgend jaar te kunnen financieren.

Samen met commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Europese Raadsvoorzitter António Costa sluit hij nu aan bij de andere regeringsleiders om die boodschap kracht bij te zetten. "We zien geen signalen dat Rusland van plan is om de oorlog te beëindigen", zei Zelensky met een understatement. "Daarom moeten we ons voorbereiden op de winter. Niet alleen wat energie betreft, maar ook qua luchtverdediging en financiering."

De Amerikaanse president Donald Trump heeft opnieuw uitgehaald naar zijn ambtgenoot Volodymyr Zelensky. In een interview met nieuwszender Newsmax noemde Trump het "een schande" dat Zelensky de aanvallen op Russische raffinaderijen heeft hervat. 

Door die aanvallen drijft Zelensky de wereldwijde olieprijzen op, beweert de Amerikaanse president. Ook verwijt Trump zijn Oekraïense collega dwars te liggen bij het sluiten van een compromis om de Russische oorlog tegen Oekraïne te beëindigen. "Ik vind het moeilijker om met Zelensky samen te werken dan met Poetin", zei Trump.

Zelensky liet gisteren weten dat hij niet langer gehoor geeft aan het Amerikaanse verzoek om geen Russische energie-installaties aan te vallen. Hij riep de Verenigde Staten ook op om niet aan de kant van de "agressor" te staan.

Trump heeft met het oog op de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen in november dan weer een deal met Rusland gesloten over de levering van diesel, waardoor de verhoudingen tussen de Verenigde Staten en Oekraïne verder op scherp zijn komen te staan.

Het gesprek tussen premier Bart De Wever en de Oekraïense president Zelensky ging onder andere over de Belgische steun aan Oekraïne. Dat heeft de premier donderdagnacht gezegd op een persconferentie na afloop van de vergaderingen op de Europese top in Brussel.

De Wever was een van de premiers met wie Zelensky een individuele ontmoeting had ingepland in de marge daarvan. "Je kan niet zeggen dat Oekraïne moet vechten voor de Europese vrijheid en waarden en vervolgens weigeren om hun samenleving overeind te houden", aldus de premier.

Sommige lidstaten, waaronder Nederland, leggen in dat kader opnieuw de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear op tafel. 

Vrijdagvoormiddag sluit Zelensky aan bij de Europese leiders om het over de financiering van de oorlog te hebben. Op die concrete discussie wilde de premier vannacht nog niet vooruitlopen. "Ik heb een duidelijke visie op hoe dat moet gebeuren", zei hij daarover. "Ik verwacht mij morgen aan dat debat en ben er helemaal klaar voor."

"Ik heb met premier De Wever de gevolgen besproken van voortdurende aanvallen van Rusland op residentiële gebouwen, energie en andere kritieke infrastructuur in Oekraïne", schrijft Zelensky op X over zijn ontmoeting met premier De Wever. "Alleen al deze avond, heeft Rusland energie-instellingen geraakt in 2 regio's. Bijna 15.000 mensen zitten zonder stroom."

"Sommige districten in Kiev en de regio zitten deels zonder elektriciteit. In sommige gemeenschappen kunnen herstelteams zelfs niet beginnen met herstellingen uit vrees voor aanvallen van Rusland."

"Ik heb de premier in detail ingelicht over de terreur van Rusland en onze noden. Momenteel helpen F-16-gevechtsvliegtuigen aanzienlijk in het afslaan van aanvallen van 'shaheds'. We werken samen met België om bijkomende gevechtsvliegtuigen te ontvangen, zo snel mogelijk."

"We hebben ook de mogelijkheid besproken voor bijkomende bevoorrading en munitie voor die vliegtuigen. Elke beslissing over defensie redt levens. Ik bedank de premier en België voor hun steun en bereidheid om onze inspanningen om levens te redden te blijven steunen."

Bij zijn bezoek aan koning Filip heeft Volodymyr Zelensky zijn dank uitgesproken aan de koning, de regering en alle inwoners van België voor hun steun voor Oekraïne. Dat schrijft de president van Oekraïne op X.

"We leven nu onder voortdurende aanvallen van Russische raketten en drones op onze steden en gemeenschappen. Onze topprioriteit is onze luchtverdediging te versterken. We rekenen op de steun van België op dit gebied, vooral met de levering van F-16-gevechtsvliegtuigen en de bijhorende munitie, die ons helpen ons te verdedigen tegen Russische 'shaheds'."

"Het is natuurlijk even belangrijk dat bevroren tegoeden van Rusland geblokkeerd blijven", voegt hij eraan toe. "Zolang de oorlog doorgaat, mag Rusland niks ontvangen dat het kan investeren in meer dood en destabilisering in Europa. Danku!"

Pascal Heyman, diplomatiek adviseur van de premier en kabinetschef voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, deelt op X een foto van het onderhoud van De Wever met Zelensky. 

Een gesprek over "de oorlog van Rusland in Oekraïne en de standvastige bijstand van België aan het land", luidt het bijschrift.

De Oekraïense president deelt nu ook beelden over zijn ontmoeting met Frans president Emmanuel Macron. 

"Rusland heeft de oproep van de Amerikaanse president voor een energiebestand genegeerd en maakt nu misbruik van de problemen met Starlink om alles wat het dagelijkse leven in stand houdt te vernietigen", klinkt het op X. 

Hij bedankt Frankrijk voor de aanhoudende militaire steun. Ook in het Freyja-systeem, de luchtafweer die op termijn een Europees alternatief moet vormen voor de Amerikaanse Patriots, heeft hij goede hoop. "Tegen het einde van het jaar moet dat operationeel zijn", schrijft hij.

Ook het gesprek tussen de Oekraïense president en premier Bart De Wever zit erop. Dat was, zoals aangekondigd, een korte en discrete ontmoeting, zonder pers. 

De kans is reëel dat de twee regeringsleiders het over de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear hebben gehad. Morgen spreekt de Oekraïense president de Europese Raad toe. Of hij ook publieke verklaringen zal afleggen, is niet zeker. 

Oekraïens president Zelensky heeft in de marge van de Europese top ook met Pools premier Donald Tusk gesproken.

"We hebben in detail alle bedreigingen besproken en de stappen die we zullen ondernemen om onze verdediging tegen de Russische aanval te versterken", schrijft Zelensky op X. 

"Ik heb Donald ook bedankt voor zijn duidelijke en principiële standpunt over sancties: er mogen geen stappen worden genomen die Rusland helpen om deze oorlog voort te zetten."

"Ik denk dat wat Marine Le Pen over de steun aan Oekraïne zegt eigenlijk in de lijn der verwachting ligt." Dat zegt professor Europese Politiek Steven Van Hecke in VRT NWS Terzake nu de presidentskandidaat voor radicaal-rechts in Frankrijk zegt dat ze de financiële steun aan het land na 6 maanden wil stopzetten indien ze de nieuwe president wordt.

"Overal in Europa willen radicaal-rechts en radicaal-links de steun aan Oekraïne stoppen en de relaties met Rusland normaliseren. Vanuit dat oogpunt is wat Le Pen zegt eigenlijk nog redelijk gematigd. Ze zegt dat ze 6 maanden zal wachten én ze spreekt enkel over financiële steun. Over andere steun zegt ze niks."

"Ik denk dat Le Pen als rationeel, redelijk en voorspelbaar wil overkomen. 'Met mij ga je geen avonturen beleven' en 'Je kan het mij niet kwalijk nemen want Frankrijk heeft een probleem'. Ik denk ook dat het een boodschap is aan de centrumrechtse kiezer dat ze ook echt iets aan de financiële situatie van Frankrijk wil doen. Jammer voor Oekraïne, maar andere landen zullen moeten bijspringen."

"Euroclear ligt eigenlijk al de hele tijd weer in het vizier, in de Europese Commissie zoemt het de hele tijd." Dat zegt professor Europese Politiek Steven Van Hecke in VRT NWS Terzake nu het dossier van de geblokkeerde tegoeden van Rusland allicht weer op tafel komt op de Europese top in Brussel.

"Er is geld te kort. Het overbruggingskrediet van 90 miljard euro voor 2026 en 2027 is duidelijk onvoldoende. De lidstaten zijn tegelijk geen vragende partij om dieper in de buidel te tasten of extra leningen aan te gaan. Wellicht zal Bart De Wever dat vandaag aan Zelensky hebben verteld en dan hebben we het nog niet eens over Frankrijk. Dan liggen die tegoeden van Rusland daar eigenlijk te blinken."

"Je voelt in de argumentatie dat men België tegemoet wil komen, dat men een oplossing wil zoeken die niet ten koste gaat van België. Of De Wever daarover zijn zegen zal geven, dat wil ik nog wel eens zien."

"Zelensky komt niet zomaar naar een Europese top, ik denk dat die voor hem heel belangrijk is." Dat zegt professor Europese Politiek Steven Van Hecke in VRT NWS Terzake over de huidige bijeenkomst van Europese staatshoofden en regeringsleiders, waar ook de president van Oekraïne te gast is.

"De hele top staat in het teken van Oekraïne. Financiering, lidmaatschap, veiligheidsvraagstukken. Zelensky voelt dat de EU stilaan zijn laatste reddingsboei is. De Russen escaleren, zien we elke dag in het nieuws. Ook Trump keert zich van hem af en kiest de kant van de Russen."

"Daarom komt hij op een soort bedeltocht in Brussel. Dat doet hij liever live, waarbij hij de leiders rechtstreeks aanspreekt en zijn bezorgdheden met hen deelt."

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft vandaag in Brussel samengezeten met NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte. Volgens Rutte spraken ze onder meer over het belang van een bestand voor aanvallen op energie-infrastructuur en over de verdere militaire steun aan Oekraïne.

Zelensky zegt dat Rusland zijn aanvallen intussen blijft opvoeren. Volgens hem lanceerde Rusland de voorbije dagen meerdere golven ballistische raketten en bijna 1.000 drones. Daarom blijft extra militaire steun noodzakelijk, vooral voor luchtverdediging en munitie.

Zelensky is al in Brussel voor een reeks bilaterale gesprekken, onder meer met premier Bart De Wever (N-VA). Morgen neemt hij deel aan de Europese top.

Koning Filip heeft vanmiddag de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ontvangen op audiëntie in het koninklijk paleis in Brussel.

Zelensky is in de hoofdstad voor de Europese top die vandaag en morgen plaatsvindt.  De Europese leiders bespreken onder meer de financiële steun aan Oekraïne. 

Zelensky heeft vandaag ook een korte, discrete ontmoeting met premier Bart De Wever (N-VA), op vraag van Oekraïne. Dat is vernomen in Belgische regeringskringen. 

Het is niet de eerste ontmoeting tussen koning Filip en Zelensky. De Oekraïense president werd eerder al 4 keer ontvangen in het koninklijk paleis, op 9 februari 2023, 28 mei 2024, 6 maart 2025 en 18 juni 2026. Daarnaast ontmoetten beide staatshoofden elkaar tijdens het Wereld Economisch Forum in Davos in 2024. 

Bij een Russische droneaanval in Odessa op een supermarkt zijn zeker 4 gewonden gevallen. Brandweerlieden, medisch personeel, politieagenten en gemeentelijke hulpdiensten werden naar de locatie gestuurd om de brand te blussen en de gewonden te helpen.

De Oekraïense president Zelensky is ondertussen ook aangekomen in Brussel. Morgen spreekt hij de Europese Raad toe, vanavond volgen er al individuele gesprekken met verschillende regeringsleiders, inclusief premier Bart De Wever. Deze namiddag ontvangt koning Filip hem op audiëntie in het Koninklijk Paleis.

Het Oekraïense leger zegt dat het afgelopen nacht 6 Russische Su-34M-gevechtsvliegtuigen heeft uitgeschakeld. De aanval werd uitgevoerd met een of meerdere Neptunus-raketten en vond plaats op de luchtmachtbasis van Borisoglebsk in de provincie Voronezj.

Satellietbeelden van na de aanval tonen aanzienlijke schade aan de luchtmachtbasis (tweede foto) waar voorheen gevechtsvliegtuigen gestationeerd stonden (eerste foto). Volgens het leger zijn zeker 6 vliegtuigen vernield of beschadigd. Er zou ook apparatuur vernield zijn die gebruikt wordt om vluchten te ondersteunen.

De Su-34M is een grote bommenwerper die door het Russische leger gebruikt wordt om geleide zweefbommen op Oekraïense steden af te werpen. Eén Su-34M kan meerdere van die bommen dragen.

De Oekraïense president Zelensky is teleurgesteld en voelt zich naar eigen zeggen verraden door de Amerikaanse president Donald Trump. Meer nog, Oekraïne gaat opnieuw Russische energie-infrastructuur aanvallen. Nochtans had Trump aangekondigd dat de Russen en Oekraïne elkaars centrales zouden ontzien, maar de Russen deden vooral hun eigen goesting, en Oekraïne lijkt dat nu dus te volgen.

Veel Oekraïners geven Trump ook de schuld van de Russische aanvallen van afgelopen nacht.

President Volodymyr Zelensky roept zijn bondgenoten op tot "eerlijkheid" in de oorlog tegen Rusland. Hij dringt er bij de Verenigde Staten op aan om niet aan de kant van de "agressor" te staan.

"We hebben EERLIJKHEID nodig van onze partners over deze oorlog: het is belangrijk dat iedereen in Amerika niet aan de kant van de agressor staat, maar achter onze inspanningen om levens te beschermen, deze oorlog te beëindigen en de veiligheid te waarborgen" , postte hij op X. Hij schreef EERLIJKHEID ('HONESTY') in hoofdletters, zoals president Trump zelf ook vaak communiceert op zijn sociale media.

In datzelfde bericht zegt Zelensky dat Rusland de voorbije uren een zeer grote droneaanval heeft uitgevoerd, met meer dan 850 Shahed-drones. Hoewel een deel ervan werd neergehaald, waren er ook tientallen inslagen in verschillende regio's. Daarbij kwamen minstens 6 mensen om het leven.

Volgens Zelensky heeft Rusland de aanvallen bewust opgevoerd omdat het merkte dat de sancties de voorbije dagen verlicht werden en dat de druk op Oekraïne werd opgevoerd. Hij noemde de VS niet bij naam, maar na de oliedeal tussen de VS en Rusland zijn de spanningen tussen de VS en Oekraïne sterk gestegen.

De functionaliteit van het Starshield-satellietnetwerk van Oekraïne is hersteld. Dat zegt een bron bij het Oekraïense ministerie van Defensie aan het Britse persagentschap Reuters.

Gisteren traden er plots beperkingen op, waardoor de werking werd afgeremd bij snelheden van meer dan 160 kilometer per uur. Daardoor werden volgens Oekraïne dronemissies op het slagveld verstoord.

Starshield is de militaire versie van de commerciële internetdienst Starlink van het Amerikaanse bedrijf SpaceX. Het Oekraïense ministerie van Defensie zal verder onderzoek doen naar de redenen voor de verstoring.

Elon Musk, eigenaar van SpaceX, suggereerde gisteren dat de Amerikaanse overheid verantwoordelijk zou zijn voor de vertragingen bij Starshield.

Het voorstel van de Verenigde Staten om miljarden aan bevroren Russische tegoeden in Europa zelf over te nemen, valt ook bij Duits bondskanselier Friedrich Merz op een koude steen. Dat maakte hij duidelijk op de Europese top in Brussel.

"Het gaat om tegoeden die in Europa zijn bevroren en in Europa bevroren zullen blijven. Dat is onze kwestie, het zijn wij die daarover beslissen."

The Financial Times schreef eerder dat de Verenigde Staten het geld wilden beheren om op die manier de onderhandelingen met Rusland nieuw leven in te blazen. Europese onderhandelaars hadden al duidelijk gemaakt dat daar geen sprake van kon zijn.

De Europese regeringsleiders moeten het gesprek over de geblokkeerde tegoeden bij Euroclear durven aangaan. Die boodschap gaf Nederlands minister-president Rob Jetten bij zijn aankomst op de Europese top, die vandaag en morgen in Brussel doorgaat. 

Jetten begrijpt de kritische Belgische houding in dat dossier, vertelt hij aan VRT NWS. "Maar we zien ook dat er de komende jaren veel geld nodig is voor de steun van Oekraïne, dus we moeten zonder taboes overal naar kijken – rekening houdend met de gevoeligheden van de lidstaten." 

Eerder legden experts een mogelijke piste op tafel waarbij de Europese Unie, en dus niet Euroclear, die tegoeden zou beheersen. België zou het risico op juridische claims op die manier ontlopen. "Dat is dus wat we in kaart zullen moeten brengen. Wat zijn de technische mogelijkheden om de Russen hun geld af te pakken, zodat we dat kunnen inzetten voor verstandige dingen voor Oekraïne en Europa?"

Oekraïens president Zelensky komt vanavond al naar Brussel voor een-op-eengesprekken met Europese leiders. Morgen spreekt hij de Europese Raad toe.

Er lijkt steeds meer een breuk te komen tussen de VS en Oekraïne. Dat zegt BNR-journalist Chris Colijn vanuit Kiev in VRT NWS De Ochtend op Radio 1. "Trump heeft natuurlijk een dieseldeal gesloten met Rusland en heeft daarom gezegd dat Oekraïne geen olieraffinaderijen in Rusland meer mag aanvallen. Maar Oekraïne gaat die aanvallen nu wel blijven uitvoeren, omdat het in hun eigen belang speelt."

Trump kondigde zondag aan dat er een staakt-het-vuren was tussen Rusland en Oekraïne over aanvallen op energiegebied. Beide landen wisten van niets, maar Oekraïne besloot te stoppen met aanvallen op raffinaderijen. "Rusland zou ook stoppen met aanvallen op energiecentrales, maar heeft dat duidelijk niet gedaan. Nu zegt Oekraïne dan ook dat het ook verder doet."

Na zijn aankondiging om de aanvallen verder te zetten, zei de Oekraïense president Zelensky meermaals dat hij zich verraden voelt door Trump. "Je merkt een verschuiving in zijn toon dat Trump geen bemiddelaar meer is. Het lijkt er steeds meer op dat Oekraïne zegt dat ze het zelf gaan doen en niet meer afhankelijk willen zijn van de Amerikanen. Ze hebben ook geen vertrouwen meer in het vredesproces waar de VS mee bezig is."

En dan is er nog de uitspraak van de Franse presidentskandidaat Marine Le Pen, die de steun aan Oekraïne wil stoppen na 6 maanden als zij president zou worden. "Die Franse steun is een component van de bredere Europese steun, waar Oekraïne erg afhankelijk van is. Maar als ze niet meer meedoen, heeft dat wel impact. Macron is op dit moment een van de grote bondgenoten binnen Europa. Als dat wegvalt, blijven Duitsland en het Verenigd Koninkrijk over als de grote bondgenoten van Oekraïne."

Het Oekraïense ministerie van Defensie zegt dat het satellietnetwerk Starlink/Starshield weer beter werkt in Oekraïne. Er blijft wel nog een beperking: de verbinding met drones werkt alleen onder een snelheid van 161 kilometer per uur. In de loop van de dag lag de limiet veel lager. "De kwaliteit van de verbinding is verbeterd."

De beperking op de snelheid zou een aantal missies verstoord hebben. Ze maakt het vooral moeilijker voor Oekraïne om bepaalde Russische drones te onderscheppen. 

Elon Musk suggereert op X dat de Amerikaanse regering en de Amerikaanse president verantwoordelijk zijn voor een eventuele vertraging van Starshield, de militaire evenknie van Starlink.

"De systemen van Starshield zijn eigendom van en worden beheerd door de Amerikaanse overheid. Eventuele beperkingen op snelheid of gebruik worden bepaald door het Amerikaanse leger en uiteindelijk door de president van de Verenigde Staten", schrijft hij in een reactie op een tweet van de voormalige Oekraïense minister van Defensie Mychajlo Fedorov.

Musk wijst in de tweet op het verschil met Starlink, dat een commerciële dienst is.

Als Marine Le Pen van het radicaal-rechtse Rassemblement National volgend jaar tot president zou worden verkozen, dan zal Frankrijk na 6 maanden alle steun aan Oekraïne stopzetten. Dat zegt ze in een gesprek met VRT NWS Terzake. Le Pen is in België voor een bijeenkomst van de Europese fractie Patriotten voor Europa, waar haar partij in zit.

Le Pen haalt de slechte financiële toestand van Frankrijk aan. "Frankrijk staat aan de rand van het faillissement. We hebben niet langer de middelen om het vol te houden."

In hetzelfde interview met Piers Morgan richt Zelensky zich ook tot Elon Musk, met de vraag om het Starlink-netwerk weer naar behoren te laten werken in zijn land.

"Mensen gaan sterven, zeker als de aanvallen doorgaan en Starlink niet functioneert", zegt Zelensky. "Ik hoop echt dat het om een fout gaat, misschien een groot technisch probleem. Ik weet het niet, maar we vragen om het netwerk te herstellen."

Verschillende Oekraïense militaire missies zijn verstoord door een plotselinge beperking op de militaire terminals van Starlink. Volgens de adviseur van president Zelensky werd de verbinding met de cruciale internetdienst zonder waarschuwing aan banden gelegd. "Tijdens de vlucht verloren drones plots hun verbinding", zegt hij.

De verbindingsproblemen doen zich voor bij Starshield, de militaire tak van SpaceX, gebouwd op dezelfde infrastructuur als Starlink . Die technologie van Elon Musk wordt in Oekraïne vooral gebruikt door soldaten aan het front, dronepiloten en overheidsdiensten om te communiceren. 

Op het proces over de Nord Stream-pijpleiding, dat vandaag in Duitsland begonnen is, vraagt de verdediging om de zaak te seponeren.

De advocaat van de beklaagde, de Oekraïense ex-militair Serhi Koeznjetsov, wijst de beschuldiging van een oorlogsmisdaad af. Hij zegt ook dat het niet bewezen is dat hij een leidende rol had in de sabotage. In plaats daarvan zou Rusland de pijpleiding gebruikt hebben als politiek en economisch "wapen".

De belangrijkste vraag van het proces is of Oekraïne betrokken was bij de actie. Volgens de Duitse aanklager zou Koeznjetsov een mandaat gehad hebben van de Oekraïense overheid. Of we ook een antwoord zullen krijgen op die vraag tijdens het proces, blijft onduidelijk.

Lees meer over het Nord Stream-proces in het onderstaande artikel:

Bij een Russische aanval op een groothandel in Loetsk, in het noordwesten van Oekraïne, zijn zeker 6 mensen gedood. Dat meldt het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken. Er vielen ook 12 gewonden.

Het is niet meteen duidelijk of de groothandel rechtstreeks geraakt is. Eerder meldde de Oekraïense Staatsdienst voor Noodsituaties namelijk dat brokstukken van uit de lucht geschoten drones op het gebouw waren gevallen. Er brak sowieso brand uit en ook een aanpalend gebouw, een magazijn van een boekhandel, liep ernstige schade op.

Afgelopen nacht werden op verschillende plaatsen in Oekraïne al 7 mensen gedood: 4 in Kiev, 2 in de provincie Dnipropetrovsk en 1 in de provincie Zaporizja.

Rusland heeft afgelopen nacht naar eigen zeggen 902 Oekraïense drones neergehaald, waarvan er 180 geneutraliseerd werden boven Moskou. Dat meldt het Russische ministerie van Defensie. "In de loop van de nacht hebben onze afweersystemen 902 Oekraïense drones" boven een 20-tal Russische regio's en de Krim onschadelijk gemaakt.

Volgens de burgemeester van Moskou, Sergej Sobjanin, werden er in de buurt van de Russische hoofdstad "180 drones vernietigd".

Afgelopen nacht voerde Rusland op zijn beurt aanvallen uit op Oekraïne. Daarbij vielen minstens 6 doden, onder wie 3 in de hoofdstad Kiev. Door een aanval op een energie-installatie zaten ook verschillende wijken in de hoofdstad zonder stroom. Het Russische ministerie van Defensie erkent volgens persbureau Interfax de energievoorzieningen te hebben aangevallen. 

Koning Filip ontvangt de Oekraïense president Zelensky morgen op audiëntie in het Koninklijk Paleis in Brussel. Dat meldt het Paleis. 

Vandaag zijn koning Filip en koningin Mathilde nog op staatsbezoek in Kazachstan. Tijdens hun laatste dag brengen ze een bezoek aan Almaty, in het zuidoosten van het land. Daar bezoekt de Belgische delegatie het Instituut voor Kernfysica en maakt ze kennis met het traditionele nomadenleven.

Het is niet de eerste ontmoeting tussen koning Filip en Zelensky. De Oekraïense president werd eerder al 4 keer ontvangen in het paleis: op 9 februari 2023, 28 mei 2024, 6 maart 2025 en op 18 juni van dit jaar. Daarnaast ontmoetten beide staatshoofden elkaar ook tijdens het Wereld Economisch Forum in Davos in 2024. 

Het dodental na de Russische aanvallen op Oekraïne afgelopen nacht is opgelopen tot minstens 6. Dat meldt persagentschap AFP. In de hoofdstad Kiev vielen 3 doden na Russische raketaanvallen. Ook raakten 21 mensen gewond, van wie verschillende in kritieke toestand verkeren. 

Ook in de regio Dnipropetrovsk, in het centrum van het land, kwamen 2 mensen om het leven. In de zuidoostelijke regio Zaporizja viel 1 dodelijk slachtoffer.

President Zelensky had eerder melding gemaakt van een Russische aanval op een elektriciteitscentrale en een andere aanval waarbij een appartementsgebouw beschadigd raakte. Daarbij zou brand zijn uitgebroken in appartementen.

Bij Russische aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kiev zijn afgelopen nacht zeker 2 mensen om het leven gekomen. Er vielen ook 21 gewonden, meldt burgemeester Vitali Klitsjko op Telegram. Vier gewonden zouden in kritieke toestand verkeren. Volgens de Oekraïense nieuwssite The Kyiv Independent ging het om aanvallen met ballistische raketten op energie-infrastructuur en een woonwijk.

President Zelensky maakte eerder melding van een Russische aanval op een energiecentrale en een aanval waarbij een woongebouw beschadigd raakte. Er zou brand zijn uitgebroken in appartementen. 

Bij een Russische raketaanval op een hoog appartementsgebouw in de Oekraïense hoofdstad Kiev is 1 persoon om het leven gekomen. 6 anderen raakten gewond, meldt burgemeester Vitali Klitsjko.

Op verschillende verdiepingen, van het gelijkvloers tot de 8e verdieping, brak brand uit. Bewoners van de hogere verdiepingen worden geëvacueerd.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de Belgische ambassadeur in Moskou, Michel Gerebtzoff, op het matje geroepen vanwege "anti-Russische uitspraken" door de Belgische autoriteiten. Dat meldt het Russische staatspersagentschap TASS op gezag van het ministerie. 

Moskou heeft de Belgische ambassadeur op de hoogte gebracht dat Rusland de "ongefundeerde en steeds vaker voorkomende beweringen" van de Belgische militaire en politieke leiders over toenemende hybride dreigingen, sabotage en directe militaire bedreigingen die vanuit Rusland afkomstig zouden zijn, "stellig verwerpt".

Volgens het ministerie dragen de "openlijk agressieve verklaringen" door bepaalde vertegenwoordigers van de Belgische autoriteiten, "die Rusland opzettelijk als vijand afschilderen", bij tot een verdere escalatie. "Het risico bestaat dat de confrontatie daardoor uit de hand loopt", luidt het nog.

"De Belgische zijde wordt opgeroepen om de gevolgen van dergelijke verklaringen te overdenken en de anti-Russische retoriek, die de spanningen op het Europese continent aanwakkert, af te zwakken", besluit het ministerie. 

Vanuit de federale regering wil men niet op het nieuws reageren. 

Bij de Bulgaarse bevolking groeit de bezorgdheid over de droneaanvallen op schepen in de Zwarte Zee vandaag en afgelopen week. Dat zegt Desislava Apostolova, correspondent in België voor de Bulgaarse nationale televisie. "Dit is de eerste keer sinds het begin van de oorlog in Oekraïne dat de Bulgaren het gevoel hebben dat de oorlog naar hun achtertuin verschoven is."

De Bulgaarse samenleving is verdeeld over de kwestie. "Er zijn veel mensen die pro-Russische sentimenten hebben, maar er zijn natuurlijk ook pro-Europese mensen." In dit soort gevallen kan je zien hoe verdeeld de samenleving is. Ik heb veel complottheorieën gehoord van mensen die denken dat Rusland geen aanval kan uitvoeren in de Zwarte Zee."

In Bulgarije leeft niet het gevoel bij de bevolking dat ze zich moeten voorbereiden op oorlog, zoals in Polen. "Bulgarije heeft geen grens met Oekraïne", zegt Apostolova, "maar de bezorgdheid is groot de laatste dagen. De mensen weten niet wat te verwachten en voelen dat de oorlog dichtbij is.

Ook de Bulgaarse regering neemt het voorval ernstig. Zij hebben vandaag ook de aanval toegewezen aan Rusland en hebben de Russische ambassadeur op het matje geroepen.

De Britse en Duitse ministers van Buitenlandse Zaken pleiten op het Veiligheidsforum in Warschau voor strengere sancties tegen Rusland. De oproep komt nadat de Amerikaanse president Donald Trump had aangekondigd de sancties op Russische diesel deels te versoepelen.

Hoewel de bondgenoten van Oekraïne kritiek uitten over die beslissing, steunen ze het Amerikaanse voorstel voor een tijdelijk bestand rond energie-infrastructuur. Rusland viseert sinds het begin van de invasie regelmatig Oekraïense energie-installaties, terwijl Oekraïne op zijn beurt Russische olieraffinaderijen aanvalt.

Volgens de Britse minister David Miliband moet dat bestand uitgroeien tot een bredere stopzetting van aanvallen op energiesystemen. Hij wil dat de bondgenoten samen met de VS Rusland tot naleving van het bestand dwingen. Volgens Miliband steunt ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky dat voorstel.

In Duitsland zijn twee Turkse verdachten opgepakt in het onderzoek naar de brand aan een Starlink-satellietstation op 23 september. 

Volgens de Poolse zender RMF FM is in Berlijn ook een vrouw gearresteerd. Zij zou mogelijk als chauffeur hebben gefungeerd voor de twee andere verdachten. Het Openbaar Ministerie onderzoekt haar rol en bekijkt of ze aan Polen moet worden uitgeleverd.

Het getroffen Starlink-station verwerkt internetverkeer door Polen en speelt ook een rol in de communicatie van het Oekraïense leger. Het station bleef ondanks de brand operationeel.

Polen wijst Rusland aan als opdrachtgever van de sabotage. "We twijfelen er niet aan dat Russische inlichtingendiensten achter deze actie zitten", zegt Tomasz Siemoniak, de Poolse minister voor de inlichtingendiensten.

De NAVO zal haar militaire aanwezigheid op haar oostflank blijven aanpassen "waar nodig", zei NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte dinsdag, na een droneaanval op schepen voor de Bulgaarse Zwarte Zeekust.

"We hebben onze positie langs de oostflank al versterkt en we zullen de veiligheidssituatie blijven monitoren en onze afschrikkings- en defensiehouding aanpassen waar nodig," zei Rutte in een verklaring die hij op X plaatste na een gesprek met de Bulgaarse premier Rumen Radev.

Ook vanuit Brussel klinkt scherpe kritiek. Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen noemt de aanvallen onaanvaardbaar. Volgens haar is de Zwarte Zee een nieuw front geworden in de escalatie van de Russische oorlog tegen Oekraïne. Ze eist dat de verantwoordelijken ter verantwoording worden geroepen.

De Bulgaarse premier Rumen Radev heeft in de nasleep van de droneaanvallen op schepen hulp gevraagd aan de Europese Unie en de NAVO. Momenteel gaat het enkel om hulp bij het onderzoek naar de aanvallen, (nog) niet om militaire hulp. 

Hij vraagt hulp om het beschikbare bewijsmateriaal, satellietgegevens en informatie over de aanvallen te onderzoeken. Bulgarije had ook de Europese Maritieme Veiligheidsdienst om bijstand gevraagd, omdat het geen brokstukken van de drones had gevonden.

Voor de kust van Bulgarije hebben drones opnieuw twee schepen geraakt. Dat meldt de Bulgaarse premier Rumen Radev. Een van de schepen, de Azov Concord, een vrachtschip dat richting Turkije voer, is gezonken. Vier bemanningsleden werden gered.

Het andere schip, de Chelsea, is een vrachtschip dat onder Maltese vlag vaart, maar wordt beheerd door een Oekraïens bedrijf. Lokale journalisten melden dat zeker 12 bemanningsleden gewond zijn geraakt. 

Het is al de tweede aanval op schepen voor de Bulgaarse kust in een week tijd. Het is niet helemaal duidelijk wie achter de aanval zit, maar Bulgarije kijkt in de richting van Moskou. De Russische ambassadeur in Bulgarije wordt alvast op het matje geroepen.

"Weet je waarom ze akkoord gaan? Omdat ik het zeg, daarom gaan ze akkoord." Dat zei de Amerikaanse president Donald Trump aan verslaggevers bij het Witte Huis. "Heb je de cijfers gezien? Dit is een verschrikkelijke oorlog. Dit moet nu opgelost worden."

Zondag kondigde Trump op Truth Social een tijdelijk energiebestand tussen Rusland en Oekraïne aan. Volgens hem zouden beide landen afspreken om elkaars energie-infrastructuur tijdelijk niet aan te vallen. Maar zowel Rusland als Oekraïne lieten weten dat ze niet op de hoogte waren van zo'n bestand.

Ondanks Trumps aankondiging viel het Russische leger de Oekraïense energie-infrastructuur aan. "Poetin leest duidelijk Truth Social niet", reageerde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op sociale media. Hij liet tegelijk verstaan dat Oekraïne bereid is om over zo'n energiebestand te onderhandelen.