Tot nu toe is dit "100 procent een geslaagde missie", maar ook "de minst moeilijke stap" die NASA moest zetten. Dat zegt ruimtevaartingenieur Stijn Ilsen over het grote doel van de VS om tegen 2028 weer voet op de maan te zetten. Met veel interesse keek hij naar Artemis II, al blijft NASA toch met nog enkele problemen zitten. "Ze hebben nog steeds geen maanlander, dus 2028 lijkt onhaalbaar." Wat betekent dat voor de 'space race' met China?
Samenvatting:
De Artemis II-missie is een succes, zegt ruimtevaartingenieur Stijn Ilsen.
NASA kan dus aan de volgende stap beginnen om mensen op de maan te zetten: "Dit was de minst moeilijke stap die NASA moest zetten."
Het doel om tegen 2028 opnieuw mensen op de maan te zetten, lijkt volgens Ilsen onhaalbaar: NASA heeft nog steeds geen geschikte maanlander, en zowel SpaceX als Blue Origin loopt achter op schema.
Komende nacht zullen de astronauten van de Artemis II-missie landen in de Stille Oceaan voor de kust van San Diego in de Verenigde Staten. Die landing staat gepland om 2.07 uur Belgische tijd.
Bij die landing kan er nog veel misgaan en het is een van de gevaarlijkste momenten tijdens de vlucht, benadrukt ruimtevaartingenieur Stijn Ilsen. Toch wil hij al even terugblikken op de Artemis II-missie. "Het waren heel interessante dagen", vertelt hij aan VRT NWS.
"Ik heb vaak in de tuin naar de maan gekeken, wetende dat daar mensen zijn die terugkijken." Hij zag ook 2 generaties samenkomen bij deze historische week. "De oudere generatie die nostalgisch is over de vroegere maanmissies. En de jongere generatie die nu bewijzen heeft dat mensen echt naar de maan kunnen gaan."
Heeft de Artemis II-missie zijn doel bereikt?
Dat het een historische week was, is een understatement. Toen de 4 Artemis-astronauten langs de achterkant van de maan vlogen, de zogenaamde 'lunar fly-by', zaten ze op 406.771 kilometer van de aarde. Nooit eerder zijn mensen zo ver in de ruimte geweest. Doel geslaagd of toch niet?
Tijdens de urenlange 'lunar fly-by' zagen de astronauten delen van de maan die nooit eerder door mensen zijn waargenomen. "Daar hebben ze ook kunnen inzoomen op bepaalde delen van de maan die satellieten over het hoofd zien."
Maar echte grote wetenschappelijke ontdekkingen zijn er niet geweest. "Dat was ook niet het doel van deze missie. gebruikt dat wel als verkoopspraatje, omdat zo'n missie veel geld kost. Het grote doel van Artemis II was vooral het testen van de technologie."
"NASA wilde bewijzen dat ze na Apollo 17 (de laatste missie in 1972 waarbij mensen op de maan zijn geweest, red.) nog altijd in staat zijn om mensen in een kleine metalen doos naar de maan te brengen en die mensen ook in leven te houden."
Ilsen vindt dan ook dat de Verenigde Staten hebben getoond dat ze over de juiste technologie beschikken. "Als een kapot toilet of een vuil raampje het enige is wat als 'fouten' in de gespecialiseerde media is verschenen, dan is dit 100 procent een succesvolle missie."
Wat heeft NASA geleerd voor komende maanmissies?
De Artemis II-missie is natuurlijk een kleine stap in het grotere doel om weer mensen op de maan te krijgen. "Dit is eigenlijk de minst moeilijke stap die ze moesten zetten. En deze missie was pas belangrijk geweest als ze was misgelopen, dan zou je jaren verloren hebben."
"Nu weten ze wel dat ze min of meer op schema zitten. Ze hebben alleen problemen met hun maanlander en ruimtepakken. Maar die problemen waren al gekend. Nu zijn er gewoon geen problemen bijgekomen."
De strijd tussen SpaceX en Blue Origin is een 'space race' in een 'space race'
Stijn Ilsen
De maanlander blijkt al lang de achilleshiel van NASA te zijn. Al wordt er wel volop aan gewerkt. SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk, voert een onderlinge strijd in het bouwen van een maanlander met het ruimtevaartbedrijf van Jeff Bezos, Blue Origin.
"Het is eigenlijk een 'space race' in een 'space race'. Beide bedrijven beginnen stilaan de urgentie van deze maanmissie te snappen. SpaceX zei lang dat Mars het grote doel was, maar heeft dat nu omgegooid en de focus op de maan gelegd. Blue Origin is dan weer gestopt met privévluchten, zoals die met Katy Perry, om alle ingenieurs te laten focussen op de maan."
Al kampen beide bedrijven ook met hun gebreken. "SpaceX heeft al een toestel gemaakt om naar Mars te vliegen, maar dat is te groot om mee naar de maan te gaan. De SpaceX-lander is met 4 kleine pootjes ook niet geschikt voor de maan. NASA heeft destijds de verkeerde keuze gemaakt om die lander te kopen, maar toen hadden ze nog niet veel opties."
Om meer keuze te hebben, ging NASA ook eens polsen bij Blue Origin. "Zij hebben al een onbemande maanlander gebouwd en hebben nu extra geld gekregen om bemande maanlanders te bouwen. Daarvoor hanteren ze hetzelfde principe als de grotere Apollo-lander. Ze zitten in een betere positie, maar zijn veel te laat begonnen."
NASA liet eerder al weten dat het in zee gaat met het bedrijf dat als eerste een maanlander klaar heeft. Dat de Verenigde Staten zoveel druk zetten om snel een maanlander te hebben, heeft natuurlijk een goede reden: grote concurrent China heeft al een maanlander die al getest is op aarde.
Hoe loopt de 'space race' tussen VS en China?
Dat brengt ons naadloos bij de volgende vraag. Met deze succesvolle missie kan NASA beginnen aan de volgende stap. "Een missie die ze hebben toegevoegd tussen de huidige missie en de uiteindelijke landing op de maan."
Daarom staat volgend jaar met Artemis III de volgende missie gepland. "Dan willen ze een maanlander in een baan rond de aarde laten draaien. Astronauten zullen dan ook in een baan rond de aarde draaien. Wanneer ze de maanlander kruisen, zullen ze testen om de maanlander aan hun raket te koppelen, veilig over te stappen en te ontkoppelen."
In 2028 volgt Artemis IV en wil NASA voor het eerst in meer dan 50 jaar weer mensen op de maan krijgen. "Maar als je het mij vraagt, zal die landing toch voor later zijn", is Ilsen sceptisch.
"Er zijn nog te veel grote sprongen die ze moeten maken, zoals met die maanlander. SpaceX is van nature een snelle bouwer, maar het gaat toch niet zo snel als gehoopt. En Blue Origin is er dan ook later aan begonnen, dus die kunnen niet sneller klaar zijn."
"SpaceX test vaak raketten waarbij ze ontploffen om dan uit die fouten te leren. Dat kan niet met de maanlander, omdat je met mensen werkt. Dat risico kan je niet lopen. Daarom lijkt 2028 bijna onhaalbaar."
China wil dan weer in 2030 voet op de maan zetten."Ze komen niet veel naar buiten met nieuws. We weten dat ze een raket aan het ontwikkelen zijn om er een eerste keer mee te vliegen. Zo zijn ze hun plan langzaam stap voor stap aan het afvinken."
China is nog nooit met mensen naar de maan geweest, dat is het grote voordeel van de Verenigde Staten
Stijn Ilsen
Het grote voordeel van China is dat het zijn maanlander heeft. "Maar ze zijn natuurlijk nog nooit naar de maan geweest met mensen. Dat is dan weer het grote voordeel van de Verenigde Staten op dit moment. Dus ik zou zeggen dat ze gelijk staan in de 'space race'."
En wat met andere landen? "Europa heeft met de 'Artemis-akkoorden' zijn karretje aan de VS gehangen. Rusland stelt op vlak van ruimtevaart niets meer voor."
Het enige land waar we nog iets van mogen verwachten is India. "Maar zij hebben zelf nog nooit een astronaut gelanceerd of een ruimtestation gebouwd. Dus zij lopen 20 à 30 jaar achter."
"We dagen deze en volgende generatie uit om het niet lang te laten standhouden"
