LIVE Astronauten blikken terug: "Niemand zal ooit begrijpen wat wij samen hebben doorgemaakt"

24 uur geleden zaten Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch en Jeremy Hansen nog in een kleine capsule op honderden kilometers van de aarde. Vandaag, na hun veilige landing in de Stille Oceaan gisteren, blikken ze in een persconferentie terug op hun reis.

"We zijn voor altijd met elkaar verbonden. Niemand hier beneden zal ooit begrijpen wat wij samen hebben doorgemaakt", begint Artemis II-commandant Reid Wiseman. "Dit was het meest speciale dat er ooit in mijn leven zal gebeuren."

Toch geeft hij ook toe dat de reis niet makkelijk was. "Voor de lancering voelde deze reis aan als de mooiste droom, maar als je in de ruimte bent, wil je vooral zo snel mogelijk terug naar je familie en vrienden. Het is uniek om mens te zijn en op de planeet aarde te leven."

"Toen wij de kleine aardbol zagen, vroegen mensen ons wat onze indrukken waren. Maar wat mij opviel, was niet de aarde. Het was alle zwarte leegte daar rond. Onze planeet was gewoon een reddingsboot die ongestoord in het universum hing. Ik heb niet alles geleerd wat er te leren viel deze reis, maar wat ik wel zeker weet: de aarde is een grote crew", voegt Christina Koch toe.

Volgend jaar al wil de NASA de volgende ruimtemissie, Artemis III, laten doorgaan, zo blikt ruimtevaartexpert Wim De Maeseneer vooruit in De Ochtend op Radio 1. "Dat wordt een testvlucht in een baan om de aarde. Ze gaan dus niet opnieuw naar de maan", weet hij.

"Die astronauten zullen moeten testen of de Orion-capsule, het ruimteschip waarmee ze vliegen, veilig aan 1 of 2 maanlanders kan worden gekoppeld. Zo’n maanlander is het toestel waarmee ze – ten vroegste in 2028 – op de maan willen landen."

De ruimtevaartorganisatie wil in de toekomst langere missies naar de maan ondernemen. "Tot nu toe was de filosofie: 'We gaan naar daar, planten een vlag, nemen wat foto’s en wandelen er wat rond.' Bedoeling is volgende keren voor langere tijd naar de maan te gaan, en er zelfs een maanbasis te bouwen. Ze willen leren hoe ze voor langere tijd kunnen overleven op de maan, een ideale voorbereiding om ooit naar Mars te gaan."

"De landing is volledig volgens plan verlopen", blikt ruimtevaartexpert Wim De Maeseneer terug in De Ochtend op Radio 1. "Het hitteschild, waarover wel wat zorgen waren, heeft standgehouden."

Op dit moment worden de astronauten grondig onderzocht. Zoals het er nu naar uitziet, reizen ze later vandaag (in de late avond of nacht onze tijd) naar Houston in Texas, waar ze met hun familie herenigd zullen worden. "We zagen lachende gezichten toen ze uitstapten. Het lijkt erop dat ze het goed stellen."

Ook aan boord bleef de sfeer opperbest tot het einde. "We hebben mooie beelden gezien. Veel vriendschap. Die astronauten hebben jarenlang samen getraind, en 10 dagen op een zeer kleine oppervlakte samengeleefd. Ze vergelijken de capsule met de grootte van een bestelwagen. Ze konden er eigenlijk amper bewegen."

De 4 astronauten kwamen zichtbaar enthousiast aan land en straalden bij hun eerste momenten terug op aarde na de succesvolle splashdown.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft de astronauten gefeliciteerd in een bericht op Truth Social.

"Proficiat aan de geweldige en zeer getalenteerde bemanning van Artemis II. De hele reis was spectaculair, de landing was perfect en, als president van de Verenigde Staten, kan ik niet trotser zijn! Ik kijk ernaar uit om jullie binnenkort allemaal in het Witte Huis te zien. We gaan dit opnieuw doen en daarna, volgende stap: Mars!", schrijft hij.

Na de veilige landing van de Artemis II heeft NASA-directeur Jared Isaacman de bemanning uitvoerig gefeliciteerd in een bericht op X.

"De VS is opnieuw in staat om astronauten naar de maan te sturen en veilig terug te brengen", klinkt het. Hij looft de 4 astronauten als "ambassadeurs van de mensheid" die de wereld hebben geïnspireerd.

"Dit was een testmissie, die verder de meedogenloze ruimte inging dan ooit tevoren, en ze hield echte risico’s in. De astronauten hebben dat risico aanvaard." ... "Proficiat. Artemis II, missie geslaagd."

Over heel de Verenigde Staten en Canada kwamen mensen samen om de landing van de Artemis II-astronauten live mee te maken.

Liliana Villarreal, verantwoordelijk voor de landing van de missie, zag als een van de eersten videobeelden van de astronauten in de capsule na de landing. Ze hadden het "duidelijk naar hun zin", vertelt ze aan CNN. 

"Iedereen maakte het zeer goed. Ze hadden een geweldige tijd met het medische team. Ik denk dat ze allemaal selfies aan het nemen waren."

Toen de astronauten daarna naar buiten werden gebracht, bleef die sfeer volgens haar zichtbaar. "Je kon zien dat ze ontzettend blij waren om terug thuis te zijn en met iedereen aan het praten waren."

De 4 astronauten zijn veilig aangekomen op het nabijgelegen marineschip. Daar ondergaan ze zo dadelijk een uitgebreid medisch onderzoek, terwijl intussen de resten van hun ruimtevaartuig worden opgeruimd.

Daarmee komt de Artemis II-missie officieel tot een einde, en is de NASA opnieuw een stap dichter bij de terugkeer van mensen naar de maan.

De astronauten zijn allemaal veilig uit de Orioncapsule gehaald en worden nu, hangend aan een helikopter, naar het marineschip de USS John P. Murtha gebracht.

Na een eerste medische controle, worden de astronauten nu een voor een uit de capsule gehaald. Daarvoor is een opblaasbaar reddingsvlot tot bij de Orion gebracht. Zo zien we astronaut Christina Koch als eerste tevoorschijn komen.

De astronauten zullen even moeten wennen aan de zwaartekracht, maar worden zo al met helikopters naar het nabijgelegen marineschip gevlogen. Daar volgt een uitgebreide medische check.

Het luik van Orion is geopend en de eerste reddingswerkers zijn de capsule binnengegaan. In totaal zullen 4 reddingswerkers het ruimtevaartuig betreden, 1 voor elke astronaut aan boord, voor een eerste medische check.

Een eerste reddingsteam probeert de capsule nu te benaderen om deze te kunnen betreden. De andere reddingsteams bereiden de zogenaamde 'front porch' voor: het opblaasbare platform waarlangs de bemanning uit Orion gehaald zal worden. 

Reddingsteams van de NASA en het Amerikaanse leger naderen het ruimtevaartuig nu in opblaasbare boten. Ze bekijken of het veilig is om de capsule te benaderen en of er geen gevaarlijke stoffen zijn vrijgekomen, terwijl de astronauten de systemen van Orion binnenin uitschakelen.

Hierna zal de bemanning uit de Orion gehaald worden en naar het marineschip de USS John P. Murtha gevlogen worden met helikopters. 

Eenmaal aan boord zullen de astronauten medische testen ondergaan. Vervolgens keren ze terug naar het vaste land om met een vliegtuig naar NASA's Johnson Space Center in Houston te reizen.

En wat met de lege Orioncapsule? Duikers van de Amerikaanse marine zullen - na de veiligstelling van de astronauten - een kabel aan het ruimtevaartuig bevestigen om het aan boord van het marineschip te brengen. Daarna wordt de Orion overgebracht naar NASA's Kennedy Space Center in Florida voor verdere inspectie. Ook ander materiaal, waaronder de parachutes, zal verzameld worden.

Artemis II-commandant Reid Wiseman laat weten dat de 4 crewleden "groen" zijn: het teken dat elke astronaut de landing goed doorgekomen is. "Wat een reis. We zijn stabiel."

Het Orion-ruimtevaartuig met de 4 astronauten aan boord is zonet neergekomen in de Stille Oceaan, vlak voor de kust van San Diego. Op het eerste zicht lijkt de landing goed te zijn verlopen, gezien de 3 hoofdparachutes perfect opengingen.

Dat het goed ging, blijkt ook uit de positieve geluiden die we van bij NASA horen. "Een perfecte landing voor Integrity en haar 4 astronauten", klinkt het

De Amerikaanse marine zal de ruimtereizigers nu zo snel mogelijk proberen te bereiken om hen uit de capsule te halen.

Nu de capsule al wat is afgeremd, openen de 11 parachutes van Orion in een strikte volgorde. Zo kan de capsule geleidelijk aan afremmen en veilig in de oceaan neerkomen. Het ruimtevaartuig moet nu vertragen tot ongeveer 30 kilometer per uur voor het in de Stille Oceaan belandt.

De missiecontrole kan weer communiceren met de astronauten in de capsule na een tijdelijke 'blackout'.

"We horen jullie luid en duidelijk", klinkt het op de aarde.

De resterende 'crew module' is zonet opnieuw de dampkring binnengekomen (op zo’n 122 kilometer hoogte) aan bijna 35 keer de geluidssnelheid. De bemanning krijgt nu te maken met heftige g-krachten – bijna 4 keer de zwaartekracht die we op aarde gewend zijn. Orion zal enkele rolmanoeuvres uitvoeren om te vertragen.

Het hitteschild wordt nu echt op de proef gesteld, met temperaturen tot zo’n 3.000 graden Celsius. Er waren wat zorgen over het hitteschild na de vorige, onbemande Artemis‑vlucht, maar er was geen tijd meer om het aan te passen. Daarom besloot de NASA om de capsule steiler de atmosfeer te laten binnenkomen. De temperaturen blijven zo lager, maar de crew zal wel veel zwaardere schokken moeten doorstaan.

Dit is ook het begin van een geplande 'blackout' van ongeveer 6 minuten. Door een ophoping van heet plasma rond de capsule is communicatie met de aarde even niet mogelijk.

Zelfs in het heetst van de strijd is er nog ruimte voor een grapje.

"Prachtig uitzicht op de maan vanuit raam 2. Hij lijkt iets kleiner dan gisteren", meldt Artemis II-commandant Reid Wiseman na de ontkoppeling.

"Dan moeten we maar teruggaan", klinkt het vanop aarde.

Enkele minuten na het loskoppelen maakte de 'crew module' nog een klein manoeuvre van 18 seconden. Zo staat het hitteschild in de juiste positie en zal het schip onder de perfecte hoek de atmosfeer binnenkomen, met zo weinig mogelijk belasting voor het hitteschild.

De landing is nu officieel begonnen. De bemanningsmodule van het Orion-ruimtevaartuig is losgekoppeld van de European Service Module (ESM). Deze laatste module leverde tijdens de reis onder meer water en zuurstof, maar is nu niet meer nodig. Ze zal opbranden in de atmosfeer.

Het hitteschild is nu tevoorschijn gekomen, om de capsule tijdens de landing te beschermen tegen de warmte. Het ruimtevaartuig zal namelijk blootgesteld worden aan temperaturen tot bijna 3.000 graden Celsius.

De 'crew module' maakt, voordat de astronauten de atmosfeer binnengaan, nog enkele draaibewegingen om eventuele brokstukken na de splitsing van zich af te schudden. 

Rob Navias van de missiecontrole in de Amerikaanse stad Houston meldt dat de capsule met de astronauten waarschijnlijk rechtop in de Stille Oceaan zal landen. Mocht Orion toch ondersteboven in het water terechtkomen, dan vormt dat normaal gezien geen probleem.

Orion is namelijk uitgerust met het 'Crew Module Uprighting System': 5 grote airbags die boven op de capsule zijn bevestigd. Als het ruimtevaartuig omgekeerd neerkomt of door de golven omrolt, worden die airbags opgeblazen.

Het duurt minder dan 4 minuten om de capsule op die manier weer rechtop te zetten, waarna de bemanning veilig uit Orion gehaald kan worden. Het systeem kan de capsule zelfs meer dan 24 uur lang rechtop en stabiel in zee houden.

"Na een reis van meer dan 690.000 mijl (1,1 miljoen kilometer) is de bemanning bijna thuis", meldt de NASA op X.

"De bemanning van Artemis II zal later vandaag voor de kust van San Diego in zee landen. Hoewel dit vanaf het vasteland niet te zien zal zijn, kun je toch in hun richting zwaaien om hen weer welkom te heten op aarde."

De astronauten van Artemis II (en wij via de livestream) zien de aarde nu steeds dichterbij komen. Het zijn mooie beelden, zeggen ook de astronauten zelf.

"We krijgen een prachtig zicht op onze thuisplaneet. Het licht zet de cabine in een mooie blauwe gloed. Het is prachtig", klinkt het.

De 4 crewleden trekken hun bijzondere ruimtepakken (die we ook al zagen bij de lancering) nu opnieuw aan, want na een controle blijkt dat daar geen lekken in zitten. Tot nu toe verloopt de voorbereiding van de landing dus erg soepel.

De pakken zijn uitgerust met systemen die zuurstof aanvoeren en koolstofdioxide afvoeren. Zo konden de astronauten in de pakken tot wel 6 dagen in leven blijven als er tijdens de reis iets mis zou gaan. 

Maar de pakken bevatten ook een overlevingsuitrusting voor het geval de crew na de landing in zee het ruimtevaartuig moet verlaten voordat de reddingsteams arriveren. De opvallende kleur is bovendien goed zichtbaar in de oceaan. Daarnaast zijn de pakken en de laarzen onder meer brandwerend.

Om de Artemis II-bemanning zo snel mogelijk na de landing uit hun capsule te bevrijden, ligt voor de kust van San Diego het schip USS John P. Murtha klaar. Ook verschillende militaire vliegtuigen en helikopters staan paraat.

Zodra de capsule is geland, proberen de reddingsteams de astronauten zo snel mogelijk te bereiken. Wanneer ze de astronauten bereikt hebben, zal Christina Koch als eerste uit de capsule gehaald worden. Zij zal op een opblaasbaar reddingsvlot even de tijd krijgen om te bekomen en te wennen aan de zwaartekracht. Daarna volgen Jeremy Hansen, Victor Glover en ten slotte Reid Wiseman.

Koch en Hansen worden dan met een eerste helikopter naar het dek van het schip gebracht; Glover en Wiseman volgen in een tweede. Aan boord ondergaan de 4 astronauten vervolgens een eerste gezondheidscheck.

"Houston, Integrity (de naam die de astronauten aan hun Orion-ruimtevaartuig gaven, red.) vraagt toestemming om het toilet uit te schakelen", zei astronaut Christina Koch net. "Ga je gang", was het antwoord van de aarde.

Nu de bemanning zich voorbereidt op de landing, wordt ook het toilet aan boord namelijk uitgeschakeld. Met dat ruimtetoilet waren er tijdens de reis ook even problemen. Ontdek hieronder hoe de astronauten tijdens hun reis naar de wc konden gaan.

Niet alleen astronauten Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch en Jeremy Hansen komen straks terug naar de aarde. Ook 'Rise', de mascotte van de Artemis II-missie, reist met hen mee. Het figuurtje was de afgelopen dagen bijna altijd te zien in video's van de astronauten.

De knuffel is ontworpen door Lucas Yee, een Amerikaanse jongen van 8 die met zijn inzending de wereldwijde wedstrijd voor het maanmascotteontwerp won. Het poppetje is ontworpen om te gaan zweven in een omgeving zonder zwaartekracht, hét signaal voor de astronauten dat ze gewichtloos zijn.

Ontdek hier hoe de mascotte gemaakt werd.

De NASA deelde de beelden van het laatste grote manoeuvre van het Orion-ruimtevaartuig. Met de stuwraketten werd het traject van de capsule bijgestuurd.

Je hoort Artemis II-commandant Reid Wiseman een 'shoutout' geven aan "onze vrienden in Nederland en Duitsland". De European Service Module (ESM), een onderdeel van Orion, werd namelijk (zoals de naam doet vermoeden) in Europa gebouwd. 

"Dit voertuig heeft ons voortgestuwd en ons met uiterste precisie van de aarde naar de maan en weer terug gebracht. We zijn trots dat we deel mogen uitmaken van jullie team", klinkt het.

De astronauten bevinden zich nu op minder dan 35.000 mijl (56.327 kilometer) van de aarde. Op de livestream met beelden van het Orion-ruimtevaartuig zie je onze planeet steeds groter worden.

Wanneer de astronauten straks op de aarde landen, zullen 11 parachutes het Orion-ruimtevaartuig afremmen. Ze worden in een specifieke volgorde geopend, om de capsule op de juiste manier af te remmen, te stabiliseren en veilig in de oceaan te laten neerkomen. Zo moet de snelheid dalen van 40.000 kilometer per uur naar ongeveer 30 kilometer per uur.

Vooral de 3 hoofdparachutes zijn indrukwekkend. Ze hebben elk een diameter van 35 meter en wegen meer dan 120 kilogram.

Vlak voor de parachutes openen, breekt een bijzonder spannend moment aan. Voor ongeveer 6 minuten is er dan geen communicatie met de aarde, door een opeenhoping van gloeiend heet plasma rond de capsule.

Het Orion-ruimtevaartuig heeft zonet het laatste grote manoeuvre van deze missie uitgevoerd. De stuwraketten werden 8 seconden ontstoken om de baan en snelheid bij te stellen.

Zo kan het ruimtevaartuig straks volgens de juiste hoek de atmosfeer binnenkomen, met zo weinig mogelijk belasting op het hitteschild. Over dat hitteschild is er namelijk wat bezorgdheid.

Gisteren blikte de bemanning van Artemis II al even vooruit op de 'splashdown' van vannacht. "Eigenlijk denk ik al aan de terugkeer sinds 3 april 2023, het moment waarop we aan deze missie werden toegewezen", vertelt astronaut Victor Glover (vanaf 6:30 in de video beneden).

"Jullie hebben al veel data te zien gekregen, maar al het echt mooie komt nog terug met ons mee", zegt hij. "Er zijn nog zoveel foto's, zoveel verhalen - ik ben nog niet eens begonnen met het verwerken van wat we allemaal hebben meegemaakt."

"In een vuurbal door de atmosfeer vliegen wordt op zich al een indrukwekkende ervaring." De capsule met de astronauten wordt tijdens de landing namelijk blootgesteld aan temperaturen tot bijna 3.000 graden Celsius.

De bemanning van Artemis II is met de laatste voorbereidingen aan hun Orion-ruimtevaartuig om veilig terug te kunnen keren naar de aarde. "De bemanning is nog even iets aan het eten, bergt de laatste spullen op in de cabine en dan staat alles op punt", aldus Rob Navias van de missiecontrole in de Amerikaanse stad Houston.

"Alles staat klaar voor hun terugkeer naar de aarde, met een landing in zee voor de kust van San Diego", voegt hij toe. "Het ruimtevaartuig is in uitstekende staat en de weersomstandigheden in de splashdownzone kunnen niet beter zijn."

Rond 2 uur vannacht zullen de astronauten van de Artemis II-missie weer op aarde landen na een ruimtereis van 10 dagen. Op hun laatste dag in de ruimte werd de crew, zoals elke dag, gewekt met een persoonlijk liedje. Vandaag is dat 'Run to the water' van de Amerikaanse rockband Live. 

"Ik denk dat het nummer bij deze dag past", zei astronaut Jeremy Hansen , aangezien de capsule met de astronauten straks zal neerkomen in de Stille Oceaan.

Nieuwsgierig naar de andere wekkerliedjes? NASA heeft een speellijst van alle 'wake-up songs'  gemaakt op Spotify. 

Het zal nagelbijten worden vannacht rond 2 uur onze tijd. Dan keren de astronauten van de Artemis II-missie terug naar de aarde.

"Bij de terugkeer naar onze atmosfeer is het alles of niets voor de astronauten in de landingscapsule. Er is geen back-upplan of noodsysteem voorhanden", legt ruimtevaartingenieur Stijn Ilsen uit in De Wereld Vandaag op Radio 1.

"Bij de lancering van Artemis II en tijdens de vlucht naar de maan zijn er 2 tot 3 noodsystemen voorhanden. Wanneer er iets misloopt, kan er bijgestuurd worden. Dat is niet het geval bij de terugkeer in de atmosfeer. Er is maar één hitteschild voorhanden. Ofwel werkt het en kom je veilig aan, ofwel werkt het niet."

De Artemis II-missie is de voorbije dagen nagenoeg vlekkeloos verlopen. "Er waren enkel wat problemen met een kapotte wc en er waren een beetje vuile ramen. Ik ben benieuwd of de 'splashdown' vannacht ook vlekkeloos zal verlopen", besluit Ilsen.

Vannacht begint de Artemis II-missie aan de laatste stap van haar reis: de terugkeer naar de aarde. Onze wetenschapsjournalist Wim De Maeseneer legt uit waarom dat nog een spannend moment wordt.

Het was dagelijkse kost bij deze Artemis II-missie: gokken met welk liedje de astronauten die dag wakker gemaakt zouden worden. Onder anderen John Legend ('Green light'), Chappell Roan ('Pink pony club') en Queen en David Bowie ('Under pressure') passeerden de revue.

Goed nieuws voor de fans, want de NASA heeft een speellijst van alle 'wake-up songs' op Spotify gemaakt. De muziek werd persoonlijk gekozen door Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch en Jeremy Hansen, zegt de NASA.

Welk liedje het op hun laatste dag zal zijn, is nog even afwachten.

De traditie is niet nieuw. Al sinds de Gemini-missies in de jaren 60 is het de gewoonte om muziek te draaien om astronauten wakker te maken en het begin van hun werkdag aan te geven.

Als alles goed gaat, landen de astronauten van Artemis II komende nacht in de Stille Oceaan. Samen met ruimtevaartingenieur Stijn Ilsen blikken we terug én vooruit. "Het waren heel interessante dagen. Ik heb vaak in de tuin naar de maan gekeken, wetende dat daar mensen zijn die terugkijken".

Lees meer in onderstaand artikel:

De astronauten van de Artemis II-missie zijn bezig aan hun laatste uren in de ruimte. Als alles goed gaat, landen ze in de nacht van vrijdag op zaterdag onze tijd in de Stille Oceaan, voor de kust van San Diego.

Rond 3.30 uur onze tijd liet de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA weten dat de astronauten in de helft van hun terugreis zaten, halverwege de aarde en de maan.

Op dit moment, rond 8 uur onze tijd, bevinden ze zich op ongeveer 165.000 kilometer van de aarde. 

De Artemis II‑astronauten zijn aan hun laatste volledige dag in de ruimte begonnen. Ze startten de ochtend met een grondige doorloop van het landingsplan. De landing is gepland in de nacht van vrijdag op zaterdag (Belgische tijd).

Intussen ruimen astronauten Christina Koch en Jeremy Hansen de capsule zorgvuldig op. Alles wat de laatste anderhalve dag niet meer nodig is, wordt veilig opgeborgen, zodat het geen risico vormt tijdens de landing.

Rond 4 uur morgenvroeg (Belgische tijd) zullen de astronauten de capsule opnieuw bijsturen met de stuwraketten. Dat is een manoeuvre als voorbereiding op de landing.

Artemis II is op weg naar huis en heeft nooit voet aan de grond gezet op de maan. Volgende maanmissies zijn dat wel van plan. En als alles goed gaat, zou in 2028 of 2029 ook een Belgische maanwagen landen op de maan. Het wagentje is gebouwd door een bedrijf in Zaventem en wordt deze week uitvoerig getest bij de ESA in Duitsland.

Ruimtemissies blijken telkens weer een broeihaard voor nepnieuws, en ook Artemis II ontsnapt daar niet aan. Op sociale media circuleren massaal valse beelden en ongefundeerde claims dat de missie in scène zou zijn gezet. Een overzicht van de hardnekkigste nepverhalen.

De NASA heeft vandaag nog nieuwe beelden van de maan vrijgegeven. We hebben ze gebundeld in dit artikel, samen met de mooiste foto's die de maanmissie al heeft opgeleverd.

De bemanning van de Artemis II‑maanmissie heeft verschillende testen uitgevoerd om zich voor te bereiden op de terugkeer naar de aarde. Zo deden ze hun dagelijkse fysieke training om spierverlies in gewichtloosheid tegen te gaan.

Daarnaast testten ze speciale compressiekledij die astronauten helpt om na de ruimtereis opnieuw aan de zwaartekracht van de aarde te wennen. Zonder die ondersteuning kunnen sommige astronauten bij aankomst duizelig worden of zelfs flauwvallen.

Ook werden verschillende technische tests uitgevoerd met de ruimtecapsule. De bemanning oefende hoe het schip reageert op stuurmanoeuvres en plaatste het in een houding waarbij de achterkant naar de zon gericht is. Dat is belangrijk om de temperatuur en de stroomvoorziening van het ruimteschip onder controle te houden.

De komende dagen begint de bemanning met de voorbereiding op de terugkeer door de aardatmosfeer. Normaal landen de astronauten in de nacht van vrijdag op zaterdag, Belgische tijd.

Moeten we de maan niet beter beschermen? Nu de Artemis II-ruimtemissie records breekt, luidt een Amerikaanse ruimtevaartingenieur de noodklok: het wordt tijd dat we zorgvuldiger omspringen met de maan. Sinds de mens in 1969 voor het eerst voet op de maan zette, werd er een heleboel afval achtergelaten, waaronder 96 afvalzakken met menselijke uitwerpselen.

De astronauten van de Artemis II-missie hebben een foto van de Melkweg genomen, kort na hun vlucht langs de maan. Het beeld laat een hemel vol sterren zien:

Zoals gepland, hebben de astronauten van de Artemis II-missie tijdens hun terugreis van de maan contact opgenomen met het internationale ruimtestation ISS.

Een historische primeur: nooit eerder werd er rechtstreeks 'getelefoneerd' tussen een ruimtevaartuig bij de maan en een ander ruimteschip. "We hebben hierop gewacht, meer dan je je kunt voorstellen", zei Artemis II-commandant Reid Wiseman.

Voor Christina Koch van Artemis II en Jessica Meir aan boord van het ruimtestation voelde het gesprek als een bijzondere hereniging in de ruimte, ook al waren ze zo'n 370.000 kilometer van elkaar verwijderd.

In 2019 schreven de 2 dames samen geschiedenis met de eerste volledig vrouwelijke ruimtewandeling. Koch vertelde haar "astro-zus" dat ze had gehoopt haar opnieuw in de ruimte te ontmoeten, "maar ik had nooit gedacht dat het op deze manier zou zijn – het is geweldig."

"Ik ben zo blij dat we weer samen in de ruimte zijn," antwoordde Meir, "ook al zitten we een paar kilometer uit elkaar." De vluchtleiding in Houston regelde het kosmische gesprek tussen de 4 maanreizigers en de 3 NASA-astronauten en één Frans bemanningslid van het ruimtestation.

Terwijl de crew van de Artemis II-missie intussen de terugreis heeft ingezet, is het nagenieten van de foto's die de astronauten hebben gemaakt van de achterkant van de maan.

Van prachtige beelden van het maanoppervlak en 'de aardondergang' tot selfies van de crew. Een overzicht van de mooiste kiekjes van hun 'lunar fly-by'.

Lees meer:

De 4 astronauten van de Artemis II zijn stilaan terug op weg naar huis. Hun missie naar de maan leidde hen dieper de ruimte in dan een mens ooit is geweest. De beelden die ze maakten van de achterkant van de maan zullen wetenschappers en wie zich kan verwonderen maanden en jaren zoet houden.

Begeesterend en intrigerend allemaal, maar is het al die miljarden wel waard? "Je moet niet alleen de vraag stellen hoeveel het kost, maar ook wat het kost als we hier niet in investeren", zegt sterrenkundige Leen Decin. "Wetenschappelijke en technologische kennis gaat zo verloren. Het zijn investeringen die we later terugzien op aarde."

"Deze maanmissie kost evenveel als 2 dagen oorlog in Iran", zegt ruimtevaart-expert Stijn Ilsen. "Is het dat waard? Ik zie veel jongeren geïnspireerd raken om iets met wetenschap te doen."

Op een van de foto's die de Artemis II-crew vandaag deelt van de maan zijn de 2 kraters te zien waarvoor ze tijdens deze missie namen hebben 'verzonnen'. Het gaat om 2 kraters die de astronauten met het blote oog konden zien, maar die nog niet eerder beschreven werden. 

Een van de kraters willen ze graag Carroll dopen, een eerbetoon aan de vrouw van commandant Reid Wiseman, die in 2020 overleed aan de gevolgen van kanker. Voor de andere krater stellen ze Integrity voor, de naam die de astronauten aan hun Orion-ruimtevaartuig gaven.

De voorstellen zullen na de missie officieel ingediend worden en moeten daarna ook nog goedgekeurd worden.

De NASA blijft foto's delen van de maanmissie van de Artemis-astronauten. Van prachtige foto's van het maanoppervlak tot selfies van de crew. Een greep uit het assortiment.

De bemanning van Artemis II is intussen wakker en maakt zich klaar voor de terugreis naar de aarde. Tegen 19.23 uur Belgische tijd zal het ruimtetuig de zwaartekrachtsfeer van de maan verlaten hebben, waarna het opnieuw onder de invloed van de aardse zwaartekracht komt te staan.

Komende nacht om 3.03 uur Belgische tijd worden de stuwraketten van het ruimtetuig ontstoken voor de eerste van 3 correctiemanoeuvres om op koers naar aarde te blijven.

De astronauten van Artemis II met hun speciale eclipsbrillen op, die ze droegen om hun ogen te beschermen tijdens een zonsverduistering op 6 april. De zon, de maan en het Orion-ruimtevaartuig stonden perfect op één lijn.

Volgens de NASA was het voor het eerst dat er eclipsbrilletjes mee waren aan boord van een ruimtereis.

De NASA deelt ook deze foto's van de zonsverduistering, gemaakt door de astronauten.

De NASA heeft nog een foto vrijgegeven die gemaakt is door de bemanning van Artemis II. Je ziet opnieuw de ‘aardondergang’ waarvan sprake in het vorige bericht.

Het donkere deel van de aarde dat in beeld is, bevindt zich in de nacht. Aan de dagkant kun je wervelende wolken zien boven Australië en Oceanië.

De astronauten zouden nu diep in slaap moeten zijn. Ondertussen wordt de massa aan foto's, video's, audio en andere data die ze tijdens hun 7 uur durende passage langs de maan hebben verzameld, naar de aarde doorgestuurd. Het is afwachten wanneer de NASA de eerste gegevens daarvan zal vrijgeven.

Alle gegevens zullen de komende dagen, weken en maanden worden geanalyseerd. Net als de beelden die de astronauten zélf hebben gemaakt en die we tot nu toe nog niet gezien hebben. Het lijdt geen twijfel dat we ons zullen kunnen verheugen op enkele interessante onthullingen.

Dit gebeurt hoe dan ook nog vandaag: 

• De Orion-capsule verlaat de invloedssfeer van de maan en wordt door het zwaartekrachtveld van onze planeet teruggetrokken naar de aarde.

• De 4 astronauten gaan spreken met de astronauten op het Internationale Ruimtestation ISS.

• De astronauten en het onderzoeksteam op aarde bespreken wat ze tijdens de passage hebben waargenomen, en dat zullen we kunnen volgen via de livestream van de NASA.

• Een update van de missie wordt verwacht om 22.30 uur onze tijd.

Na hun recordbrekende reis zijn de 4 bemanningsleden van Artemis II weer op weg naar de aarde. De terugreis zal ongeveer 4 dagen duren, met een landing in de Stille Oceaan op vrijdag 10 april rond 20.07 uur Amerikaanse tijd. Dat is zaterdag 11 april rond 2.07 uur bij ons.

Daarna zullen teams de astronauten met helikopters uit het water halen en naar een nabijgelegen schip van de Amerikaanse marine brengen. Aan boord van het schip zullen ze medische controles ondergaan tijdens de terugreis naar het vasteland.

Alwaar hen allicht een grootse ontvangst staat te wachten.

Allicht een van de ontroerendste beelden in de hele missie: het moment waarop de bemanning van Artemis II een voorstel deed om twee kraters op de maan een naam te geven.

Een van de kraters zou Integrity moeten heten, naar de naam die de astronauten aan hun Orion-ruimtevaartuig gaven. Een andere krater zou vernoemd moeten worden naar Carroll, de vrouw van commandant Reid Wiseman, die in 2020 op haar 46e overleed aan kanker. "Een heldere plek", klonk het, "die je op bepaalde momenten vanaf de aarde al kunt zien".

Het zijn voorstellen die nu formeel moeten worden ingediend bij de Internationale Astronomische Unie (IAU), een organisatie voor internationale samenwerking in sterrenkunde en onderzoek. De IAU beslist ook over de naamgeving van planeten en hemellichamen.

Gezien de grote symboliek lijkt de kans klein dat de IAU het voorstel om een krater op de maan te vernoemen naar Carroll, zal afwijzen.

De Canadese missiespecialist Jeremy Hansen beschreef onder meer de opvallende kleuren op de maan. De donkere en lichte grijstinten die we kennen, maar ook andere kleuren.

"Op dit moment is Aristarchus (een krater) moeilijk te zien vanuit dit raam, maar die had groenachtige tinten. Het was heel bijzonder, ik heb zoiets nergens anders aan deze kant van de maan gezien. En toen zag ik veel wat ik als bruinachtige tinten zou omschrijven."

Zoeken naar kleurnuances op de maan, het is een van de vele specifieke opdrachten van de astronauten van Artemis II. De maan is niet enkel vele tinten grijs, zoals je zou kunnen denken.

Tijdens de laatste Apollo-missie in 1972 verzamelde astronaut en geoloog Harrison Schmitt rotsmonsters van het maanoppervlak. "Hé, wacht eens even - het is oranje... er is oranje grond... het is overal", stelde hij tot zijn verbazing vast. Vermoedelijk zijn het microscopische glaskraaltjes die zijn ontstaan ​​uit snel afgekoelde 'vuurfonteinen' van lava.

"Als je echt de tijd neemt en je ogen laat wennen aan wat je ziet, zie je hoe subtiele kleurschakeringen opvallen, vooral als je dicht bij de maan bent, zoals onze Artemis II-astronauten zullen zijn", vertelde Kelsey Young eerder aan BBC. Young is de missieleider van Artemis II in het controlecentrum op aarde.

Enkele observaties van commandant Reid Wiseman: "Het is gewoon onbeschrijfelijk. Hoe lang we er ook naar kijken, onze hersenen kunnen dit beeld voor ons niet verwerken. Het is absoluut spectaculair, surrealistisch..."

"Er zijn geen bijvoeglijke naamwoorden, ik zal er nieuwe moeten verzinnen, er zijn absoluut geen woorden om te beschrijven wat we door dit raam zien."

En dit hoorden we bij missiespecialist Christina Koch: "Op een gegeven moment. werd ik overweldigd door de aanblik van de maan. Het duurde maar een seconde of twee, waarna iets me plotseling het landschap in trok en het echt werd". "De maan is echt een eigen lichaam in het universum. Het is niet zomaar een poster aan de hemel die voorbijtrekt. Het is een echte plek. En als we dat perspectief hebben en het vergelijken met onze thuisplaneet, de aarde, dan herinnert het ons eraan hoeveel we gemeen hebben. Alles wat we nodig hebben, voorziet de aarde en dat is op zich al een wonder."

Tijdens hun 7 uur durende fly-by langs de maan legden de 4 astronauten hun observaties niet alleen in logboeken, datasystemen en beelden vast. Ze beschreven dat wat ze zagen ook woordelijk aan het commandocentrum, zoals de instructies voorschreven. Voor zover dat überhaupt in woorden lukte.

"Het is echt moeilijk te beschrijven wat we zien", vertelde piloot Victor Glover op een bepaald moment. "Ik weet dat deze waarneming geen wetenschappelijke waarde zal hebben, maar ik ben erg blij dat we op 1 april gelanceerd zijn. De mens is waarschijnlijk niet geëvolueerd om te zien wat wij nu zien".

Over de zonsverduistering zei hij: "'We just went sci-fi', 'we gingen zojuist in sciencefiction-modus'. Dit is gewoon onwerkelijk". In latere observaties over die zonsverduistering: "De aarde is zo helder aan de hemel en de maan hangt gewoon voor ons. Die zwarte bol voor ons, niet helemaal zwart, maar grijs dat overgaat in het zwart. We kunnen er sterren en planeten achter zien".

"Het is een indrukwekkend gezicht. Je kunt de horizon nog steeds zien, helderder... waar de zon aan die kant van de maan is ondergegaan. En de gloed van de aarde is heel duidelijk zichtbaar en creëert een indrukwekkende visuele illusie. Het is geweldig".

Het was missiespecialist Christina Koch die de radiostilte doorbrak toen het contact met het controlecentrum weer hersteld was. Dit waren haar woorden.

"Houston, Integrity, communicatiecheck. Het is geweldig om weer iets van de aarde te horen..."

"Aan Azië, Afrika en Oceanië: we kijken naar jullie terug, we horen dat jullie nu naar de maan kunnen kijken. Wij zien jullie ook."

"Toen we deze raket richting de maan stuurden, zei ik dat we de aarde niet verlaten, maar dat we ervoor kiezen, en dat is waar."

"We zullen verkennen, we zullen bouwen, we zullen schepen bouwen, we zullen terugkomen. We zullen wetenschappelijke buitenposten bouwen. We zullen rovers besturen, we zullen radioastronomie bedrijven, we zullen bedrijven oprichten, we zullen de industrie versterken." "We zullen inspireren, maar uiteindelijk zullen we altijd voor de aarde kiezen. We zullen altijd voor elkaar kiezen."

Dit is een van de laatste beelden vanuit de Orion-capsule voor de astronauten het contact met het controlecentrum op aarde verloren. Links zie je Orion, in het midden de maan, en helemaal rechts, als een kleine sikkel, de aarde.

De radiostilte duurde ongeveer 40 minuten. Gedurende die periode blokkeerde de maan de radio- en lasersignalen tussen de capsule en de aarde. Al die tijd waren het alleen de maan en de astronauten.

Eerder schreven we dat de astronauten van Artemis II tijdens hun periode van radiostilte een totale zonsverduistering hebben geobserveerd. Deze zonsverduistering kon niet vanaf de aarde gezien worden. Hoe zat dat?

Op onze planeet zien we een zonsverduistering als de maan tussen de zon en de aarde schuift en daarbij de zon deels of volledig bedekt. De maan werpt dan een schaduw op de aarde. Dit keer viel de schaduw van de maan niet op de aarde, maar op de Orion-capsule.

Dat wil zeggen, het traject van Orion was zo geprogrammeerd dat de maan zich tijdens de fly-by precies tussen Orion en de zon bevond. Daardoor blokkeerde de maan het zicht op de zon volledig. En de corona, de ijle atmosfeer rond de zon, was voor de astronauten zichtbaar als een glinsterende kring rond de maan.

Bij de ramen van de capsule waren camera's geplaatst om de verschillende fasen van de zonsverduistering vast te leggen. De astronauten hadden ook instructies gekregen om het fenomeen vanuit hun capsule te observeren.

De 4 astronauten van de Artemis II-missie hebben geschiedenis geschreven. Ze vlogen tot op 406.771 kilometer van de aarde, verder dan een mens ooit in de ruimte is geweest. Toen ze langs de achterkant van de maan vlogen, verloren ze gedurende 40 minuten het contact met de aarde. 

Donald Trump wilde ook weten hoe het was om het contact met de aarde te verliezen. Piloot Victor Glover antwoordt dat hij "een kort gebedje" heeft gezegd, maar vervolgens moest doorwerken aan de wetenschappelijke waarnemingen van de achterkant van de maan. "We waren hier boven druk bezig en werkten heel hard, en ik moet zeggen dat het eigenlijk best leuk was".

Trump eindigde zijn gesprek door de bemanning van Artemis II uit te nodigen in het Witte Huis zodra de missie voltooid was. "Ik ben ook behoorlijk druk geweest, zoals jullie weten, maar ik zal absoluut tijd vrijmaken," zei Trump. Hij voegde eraan toe dat hij "namens het Amerikaanse volk en daarbuiten een groot saluut wilde brengen".

"We zagen dingen die geen mens ooit heeft gezien, zelfs Apollo niet, en dat was geweldig voor ons," zei commandant Reid Wiseman in het gesprek met Trump.

Er waren ook subtiele verwijzingen naar de planeet Mars. "We hebben opgemerkt hoe enthousiast we zijn dat we dit land en deze planeet een soort zien worden die op twee planeten leeft", aldus Wiseman.

NASA heeft de ambitie om in de toekomst naar Mars te reizen, en de missies naar de maan zijn een belangrijke voorbereiding daarop. Op de maan zou een permanente basis kunnen komen, als mogelijk tussenpunt op de lange weg naar Mars.

Enkele uren na hun historische 'fly-by' kregen Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch en Jeremy Hansen een telefoontje vanuit het Witte Huis. VS-president Donald Trump feliciteerde de bemanning van de Orion-capsule en het hele team van de NASA.

"Vandaag hebben jullie geschiedenis geschreven en heel Amerika ontzettend trots gemaakt", zei Trump. "We hebben de laatste tijd veel om trots op te zijn, maar dit... er is niets vergelijkbaars met wat jullie doen: voor het eerst in meer dan een halve eeuw rond de maan cirkelen en het absolute record breken voor de grootste afstand tot de aarde."

"De mensheid heeft nog nooit zoiets gezien als wat jullie doen. Het is echt bijzonder."

Toen Trump vroeg wat "het meest onvergetelijke deel van deze werkelijk historische dag" was, antwoordde commandant Reid Wiseman als eerste: het telefoontje van Trump "was zeker heel bijzonder voor ons allemaal".

Ongeveer een uur geleden kwam er een einde aan de lange werkdag van de bemanning aan boord van de Orion-capsule. Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch en Jeremy Hansen kunnen nu even welverdiende rust nemen. 

"We hebben al een glimp van jullie beelden ontvangen. Ze zijn absoluut verbluffend. We zijn allemaal vol bewondering voor het werk dat jullie vandaag hebben verricht. Heel erg bedankt dat jullie ons op deze reis hebben meegenomen. We hopen dat jullie heerlijke dromen over de maan hebben", sloot het controlecentrum af.

"Fijn dat ze gewaardeerd worden. Wij waarderen het hier boven zeker ook", waren de laatste woorden van de bemanning.

Waarom zijn deze observaties van Artemis II van de achterkant van de maan zo belangrijk? We hebben toch al beelden via sondes die bijvoorbeeld China en India de voorbije jaren hebben gestuurd? Dat klopt, maar dat zijn gegevens die louter met wetenschappelijke instrumenten verzameld werden.

Dit zijn foto's, beelden en data die vanuit menselijk oogpunt gemaakt en genoteerd zijn, letterlijk en figuurlijk. Het zijn observaties door mensenogen, verzameld door mensen die ter plekke beslissen welke beelden interessant zijn, wat wetenschappelijk waardevol is, en wat er goed uitziet.

Daarenboven betekenen de recordafstand, de lichtintensiteit en de bijzondere baan van de capsule dat de astronauten dingen hebben gezien die nog nooit door een mens zijn gezien. Ontdek meer over het 'waarom' in onderstaand artikel.

Het was een historische dag voor de bemanning van Artemis II, die na een succesvolle passage langs de maan nu weer op weg is naar de aarde. Een overzicht van wat er de afgelopen uren gebeurd is.

• Gisteren om 19.57 uur onze tijd verbrak de bemanning van Artemis II het record voor de verste afstand die mensen op dat moment ooit van de aarde hebben afgelegd. Ze vlogen voorbij de grens van 400.171 kilometer, die in 1970 werd bereikt door de bemanning van Apollo 13.

• De Orion-capsule vloog tijdens de 'lunar fly-by' achter de maan en verloor gedurende 40 minuten het contact met de aarde. Deze onderbreking was gepland: de maan blokkeerde de signalen die communicatie mogelijk maakten.

• Tijdens de radiostilte bereikten de astronauten hun maximale afstand tot de aarde: 406.771 kilometer. Meteen ook het nieuwe record voor de verste afstand die mensen ooit van de aarde hebben afgelegd.

• Na het herstel van het contact observeerde de bemanning een totale zonsverduistering. Die was vanop de aarde niet zichtbaar en duurde ongeveer een uur.

• De 'lunar fly-by' duurde ongeveer 7 uur. De astronauten maakten volop foto's, beelden en beschrijvingen van wat ze zagen en verzamelden wetenschappelijke data. Een massa gegevens die nu allemaal doorgestuurd worden naar de aarde.

• De zwaartekracht van de maan heeft de capsule intussen weer in een baan richting de aarde gebracht. De astronauten zijn op de terugweg naar huis. Naar verwachting landen ze zaterdag 11 april iets na 2 uur onze tijd in de Stille Oceaan.

Het breken van het record van de verste ruimtereis op zich is vooral symbolisch belangrijk voor de ruimtevaart.

"Het is meer dan 50 jaar geleden dat we zo ver gereisd zijn in de ruimte. Het getuigt van durf en we gaan nu met moderne apparatuur langs de achterkant van de maan komen. Dat is wetenschappelijk wel belangrijk. Daar gaan we hopelijk veel uit leren", legt Koen Wauters uit in Het Journaal.

Artemis II is voorbij 400.171 kilometer van de aarde gevlogen. Daarmee heeft de missie even voor 20 uur onze tijd een nieuw record voor de mensheid neergezet, nooit eerder waren mensen verder van de aarde verwijderd.

Het vorige record dateerde van Apollo 13 in 1970. Artemis II zal het nieuwe record nog scherper stellen, want de missie vliegt nog enkele duizenden kilometers verder terwijl die langs de achterkant van de maan vliegt.

"Crew van Integrity (de naam van de eigenlijke capsule waarin de astronauten zitten, red.), op 15 april 1970 tijdens de missie van Apollo 13, hebben 3 verkenners het record gezet voor de verste afstand die mensen ooit van onze thuisplaneet waren gereisd", klonk het even voor 20 uur onze tijd vanuit het controlecentrum op aarde. "Op dat moment, meer dan 55 jaar geleden, vlogen Lovell, Swigert en Haise op 400.171 kilometer afstand. Vandaag, voor de hele mensheid, verleggen jullie die grens. Integrity, over naar jullie."

"We verleggen deze grens terwijl we eer bewijzen aan de uitzonderlijke inspanningen en verwezenlijkingen in de verkenning van de ruimtevaart door mensen", klonk het antwoord van commandant Reid Wiseman aan boord van Integrity. "We zetten onze reis nog verder voort in de ruimte tot moeder aarde ons terugtrekt naar alles wat we liefhebben. We kiezen dit moment om deze en de volgende generatie uit te dagen opdat dit record niet lang blijft standhouden."

Het is aftellen naar iets voor 20 uur onze tijd, dan breekt Artemis II het record van Apollo 13 uit 1970 en is de missie verder van de aarde dan mensen ooit zijn geweest. "Iets voor 19 uur zaten ze op een afstand van 399.900 kilometer van de aarde", vertelt onze wetenschapsjournalist Koen Wauters in Het journaal.

Artemis II vliegt straks langs de achterkant van de maan, de kant die vanop de aarde nooit zichtbaar is. "Rond 0.45 uur komende nacht onze tijd, wordt het contact met de aarde verbroken. De maan staat dan tussen de missie en de aarde in waardoor geen communicatie mogelijk is. Dat zal een veertigtal minuten duren. Dat is vooral voor de grond vervelend omdat die al die tijd niet weet wat zich in de capsule afspeelt."

Rond 1 uur komende nacht zal Artemis het verste verwijderd zijn van de aarde, ongeveer 406.800 kilometer.

De crewleden van de Artemis II-missie zijn gewekt met het nummer 'Good morning' van Mandisa en TobyMac, gevolgd door een boodschap van de commandant van de Apollo 13-missie, Jim Lovell.

De boodschap van Lovell werd opgenomen voor zijn overlijden vorige zomer. Artemis II staat op het punt het afstandsrecord van Apollo 13 uit 1970 te breken. Onder leiding van Jim Lovell is Apollo 13 tot op 400.171 kilometer van de aarde gevlogen.

"Hallo Artemis II. Dit is Apollo-astronaut Jim Lovell. Welkom in mijn oude buurt", begroette Lovell de crewleden. Lovell prijst de bemanning voor hun historische missie en roept de 4 astronauten ook op om te genieten van hun avontuur.

"Veel succes en een behouden reis van ons allemaal hier op aarde", besluit Lovell.

Crewleden van een ruimtemissie worden naar traditie elke ochtend gewekt met een liedje, dat elke dag verandert. Dat is al traditie sinds de allereerste NASA-missies in de jaren 60.

De nummers worden meestal gekozen door degenen die de missie controleren, maar kunnen ook aangevraagd worden door familie en vrienden van de crew. 

Tot dusver passeerden de volgende nummers al tijdens deze missie: 

1. 'Sleepyhead' van Young & Sick 

2. 'Green Light' van John Legend 

3. 'In a daydream' van Freddy Jones Band

4. 'Pink pony club' van Chappell Roan

De komende 7 uur ligt de vierkoppige crew van de Orion onder de wol. NASA wenst hen "Sweet dreams" op X . Wie de missie op de minuut wil volgen, kan dat doen via deze livetracker . 

Nu de Orion onderhevig is aan de zwaartekracht van de maan, komen ook de 40 minuten dichterbij waarin al het contact tussen de aarde en het ruimteschip verbroken zal worden. 

Zodra de Orion achter de maan duikt, zal het contact met de aarde weg zijn. Simpele reden daarvoor zijn de radiosignalen die geblokkeerd worden door de maan die tussen de Orion en de aarde zweeft. 

In de ruimte zijn de 4 bemanningsleden dan 40 minuten aangewezen op zichzelf. Ze zullen de tijd gebruiken om de maan te analyseren, de satelliet te bestuderen en foto's te nemen. 

Ook voor degenen die de missie op aarde volgen, is de blackout spannend. "Dit is de eerste keer dat we een ruimtevaartuig met mensen erin tracken", zegt Matt Cosby, technisch directeur bij het Goonhilly Earth Station in Zuid-Engeland, waar de Orion getrackt wordt. 

"We gaan nerveus worden als de Orion achter de maan duikt, maar ook heel blij zijn als we hem terug zien opduiken. Dan weten we dat iedereen veilig is", besluit hij bij BBC. 

Op 21 april 1972 landde de Apollo 16-missie op de maan. Aan boord zat astronaut en piloot Charlie Duke, die inmiddels 90 jaar is. Hun ruimtevaartuig heette toen ook Orion, net zoals nu. NASA deelt op X een boodschap van Duke aan de leden van de Artemis II-missie. 

"Ik ben blij om te zien dat een nieuwe versie van de Orion opnieuw mensen naar de maan brengt. Op de maan staat een foto van mijn familie. Ik hoop dat het jullie eraan herinnert dat ik, en heel Amerika en de wereld, jullie aanmoedigen."

"Bedankt aan de astronauten en het hele team op de grond om onze Apollo-legacy verder te zetten met de Artemis. Veel succes en veilige terugreis", besluit Duke. 

Artemis-piloot Victor Glover toont zich van zijn meest filosofische kant tijdens een video-interview vanuit de Orion-capsule. Daarin vergelijkt hij de Aarde met "een ruimteschip dat gemaakt is om ons een plek te geven in het universum en in de kosmos."

"Je denkt misschien dat wij iets speciaals doen omdat we zo ver van jullie verwijderd zijn. (...) Maar geloof me: jij bent speciaal. In die enorme leegte die we het universum noemen, hebben we die oase, die prachtige plek waar wij samen mogen bestaan."

Voor Glover is Pasen een kans om "je te herinneren waar we vandaan komen, wie we zijn en dat wij allemaal één en dezelfde zijn. We moeten hier samen door."

Morgenavond begint het hoogtepunt van de Artemis II-missie: dan scheert de Orion-capsule langs de 'verre kant van de maan'. We kennen die van foto's door ruimtesondes, maar 4 paar astronautenogen zullen wel degelijk een verschil maken voor de wetenschap. Onderweg zal er trouwens niet alleen aandachtig geobserveerd worden, maar sneuvelt er ook een record. En misschien volgen er ook selfies.

Nu de 4-koppige bemanning van Artemis II zich dichter bij de maan bevindt dan bij de Aarde, is het uitkijken naar de dag waarop ze om de maan heen zullen vliegen. Dat gebeurt op dag 6 van de maanmissie, maandag 6 april. Dan zullen de astronauten voor het eerst met hun eigen ogen de kant zien van de maan die voor de hele Aarde altijd verborgen blijft.

Bepaalde regio's van die "verre zijde" zijn zelfs nooit eerder door mensenogen aanschouwd, omdat de trajecten van de Apollo-missies dat niet toelieten. Vandaag zagen de Artemis-astronauten al een klein deel van die "donkere" zijde.

Het toilet aan boord van de Orion-capsule was even een 'pain in the ass' voor de astronauten. Die merkten op dat de pot verschillende keren een brandgeur verspreidde, als van een oude elektrische verwarming die lang niet is gebruikt.

De vluchtleiding maakt zich echter niet al te veel zorgen, en gaf de astronauten de toestemming om het toilet te blijven gebruiken. 

De 4 astronauten van de Artemis II-missie zijn halverwege hun missie naar de maan. Dat maakte het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA rond 4 uur Belgische tijd bekend op sociaalnetwerksite X.

'Halfweg', dat wil zeggen dat de astronauten op meer dan 200.000 kilometer van de aarde zitten. Tijdens hun missie zullen ze het verste punt bereiken dat een mens ooit van de aarde is geweest, ruwweg 406.000 kilometer. Volgens berekeningen van de NASA zou het team dat punt bereiken op 6 april.

Artemis II is de eerste bemande vlucht naar de maan sinds 1972. De ruimtecapsule Orion zal niet op de maan landen, maar eromheen vliegen via een 'vrije terugkeerbaan'. De zwaartekracht van de maan slingert de capsule vanzelf terug naar de aarde.

De missie duurt tot 10 april lokale tijd (11 april Belgische tijd). Op die dag landt de Orion normaal gezien in de Stille Oceaan, voor de kust van San Diego.

De bemanning van de maanmissie heeft een eerste interview gegeven vanuit de ruimte. "Van hierboven lijken we één geheel. We zijn allemaal mensen, ongeacht waar we vandaan komen en hoe we eruitzien."

De 4 astronauten van de Artemis II-missie hebben vanmorgen (Belgische tijd) de baan om de aarde verlaten en zetten nu koers naar de maan. Dat blijkt uit beelden van het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA.

Artemis II is de eerste bemande vlucht naar de maan sinds 1972. De ruimtecapsule Orion zal niet op de maan landen, maar eromheen vliegen via een 'vrije terugkeerbaan'. De zwaartekracht van de maan slingert de capsule vanzelf terug naar de aarde.

De missie duurt tot 10 april. Op die dag landt de Orion normaal gezien in de Stille Oceaan, voor de kust van San Diego. 

De 4 astronauten die onderweg zijn naar de maan zullen 10 dagen lang in hun ruimteschip verblijven. Een ruimte die ongeveer zo groot is als een camper of bestelwagen. Hoe vullen ze hun dagen? Hoe slapen en eten ze daar? En hoe gaan ze naar het toilet?

De eerste bemande maanmissie in ruim 50 jaar is vertrokken.

Het probleem waarvan sprake zou intussen opgelost zijn. De lancering gaat voorlopig nog altijd door.

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA meldt een probleem. Het zou om een relatief klein probleem gaan, maar de NASA kiest meestal voor het zekere voor het onzekere. Mogelijk kan dit uitstel voor de lancering betekenen.

Het aftellen is nu echt begonnen voor de eerste bemande maanmissie in ruim 50 jaar. Als alles goed gaat, vindt de lancering richting de maan plaats tussen 00.24 en 02.24 uur Belgische tijd.

"We gaan terug naar de maan, deze keer om er te blijven." Het is de slogan die NASA vaak gebruikt om de filosofie achter de nieuwe maanplannen te duiden.

Anders dan de Apollomissies in de jaren 60 en 70, waarbij astronauten telkens maar 1 tot 3 dagen op het maanoppervlak waren, wil NASA nu een permanente aanwezigheid op de maan. Met liefst ook een maanbasis en een ruimtestation op de maan.

De VS ziet het ook als voorbereiding op langere missies naar Mars. De maan kan ook een tussenhalte zijn naar de rode planeet. En er valt wetenschappelijk nog een hoop te onderzoeken op de maan.

Maar ook de maanplannen van China spelen een grote rol. De Chinezen willen een eerste taikonaut op de zuidpool van de maan in 2030 en ze lijken op weg om die deadline te halen. En dat terwijl de Artemismissies al jaren vertraging oplopen.

De Verenigde Staten willen koste wat het kost vermijden dat China als eerste én alleen op de maan aanwezig is, uit angst dat China gebied zou inpalmen, aan mijnbouw begint te doen of te machtig wordt.

Net als in de jaren 60 en 70 spelen geopolitiek en machtsvertoon opnieuw een rol in de nieuwe space race. Deze keer met China als grootste concurrent, in plaats van de voormalige Sovjet-Unie.

De SLS-raket en de Orion-capsule hebben nog nooit mensen vervoerd. Het kleinste technische probleem kan ervoor zorgen dat de lancering wordt uitgesteld. Tijdens Artemis I gebeurde dat verschillende keren, waardoor de raket uiteindelijk pas bijna 3 maanden later kon vertrekken. Nu er mensen meevliegen zal NASA nog minder risico nemen.

En dan is er nog het hitteschild van de Orion-capsule dat al langer zorgen baart. Het hitteschild moet de astronauten beschermen tijdens hun terugkeer in de atmosfeer van de aarde. 

Maar na de landing van Artemis I, de onbemande testvlucht naar de maan in 2023, bleek dat het hitteschild van Orion meer was beschadigd dan verwacht. Het heeft ertoe geleid dat Artemis II nu met 1,5 jaar vertraging wordt gelanceerd.

In plaats van een nieuw hitteschild te bouwen, heeft NASA besloten om het hitteschild te behouden, maar om het terugkeertraject van Orion lichtjes te wijzigen. De capsule zal onder een andere hoek de atmosfeer binnendringen, waardoor er minder wrijving en dus minder hitte zou ontstaan.

Toch zijn er nog altijd experten die twijfelen of dit zal volstaan. NASA daarentegen zegt het "volste vertrouwen in het bestaande hitteschild" te hebben en zegt dat de astronauten veilig kunnen vliegen. Uit hittetests is gebleken dat ook met een beschadigd hitteschild de Orion-capsule op zich genoeg bescherming geeft aan de astronauten.

Zodra de SLS-raket (Space Launch System) is vertrokken, zullen de astronauten eerst nog 24 uur rond de aarde vliegen, om alle systemen te checken. Als alles goed werkt, zal de 2e rakettrap worden losgekoppeld van het Orion-ruimteschip. Meteen daarna gaan de astronauten overschakelen op handmatige besturing, en volgen er enkele belangrijke tests voor de volgende maanmissie. 

Tijdens Artemis III gaan de astronauten hun Orion-ruimteschip moeten koppelen aan een ander ruimteschip, waarmee ze uiteindelijk op de maan gaan landen. De manoeuvres die daarvoor nodig zijn, gaan de astronauten nu al eens testen, relatief dicht bij de aarde.

Na alle tests worden de motoren van Orion ontstoken om richting de maan te vliegen. Een trip van ongeveer 4 dagen.

Echt dicht bij het maanoppervlak zullen ze echter nooit komen. De astronauten zullen zelfs nog zo’n 6.500 kilometer voorbij de maan vliegen (afhankelijk van wanneer ze precies vertrekken), om dan via de achterkant van de maan weer richting de aarde te vliegen. 

De astronauten zullen op het verste punt meer dan 400.000 kilometer van de aarde weg zijn, het verste dat mensen ooit zijn geweest. Vanaf daar vliegen ze in 4 dagen weer naar huis. Of juister: vallen ze weer naar huis. De terugvlucht gebeurt volledig door de aantrekkingskracht van de aarde.

Uiteindelijk 10 dagen na de lancering zullen ze landen in de Stille Oceaan. 

Artemis II vertrekt, als alles goed gaat, komende nacht, tussen 00.24 en 02.24 uur Belgische tijd (in Florida is het op dat moment nog 1 april). Maar de lancering kan tot vlak voor de lancering worden uitgesteld, door technische problemen, slecht weer of andere redenen.

De lancering wordt dan minstens 24 uur uitgesteld. Op 3, 4, 5, 6 en 7 april zijn er nieuwe kansen, maar wel altijd 's nachts (in Belgische tijd). Daarna springt de kalender meteen naar de nacht van 30 april op 1 mei. De lanceerkalender  hangt onder meer af van de stand van de maan tegenover de aarde.

De Amerikaanse NASA-astronaut Reid Wiseman (50) is commandant van de missie. Hij vloog in 2014 al eens voor 6 maanden naar het Internationaal Ruimtestation ISS en maakte toen ook 2 ruimtewandelingen. Wiseman is ingenieur en voormalig piloot bij het Amerikaanse leger. Hij heeft 2 kinderen en is weduwnaar. 

De Amerikaanse NASA-astronaut Victor Glover (49) is piloot van de missie en de eerste man van kleur die naar de maan zal vliegen. Glover vloog in 2020 al eens naar het ISS als piloot van het toen nieuwe ruimteschip van SpaceX. Hij maakte toen 4 ruimtewandelingen. Net als Wiseman is Glover ingenieur en een voormalige test- en gevechtspiloot bij het leger. Hij heeft 4 kinderen.

Ook Christina Koch (47) is een Amerikaanse NASA-astronaut. Zij is missiespecialist van Artemis II en wordt de eerste vrouw die naar de maan zal vliegen. Koch voerde in 2019 ook al de eerste ‘volledig vrouwelijke’ ruimtewandeling uit, samen met haar collega-astronaute Jessica Meir. Ook het record van langste, ononderbroken ruimtemissie door een vrouw staat met 328 dagen op haar naam. In totaal heeft ze 6 ruimtewandelingen gemaakt. Koch is elektrotechnicus van opleiding.

Jeremy Hansen (50) is een Canadese astronaut en de enige van de 4 die nog nooit in de ruimte is geweest. Hij wordt ook meteen de eerste niet-Amerikaanse astronaut op een maanmissie. Hansen zal net als Christina Koch werken als missiespecialist van Artemis II. Hansen is voormalig gevechtspiloot bij het Canadese leger en ruimtewetenschapper van opleiding. Hij heeft 3 kinderen.