Verschillende Oekraïense militaire missies zijn verstoord door een plotselinge beperking op de militaire terminals van Starlink. Volgens de adviseur van president Zelensky werd de verbinding met de cruciale internetdienst zonder waarschuwing aan banden gelegd. "Tijdens de vlucht verloren drones plots hun verbinding", zegt hij.
En plots gingen Oekraïense drones op zwart: 'onaangekondigde beperking' van Starlink verstoort militaire operaties in Oekraïne
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
De verbindingsproblemen doen zich voor bij Starshield, de militaire tak van SpaceX, gebouwd op dezelfde infrastructuur als . Die technologie van Elon Musk wordt in Oekraïne vooral gebruikt door soldaten aan het front, dronepiloten en overheidsdiensten om te communiceren.
Wat is Starlink?
Starlink is een internetdienst van het Amerikaanse ruimtebedrijf SpaceX, het bedrijf van miljardair Elon Musk. Het doel is om wereldwijde dekking van internet te voorzien dankzij een netwerk aan satellieten in de ruimte.
Om verbinding te maken heb je een abonnement en een terminal nodig. Die laatste zoekt automatisch naar de dichtstbijzijnde satelliet om verbinding op te stellen.
Het werkt ook waar het gewone netwerk is uitgevallen. Daarom is het voor het Oekraïense leger zo belangrijk geworden, voor communicatie en drones
Drones op zwart
Plots, zonder enige waarschuwing, verloor Oekraïne contact met enkele drones die op missie waren. Dat zegt de presidentieel adviseur Serhij Beskrestnov. Volgens hem werd er een snelheidsbeperking ingevoerd op Starlink-terminals.
Gewone terminals van Starlink verliezen hun internetverbinding als ze sneller bewegen dan 75 tot 90 kilometer per uur. "De bewegingssnelheid is te hoog", meldt het toestel dan. Die beperking kwam er op vraag van Oekraïne om te vermijden dat Rusland Starlink kon gebruiken om zijn drones mee te besturen.
Het militaire Starshield-pakket kan wel verbinding maken met toestellen die bewegen aan ongeveer 160 kilometer per uur. Dat maakt de technologie voor Oekraïne heel waardevol voor de communicatie tussen drone en dronepiloot, maar net nu krijgt Starshield volgens Oekraïne ook een snelheidsbeperking opgelegd.
Dit kan natuurlijk geen toeval zijn. We leggen een link met het huidige politieke klimaat.
Serhij Beskrestnov, presidentieel adviseur, vermoedt dat de regering-Trump achter de beperking zit
"Door die beperking verloren verschillende piloten vannacht de controle over hun drones", meldt de presidentieel adviseur. Een commandant stuurde hem beelden van twee drones die tijdens de vlucht hun verbinding verloren. "Dit kan natuurlijk geen toeval zijn en we leggen de link met de huidige politieke situatie."
Rol van Washington?
Beskrestnov vermoedt dus dat de Amerikaanse regering achter de beperking zit, maar leverde daar geen bewijs voor. Ook Serhij Sternenko, activist en de voormalige adviseur van de ex-minister van Defensie, denkt dat SpaceX dit waarschijnlijk deed op verzoek van de regering-Trump. Noch het Witte Huis, noch SpaceX heeft voorlopig gereageerd op de Oekraïense aantijgingen.
De laatste dagen heeft de diplomatieke relatie tussen Kiev en Washington immers serieuze klappen gekregen. Twee Oekraïense functionarissen (die anoniem getuigen aan de Kyiv Independent) zeggen dat de spanningen veroorzaakt zijn door Trumps aankondiging van een voor energie-infrastructuur.
De Amerikaanse president beweerde op zijn -kanaal dat Rusland en Oekraïne beloofden elkaars energie-infrastructuur tijdelijk niet aan te vallen, maar geen van beide landen zei op de hoogte te zijn van zo'n afspraak. Rusland viel daarop opnieuw Oekraïense energie-infrastructuur aan, terwijl Oekraïne beloofde om een korte pauze in te lassen.
Toch lijkt die belofte de gemoederen in het Witte Huis niet te bedaren. Volgens de Financial Times en de Kyiv Independent dreigde de VS vorige week om geen inlichtingen meer te delen en wapenleveringen te blokkeren, tenzij Oekraïne stopte met aanvallen op Russische raffinaderijen.
Daarop zou de VS Oekraïne niet hebben gewaarschuwd voor raketaanvallen op de hoofdstad, al kwam dat volgens de Amerikanen "door het slechte weer".
Politico meldde eerder dat Trump de inlichtingensteun kon afbouwen of Musk onder druk kon zetten om Starlink uit te schakelen.
Precedent
Het zou overigens niet de eerste keer zijn dat Elon Musk Starlink als drukmiddel gebruikt in het conflict tussen Rusland en Oekraïne. In 2022 zou Musk de verbinding rond Beryslav, een historische stad in de oblast Cherson in het zuiden van Oekraïne, hebben uitgeschakeld tijdens een Oekraïens .
In 2025 dreigden Amerikaanse onderhandelaars Oekraïne af te sluiten van Starlink als Kiev de mineralendeal niet tekende. Dat meldde Reuters toen. Musk noemde dat onwaar. Zelensky zei dat er geen hints waren geweest, maar dat Oekraïne zich moest voorbereiden.
Volgens de Kyiv Independent is bekend dat Musk gekant is tegen het gebruik van Starlink voor drone-aanvallen diep in Rusland. Zo zou Musk geen toestemming gegeven hebben dat zijn technologie daarvoor gebruikt wordt.
Volgens Zelensky was dat echter een miscommunicatie tussen defensie, Musk en Donald Trump in de nasleep van het ontslag van Fedorov, de voormalige Oekraïense minister van Defensie en belangrijkste gesprekspartner van Elon Musk.
De hele kwestie toont nog maar eens aan hoe belangrijk Starlink is voor Oekraïne: het is essentieel voor drones en voor de communicatie tussen het front en de politieke top. De Atlantic Council noemt het zelfs een "game changer". Als de beperking blijft, kan dat grote gevolgen hebben voor de oorlog met Rusland.
