In de Zwarte Zee, voor de kust van Roemenië, is brand uitgebroken op 2 tankers die voor anker lagen. Volgens de Roemeense president zijn de schepen aangevallen door drones. De voorbije 2 weken werden in hetzelfde gebied al 5 vrachtschepen geraakt door drones. Er zijn zware vermoedens dat Rusland hierachter zit. De vraag is: moet de NAVO hierop reageren en hoe?
Opnieuw 2 schepen aangevallen in Zwarte Zee: "Zeer verontrustend dat dit in territoriale wateren gebeurt"
Jakob Van Elsen
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Op twee tankers in de Zwarte Zee, voor de kust van Roemenië, is vannacht brand uitgebroken. Volgens de Roemeense president Nicușor Dan zijn de schepen geraakt door twee drones.
De voorbije twee weken raakten drones al vijf andere vrachtschepen in de regio, onder meer voor de kust van Bulgarije, waar twee schepen zonken.
Professor Tom Simoens van de Koninklijke Militaire School spreekt van "een totale escalatie" die "zeer verontrustend is". Het is onduidelijk of en hoe de NAVO zal reageren, zegt hij.
Afgelopen nacht is brand uitgebroken op 2 tankers in de Zwarte Zee. De eerste brand vond plaats op de Yara J, een schip dat onder de vlag van de Comoren vaart. Dat schip zou zich binnen de territoriale wateren van Roemenië hebben bevonden.
Ook een tweede schip, dat onder de vlag van San Marino vaart en de Wine Trader heet, vatte vuur. Dat schip bevond zich op zo'n 24 kilometer van de Roemeense kust, in de buurt van de monding van de Donau. 5 bemanningsleden zijn inmiddels gered, maar nog 7 zijn vermist. Momenteel zijn de reddingsacties nog bezig.
De Wine Trader heeft aanzienlijke schade na een brand aan boord.
De Roemeense president Nicușor Dan zei deze ochtend dat 2 drones de schepen geraakt zouden hebben. Hij wilde niet bevestigen of Rusland achter de aanvallen zat. "We willen alle informatie hebben over wat er gebeurd is, maar er zal een reactie zijn van Roemenië", zei de president.
Het Roemeense ministerie van Defensie meldde eerder dat er vannacht een drone gesignaleerd was boven Roemeense wateren, maar dat deze later weer van de radar verdwenen was. De drone zou echter niet gesignaleerd zijn in de richting van de geraakte schepen.
Niet eerste aanval
De voorbije 2 weken zijn al 5 andere vrachtschepen in de regio geraakt door drones. Op 5 oktober werd een Turks vrachtschip voor de kust van Roemenië geraakt door een drone. De Roemeense autoriteiten wezen geen verantwoordelijke aan, maar volgens Oekraïne zou het om een Russische drone gaan.
Op 6 oktober werden opnieuw 2 vrachtschepen geraakt door drones, ditmaal in de Exclusieve Economische Zone van Bulgarije. Deze schepen bevonden zich ongeveer 128 kilometer van de kust en zouden geraakt zijn door lucht- en waterdrones.
Het eerste schip, de Alfa Watan, raakte ernstig beschadigd en zonk. De bemanning wordt nog steeds vermist. Het tweede schip, de Able, vatte vuur, maar de bemanning kon tijdig worden gered.
De Bulgaarse president Rumen Radev noemde de aanvallen "onaanvaardbaar" en een "schending van het internationaal zeerecht". De Bulgaarse overheid wilde echter niet bevestigen of Rusland verantwoordelijk was voor de aanvallen.
Op 13 oktober werden opnieuw 2 schepen geraakt voor de kust van Bulgarije. Ook toen zonk er een schip, de Dignity, waarvan nog steeds een deel van de bemanning niet gevonden is. Het andere schip, de Chelsea-3, had kleine beschadigingen.
Deze keer wees de Bulgaarse president wel naar Rusland als schuldige, maar hij zei ook dat de zaak nog onderzocht wordt. Hij riep ook de Russische ambassadeur op het matje.
Escalatie
De vele brandende schepen in de Zwarte Zee roepen heel wat vragen op. Zit Rusland achter al die aanvallen? "We moeten met 2 woorden spreken", zegt professor aan de Koninklijke Militaire School Tom Simoens. "Van al deze dossiers is er nog geen sluitend onderzoek."
Voorzichtigheid is dus geboden bij het aanwijzen van een schuldige, zegt Simoens. Noch Rusland noch Oekraïne heeft de aanvallen opgeëist. Hard bewijs is er niet.
"Het is wel duidelijk dat dit een verdere is. Het gaat over niet-militaire schepen die geen link hebben met Oekraïne en niet onderweg waren naar het land. Dit is een totale escalatie die mij doet denken aan de wereldoorlogen, waarbij Duitsland elk schip aanviel, ongeacht van welk land het was."
Ongeacht wie hierachter zit, is dit zeer verontrustend
Tom Simoens, professor aan de Koninklijke Militaire School
Een van de schepen zou vannacht mogelijk aangevallen zijn in de territoriale wateren van Roemenië, wat een belangrijk element is. "Normaal gesproken worden schepen niet aangevallen in de territoriale wateren, dus het is zeer verontrustend dat dit nu gebeurt." De afgelopen jaren kon Oekraïne veilig handel drijven over zee via deze territoriale wateren, maar dat kan nu bemoeilijkt worden.
De vraag is dan ook wat de bedoeling is van deze aanvallen. "Als Rusland hierachter zit, lijkt het de bedoeling om de scheepvaart op de hele Zwarte Zee stil te leggen. Dat is wat Iran ook doet in de ."
Rusland kan op deze manier Oekraïne economisch wurgen, aldus Simoens. Het zal steeds moeilijker worden voor schepen om nog te varen in de Zwarte Zee, ook omdat het veel duurder zal worden om schepen te verzekeren. Mogelijk worden de kosten voor rederijen dus te hoog om nog handel te drijven over zee.
"Het kan ook een teken zijn richting de Europese landen, om ervoor te zorgen dat landen minder bereid zullen zijn om Oekraïne te steunen", zegt Simoens. Er zijn dus meerdere redenen om te vermoeden dat Rusland achter de aanvallen zit, maar dat zal verder onderzoek moeten uitwijzen.
Zwak reageren kan een teken zijn voor Rusland om verder te gaan
Tom Simoens, professor aan de Koninklijke Militaire School
Een van de aanvallen zou hebben plaatsgevonden in de territoriale wateren van een NAVO-lidstaat. Mogen we dan ook een reactie verwachten van het militaire bondgenootschap? "Veel collega-analisten vinden dat veroordelen geen indruk maakt op de Russen. We horen dat niet graag, want als we willen reageren, dan zouden we moeten reageren door bijvoorbeeld drones uit de lucht te halen boven de Zwarte Zee. Als we zwak reageren, zou dat een teken kunnen zijn voor Rusland om verder te gaan."
Bulgarije en Roemenië zouden kunnen inroepen om hulp te krijgen van andere landen. Maar beide landen zijn terughoudend om dit te doen, zegt Simoens. "De NAVO zal dit zeker niet negeren, maar de vraag blijft hoe ze zal reageren."
Secretaris-generaal Mark Rutte heeft al laten weten dat de NAVO zijn defensiehouding in de Zwarte Zee zal aanpassen. De vele incidenten van de voorbije weken en de manier waarop al dan niet gereageerd moet worden, zullen volgende week ook besproken worden tijdens een bijeenkomst van het militaire bondgenootschap.
