Tiende nacht op rij van Amerikaanse luchtaanvallen op Iran, tanker geraakt in Straat van Hormuz 

Volgens Iran was de stad Bushehr, waar de enige operationele kerncentrale van het land staat, vanmorgen opnieuw het doelwit van Amerikaanse aanvallen.

"Enkele minuten geleden werden verschillende locaties in de stad Bushehr geraakt door projectielen die door de Amerikaanse vijand werden afgevuurd", zegt gouverneur Mohammad Mozaffari in een verklaring geciteerd door het staatspersbureau IRNA.

Bushehr, aan de Perzische Golf in het zuidwesten van Iran, was volgens het regime de voorbije dagen al meermaals het doelwit van Amerikaanse aanvallen.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio roept de internationale gemeenschap op om de VS te steunen "om de wereldwijde scheepvaart in de Straat van Hormuz te beschermen".

"Het is duidelijk dat Iran, of in ieder geval bepaalde functionarissen, Hormuz willen controleren en gebruiken als drukkingsmiddel voor de rest van de wereld", zei Rubio aan journalisten voor zijn vertrek naar de ASEAN-top (een bijeenkomst van Zuidoost-Aziatische landen) in de Filipijnen. "De VS zal doen, en blijft doen, wat het moet doen om de wereldwijde scheepvaart te beschermen. Maar andere landen moeten hun inspanningen opvoeren en hulp bieden om deze last te delen, of het nu gaat om middelen of financiële steun".

Gevraagd of een diplomatieke oplossing nog mogelijk was, antwoordde Rubio dat de VS nog steeds openstaat voor onderhandelingen. "We hebben het al meerdere keren geprobeerd en we zullen het blijven proberen. Maar het moet wel serieus zijn. Ze kunnen geen principeakkoord hebben dat geldig blijft als ze de voorwaarden schenden".

"Als de deur opengaat voor diplomatie, als degenen winnen die iets productiefs voor Iran willen doen en de controle over dat systeem of de onderhandelingen overnemen, dan zal dat een zeer positieve ontwikkeling zijn. Helaas staan ​​we daar vanavond nog niet", zei Rubio.

Intussen zegt de Iraanse Revolutionaire Garde dat 2 olietankers die de Straat van Hormuz op een "niet toegelaten" manier wilden passeren, zijn tegengehouden. "Laat afgelopen nacht zijn 2 ongeautoriseerde olietankers die langs wat wordt omschreven als de gevaarlijke en risicovolle zuidelijke route van de Straat van Hormuz probeerden te varen, tot stilstand gebracht", aldus een verklaring die door het staatspersbureau Tasnim wordt geciteerd.

De schepen zijn volgens de verklaring onbestuurbaar geworden na explosies. Er zijn geen details over de namen van de schepen, de vlaggen waaronder ze voeren, of de bemanning. 

Volgens de Revolutionaire Garde waren de tankers aangemoedigd door de VS om de zuidelijke route te volgen. De Straat van Hormuz zal onveilig blijven zolang "de Amerikaanse agressie" in de regio voortduurt, klonk het nog. "Deze doorgang zal niet veilig zijn voor het transport van petrochemische producten, noch voor een enkele druppel olie of gas".

De Iraanse Revolutionaire Garde zei gisteren al dat verschillende schepen waren tegengehouden die zonder toestemming de Straat van Hormuz probeerden te passeren. 

Er is brand uitgebroken op een schip in de Straat van Hormuz. Dat zegt UKMTO, het Britse maritieme agentschap dat de wereldwijde zeevaart monitort. Het agentschap kreeg een melding van een incident op 8 zeemijl ten noordwesten van Kumzar, in het uiterste noorden van Oman. UKMTO adviseert schepen om "voorzichtig te varen".

De oorzaak van de brand is nog onduidelijk en wordt onderzocht. De locatie ligt op de zuidelijke route door de Straat van Hormuz. Iran verkiest dat schepen die door de zeestraat willen, de noordelijke route volgen. De schepen die de voorbije dagen werden aangevallen, leken allemaal de zuidelijke route te volgen.

De Iraanse Revolutionaire Garde zegt dat het "een vijandelijk commandocentrum" in Syrië heeft bestookt. Volgens een verklaring die verspreid werd via staatsmedia voerde Iran "een verrassingsaanval uit op het commandocentrum voor speciale operaties van de vijand in de regio Al-Tanf in Syrië, als vergelding voor het bloed van de soldaten die als martelaren sneuvelden in Iranshahr".

Gisteren maakten Iraanse staatsmedia het nieuws bekend over de begrafenissen van 3 militairen die omkwamen bij een Amerikaanse aanval op een kazerne in Iranshahr, in het zuidoosten van het land.

De luchtmachtbasis Al-Tanf ligt in het zuidoosten van Syrië, in de grensstreek met Jordanië en Irak.

US CENTCOM verspreidde na het beëindigen van de nachtelijke aanvallen zoals gewoonlijk beelden van getroffen doelwitten in Iran.

Ook Iran heeft de voorbije uren aanvallen uitgevoerd. Opnieuw waren de Golfstaten Bahrein en Koeweit een doelwit. Het leger van Koeweit maakte op X melding van een Iraanse droneaanval. Daarbij zijn meerdere vijandelijke drones onderschept, klinkt het. Ook in Bahrein ging het luchtalarm af. Er is voorlopig geen melding van mogelijke schade of slachtoffers.

Daarnaast zegt de Iraanse Revolutionaire Garde, het ideologische leger van het regime, dat het ballistische raketten heeft afgevuurd op Amerikaanse militaire vliegtuigen in Jordanië. Volgens de Revolutionaire Garde zouden "verschillende zware transport- en patrouillevliegtuigen" op de luchthaven van Aqaba, in het zuiden van Jordanië, "zwaar beschadigd" zijn. Ook hangars op de luchtmachtbasis van Muwaffaq Salti zouden zijn getroffen.

Iran heeft de voorbije dagen meermaals Amerikaanse militaire doelen in Jordanië onder vuur genomen. Zaterdag kwamen daarbij 2 Amerikaanse militairen om. Een derde raakte vermist, mogelijk is ook hij omgekomen.

In Irak is een Amerikaanse militair om het leven gekomen tijdens een "gecontroleerde explosie". Dat meldt US CENTCOM, het centrale commando van het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten. Het ging om een "ontmanteling" van een niet-ontplofte Iraanse raket die eerder was onderschept. Bij het incident raakte ook een tweede militair gewond. 

Gisteren kwamen in Jordanië al 2 Amerikaanse militairen om het leven bij een Iraanse aanval. Na die aanval was ook 1 militair vermist. Centcom meldt dat er inmiddels een lichaam werd gevonden op de plaats van de aanval. Het slachtoffer is nog niet geïdentificeerd.

De Iraanse Revolutionaire Garde, het ideologische leger van het regime, zegt dat er verschillende schepen zijn tegengehouden die zonder toestemming door de Straat van Hormuz probeerden te varen.

"Vier schepen, die kwaadwillig handelden en werden gesteund door Amerikaanse terroristen, hebben geprobeerd de Straat van Hormuz te passeren en negeerden daarbij de waarschuwingen", klinkt het in een verklaring die verspreid werd via staatsmedia. Volgens de Revolutionaire Garde hebben "twee van die schepen een ongeluk gehad en zijn ze uitgeschakeld", terwijl de andere twee ervoor kozen om hun route niet voort te zetten.

De Straat van Hormuz, een van de commercieel belangrijkste zeestraten ter wereld, is een groot twistpunt tussen de VS en Iran. Iran had de zeestraat zo goed als afgesloten bij het begin van de oorlog. Volgens het principeakkoord van midden juni moest Iran doorgang verlenen aan schepen. Latere vredesgesprekken moesten een definitieve oplossing brengen.

Iran viseert schepen die niet de door hen voorgestelde noordelijke route volgen, dichter bij de kust van Iran, en die kiezen voor de meer zuidelijke route, bij de Golf van Oman. De VS is daarop opnieuw begonnen met aanvallen op Iran. Afgelopen week werd opnieuw een Amerikaanse blokkade van alle Iraanse havens ingesteld.

Iran zegt dat de Verenigde Staten een in aanbouw zijnde kerncentrale in de provincie Khuzestan hebben aangevallen, in het zuidwesten van het land.

Amerikaanse troepen hebben "in een agressieve en brute daad, in strijd met het internationaal recht, de in aanbouw zijnde kerncentrale Darkhovin zondag aangevallen met een aantal projectielen", stelde de Iraanse Organisatie voor Atoomenergie in een verklaring die door de staatstelevisie werd uitgezonden.

De bouw van de kerncentrale zou 4 jaar geleden begonnen zijn, rond 2030 zou de bouw voltooid moeten zijn. De reactor zou een vermogen van 300 megawatt hebben.

De VS heeft voorlopig niet gereageerd op de verklaring.

Zoals gebruikelijk heeft US CENTCOM na het beëindigen van de aanvallen beelden vrijgegeven. Die lijken aanvallen te tonen die werden uitgevoerd door gevechtsvliegtuigen en Tomahawk-kruisraketten die vanaf zee werden gelanceerd. Een van de doelwitten leek zich in een vallei in een bergachtig gebied te bevinden.

Het Amerikaanse leger heeft Iraanse troepen aangevallen die verantwoordelijk waren voor de aanval op Jordanië, waarbij 2 Amerikaanse militairen werden gedood. Dat zegt US CENTCOM, het militaire commando voor het Midden-Oosten, in een persmededeling. 

Het was al de achtste opeenvolgende nacht van Amerikaanse bombardementen. Met de aanvallen werden deze keer Iraanse kustbewakingssites, luchtafweer, maritieme infrastructuur en opslagplaatsen voor raketten en drones geviseerd.

Voor het eerst stelde US CENTCOM met zoveel woorden dat het specifiek de Iraanse  Revolutionaire Garde heeft aangevallen, het ideologische leger van het regime. De Revolutionaire Garde heeft vaak raketbases en andere militaire uitrusting verscholen in bergketens.

In de loop van de nacht werden via Iraanse staatsmedia ontploffingen gemeld in onder meer Bandar Abbas, Sirik en Qishm. Het is nog onduidelijk of daarbij doden of gewonden zijn gevallen.

Volgens de Iraanse staatstelevisie heeft Teheran intussen al gereageerd met aanvallen op 2 Amerikaanse basissen in Koeweit. Daarbij zouden kamikazedrones zijn ingezet. Dat nieuws is wel nog niet bevestigd door de autoriteiten in de Golfstaat. 

De handtekening van de Amerikaanse president Trump is "waardeloos". Dat zegt de Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei over de overeenkomst die Iran vorige maand met de VS heeft gesloten.

Vorige maand ondertekenden de 2 landen een voorlopig akkoord, dat de basis moest vormen voor een permanente vrede. Maar maandag hervatten de VS de bombardementen op Iraanse doelwitten, nadat Iran schepen in de Perzische Golf onder vuur had genomen. Khamenei dreigt met nieuwe vergeldingsaanvallen op Amerikaanse doelwitten in de regio. 

Gisteren zijn bij zo'n aanval in Jordanië al 2 Amerikaanse militairen omgekomen, een 3e is nog vermist. Er vielen ook 4 gewonden. 

In Koeweit zijn gewonden gevallen en schade gemeld na een Iraanse aanval op een olie-installatie. Dat meldt het officiële persbureau KUNA, op basis van informatie van de nationale oliemaatschappij.

"Een cruciale locatie in de olie-industrie is het doelwit geweest van herhaalde brute Iraanse aanvallen, waarbij meerdere gewonden zijn gevallen en aanzienlijke materiële schade is aangericht", aldus de Kuwait Petroleum Corporation, geciteerd door KUNA. Die geeft ook aan dat de locatie was ontruimd en dat de gewonden medische zorg hadden ontvangen.

In Koeweit is brand uitgebroken in een elektriciteits- en waterontziltingsinstallatie na de laatste reeks Iraanse aanvallen. Dat zegt het ministerie van Elektriciteit, Water en Hernieuwbare Energie. Enkele generatoren zijn uitgeschakeld om de veiligheid van de installatie en werknemers te waarborgen. Er wordt volop gewerkt aan het herstel, zegt het ministerie.

Iran heeft ook opnieuw droneaanvallen uitgevoerd op meerdere plekken in Iraaks Koerdistan. Dat bevestigt een veiligheidsbron aan het Duitse persbureau dpa. Zowel de lokale regering als de autoriteiten in Qatar veroordelen de bombardementen.

Iraaks Koerdistan is een semi-autonome regio in Irak, tegen de grens met Iran. De aanvallen vonden onder meer plaats in de steden Sulaymaniyah en Erbil, waar ook een Amerikaanse ambassade en een Amerikaans consulaat gevestigd zijn. Een van de projectielen raakte een munitiedepot, aldus de bron, waardoor de munitie in het rond begon te vliegen. Er zouden ook gewonden zijn, al is er weinig duidelijkheid over het precieze aantal slachtoffers.

Sinds de nieuwe escalatie in de oorlog tussen Iran en de VS is Iraaks Koerdistan al meermaals onder vuur genomen. De regionale regering heeft de aanval van vrijdag veroordeeld en vraagt ook de centrale regering in Bagdad en de internationale gemeenschap om op te treden.

Ook Qatar, dat de voorbije maanden als bemiddelaar optrad in het conflict tussen Teheran en Washington, veroordeelt de aanval. In een mededeling van het ministerie van Buitenlandse Zaken op X spreekt het land van een "flagrante schending van de principes van internationaal recht". Qatar vraagt om een de-escalatie van het conflict en benadrukt dat het pad van diplomatie en dialoog verder bewandeld moet worden. 

Zoals bij elke Amerikaanse aanvalsgolf heeft Iran ook nu vergeldingsaanvallen uitgevoerd op Amerikaanse doelwitten in de Golfstaten. Er waren aanvallen op Bahrein en Koeweit, daarnaast werden ook doelen in Jordanië onder vuur genomen.

De Iraanse Revolutionaire Garde (het ideologische leger van Iran) zegt ook dat ze 4 schepen die door de Straat van Hormuz probeerden te varen, aangevallen heeft. "In de afgelopen uren hebben 4 schepen, in strijd met het internationaal recht en gesteund door het Amerikaanse terroristische leger, geprobeerd de Straat van Hormuz te passeren. Ze zijn tegengehouden in een gecombineerde raket- en drone-operatie," klonk het in een verklaring op de staatstelevisie.

Eerder vannacht stelde de Revolutionaire Garde ook al dat 2 tankers die de Straat van Hormuz probeerden door te varen, op zeemijnen waren gebotst en in brand gevlogen. US CENTCOM, het Amerikaanse militaire commando in het Midden-Oosten, sprak die verklaringen tegen.

De Straat van Hormuz is een belangrijk twistpunt. Bij het begin van de oorlog sloot Iran de commercieel belangrijke zeestraat af en liep de scheepvaart drastisch terug. In april voerde de VS een blokkade van alle Iraanse havens in. Die werd midden juni opgeheven na het principeakkoord tussen de VS en Iran. De kwestie-Hormuz werd voorbehouden voor definitieve vredesgesprekken en Iran moest intussen doorgang verlenen aan schepen.

Maar Iran viseert schepen die niet de door hen voorgestelde noordelijke route volgen, dichter bij de kust van Iran, en die kiezen voor de meer zuidelijke route, bij de Golf van Oman. De VS is daarop opnieuw begonnen met aanvallen op Iran. Afgelopen week werd opnieuw een Amerikaanse blokkade van alle Iraanse havens ingesteld.

Volgens Iran zijn bij de nachtelijke Amerikaanse aanvallen minstens 3 doden en 8 gewonden gevallen. Dat wordt gemeld via het staatspersbureau IRNA.

IRNA zegt dat de aanvallen plaatsvonden in de havenstad Bandar Abbas (vlak bij de Straat van Hormuz, in de provincie Hormozgan), de stad Ahvaz (in het zuidwesten van het land), in de steden Lar en Darab (in het zuiden), de stad Yazd (in centraal Iran).

US CENTCOM verspreidde na het beëindigen van de nachtelijke aanvallen zoals gewoonlijk beelden van getroffen doelwitten in Iran.

De Verenigde Staten voeren opnieuw luchtaanvallen uit op Iran, voor de zevende nacht op een rij. Dat heeft het Amerikaanse leger zelf gemeld via X. De nieuwe militaire operatie werd om 22.30 uur Iraanse tijd opgestart, zo zegt Centcom, het Amerikaanse commando voor het Midden-Oosten. De aanvallen zijn bedoeld "om de Iraanse militaire capaciteiten verder te verzwakken", klinkt het.

Bij hun eerdere grootschalige aanvallen op Iran hadden de VS niet alleen militaire doelen aangevallen, maar volgens Iraanse mediaberichten werd ook civiele infrastructuur beschadigd. Er werden volgens Iraanse bronnen bruggen, een luchthaven en infrastructuur voor de scheepvaart geraakt. 

Het Amerikaanse leger spreekt die verklaringen tegen en zegt enkel "militaire doelen" te hebben getroffen, waaronder luchtverdedigingssystemen en radarinstallaties. 

Het leger van de VS heeft zijn nieuwste aanvalsgolf op Iran voltooid. Dat meldt Centcom, het militaire commando voor het Midden-Oosten.

De Amerikaanse luchtaanvallen hadden onder meer luchtafweersites en kustbewakingsinfrastructuur als doelwit. Er werden gevechtsvliegtuigen, drones en oorlogsschepen ingezet, schrijft Centcom in een mededeling op X.

Net als vorige nacht werden onder andere Bandar Abbas en Qishm geraakt. Ook in Bushehr en Ahvaz waren explosies te horen. Volgens Iraanse media werden ook bruggen, een treinstation en een luchthaven in het zuidoosten van het land onder vuur genomen.

De Amerikaanse minister van Defensie Hegseth deelt op X een foto van een instortende controletoren, die zou staan in de haven van Chabahar, in de Golf van Oman.

Volgens Iran zijn bij de Amerikaanse luchtaanvallen 7 doden gevallen. Inmiddels heeft het Iraanse leger gereageerd. In Bahrein ging het luchtalarm af, in Koeweit bestreed het leger voor de zoveelste keer een vijandige aanval met drones en raketten, zo meldde het leger zelf via X. In Qatar is een kind gewond geraakt door neervallende brokstukken van een Iraans projectiel.

Het gaat al om de 6e opeenvolgende nacht waarin de Amerikanen en de Iraniërs elkaar bestoken. Vorige week tuimelde het staakt-het-vuren tussen beide landen in elkaar, na meerdere incidenten in de Straat van Hormuz, waarbij commerciële vrachtschepen werden beschoten. De Verenigde Staten leggen de schuld daarvoor bij het Iraanse leger.

Het Amerikaanse leger heeft "voor de vijfde dag op rij" een nieuwe reeks luchtaanvallen uitgevoerd op doelen in Iran. Dat hebben de strijdkrachten zelf bekendgemaakt. Korte tijd daarna hebben de Iraanse staatsmedia melding gemaakt van een reeks ontploffingen in het zuiden van Iran.

De bombardementen gingen om 20 uur Belgische tijd van start, met als doel "de militaire capaciteiten van Iran stelselmatig verder te verzwakken", meldde het Amerikaanse centrale commando voor het Midden-Oosten (Centcom) op X.

De havenstad Bushehr, waar de enige kerncentrale van het land zich bevindt, is geviseerd door de nieuwe aanvallen, zegt de gouverneur tegen de Iraanse staatstelevisie. Ook zijn er ontploffingen gehoord in de kuststad Bandar Abbas. Volgens het Iraanse staatspersagentschap Irna waren er ook ontploffingen in de omgeving van Ahvaz. 

Het Amerikaanse leger heeft een olietanker aangevallen die onder Curaçaose vlag op weg zou zijn geweest naar een Iraanse haven. Het commerciële schip negeerde "meerdere waarschuwingen" en heeft de Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz geschonden, meldt het Amerikaanse commando voor het Midden-Oosten (Centcom). 

De olietanker was volgens Centcom zonder lading op weg naar het Iraanse eiland Kharg in de Perzische Golf. De tanker is "stilgelegd" nadat Hellfire-raketten werden afgevuurd op de schoorsteen van het schip, aldus het leger. "Het schip is niet langer onderweg naar Iran", klinkt het. Op sociale media zijn ook beelden van de aanval geplaatst.

De Belma is een 333 meter lange tanker. Het schip voer in het verleden onder verschillende namen en verschillende vlaggen. Uit openbare informatie blijkt dat de VS het schip in 2024 op een sanctielijst hebben geplaatst, omdat er Iraanse olie mee werd vervoerd.

De VS blokkeren Iraanse havens in de Straat van Hormuz sinds dinsdagavond. Tijdens de eerste 24 uur van de blokkade heeft Centcom ook 2 commerciële schepen omgeleid. 

De VS heeft opnieuw een aanvalsgolf gelanceerd tegen Iran. Die is gericht tegen Iraanse militaire doelwitten die schepen aanvallen in de Straat van Hormuz. Het is de derde aanvalsgolf van de VS tegen Iran in 24 uur.

Iraanse staatsmedia hebben al gewag gemaakt van explosies in verschillende steden, waaronder Bandar Abbas, Chabahar en Ahvaz.

In de Iraanse hoofdstad Teheran is een gigantisch bord geplaatst met de beeltenis van de Amerikaanse president Donald Trump in een doodskist. 

Het bord is te zien boven het Enghelab-plein, in het hart van de stad. Op datzelfde plein is ook een nieuw standbeeld van een gebalde vuist geplaatst, de vuist van de voormalige Opperste Leider Ali Khamenei, die op de eerste dag van de oorlog door Israël werd gedood.

Het Iraanse islamitische regime heeft al meermaals wraak gezworen voor de dood van Khamenei. Onder anderen Donald Trump en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zijn onlangs op een dodenlijst geplaatst. Al wordt die lijst veeleer als een ideologische kwestie beschouwd.

Ook elders in Teheran zijn posters opgedoken van Trump in een doodskist en naar verluidt ook van zijn familieleden.

Het Amerikaanse leger is vanmiddag opnieuw begonnen met aanvallen uit te voeren op Iran. We zeggen opnieuw, want ook vannacht hebben de VS en Iran elkaar beschoten, voor de vierde nacht op rij al. De Amerikanen hadden het gemunt op verschillende doelwitten langs de Iraanse kust.

Het antwoord van het regime daar: aanvallen op onder andere Jordanië, Bahrein en Koeweit. Amerikaans president Trump dreigt intussen nog maar eens met aanvallen op energiecentrales en bruggen in Iran.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu vliegt komend weekend naar de Verenigde Staten. Dat zeggen bronnen tegen Israëlische media, zoals The Jerusalem Post. Netanyahu zou de Amerikaanse president Donald Trump willen ontmoeten, al staat zo'n ontmoeting officieel nog niet ingepland.

De krant schrijft dat Netanyahu naar verwachting enkele dagen in de VS blijft. Hij zou daar ook een rouwdienst willen bijwonen voor senator Lindsey Graham, die onlangs onverwacht overleed. Netanyahu en zijn vrouw reageerden bedroefd op zijn overlijden en noemden Graham een "goede vriend van Israël".

Israël en de VS vochten dit jaar samen tegen Iran, maar de leiders van beide landen zitten niet altijd op dezelfde lijn. Zo zouden ze onlangs nog ruzie hebben gemaakt tijdens een telefoongesprek, al werd dat formeel ontkend.

Amerikaans president Donald Trump dreigt opnieuw met zware aanvallen op Iran. De VS kan daarbij ook bruggen en energie-infrastructuur in het vizier nemen, waarschuwt Trump.

Bij de Amerikaanse aanvallen in het zuiden van Iran zijn de voorbije dagen minstens 30 burgers om het leven gekomen. Dat melden de Iraanse autoriteiten. Meer dan 260 mensen raakten gewond. Van hen hebben 222 inmiddels het ziekenhuis mogen verlaten.

Bij een Amerikaanse aanval vanochtend op het zuidoosten van het land zijn ook 7 Iraanse soldaten omgekomen. Zij verbleven in een kazerne bij de stad Iranshahr, op ongeveer 1.500 kilometer van de hoofdstad, zo staat in een mededeling van het Iraanse leger.

De Revolutionaire Garde van Iran dreigt ermee alle energie-export uit het Midden-Oosten stil te leggen als gevolg van de nieuwe Amerikaanse havenblokkade. "De export van olie en gas uit de regio zal voor iedereen zijn, of voor niemand", klinkt het.

Naast de voortdurende aanvallen tussen Amerikaanse en Iraanse stellingen heeft de VS de blokkade van de Iraanse havens hervat. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde bovendien aan de energie-infrastructuur en bruggen van Iran aan te zullen vallen als de 2 landen niet snel tot een nieuw akkoord komen.

Bij Amerikaanse luchtaanvallen op Iran vannacht zijn volgens de Iraanse minister van Gezondheid minstens 2 mensen gedood. Er zouden ook 260 gewonden zijn, onder wie 3 kinderen.

De meeste gewonden hebben na verzorging het ziekenhuis al kunnen verlaten, maar zo'n 40 mensen zijn er ernstiger aan toe.

De VS heeft vannacht vooral het zuiden van Iran onder vuur genomen. Volgens het Amerikaanse leger zijn daarbij militaire installaties geraakt. Iran voerde ook luchtaanvallen uit op Amerikaanse doelen in Koeweit, Bahrein en Jordanië.

Terwijl de VS en Iran elkaar opnieuw bestoken, is de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens gisterenavond om 22 uur Belgische tijd hervat. Dat meldt het Amerikaanse leger.

Amerikaans president Donald Trump dreigde ook om binnenkort de Iraanse elektriciteitsinfrastructuur en bruggen aan te vallen als Teheran niet snel een nieuwe deal sluit met de Verenigde Staten.

De Verenigde Staten hebben afgelopen nacht opnieuw "tientallen militaire doelen" in de buurt van de Straat van Hormuz en langs de Iraanse zuidkust geraakt. Dat meldt het commando van het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten (Centcom) . 

Het Amerikaanse leger zegt in een verklaring dat het tijdens een operatie van 7 uur drone- en raketinstallaties, maritieme capaciteiten en verdedigingssystemen langs de kust heeft getroffen. Met de aanvallen wil de VS naar eigen zeggen het Iraanse vermogen om commerciële schepen en burgers te bedreigen, verder verzwakken. 

Als reactie op de aanvallen zegt de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) onder meer de Amerikaanse basis van de Vijfde Vloot in Bahrein onder vuur te hebben genomen . Ook militaire doelen in Jordanië en Koeweit zouden zijn aangevallen. 

Het Amerikaanse leger heeft een nieuwe reeks aanvallen gelanceerd op Iran. De aanvallengolf zou om 15 uur Amerikaanse oostkusttijd (21 uur Belgische tijd) van start gegaan zijn, zo meldt het commando van het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten (Centcom).

Het leger wil met het offensief "de mogelijkheden van Iran om aanvallen uit te voeren op de handelsscheepvaart in de Straat van Hormuz verder verzwakken". 

Het leger zou, nog voor dit offensief, al enkele Iraanse militaire doelen hebben aangevallen "om opkomende dreigingen uit te schakelen". Zo werden eerder vandaag al doelen geraakt op de Iraanse eilanden Qishm en Kish. Er werd ook een explosie gemeld in de stad Andimeshk, in de provincie Khuzestan. Iran reageerde op zijn beurt met aanvallen op de Amerikaanse bondgenoten Koeweit en Bahrein.

De Golfstaten zijn erg gefrustreerd over de acties van Donald Trump in Iran, zegt professor internationale betrekkingen David Criekemans in Terzake.

"Ze zijn hun businessmodel en hun veiligheid verloren, maar kunnen moeilijk openlijke kritiek uiten op Trump. Daarom hebben ze nu in de plaats aangeboden om meer te investeren in de VS."

De Verenigde Staten zullen dan toch geen tol heffen van 20 procent op de waarde van goederen die schepen door de Straat van Hormuz vervoeren. President Donald Trump ziet af van dat idee, laat hij weten via zijn kanaal op het platform Truth Social.

Trump had nochtans aangekondigd om zo'n vergoeding aan te rekenen, in ruil voor de veilige en vrije doorgang die de Verenigde Staten zouden voorzien. Iraanse schepen zouden sowieso wel geblokkeerd worden.

Zo'n tolheffing is in strijd met het internationaal recht en Trump heeft nu dus beslist om niet verder te gaan met dat plan. Hij laat weten de tol te vervangen door handelsdeals te onderhandelen met de Golfstaten.

Iran zegt dat er vandaag nieuwe aanvallen zijn geweest op de havenstad Bushehr, in het zuidwesten van het land. Daar bevindt zich de enige operationele kerncentrale van Iran. "Vier locaties in de stad Bushehr zijn rond de middag geraakt door vijandelijke projectielen",  zegt vicegouverneur Ehsan Jahanian aan het staatsnieuwsagentschap Irna.

Volgens Jahanian gaat het om een aanval van de VS. Washington heeft de informatie voorlopig niet bevestigd. Afgelopen nacht was Bushehr ook een doelwit van nieuwe Amerikaanse aanvallen.

De Iraanse staatstelevisie zegt dat er in de loop van de dag 5 ontploffingen zijn geweest in de havenstad Bandar Abbas, in de buurt van de Straat van Hormuz. Er zijn geen details over de oorzaak van de explosies. De stad was de afgelopen dagen al herhaaldelijk het doelwit van Amerikaanse luchtaanvallen.

Rederijen en scheepvaartbedrijven stellen zich grote vragen bij het voornemen van de Amerikaanse president Donald Trump om een tol van 20 procent te heffen op alle vracht die door de Straat van Hormuz wordt vervoerd.

"Ik zie het niet snel gebeuren", zegt Lars Jensen, CEO van Vespucci Maritime Shipping en vroeger directeur bij Maersk, aan BBC . "De enige manier waarop dat mogelijk zou kunnen werken, is als de VS om de een of andere reden zou zeggen: 'Prima, we sturen jullie een rekening. Jullie moeten betalen, anders nemen we jullie schepen in beslag'. Dat zou in strijd zijn met alle internationale scheepvaartregels".

Dezelfde boodschap komt van de Duitse rederij Hapag-Lloyd. "Het in rekening brengen van kosten voor de doorvaart door internationale wateren zou fundamenteel verkeerd zijn", klinkt het in een reactie bij persagentschap Reuters.

Richard Meade, hoofdredacteur van het maritieme vaktijdschrift Lloyd's List, berekende dat een volgeladen gas- of olietanker tussen de 16 en 17 miljoen dollar zou moeten betalen, volgens de tarieven van Trump. 

Ook Iran zou sinds het begin van de oorlog schepen laten betalen. "Aanvankelijk was dat tussen de 1,3 en 2,7 miljoen dollar, nu is dat 133.000 tot 267.000 dollar, in sommige gevallen", zegt hij aan BBC . Die prijsstructuur lijkt redelijker, maar zowel voor een Amerikaanse als voor een Iraanse tolheffing is er geen internationale juridische basis, zegt Meade.

Volgens het Britse maritieme agentschap UKMTO, is een tankschip dat voor de kust van Oman voer, geraakt door een raket. Het schip zou geraakt zijn terwijl het op weg was naar de uitgang van de Straat van Hormuz, via de zuidelijke route.

Het UKMTO zegt dat de aanval maandag plaatsvond op 13 zeemijl ten zuidoosten van Limah, een afgelegen stadje in het meest noordelijke puntje van Oman, ingeklemd tussen de bergen en de Golf van Oman.

Het is nog niet duidelijk of het over dezelfde aanval gaat als het incident waar de Verenigde Arabische Emiraten over bericht hadden. De VAE stelden dat Iran raketten had afgevuurd naar twee van hun schepen in de Straat, waarbij een bemanningslid was omgekomen.

De schepen die de voorbije dagen in de Straat van Hormuz werden aangevallen, leken allemaal de zuidelijke route te volgen, bij de Golf van Oman. Iran verkiest dat schepen de noordelijke route volgen, dichter bij Iran.

De (controle over) de Straat van Hormuz blijft een belangrijk twistpunt tussen de VS en Iran. Die zeestraat is een van de belangrijkste scheepvaartroutes ter wereld. Hormuz verbindt de Perzische Golf met de Arabische Zee en verder door de Indische Oceaan.

De Straat van Hormuz is slechts ongeveer 50 kilometer breed bij de ingang en uitgang, en ongeveer 33 kilometer breed op het smalste punt. Maar de straat is wél diep genoeg voor 's werelds grootste olietankers en wordt gebruikt door de belangrijkste olie- en gasproducenten in het Midden-Oosten, en hun klanten. 

Voor de start van de oorlog werd dagelijks ongeveer 20 procent van de wereldwijde consumptie van olie en vloeibaar aardgas (LNG) door de Straat van Hormuz vervoerd. Goed voor 20 miljoen vaten ruwe olie per dag.

Na het begin van de oorlog sloot Iran de straat effectief af. De scheepvaart liep drastisch terug en de olieprijzen schoten de hoogte in. In april voerde de VS een blokkade van alle Iraanse havens in. Die blokkade werd midden juni opgeheven na het principeakkoord tussen de VS en Iran. De kwestie-Hormuz werd voorbehouden voor definitieve vredesgesprekken en Iran moest intussen doorgang verlenen aan schepen

Maar het twistpunt blijft, met Iran dat schepen aanvalt die niet de door hen voorgestelde route volgen, en de Verenigde Staten die als vergelding opnieuw aanvallen zijn gaan uitvoeren.

Iran heeft ook al gereageerd op de aankondiging van de Amerikaanse president Donald Trump en tolheffing van 20 procent die hij wil invoeren voor alle vracht die door de Straat van Hormuz gaat. Het moet een vergoeding zijn voor de rol van "hoeder van de Straat van Hormuz".

"De president heeft absoluut gelijk", reageerde Abbas Araghchi, de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, sarcastisch op X. "Wie zorgt voor een veilige doorgang van commerciële schepen door de Straat van Hormuz, moet daarvoor gecompenseerd worden".

Hij vervolgde: "Iran is altijd de hoeder van de Straat geweest en zal dat voor altijd blijven. 20 procent is natuurlijk te veel. Wij zullen eerlijk zijn".

De Internationale Maritieme Organisatie (IMO), het agentschap van de Verenigde Naties dat de wereldwijde scheepvaart reguleert, verzet zich "resoluut" tegen tolheffingen voor schepen die door internationale zeestraten varen. 

VS-president Donald Trump zei gisteren dat hij een heffing van 20 procent zou invoeren voor alle vracht die door de Straat van Hormuz wordt vervoerd. De VS stelt vanaf vanavond ook opnieuw een blokkade in. "De VS zal vanaf nu bekendstaan ​​als de beschermer van Hormuz, maar als dusdanig, en uit het oogpunt van eerlijkheid, zal het worden vergoed tegen een tarief van 20 procent van alle verscheepte vracht, voor alle kosten die nodig zijn om de veiligheid en beveiliging te waarborgen," schreef Trump op zijn platform Truth Social.

"We zijn altijd consistent geweest in ons standpunt. De IMO is resoluut tegen heffingen voor de doorvaart door zeestraten die gebruikt worden voor internationale scheepvaart", reageert een woordvoerder van de organisatie. "Er is geen wettelijke basis om verplichte tolheffingen in te voeren, enkel om door een zeestraat te varen."

Trump stelde dat het proces onmiddellijk zou beginnen, maar gaf geen verdere details. "Wij zijn op de hoogte van het bericht en wachten op meer details", zegt de IMO.

De Iraanse Revolutionaire Garde zegt dat het een Amerikaanse luchtmachtbasis in Jordanië heeft aangevallen. Dat gebeurde met ballistische raketten, klinkt het in een verklaring die verspreid werd door het staatspersagentschap Fars News.

De Revolutionaire Garde roept het volk op om Amerikaanse militaire bases in hun land te ontmantelen. "Jullie weten heel goed dat we niet alleen geen vijandschap koesteren tegen jullie land, maar dat we ook van jullie houden, het nobele volk, dat de pijn en onderdrukking van het Palestijnse volk beter begrijpt dan welke andere natie ook," aldus de verklaring.

Ook de voorbije dagen voerde Iran aanvallen uit op Amerikaanse bases in Jordanië, als vergelding voor Amerikaanse bombardementen op Iran.

Volgens de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), een van de Golfstaten, heeft Iran 2 olietankers van de Emiraten in de Straat van Hormuz aangevallen. Een bemanningslid uit India is om het leven gekomen. Acht andere bemanningsleden zouden gewond geraakt zijn, van wie de helft er erg aan toe is. Dat laat het ministerie van Defensie van de Verenigde Arabische Emiraten weten via X.

De olietankers, de Mombasa en de Al Bahiyah, voeren op het moment van de aanval door de zuidelijke scheepvaartroute in de Straat van Hormuz, in de territoriale wateren van Oman. Volgens de verklaring voerde Iran een aanval met kruisraketten uit. Op beide schepen is brand ontstaan, het vuur is inmiddels onder controle.

Het ministerie van Defensie veroordeelt de Iraanse aanval en noemt het een "ernstige schending van en een duidelijke inbreuk op het internationaal recht". Het kondigde een reactie aan en zei dat de Verenigde Arabische Emiraten "alle noodzakelijke maatregelen zullen treffen om hun soevereiniteit, veiligheid en stabiliteit te verdedigen".

De Iraanse Revolutionaire Garde heeft de aanvallen bevestigd. Volgens een verklaring zouden de olietankers waarschuwingen hebben genegeerd, hun navigatiesystemen hebben uitgeschakeld en geprobeerd hebben om door een met mijnen bezaaide route te varen. In een reactie daarop heeft de Revolutionaire Garde de tankers geraakt om ze onklaar te maken.

De voorbije nacht heeft de Iraanse Revolutionaire Garde (het ideologische leger van Iran) "meerdere doelwitten" in de Golfstaat Bahrein aangevallen. Zo staat het in een verklaring die werd verspreid via de Iraanse staatsmedia.

De marine van de Revolutionaire Garde lanceerde "raketten en drones tegen verschillende wapendepots, een satellietcommunicatiecentrum en een woongebouw van Amerikaanse troepen op de Jufair-basis". Volgens de verklaring werden deze doelwitten "vernietigd".

Eerder was het luchtalarm in Bahrein afgegaan en had het ministerie van Binnenlandse Zaken in Bahrein inwoners opgeroepen om een veilige plek te zoeken.

Bahrein is een van de Golfstaten en werd al eerder het doelwit van Iraanse aanvallen. Iran viseert er Amerikaanse belangen. In Bahrein ligt het hoofdkwartier van de 5e Vloot van de Amerikaanse marine. De Straat van Hormuz valt onder het werkingsgebied van de 5e Vloot.

US CENTCOM heeft, zoals de gewoonte is, na afloop van de nachtelijke aanvallen beelden verspreid van doelwitten die geraakt werden.

Welke doelwitten vernoemt het Amerikaanse leger en waarom zijn ze voor de VS strategische doelen?

• Bushehr ligt aan de Perzische Golf, in het zuidwesten van Iran, en is de locatie van de enige operationele kerncentrale in Iran. Het is een belangrijk energiecentrum voor Iran.

• Chabahar is de belangrijkste oceaanhaven aan de Golf van Oman, in het zuidoosten van Iran. Die ligt buiten de Straat van Hormuz, Iran heeft hier toegang tot de Indische Oceaan zonder afhankelijk te zijn van Hormuz. Belangrijk nu de VS opnieuw de zeestraat wil afsluiten. De haven is ook een belangrijke schakel in handelsroutes richting Afghanistan en Centraal-Azië.

• Konarak ligt dicht bij Chabahar. De stad heeft een militaire en logistieke functie dankzij haar luchthaven en de nabijheid van marinefaciliteiten. Ze ondersteunt de Iraanse aanwezigheid aan de Golf van Oman.

• Jask ligt aan de Golf van Oman, niet ver van de ingang van de Straat van Hormuz. Iran heeft er olie-exportinfrastructuur, zodat olie rechtstreeks naar zee kan worden verscheept zonder eerst door de Straat van Hormuz te moeten. De ligging biedt bovendien zicht op maritieme verkeersroutes.

• Abu Musa is een eiland nabij de Straat van Hormuz. Het maakt deel uit van een groep van 3 eilanden die de ruggengraat vormen van Irans controle over Hormuz. Iran en de Verenigde Arabische Emiraten liggen in de clinch over wie Abu Musa bezit.

• Bandar Abbas is de grootste en belangrijkste havenstad van Iran, vlak bij de Straat van Hormuz. De stad is zowel een commercieel centrum als een belangrijke basis voor de Iraanse marine en de marine van de Revolutionaire Garde.

De Verenigde Staten hebben opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op doelen in Iran. Dat meldt het Amerikaanse Centraal Commando (CENTCOM) via X. Het gaat om de derde opeenvolgende nacht van Amerikaanse aanvallen.

De bombardementen startten om 22.45 uur onze tijd. Net zoals de voorbije dagen moeten de Amerikaanse aanvallen het vermogen van het Iraanse leger treffen om burgers en commerciële schepen in de Straat van Hormuz aan te vallen, klinkt het.

De aanvallen volgen kort nadat de Amerikaanse president Donald Trump had aangekondigd dat de Verenigde Staten zich voorbereidden om Iran "hard te treffen".

De blokkade van de Straat van Hormuz die de VS aan schepen van Iran wil opleggen, gaat morgen 14 juli om 16 uur Eastern Time in. Dat komt overeen met 22 uur onze tijd. Dat meldt het US Central Command op X.

De Verenigde Arabische Emiraten plannen een nieuwe haven aan de oostkust van het land om de afhankelijkheid van de Straat van Hormuz te verkleinen. Dat meldt The Financial Times. Het project past in een strategie om de economie minder afhankelijk te maken van de zeestraat en beter bestand te maken tegen toekomstige spanningen met Iran.

De Verenigde Staten hebben een Iraanse onderzeeër en een locatie waar schepen worden onderhouden aangevallen, zo deelt het Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten (Centcom) mee via X.

Het was volgens het Amerikaanse leger de eerste keer dat zeedrones door de VS zijn gebruikt bij gevechtsoperaties.  De VS gebruikte volgens Centcom drie onbemande vaartuigen van het type Corsair. Die hebben de haven getroffen bij een marinebasis in Bandar Abbas, een Iraanse kustplaats.

Op door Centcom gedeelde beelden is te zien hoe vaartuigen naar een haven varen, waarna explosies volgen. "De aanvallen van afgelopen nacht hebben het vermogen van Iran ingeperkt om de commerciële scheepvaart aan te vallen", staat in het bericht op X.

Europees aardgas is fors duurder geworden na de uitlatingen van Trump over de Straat van Hormuz.  Op de toonaangevende termijnmarkt TTF in Amsterdam ging de gasprijs tot meer dan 6 procent hoger. Rond 16.50 uur bedroeg de stijging nog meer dan 5 procent en kostte aardgas ruim 51 euro per megawattuur.

Trump wil de doorgang van schepen van Iran in de straat van Hormuz blokkeren. Dat meldt de president op Truth Social . "Alle andere landen zullen de straat eerlijk en open kunnen gebruiken", stelt hij.

Hij herhaalt wel wat hij eerder aan Fox News vertelde: "De VS zal vanaf nu bekend staan als de hoeder van de straat van Hormuz en zal in die hoedanigheid, een zaak van eerlijkheid, vergoed worden. À rato van 20 procent van de vracht die wordt verscheept. Dit voor alle kosten nodig om de taak uit te voeren van veiligheid in deze erg volatiele plek."

Volgens Trump gaan dit "proces en formatie" meteen in.

De Amerikaanse president Donald Trump wil dat de Verenigde Staten de controle krijgen over de Straat van Hormuz. Dat beweert hij in een telefonisch interview met de Amerikaanse nieuwszender Fox News.

Volgens Trump zouden andere landen bovendien moeten bijdragen aan de kosten voor de beveiliging van de strategisch belangrijke zeestraat door de VS.

Volgens de president gaat het om aanzienlijke bedragen. "Andere landen zijn zeer welvarend. Ze staan aan onze kant, en het is niet redelijk te verwachten dat wij de Straat van Hormuz gratis blijven beschermen", aldus Trump.

Iran reageerde onmiddellijk afwijzend op de uitspraken. Teheran liet weten dat het geen buitenlandse inmenging in de strategische waterweg zal dulden.

Er is wat beweging in de Straat van Hormuz. Dat zegt freelancejournalist Willem De Maeseneer die op reportage is in de Golfstaten.

"Sinds de vijandelijkheden lag dat stil. Maar vannacht zouden er volgens de VS, via Omaanse wateren, schepen de Straat van Hormuz gepasseerd zijn. Het is afwachten wat de reactie van Iran zal zijn."

Oman is afgelopen weekend zelf bestookt geweest door Iran. De bevolking ligt er niet van wakker, aldus De Maeseneer in De Ochtend (Radio 1). "We merken zelf niets van de onderschepte raketten. Veel mensen beschouwen de Iraniërs ook als hun broedervolk." 

De Maeseneer wijst erop dat Oman van alle Golfstaten als winnaar uit de situatie komt: "De havens hebben veel meer transit gezien. Oman heeft daarnaast vooruitzicht op het gezamenlijke beheer van verkeer door de Straat van Hormuz, waarbij een vorm van tol zal worden gevraagd."

Toch is het niet allemaal koek en ei. "Een belangrijke ontwikkeling", stelt De Maeseneer. Oman heeft gisteren de Iraanse ambassadeur op het matje geroepen voor de aanvallen.

Daarop heeft een Iraanse veiligheidscoördinator gereageerd: "Je bent met ons of tegen ons. Als je de vijand - de VS - blijft helpen, dan mag je raketten verwachten."   

In Koeweit zijn 3 grensposten aangevallen bij nieuwe vijandelijkheden tussen de Verenigde Staten en Iran. Dat heeft het ministerie van Defensie van Koeweit meegedeeld. 

"3 grensposten in het noorden van het land waren het doelwit van een laffe aanval", zegt het ministerie in een mededeling, zonder daarbij te verduidelijken wie de aanval heeft uitgevoerd. 

Daarnaast zou een offshore olieplatform van staatsoliemaatschappij Kuwait Oil Company het doelwit zijn geworden van een vijandelijke drone. Daarbij raakte een bediende gewond, en er is ook sprake van materiële schade.

De Straat van Hormuz is weer open voor scheepvaart. Dat heeft U.S. Central Command (CENTCOM), het Amerikaanse militaire commando in het Midden-Oosten, aangekondigd op X. "De Straat van Hormuz is open voor alle schepen die deze internationale waterweg op rechtmatige wijze willen passeren."

"Amerikaanse troepen zijn ter plaatse en staan klaar om ervoor te zorgen dat de vrijheid van scheepvaart gewaarborgd blijft, ondanks ongegronde Iraanse agressie, intimidatie, dreigementen en willekeurige verklaringen. Iran heeft geen controle over de straat. Het scheepvaartverkeer verloopt normaal."

Eerder dit weekend had de Iraanse Revolutionaire Garde nog gemeld dat de zeestraat "tot nader order" gesloten blijft. Teheran wil de Straat van Hormuz, cruciaal voor de wereldwijde bevoorrading van olie en gas, afsluiten tot de Amerikaanse inmenging in de regio is beëindigd.

Eerder vandaag claimde de Revolutionaire Garde ook dat het 2 schepen in de Straat van Hormuz heeft aangevallen. President Donald Trump heeft dan weer tegen televisiezender CNN gezegd dat het Amerikaanse leger Iran afgelopen nacht "zeer hard heeft getroffen". Er zouden 140 doelwitten geraakt zijn. 

In Iran heeft de conservatieve krant Hamshahri een infografiek gepubliceerd met daarop een 'dodenlijst' van leiders die moeten worden gedood uit wraak voor de dood van ayatollah Ali Khamenei. Dat gebeurt nadat zijn zoon en opvolger Mojtaba Khamenei in een schriftelijke boodschap wraak had gezworen.

Bovenaan de lijst van de krant staan president Donald Trump van de VS en premier Benjamin Netanyahu van Israël. Ook VS-minister van Defensie Pete Hegseth en zijn collega van Buitenlandse Zaken Marco Rubio staan erop afgebeeld, allen in een oranje gevangenisplunje.

Ook enkele Europese leiders ontspringen de dans niet. Premier Georgia Meloni van Italië, aftredend premier Keir Starmer van het Verenigd Koninkrijk, president Emmanuel Macron van Frankrijk en bondskanselier Joachim-Friedrich Merz van Duitsland staan erop.

Bij de laatste golf van Iraanse aanvallen op andere landen in het Midden-Oosten zijn ook doelwitten in Oman aangevallen. Oman ligt aan de andere kant van de Straat van Hormuz en stelde zich neutraal op in het conflict.

In het gouvernement Musandam, een exclave die door de Verenigde Arabische Emiraten van de rest van Oman gescheiden wordt, werden verschillende doelwitten met drones aangevallen. Dat bericht het Omaanse persbureau ONA. 

De Golfstaten hebben zondagochtend een nieuwe reeks aanvallen te verwerken gekregen. Neervallende scherven hebben in Qatar 3 gewonden gemaakt, onder wie een kind. 

In Bahrein was, rond 6 uur, het luchtalarm actief. Daar waarschuwde het ministerie van Binnenlandse Zaken de bevolking om zich naar "de dichtstbijzijnde veilige plaats te begeven". Twee uur later werd het luchtalarm opnieuw geactiveerd.

Het Koeweitse leger beantwoordde de luchtaanvallen: "De luchtverdediging heeft vijandige aanvallen onderschept." 

Het Jordaanse leger zegt dat 3 Iraanse raketten op zijn grondgebied zijn neergekomen, zonder slachtoffers te maken. "De schade beperkt zich tot wat materiële schade", klinkt het.

Alweer is de Straat van Hormuz, een smalle en strategische zeestraat, een gevoelig punt in de hele oorlog.

"Voor de VS is het een internationale doorgangsroute. Iran beschouwt de noordelijke route als zijn grondgebied, waarop het ook tol mag heffen", legt VRT NWS-buitenlandjournalist Katrien Vanderschoot uit. 

Het Amerikaanse leger zegt dat het opnieuw massale aanvallen uitvoert op Iran. Aanleiding is een Iraanse aanval op een schip in de Straat van Hormuz, dat van zijn koers zou zijn afgeweken.

De VS meldt dat het 140 doelwitten heeft geraakt, waaronder raketlanceerders, munitiedepots en communicatienetwerken. 

Volgens Iran is de Straat van Hormuz opnieuw volledig gesloten voor alle scheepvaart.

Het lijkt erop dat Iran ook tegenaanvallen uitvoert op Amerikaanse basissen in de Golfstaten. Onder meer in Koeweit, Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar is het luchtalarm actief. Teheran zegt een Amerikaanse militaire basis in Jordanië te hebben getroffen.

In de Libanese hoofdstad Beiroet zijn gesprekken opgestart tussen een Amerikaanse militaire delegatie en het Libanese leger over de terugtrekking van het Israëlische leger uit het zuiden van het land. Dat schrijft het Franse persagentschap AFP.

Israël en Libanon sloten op 26 juni samen met de VS een raamakkoord dat de weg moet vrijmaken voor "duurzame vrede en veiligheid" in de regio. Dat akkoord bepaalt dat het Libanese leger zal worden ingezet in veiligheidszones in het zuiden van het land, die nu bezet worden door Israël.

Het Israëlische leger heeft die zones naar eigen zeggen gecreëerd om de Israëlische burgers te beschermen tegen aanvallen van Hezbollah. Het gaat om een zone langs de grens, die zich ongeveer 10 kilometer diep op Libanees grondgebied uitstrekt. Volgens de Libanese regering en het internationaal recht gaat het om grondgebied dat illegaal wordt bezet.

Na de begrafenis van ayatollah Ali Khamenei, zweert zijn zoon en opvolger Mojtaba Khamenei wraak voor zijn dood. Dat doet hij in een schriftelijke verklaring die werd voorgelezen op de staatstelevisie. 

"Wraak is de eis van ons volk en moet zeker plaatsvinden", luidt het onder andere in de op gisteren gedateerde verklaring. Het gaat om vergelding voor "het zuivere bloed" van Ali Khamenei en "alle martelaren" in de "twee oorlogen" tegen Israël en de VS. De tekst heeft het over "criminele en schandelijke moordenaars", van wie de namen "op een lijst staan".

Mojtaba Khamenei is sinds zijn benoeming in maart niet in het openbaar gezien. Volgens Amerikaanse mediaberichten zou de huidige opperleider ernstig gewond zijn geraakt bij de luchtaanval die aan zijn vader het leven kostte.

De Amerikaanse media The Wall Street Journal en CNN melden op basis van bronnen dat Israël de Verenigde Staten heeft ingelicht over een mogelijk nieuw Iraans plan om president Donald Trump te vermoorden.

Volgens een bron van CNN kwam de waarschuwing deze week. Een andere bron zegt dat de Amerikaanse inlichtingendiensten de voorbije weken al aanwijzingen ontvingen over mogelijke plannen om Trump te doden, maar dat de informatie van Israël nieuw is en gaat over een concreet plan. Wat dat plan precies inhield, is voorlopig niet duidelijk.

De melding komt op een moment dat de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran opnieuw oplopen. Bovendien waarschuwt de Amerikaanse overheid al langer dat Iran mogelijk wraak wil nemen voor de droneaanval uit 2020 waarbij de Iraanse generaal Qassem Soleimani om het leven kwam.

Sommige Amerikaanse functionarissen vermoeden dat de Israëlische waarschuwing ook bedoeld kan zijn om invloed uit te oefenen op Trump, terwijl hij overweegt om de Amerikaanse militaire acties tegen Iran op te voeren. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu botste de voorbije tijd met Trump over de Israëlische militaire acties in Libanon, die de gesprekken met Iran bemoeilijkten.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft gebeld met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Dat laat de administratie van Netanyahu weten .

Tijdens hun gesprek heeft Trump de Israëlische eerste minister een update gegeven over hetgeen de VS doet in de Golfregio. 

Netanyahu heeft van zijn kant zijn beklag gedaan over de kritiek van Turkse president Erdogan op Israël. Ook sprak hij over de noodzaak van veiligheidszones langs de grenzen van Israël.

Over de nieuwe explosies in Iran wordt in de communicatie met geen woord gerept. Volgens verschillende media ontkent zowel Israël als de VS achter die explosies te zitten. Formele ontkenningen zijn er nog niet.

In het zuiden van Iran zijn opnieuw meerdere explosies gehoord, onder meer in Bushehr, waar een van de kerncentrales van Iran staat. Ook in de regio's Konarak en Choghadak zijn er explosies, meldt het Iraanse persagentschap Mehr.

Volgens het persagentschap Irna, dat een overheidsbron in Bushehr citeert, is de explosie in Bushehr het gevolg van luchtafweergeschut dat een "Israëlisch-Amerikaans projectiel" uit de lucht zou hebben gehaald.

Ook Israël staat klaar om Iran opnieuw aan te vallen, "voor een derde keer indien nodig". Dat heeft de Israëlische minister van Defensie Israël Katz gezegd op een militaire ceremonie van piloten bij het Israëlische leger. 

"We zijn in opperste staat van paraatheid om de gevechten te hervatten, om het overwicht in de lucht te herstellen en opnieuw toe te slaan in Iran, om de dreiging uit te schakelen."

"Als we moeten terugkeren, zullen we dat doen, zelfs harder dan voordien", wordt Katz geciteerd door Israëlische media.

De Verenigde Staten hebben in de nacht van dinsdag op woensdag en ook afgelopen nacht opnieuw aanvallen uitgevoerd op Iran, als vergelding voor Iraanse aanvallen op olietankers.

Israël heeft nog niet aan de nieuwe reeks aanvallen tegen Iran deelgenomen. 

De Iraanse Revolutionaire Garde zegt dat Iran 10 ballistische raketten heeft afgevuurd op een militaire basis in Azraq, in Jordanië. Wellicht hebben die niet raak getroffen, want het Jordaanse leger liet eerder op de dag weten dat het verschillende Iraanse raketten uit de lucht heeft gehaald. Het leger had het toen wel over 8, in plaats van 10 zoals Iran zegt.

De militaire basis in Azraq wordt ook door meerdere westerse landen gebruikt, zoals de Verenigde Staten, Duitsland en ook België.

De Revolutionaire Garde benadrukt nog eens dat Amerikaanse bases in de regio aangevallen zullen worden als de "Amerikaanse agressie" voortgaat.

Jordanië heeft 8 Iraanse raketten onderschept die zijn luchtruim waren binnengedrongen. Dat meldt een woordvoerder van de regering. Even daarvoor was het luchtalarm afgegaan. De raketten waren mogelijk gericht op Israël. Jordanië is een buurland van Israël. Ook een Amerikaanse basis in Jordanië zelf zou een doelwit kunnen zijn geweest.

Volgens het staatspersagentschap zijn er geen gewonden gevallen. Er is ook geen schade gemeld. De woordvoerder zegt dat het Jordaanse leger in de hoogste staat van paraatheid blijft, nu Iran ermee dreigt om Amerikaanse aanvallen te vergelden. 

In Jordanië is een luchtalarm afgegaan nadat Iraanse raketten waren waargenomen in het luchtruim. Dat is bevestigd door een Jordaans staatsmedium. 

Er is weinig informatie over de omstandigheden van het luchtalarm of over het doelwit van de Iraanse raketten.

Iran zegt dat de Amerikaanse aanvallen van afgelopen nacht "een ernstige oorlogsmisdaad" zijn. Volgens de Iraniërs is het een schending van artikel 1 en 5 van het memorandum dat met de Amerikanen is ondertekend.

President Donald Trump heeft gisteren op de NAVO-top in Ankara gezegd dat het bestand met Iran "voorbij is". Trump was gefrustreerd vanwege de Iraanse aanvallen op schepen die door de Straat van Hormuz voeren: volgens Iran namen die schepen een niet vooraf afgesproken route.

Er zijn verschillende ontploffingen gemeld in de Iraanse stad Bushehr. Dat melden verschillende media en is ook bevestigd door de gouverneur van het gebied, Mohammed Mozaffari.

De gouverneur laat weten dat de stad deze ochtend is aangevallen. Hij ontkent de berichten dat de kerncentrale het doelwit was van de aanvallen. Ook het nabijgelegen olie-eiland Kharg was niet het doelwit, klinkt het. "Er zijn geen incidenten gemeld nabij die 2 locaties."

De Verenigde Staten hebben de aanvallen nog niet bevestigd.

Qatar roept Iran en de Verenigde Staten op tot diplomatie, na de aanvallen van de voorbije dagen. Dat gebeurde in een telefoongesprek van de Qatarese premier Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi.

Al-Thani en Araghchi "bespraken de laatste ontwikkelingen met betrekking tot de militaire escalatie tussen de VS en Iran in de voorbije 2 dagen", luidt het in een verklaring van het ministerie van Buitenlandse Zaken van Qatar. Dat valt ook onder de bevoegdheid van Al-Thani.

Qatar veroordeelde de aanvallen op commerciële schepen in de Straat van Hormuz. Al-Thani "benadrukte dat dergelijke acties het vertrouwen ondermijnen, de veiligheid van de internationale scheepvaart bedreigen en de inspanningen schaden die gericht zijn op het herstellen van de regionale veiligheid en stabiliteit".

De Qatarese premier benadrukte ook "de noodzaak voor alle partijen om zich in te zetten voor dialoog en diplomatie, en om de afspraken na te komen die zijn gemaakt in het kader van het principeakkoord tussen de VS en Iran".

Volgens de Iraanse staatstelevisie is de spoorlijn tussen de hoofdstad Teheran en de stad Mashhad in het oosten van het land onderbroken. Dat is het gevolg van "een criminele aanval door de Amerikaans-Israëlische vijand", zegt de Islamitische Republiek Spoorwegen (IRS), het staatsagentschap dat de spoorwegen beheert.

Mashhad is een van de heiligste sjiitische steden van het land. Het is ook de geboorteplaats van de voormalige opperste leider Ali Khamenei, die daar vandaag na meerdaagse ceremonieën begraven wordt. Volgens het regime zouden veel Iraniërs per trein naar Mashhad gaan voor de begrafenis.

Er zijn teams ter plaatse gestuurd om de schade te herstellen, volgens de Iraanse staatstelevisie. Ook wordt ander transport geregeld voor gestrande mensen.

"Dat de VS net vandaag die spoorlijn raken, een burgerdoel, dat is doelgericht", zei Midden-Oostenkenner en arabist Leo Kwarten eerder vandaag in De ochtend op Radio 1. "Dat is olie op het vuur gooien". Eerder al had de Iraanse Revolutionaire Garde de VS ervan beschuldigd om 2 bruggen die naar Mashhad leiden, te hebben aangevallen om de begrafenis van Ali Khamenei te overschaduwen.

Iran heeft de voorbije twee nachten Amerikaanse militaire doelen in de Golfstaten Koeweit en Bahrein onder vuur genomen. "Ze viseren vooral luchtmachtbases, maar voor zover ik weet zijn die al lang leeg en ontruimd. Er wordt verder weinig geraakt buiten dat", zegt correspondent Judith Spiegel vanuit Koeweit.

Mensen in Koeweit worden er veeleer moe dan zenuwachtig van, volgens Spiegel. "Je went er gek genoeg ook wel aan. Het is meer het gevoel van 'hier gaan we weer'. Het kost ook letterlijk nachtrust. Ze zijn het vooral beu, in tegenstelling tot de paniek die er in de eerste paar weken wel was".

De Golfstaten zijn betrokken in een oorlog die ze niet willen, "maar ze huisvesten wel al jaren die Amerikaanse legerbases. Ze kopen ook nog altijd wapens van de VS. Je kunt niet zeggen dat ze er helemaal buitenstaan. Ze zijn misschien niet actief militair betrokken, maar ze hosten de boel. Dat is ook precies de reden waarom Iran hier aanvalt. Iran heeft het niet op de Golfstaten op zich gemunt, maar wel op de Amerikaanse bases". 

De bevolking voelt zich vooral een speelbal en kan er ook niet veel over zeggen. "Er is weinig vrijheid van meningsuiting. Of die Amerikaanse bases hier moeten blijven of niet, dat wordt hier niet bediscussieerd. Mensen moeten het een beetje willoos uitzitten".

Op zijn terugkeer van de NAVO-top in Turkije sprak de Amerikaanse president Donald Trump nog met journalisten. "Ik weet niet of ze (Iran) het waard zijn om nog een deal te sluiten", klonk het onder meer.

Volgens Iraanse staatsmedia zouden 3 doden gevallen zijn bij een Amerikaanse aanval op de stad Ahvaz, in de zuidwestelijke provincie Khoezistan. Er zouden ook meerdere gewonden zijn. De gouverneur van de provincie zegt dat de aanval plaatsvond in de buitenwijken van de stad.

Khoezistan is het economische hart van de Iraanse olie-industrie. Het is de belangrijkste bron van de olie- en gasvoorraden in het land. Ahvaz is de hoofdstad van Khoezistan.

Het Iraanse ministerie van Volksgezondheid zegt dat bij de Amerikaanse aanvallen van de voorbije twee dagen al 14 mensen omgekomen zouden zijn. Dat meldt de Amerikaanse zender CNN.

Het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz is momenteel zo goed als stilgevallen. Dat zegt het Amerikaanse financieel-economische persagentschap Bloomberg , dat gegevens van trackingwebsites heeft bekeken.

Bloomberg spotte 2 vaartuigen: een olietanker die de Perzische Golf verliet en een vrachtschip dat onder de vlag van Iran vaart. Het zou wel kunnen dat er meer schepen zijn, maar dat die hun trackingsystemen hebben uitgezet.

Volgens Bloomberg voeren sinds het bereiken van het principeakkoord tussen de VS en Iran midden juni gemiddeld 34 schepen door de Straat van Hormuz. Op 24 juni was er een piek met 59 schepen. Gisteren waren het er nog 14.

De weinige schepen die nog passeren, volgen de door Iran aanbevolen route, in het noorden van de Straat van Hormuz. De andere route, dichter bij de Golf van Oman, wordt amper nog gebruikt. De schepen in de Straat van Hormuz die werden aangevallen, leken allemaal de route bij Oman te volgen.

De Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf, die ook de belangrijkste onderhandelaar in de gesprekken met de VS is, schuwt de harde woorden niet.

"Amerika heeft nog steeds niet geleerd dat intimidatie en het breken van beloftes niet langer zonder gevolgen blijven", schrijft hij op X. "Laat ik het duidelijk stellen: als je toeslaat, krijg je klappen".

Ghalibaf voegde eraan toe dat de Straat van Hormuz alleen zal opengaan onder Iraanse voorwaarden, "en niet onder Amerikaanse bedreigingen".

Iran heeft op de nieuwe Amerikaanse aanvallen gereageerd door de Golfstaten Bahrein, Koeweit en Qatar in het vizier te nemen.

Een journalist van het Franse persagentschap AFP maakt melding van explosies in Manama, de hoofdstad van Bahrein. In Bahrein ligt het hoofdkwartier van de 5e Vloot van de Amerikaanse marine. De Straat van Hormuz valt onder het werkingsgebied van de 5e Vloot.

Het leger van Koeweit meldt dat het verschillende raketten en drones heeft onderschept. Koeweit is dan weer de thuisbasis van het hoofdkwartier van de Amerikaanse landmacht. En in Qatar is dan weer het luchtalarm afgegaan.

De Iraanse Revolutionaire Garde eist via staatsmedia de aanvallen op Bahrein en Koeweit op. Daarbij zijn "belangrijke infrastructuur en sites" geraakt, klinkt het. Volgens de Iraanse Revolutionaire Garde is het "een eerste bestraffend antwoord" op de Amerikaanse aanvallen.

De voorbije uren heeft de Amerikaanse president Donald Trump meerdere beelden gedeeld van wat aanvallen van vannacht op Iraanse doelwitten zouden zijn. Er werd geen verdere uitleg bij gegeven.

"Dit is een vergelding voor de Iraanse bombardementen op schepen van gisteren (dinsdag, red). Als zoiets weer gebeurt, zal het veel erger worden", schrijft Trump bij een beeld van wat een aanval in de stad Chabahar zou zijn.

De pagina die Trump deelde, Open Source Intel, heeft intussen laten weten dat het beeld van Chabahar niet van afgelopen nacht dateert.

US CENTCOM, het Amerikaanse militaire commando in het Midden-Oosten, heeft beelden verspreid van de aanvallen van afgelopen nacht. Daarin lijken raketinstallaties en een landingsbaan onder vuur te worden genomen.

Het Amerikaanse leger zegt niets over de locaties waar het aanvallen heeft uitgevoerd. Iraanse staatsmedia melden wel explosies in Bandar Abbas, Sirik en Jask. Allemaal strategische havensteden in de zuidelijke provincie Hormozgan, aan de Straat van Hormuz. Niet alleen economisch, maar ook militair zijn ze van belang voor Iran.

Er is ook sprake van explosies op andere plaatsen aan de kust, zoals in de havensteden Konarak en Chabahar en in de stad Iranshahr. Die liggen in de provincie Sistan en Baluchistan, in het zuidoosten van Iran. Ook de havenstad Bushehr zou geraakt zijn. Daar ligt een belangrijk Iraans nucleair complex, maar volgens het Iraanse persbureau Mehr zou er geen schade zijn.

Er zouden ook projectielen afgevuurd zijn op het eiland Abu Musa. Dat is een van de drie kleine eilanden die door de Verenigde Arabische Emiraten worden geclaimd en die de ruggengraat vormen van Irans controle over de Straat van Hormuz. Iran en de Verenigde Arabische Emiraten liggen in de clinch over wie Abu Musa bezit.

En het lijkt erop dat de VS voor het eerst sinds april Iraanse bruggen in het vizier heeft genomen. Volgens staatsmedia was er een aanval op een spoorbrug in de noordoostelijke provincie Golestan. De Iraanse Revolutionaire Garde zegt dat 2 bruggen zijn aangevallen op de route naar de stad Mashhad. Daar vindt vandaag de begrafenis plaats van Ali Khamenei, de voormalige opperste leider van Iran.

Op verschillende plaatsen in het Midden-Oosten zijn er explosies en luchtalarmen. Dat is onder andere het geval in de golfstaten Bahrein en Koeweit.

Mogelijk gaat het om Iraanse aanvallen. Het land kondigde aan hard te zullen terugslaan als reactie op de Amerikaanse aanvallen op doelwitten in Iran.

Iraanse media melden dat er sprake is van explosies op verschillende locaties in het zuiden van het land. Er vonden onder meer explosies plaats in Konarak en Chabahar in de Golf van Oman.

In Bandar Abbas in de Straat van Hormuz zijn de luchtafweersystemen geactiveerd. Ook daar worden explosies gemeld. In Bandar Abbas bevindt zich de belangrijkste marinehaven van het Iraanse leger.

Het Amerikaanse leger is gestart met extra aanvallen op Iraanse doelwitten. Het doel  is het verzwakken of uitschakelen van de Iraanse militaire capaciteit waarmee het de vrije scheepvaart in de Straat van Hormuz bedreigt.

"In opdracht van de opperbevelhebber zijn de troepen van het Amerikaanse Centraal Commando begonnen met bijkomende aanvallen op Iran om hun vermogen om de vrije scheepvaart in de Straat van Hormuz te bedreigen, verder te ondermijnen. De Verenigde Staten stellen Iran verantwoordelijk voor de recente, ongerechtvaardigde agressie tegen commerciële scheepvaart en burgerbemanningen die zich vrijelijk begeven op deze vitale internationale waterweg", staat in het bericht.

Het hervatten van de vijandelijkheden tussen de VS en Iran en de stijging van de olieprijs hebben ook de Brusselse beurs beroerd. De Bel20-index zakte 1,64 procent tot 5.630,30 punten.  

Ook de Britse beurs eindigt de dag in het rood en zakte 1,66 procent tot 10.489,04 punten. Dat is de slechtste dag sinds mei. 

Hetzelfde tafereel zien we op de Amerikaanse beurs, op Wall Street. Daar kleuren de cijfers ook rood, en er is geen beterschap in het vooruitzicht. Ook daar is de Dow Jones-index gezakt met zo'n 1,6 procent.

De olieprijzen zijn vandaag in stijgende lijn. Kort na de aanvallen van vannacht was er een stijging van zo'n 2 procent. Dat is nu al 8 procent. Rond 15.40 uur is de prijs van een vat Brent-olie (de maatstaf) met 8,01 procent gestegen naar 80,10 dollar.

Dat is nog verder onder de olieprijs tijdens de oorlog, maar toont toch een stevige reactie van de oliemarkt op de aanvallen en de uitspraken later de dag van de Amerikaanse president Donald Trump.

Als de VS vannacht Iran opnieuw aanvalt, zoals Trump zegt, dan zullen de prijzen de komende uren en dagen waarschijnlijk nog verder stijgen. "Deze gebeurtenissen tasten het vertrouwen aan dat de VS en Iran erin zullen slagen een permanent vredesakkoord te bereiken. De prijzen reageren op dat wantrouwen", zegt energie-expert Jorge Leon van Rystad Energy tegen persagentschap AFP.

Door de aanvallen van de voorbije dagen op tankers en de aanvallen van vannacht in de regio rond de Straat van Hormuz is het scheepverkeer in de zeestraat opnieuw zo goed als stilgevallen. Ook dat heeft gevolgen voor de olieprijs, want ongeveer 25 procent van alle olie wordt via de Straat van Hormuz verscheept. Die olie is vooral voor de Aziatische markt, maar een kleiner globaal aanbod heeft ook wereldwijd gevolgen op de prijs.

Het water is diep tussen de VS en Iran. Dat moet blijken uit de uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump. Hij dreigt niet alleen met aanvallen deze avond, maar ook met een nieuwe blokkade van de Straat van Hormuz en de overname van het eiland Kharg.

Dat eiland in de Perzische Golf is essentieel voor de Iraanse olie-export. Die olie is dan weer cruciaal voor de schatkist van Iran. Trump heeft het eiland de voorbije maanden al eens aangevallen en ermee gedreigd de controle over te nemen. 

Ook de Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft het drama rond de rode kaart van de Amerikaanse voetballer Balogun gevolgd. Hij gebruikt dat verhaal om een sneer uit te delen aan de VS na de aanvallen van vannacht.

"Het optreden van de Amerikaanse regering als gastland van het WK volgt haar bekende buitenlandse beleid: regels omzeilen, rivalen intimideren, obstakels opwerpen en valsspelen Dit is hun MAGA-draaiboek. Iran wijst dergelijke spelletjes af. Wij komen resoluut op voor onze rechten", aldus Pezeshkian in een bericht op X.

De Internationale Maritieme Organisatie (IMO) van de Verenigde Naties veroordeelt de nieuwe aanvallen tussen de Verenigde Staten en Iran van afgelopen nacht. Die hebben volgens de organisatie grote gevolgen voor de vele zeelieden die nog steeds vastzitten in de Perzische Golf door de spanningen tussen beide landen rond de Straat van Hormuz.

"Deze aanvallen versterken alleen maar de angst, de onzekerheid en de psychologische nood waarin de ongeveer 6.000 zeelieden zich al bevinden, die vastzitten aan boord van schepen die de Golf niet veilig kunnen verlaten", zegt Arsenio Dominguez, secretaris-generaal van de IMO, in een verklaring.

Sinds de start van de oorlog eind februari is de doorvaart van schepen door de Straat van Hormuz bijzonder moeizaam en zelfs onmogelijk geweest. Ook sinds het staakt-het-vuren van 17 juni blijft de doorvaart moeilijk, ondanks de afspraak om de zee-engte volledig te openen. De voorbije weken zijn ook verschillende tankers aangevallen. Dat is de grootste reden waarom de VS vannacht de aanvallen op Iran heeft uitgevoerd.

Deze nacht hebben Iran en de VS elkaar bestookt. De VS meldt dat het een 80-tal doelwitten heeft aangevallen, Iran zegt dan weer dat het 85 doelwitten heeft geraakt in de Golfstaten Koeweit en Bahrein.

In Iran zijn er meldingen van explosies en bombardementen in Bandar Abbas, Qeshm en Sirik. Dat zijn locaties allemaal langs de Straat van Hormuz, in het zuiden van Iran.

De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth zal vandaag niet naar Israël reizen. Dat melden zowel CNN als de Israëlische krant Haaretz.

Hegseth zou normaal gesproken een overleg hebben met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Israëlische minister van Defensie Israel Katz.

Het zou het eerste bezoek van Hegseth aan Israël zijn geweest, maar de opgelopen spanningen tussen Iran en de VS na de nieuwe aanvallen gooien dus roet in het eten.

In een nieuw advies raadt het Europese luchtvaartagentschap EASA aan om het luchtruim te vermijden van Irak, Iran en Libanon omwille van de regionale spanningen.

"Als het akkoord tussen de VS en Iran uiteenvalt, dan is het luchtruim boven Iran uiterst gevaarlijk", klinkt het. Het nieuwe advies geldt alvast tot en met 31 augustus. 

De secretaris-generaal van de NAVO, Mark Rutte, zegt dat hij de Amerikaanse aanvallen op Iran steunt. Dat zegt hij in bijzijn van de Amerikaanse president Donald Trump. Volgens hem was het "cruciaal" van de VS om te reageren op de vermeende schendingen van het staakt-het-vuren door Iran. 

"Ik denk dat wat je vannacht hebt gedaan, absoluut nodig was. Het was een zeer sterk antwoord", aldus Rutte.

Koeweit meldt dat het 2 ballistische raketten en 13 drones heeft onderschept. Vannacht werd de Golfstaat onder vuur genomen door Iran, na aanvallen van het Amerikaanse leger op Iran. 

De voorbije maanden is Koeweit vaker het doelwit geweest van Iraanse aanvallen, onder meer omdat het de thuisbasis is van het hoofdkwartier van de Amerikaanse landmacht in de regio.

Door de aanvallen van Iran en de VS vannacht op tientallen doelwitten is de olieprijs (lichtjes) aan het stijgen. Een vat Brent-olie, de maatstaf voor de wereldwijde olieprijs, kost 78,06 dollar, een stijging met 5 procent.

Ook de prijs van de West Texas Intermediate, de Amerikaanse equivalent, stijgt met ongeveer 5 procent. Het is nog afwachten of de olieprijs de komende uren nog zal stijgen, na de uitspraken van president Trump over een einde van het staakt-het-vuren.

Volgens Kaja Kallas, de hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor Buitenlandse Zaken bemoeilijken de aanvallen van de VS en Iran de "toch al moeizame" gesprekken over een definitieve vredesdeal. De Iraanse aanvallen op de Golfstaten Bahrein en Koeweit noemt ze  onaanvaardbaar.

"Volgens het principeakkoord heeft Iran zich ertoe verbonden de Straat van Hormuz weer open te stellen. De recente aanvallen op schepen in de buurt van de Straat schenden deze toezegging en dreigen de hervatting van de energievoorziening te verstoren. De vrijheid van scheepvaart moet onbelemmerd blijven", schrijft Kallas op X.

Maandag komen de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU bijeen met de ministers van Buitenlandse Zaken van de Golfstaten. Volgens Kallas gaan ze bespreken "hoe we kunnen samenwerken aan de uitvoering van het akkoord en het behoud van de vrijheid van scheepvaart in de Straat van Hormuz en de Rode Zee".

Nog volgens het onderzoek van CNN was het team dat zich bezighoudt met het vermijden van schade aan burgerinfrastructuur onderbemand, omdat minister van Defensie Pete Hegseth het programma wilde afbouwen.

Volgens een van de bronnen van CNN wist het Amerikaanse leger enkele dagen na de aanval al hoe de vergissing tot stand was gekomen. Opvallend, want de Amerikaanse regering heeft de verantwoordelijkheid voor de aanval nooit formeel op zich genomen.

Het Amerikaanse onderzoek naar het incident loopt officieel nog steeds. Het is echter goed mogelijk dat we "nooit zullen weten" wie er voor de aanval aansprakelijk is, zei president Donald Trump eind juni.

Ook een onderzoek van The New York Times van eerder dit jaar had al aan het licht gebracht dat het Amerikaanse leger zich op verouderde data had gebaseerd.

Het Amerikaanse leger heeft bij de aanval op een school in Iran eerder dit jaar waarschuwingen uit zijn eigen databanken genegeerd die aangaven dat de gegevens waarop de aanval gebaseerd was, achterhaald waren. Dat zegt de Amerikaanse nieuwszender CNN op basis van verschillende bronnen.

Bij de start van het Israëlisch-Amerikaanse offensief op 28 februari werd een meisjesschool in Minab, in het zuiden van Iran, geraakt door een raketaanval. Volgens Iran kwamen daarbij minstens 168 kinderen en 14 leerkrachten om het leven. De eerste onderzoeken wezen in de richting van de VS

Uit het onderzoek van CNN blijkt dat het leger aan het begin van de oorlog gehaast was om doelwitten uit te kiezen. Militairen zouden onder druk gezet zijn om snel te kiezen, waardoor zware fouten zijn gemaakt. Uit oude satellietgegevens bleek dat de school ooit deel was van een complex met gebouwen van de Iraanse Revolutionaire Garde. Uit recentere data bleek echter dat dat niet meer het geval was. De school werd ervan afgescheiden door een hek.

Ondanks het feit dat de eigen wapensystemen de bevelhebbers waarschuwden over verouderde data, werden de knoppen "uit opportunisme" toch ingeduwd, zeggen 2 bronnen aan CNN.

US CENTCOM, het Amerikaanse commando in het Midden-Oosten, maakte in zijn eerdere mededeling geen melding van concrete locaties in Iran waar het aanvallen heeft uitgevoerd. Iraanse staatsmedia hadden het wel over explosies in de steden Bandar Abbas en Sirik en op het eiland Qeshm, zonder het te hebben over de oorzaak ervan.

Er vielen geen burgerslachtoffers, maar volgens de Iraanse staatstelevisie raakten meerdere mensen gewond door granaatscherven van een "vijandelijk projectiel" dat een commerciële pier in Sirik trof. Er zouden ook aanvallen geweest zijn op visserskaaien in Sirik en in Bandar Abbas, waar verschillende vissersboten in brand vlogen.

Ook zouden er explosies geweest zijn op het eiland Kharg, in het zuiden van Iran, het belangrijkste 'oliecentrum' van Iran. Van daaruit voert Iran 90 procent van zijn ruwe olie uit. Volgens de Iraanse zender Press TV waren er meerdere explosies, maar er werd niets gezegd over de oorzaak, mogelijke schade of slachtoffers.

Kharg werd voor het laatst in april aangevallen door de VS.

Het staakt-het-vuren is nog niet onmiddellijk voorbij. Dat zegt Inge Vrancken, expert Midden-Oosten, in De Ochtend op Radio 1. "In die zin dat Iran noch de VS echt terug willen naar een grote, volledige oorlog. Er worden wel constant speldenprikken uitgedeeld."

En die voortdurende "speldenprikken" hebben ook een duidelijk doel. "3 weken is er een intentieverklaring ondertekend. Het echte werk moet nog altijd beginnen met onderhandelingen voor een duurzaam akkoord."

"Het was dan ook te verwachten dat er wederzijdse aanvallen uitgevoerd zouden worden." Het gaat dan om aanvallen met de handrem op. "Met als bedoeling om druk te zetten op die onderhandelingen."

De Amerikaanse president Donald Trump deelde op zijn platform Truth Social beelden van Amerikaanse aanvallen op militaire doelwitten in Iran. Hij vermeldt niet op welke locatie de beelden zijn gemaakt.

Marjorie Taylor Greene, een voormalig Republikeins parlementslid en medestander van president Trump, heeft zich kritisch uitgelaten op X over de nieuwe Amerikaanse bombardementen op Iran.  

“We bombarderen Iran opnieuw tijdens een staakt-het-vuren van een oorlog die geen oorlog is, omdat Iran een schip heeft gebombardeerd in de Straat van Hormuz, waar ze geen controle over hebben, maar blijkbaar toch controle over hebben."

Taylor Greene riep de toorn van Trump over zich af door openlijk te ijveren voor het vrijgeven van de Epstein-files, de documenten die inzicht gaven in de activiteiten van de veroordeelde seksdelinquent Jeffrey Epstein. Sindsdien is de relatie tussen de twee verzuurd.

“Ik ben ook niet zeker hoe ze dat schip hebben gebombardeerd, want we hebben hen al 40 keer verslagen en hun leger totaal van de kaart geveegd", reageert Taylor Greene voorts op X.

Ze drijft zo de spot met Donald Trump, die inderdaad al vaak heeft gezegd dat Iran compleet verslagen is.

De spanningen in het Midden-Oosten zijn en blijven heel hoog, zegt minister van Defensie Theo Francken (N-VA) vanuit Ankara in Turkije, waar hij de NAVO-top bijwoont. Eerder noemde NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte de nieuwe Amerikaanse aanvallen op Iran "absoluut noodzakelijk".

"Het blijft een problematisch verhaal. Iran blijft westerse schepen bestoken, de VS zegt dat het in dat geval terugslaat. Dat is wat ze doen, dat is hoe het gaat in zo'n conflict. Zo geraak je er natuurlijk nooit uit", zegt Francken in De ochtend op Radio 1.

In hoever er nog sprake is van een staakt-het-vuren? "Ik denk dat dat nog wel gezegd kan worden, er zijn geen grote luchtbombardementen meer", zegt Francken. "Maar het is wel zo dat Iran schepen blijft aanvallen om de Straat van Hormuz in de tang te houden. Dat is hun strategie. Het wordt gebruikt als geopolitiek instrument om het Westen bij de keel te grijpen en de wereldeconomie te gijzelen".

De finale vredesdeal is ook nog altijd niet rond. "Er ging verder gepraat worden, maar ik heb de indruk dat dat op een laag pitje staat. Ik neem ook aan dat Iran de beloofde honderden miljarden dollars uit het principeakkoord nog niet heeft gezien. Ik denk dat er frustraties zijn langs beide kanten".

En dan is er nog Israël, dat niet betrokken was bij de onderhandelingen en in de clinch blijft gaan met Hezbollah in Libanon. "Het Midden-Oosten blijft de komende jaren echt een kruitvat".

De nieuwe aanvallen van de VS en Iran zetten het wankele principeakkoord nog meer onder druk. Dat akkoord, een 'memorandum of understanding', werd half juni bereikt. Het moet een kader bieden waarin verder onderhandeld kan worden over een definitieve vredesdeal.

Het principeakkoord omvat 14 punten. Een daarvan is een staakt-het-vuren. Dat ging in op 17 juni, de dag dat de VS en Iran formeel hun handtekening zetten. Een ander punt is een veilige doorvaart voor commerciële schepen in de Straat van Hormuz.

De VS en Iran hebben 60 dagen om te onderhandelen, maar het principeakkoord staat al sinds het begin onder druk. Dat is onder meer het gevolg van blijvende aanvallen van Israël in het zuiden van Libanon. Volgens het akkoord zou er ook een einde moeten komen aan de oorlog daar. Iran noemt de Israëlische aanvallen een schending van het akkoord.

Daarnaast zijn er ook aanvallen op commerciële schepen in de Straat van Hormuz. Niet alleen gisteren, maar ook eind juni zijn schepen geraakt door onbekende projectielen, vermoedelijk vanuit Iran. Toen sprak de VS over een schending van het akkoord en reageerde het met aanvallen op militaire doelen in Iran. Ook toen voerde Iran tegenaanvallen uit in de Golfstaten.

Een uitgebreide analyse van de inhoud van het principeakkoord lees je in onderstaand artikel.

In hun reactie op de Amerikaanse aanvallen zegt de Iraanse Revolutionaire Garde niets over de aanvallen op commerciële schepen in de Straat van Hormuz, waar de VS hen van beschuldigt.

Een van die schepen was de tanker M/T Al Rekayyat, die onder de vlag van de Marshalleilanden vaart. De tanker voor vloeibaar aardgas voer voor de kust van Oman toen hij door een projectiel geraakt werd en in brand vloog. De twee andere schepen waren de M/T Wedyan, onder de vlag van Saudi-Arabië, en de M/T Cyprus Prosperity, onder de vlag van Liberia.

Iran heeft sinds de oorlog de Straat van Hormuz in handen, waar normaal gezien een vijfde van alle verhandelde olie en aardgas wereldwijd doorheen gaat. De schepen die dinsdag werden aangevallen, leken allemaal een route dicht bij de kust van Oman te volgen, in plaats van een route die door Iran was bevolen. Iran eist de verantwoordelijkheid voor de aanvallen op de schepen niet op. Het heeft wel al meermaals verklaard dat alleen de door Iran goedgekeurde route door de Straat van Hormuz veilig is. Het wordt ervan verdacht ook al andere schepen te hebben aangevallen die de route via Oman hebben gebruikt.

Iran en de VS kwamen in het kader van het principeakkoord overeen om schepen 60 dagen lang gratis te laten passeren. Iran stond er echter op dat het de routes van de schepen zou controleren en later tol zou willen heffen, wat voor de Israëlisch-Amerikaanse oorlog niet het geval was.

De Straat van Hormuz maakt deel uit van de vervolggesprekken over een definitief akkoord tussen de VS en Iran. De VS en veel Golfstaten zeggen dat ze niet akkoord zullen gaan met tolheffingen.

De olieprijzen klimmen intussen opnieuw omhoog. Dat is niet alleen een gevolg van de nieuwe Amerikaanse aanvallen op Iran, maar ook van de Amerikaanse beslissing om de vergunning voor Iran voor de verkoop van olie in te trekken.

Voor een vat ruwe Brent-olie (de maatstaf voor verhandelde olie in Europa, Azië en Afrika) betaal je op dit moment ongeveer 76 dollar. Dat is een stijging met ongeveer 2,6 procent. Voor een vat ruwe WTI-olie (West Texas Intermediate, de maatstaf voor verhandelde olie in de VS) betaal je ongeveer 72 dollar, ook een stijging met 2,6 procent.

De olieprijzen stijgen ook door de blijvende spanningen rond de veiligheid van schepen in de Straat van Hormuz. Iran wordt ervan beschuldigd dat het schepen onder vuur heeft genomen.

Volgens de Iraanse Revolutionaire Garde wilden de Verenigde Staten met hun nieuwe reeks bombardementen ook de plechtigheden rond de uitvaart van de voormalige opperste leider Ali Khamenei overschaduwen.

Die plechtigheden begonnen vorige zaterdag. Normaal gezien wordt Ali Khamenei, die op de eerste dag van de Amerikaans-Israëlische aanvallen omkwam, morgen begraven in de stad Mashhad, in het noordoosten van Iran.

De dagenlange herdenkingen werden beschouwd als een periode van verminderde spanningen. Normaal gezien zouden de gesprekken tussen de VS en Iran om tot een definitief akkoord te komen, van start gaan na de officiële begrafenis van Ali Khamenei.

Iran heeft de nieuwe Amerikaanse aanvallen en het intrekken van de vergunning om olie te verkopen, veroordeeld als "een flagrante daad van agressie". Khatam Al-Anbiya, het hoogste gezamenlijke militaire commando van Iran, dreigde met "een verpletterende reactie". Iran zal geen Amerikaanse inmenging in het beheer van de Straat van Hormuz toestaan, klonk het.

Ook de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Qalibaf beschuldigde de VS van ernstige schendingen van het principeakkoord. Hij noemde daarbij de nieuwe aanvallen, de hernieuwde oliesancties, de dreigingen met verdere aanvallen, de schendingen van Iraanse "afspraken" in de Straat van Hormuz en de voortdurende Israëlische aanvallen op Libanon.

"Het tijdperk van intimidatie en afpersing is voorbij", schreef Qalibaf op X. "Het leidt nergens toe. We geven niet op".

Naast nieuwe aanvallen op Iraanse doelen hebben de Verenigde Staten ook een vergunning ingetrokken die Iran toestond om olie te verkopen. Die vergunning was een onderdeel van het principeakkoord ('memorandum of understanding') dat de VS en Iran midden vorige maand bereikten.

Onder het principeakkoord verleende het Amerikaanse ministerie van Financiën op 22 juni een algemene vergunning voor de verkoop van ruwe olie en petrochemische en petroleumproducten van Iraanse oorsprong tot 21 augustus. Daardoor was Iran voor het eerst in jaren in staat om openlijk olie te verkopen op de internationale markt voor Amerikaanse dollars.

Een anonieme Amerikaanse functionaris zegt aan het persagentschap AP dat de vergunning is ingetrokken omdat de acties van Iran in de Straat van Hormuz onaanvaardbaar zijn en dat er gevolgen aan gekoppeld moesten worden. Iran krijgt nu tot 17 juli de tijd om alle transacties af te handelen.

De VS heeft aanvallen uitgevoerd op doelwitten in Iran. Dat meldt het Amerikaanse Central Command.

Volgens het Amerikaanse leger zijn de aanvallen een reactie op Iraanse acties tegen 3 commerciële schepen die door de Straat van Hormuz voeren. "Die acties waren een duidelijke schending van het staakt-het-vuren", klinkt het in een mededeling op X.

Intussen meldt de Iraanse staatszender Press TV dat in de zuidelijke havenstad Sirik verschillende explosies te horen zijn. Er zijn nog geen meldingen van slachtoffers of schade.

De afgelopen 24 uur zijn opnieuw 3 schepen aangevallen in de Straat van Hormuz. Dat meldt het Britse maritieme veiligheidsagentschap UKMTO.

Een Qatarese tanker met vloeibaar aardgas (lng) werd geraakt door een projectiel voor de kust van Oman. Volgens een bron aan Reuters dreigde de tanker te ontploffen door een brand in de machinekamer. De bemanning bleef ongedeerd en werd geëvacueerd.

Volgens het UKMTO werden ook 2 andere tankers getroffen. Bij beide incidenten vielen geen gewonden.

Het is de eerste keer sinds het begin van de oorlog tussen Iran en de VS dat een Qatarese lng-tanker wordt getroffen. Qatar, dat een bemiddelende rol speelt in gesprekken tussen Washington en Teheran, houdt Iran verantwoordelijk voor de aanval. Een woordvoerder van het Qatarese ministerie van Buitenlandse Zaken noemt de aanval “onacceptabel”.

Iran heeft de aanvallen niet officieel opgeëist, maar de Iraanse staatstelevisie zegt dat het land verantwoordelijk is voor de aanval op de Qatarese tanker.

Donderdag waarschuwde Iran nog dat alle olietankers die door de Straat van Hormuz varen, gebruik moeten maken van door hen goedgekeurde vaarroutes.

Het Britse maritieme veiligheidsagentschap UKMTO heeft een melding binnengekregen van een vrachtschip dat onder vuur werd genomen in de Rode Zee, voor de kust van Jemen.

De bemanning van het schip meldt dat ze door onbekenden aangevallen worden. Het wordt nu onderzocht wat er aan de hand is.

In het verleden hebben Houthi-rebellen uit Jemen regelmatig schepen onder vuur genomen, als vergelding voor de aanvallen van de VS en Israël op Iran. Daar hebben ze recent weer mee gedreigd.

Iran heeft vanavond het einde aangekondigd van de ronde van indirecte en technische onderhandelingen in Qatar in het kader van het voorakkoord met de Verenigde Staten. Daarover bericht een staatsmedium. 

"De viceminister van Buitenlandse Zaken, Kazem Gharibabadi, die naar Doha was gereisd om toezicht te houden op de uitvoering van de bepalingen van het voorakkoord (...), heeft het einde van de besprekingen in Qatar aangekondigd", meldde persbureau Irna.

Beide partijen zijn overeengekomen om "uiterlijk morgen" een communicatiekanaal in te stellen om eventuele schendingen van het voorakkoord te melden en in kaart te brengen. 

Iran stuurt deze week nog een "delegatie van experten" naar de Qatarese hoofdstad Doha om te praten over de uitvoering van het zogenoemde memorandum van overeenstemming dat bereikt is met de Verenigde Staten.

Dat heeft de woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken, Esmail Baghaei, gezegd op een persconferentie. Qatar en Pakistan bemiddelen in de gesprekken tussen Teheran en Washington. 

De Amerikaanse president Donald Trump had eerder op de dag gezegd dat de gesprekken morgen zouden worden voortgezet in Doha. "Iran heeft om een ontmoeting gevraagd", schreef hij op zijn platform Truth Social .

Volgens Karoline Leavitt, woordvoerder van het Witte Huis, zouden de Amerikaanse speciale gezant voor het Midden-Oosten, Steve Witkoff, en de speciale gezant voor vrede en tevens schoonzoon van Trump, Jared Kushner, naar Doha afzakken voor de gesprekken. 

Nochtans ontkende Teheran aanvankelijk dat er een nieuwe ronde van onderhandelingen zat aan te komen. Er zouden pas nieuwe gesprekken komen "zodra aan de voorwaarden is voldaan en er overeenstemming is bereikt over de datum en de locatie", zei de Iraanse viceminister van Buitenlandse Zaken Kazem Gharibabadi volgens het Iraanse nieuwsagentschap ISNA .

"Technische vergaderingen van de werkgroepen staan deze week niet gepland." Het overleg zou volgens de viceminister via bemiddelaars worden verdergezet. Dat lijkt de woordvoerder van het ministerie te bevestigen. "De komende dagen zullen we niet met de Amerikaanse partij onderhandelen, op geen enkel niveau", benadrukt Baghaei. 

Na dagen van aanvallen over en weer lijkt de spanning tussen de Verenigde Staten en Iran opnieuw wat af te nemen. Volgens Amerikaanse media zouden beide landen hebben afgesproken om elkaar voorlopig niet meer aan te vallen en morgen samen te zitten in Qatar. Iran heeft die afspraken voorlopig nog niet bevestigd.

Volgens defensiespecialist Peter Wijninga (Centrum voor Strategische Studies in Den Haag) betekent het geweld van de voorbije dagen niet dat het staakt-het-vuren van tafel is.

"Je ziet dit wel vaker bij conflicten waar een bestand wordt afgesproken: dat het over en weer wordt geschonden", zegt hij in De Ochtend op Radio 1. "Beide landen hebben belang bij het bestand en ook bij een vredesakkoord. Zolang dat zo is, zal het bestand in stand blijven, ondanks het feit dat er af en toe heen en weer wordt geschoten."

De diplomatieke contacten achter de schermen gaan volgens hem dan ook door. "Op de achtergrond blijven ambtenaren met elkaar spreken en zullen ze ook spreken over het stoppen van dit soort aanvallen, om formele gesprekken in Doha mogelijk te maken."

Volgens Wijninga zijn nieuwe schendingen van het bestand de komende dagen niet uit te sluiten. "Iran heeft een schip aangevallen omdat het buiten de vastgestelde routes voer door de Straat van Hormuz. Dat is misschien een wat extreme reactie, en daar kan dus ook weer een reactie van de VS op volgen. Maar juist omdat beide landen belang hebben bij het stoppen van dit conflict, denk ik dat het bestand uiteindelijk overeind blijft."

De recente aanvallen tussen de VS en Iran zetten het wankele principeakkoord nog meer onder druk. Dat akkoord, een 'memorandum of understanding', werd eerder deze maand bereikt. Het moet een kader bieden waarin verder onderhandeld kan worden over een definitieve vredesdeal.

Het principeakkoord omvat 14 punten. Een daarvan is een staakt-het-vuren. Dat ging in op 17 juni, de dag dat de VS en Iran formeel hun handtekening zetten. Een ander punt is een veilige doorvaart voor commerciële schepen in de Straat van Hormuz. De VS en Iran hebben 60 dagen om te onderhandelen, maar het principeakkoord staat onder druk.

Zo blijft Israël aanvallen uitvoeren op het zuiden van Libanon, terwijl het principeakkoord stelt dat er ook een einde moet komen aan de oorlog daar. Israël was niet formeel betrokken bij de gesprekken. De aanvallen in Libanon zijn een doorn in het oog van Iran. Het regime noemt ze een schending van het principeakkoord en zegt die niet te zullen tolereren.

Enkele dagen geleden werd een vrachtschip in de Straat van Hormuz geraakt door een onbekend projectiel, vermoedelijk vanuit Iran. De VS had het over een schending van het principeakkoord en reageerde met "vergeldingsaanvallen" op militaire doelen in Iran. Waarna nieuwe wederzijdse acties en tegenreacties volgden.

Een uitgebreide analyse van de inhoud van het principeakkoord lees je in onderstaand artikel.

• 25 juni: In de Golf van Oman wordt het vrachtschip M/V Ever Lovely geraakt door een onbekend projectiel. Dat schip, dat onder de vlag van Singapore vaart, was eerder door de Straat van Hormuz gevaren. Het is niet duidelijk van waar het projectiel komt, maar alle verdenking ligt op Iran.

• 26 juni: Volgens de Verenigde Staten schendt Iran hiermee de voorwaarden van het principeakkoord ('memorandum of understanding'). Als reactie voert de VS "vergeldingsaanvallen" uit op militaire doelen in Iran.

• 27 juni: Iran reageert met "verdedigingsaanvallen" op Amerikaanse militaire doelen in de regio. Het regime heeft het over een reactie op "barbaarse luchtaanvallen" van de VS, maar geeft geen verdere details.

• 27 juni: De Golfstaat Bahrein maakt melding van vijandelijke drone-aanvallen. In de Straat van Hormuz wordt opnieuw een schip, de M/T Kiku onder Panamese vlag, geraakt door een onbekend projectiel.

• 27 juni: De Verenigde Staten voeren als tegenreactie nieuwe aanvallen uit op militaire doelen in Iran. Iran reageert op zijn beurt met aanvallen op Amerikaanse militaire doelen in de Golfstaten Bahrein en Koeweit.

De Amerikaanse president Donald Trump dreigt er intussen mee om "de klus in Iran op militaire wijze te klaren". Zo klinkt in een bericht op zijn platform Truth Social , na de tweede dag van Amerikaanse aanvallen op Iraanse militaire doelen.

"Amerikaanse vliegtuigen hebben zojuist Iraanse opslagplaatsen voor raketten en drones, en radarinstallaties aan de kust aangevallen, omdat ze weer het staakt-het-vuren hebben geschonden", schrijft Trump.

"Het is zeer waarschijnlijk dat ze het nooit zullen leren!", fulmineert hij. "Er kan een punt komen waarop we niet langer redelijk kunnen zijn en gedwongen worden om de klus die we met succes zijn begonnen, militair af te maken. Als dat gebeurt, zal de Islamitische Republiek Iran niet meer bestaan".

Op X bevestigen de Golfstaten Bahrein en Koeweit dat ze de voorbije uren het doelwit waren van raket- en drone-aanvallen.

In Bahrein weerklonk meermaals het luchtalarm. Het ministerie van Binnenlandse Zaken  waarschuwde inwoners om veilige plekken op te zoeken en de nieuwsberichten op te volgen. Het leger van Koeweit heeft het over "vijandelijke raket- en drone-aanvallen". De luchtafweersystemen werden geactiveerd om de aanvallen te onderscheppen, klinkt het ook.

Meldingen van schade of slachtoffers in Bahrein en Koeweit zijn er niet.

De Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) heeft de voorbije uren nieuwe luchtaanvallen uitgevoerd op Amerikaanse militaire bases in Koeweit en Bahrein. In een verklaring op Iraanse staatsmedia klinkt het dat die aanvallen vergeldingen zijn voor de nieuwe Amerikaanse aanvallen van gisteren.

"De afspraken rond het controleren van de scheepvaart in de Straat van Hormuz komen Iran toe, en niet de Verenigde Staten", zegt de Iraanse Revolutionaire Garde. "Vanaf nu zullen schepen die de regels schenden harder worden aangepakt dan in het verleden". Iedere mogelijke vijandige agressie zal dan ook beantwoord worden, klinkt het.

De Iraanse Revolutionaire Garde dreigt er ook mee om de onderhandelingen met de VS over een definitief akkoord over een einde van de oorlog stop te zetten. "Het staakt-het-vuren schenden is in strijd met het memorandum en zal leiden tot een volledige stopzetting van de processen", luidt het.

Eerder deze maand bereikten Iran en de VS een principeakkoord ('memorandum of understanding') met een aantal basisafspraken, waaronder een staakt-het-vuren van 60 dagen en een veilige doorvaart voor schepen in de Straat van Hormuz. Iran en de VS beschuldigen elkaar ervan dat ze de principes schenden.

Via X heeft US Centcom beelden verspreid van nieuwe aanvallen in en nabij de Straat van Hormuz. Volgens US Centcom hebben gevechtsvliegtuigen van de Amerikaanse marine en de luchtmacht 10 Iraanse militaire doelwitten onder vuur genomen.

Het Amerikaanse leger heeft voor de tweede dag op rij aanvallen uitgevoerd op Iran. Dat laat US Centcom, het Amerikaanse militaire commando in het Midden-Oosten, weten op X. Daarbij zijn Iraanse communicatiesystemen, luchtafweerinstallaties, verkenningsinfrastructuur, opslagplaatsen voor drones en mijnenleggers onder vuur genomen.

Volgens Centcom zijn de aanvallen een rechtstreekse reactie op de "aanhoudende Iraanse agressie" tegen commerciële schepen in de Straat van Hormuz. In een verklaring verwijst Centcom naar een drone-aanval op een olietanker die onder Panamese vlag voer in de nacht van vrijdag op zaterdag.

"Iran kreeg na eerdere wederzijdse aanvallen de kans om het staakt-het-vuren te respecteren, maar koos ervoor om dat niet te doen", zegt Centcom.

Het Amerikaanse leger had vrijdag al meerdere Iraanse doelen aangevallen, nadat Iran een ander vrachtschip in de Straat van Hormuz onder vuur genomen had. Als reactie daarop heeft Iran gisteren "verdedigingsaanvallen" uitgevoerd. 

Het Britse maritieme veiligheidsagentschap UKTMO (United Kingdom Maritime Trade Operations) zegt dat een tanker in de Straat van Hormuz beschadigd is nadat het geraakt werd door een onbekend projectiel.

Het schip liep schade op aan de brug, maar alle bemanningsleden zijn ongedeerd en er was op het moment van de melding ook geen milieuschade. Het is niet duidelijk van waar het projectiel kwam, er loopt een onderzoek.

Volgens de Golfstaat Bahrein heeft Iran afgelopen nacht een drone-aanval op zijn grondgebied uitgevoerd. Een verklaring van het ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat "een aantal Iraanse drones" op het land afgevuurd zijn. Het ministerie heeft het over "een flagrante bedreiging voor de veiligheid van burgers en inwoners". 

De verklaring van Bahrein komt er kort nadat Iran heeft gezegd dat het "verdedigingsaanvallen" heeft uitgevoerd op Amerikaanse militaire doelwitten. Iran noemde geen locaties, het is niet duidelijk of de drone-aanval op Bahrein daar iets mee te maken heeft. Wel is de 5e vloot van de Amerikaanse marine gestationeerd op Bahrein.

De "verdedigingsaanvallen" waar Iran het over heeft, waren op hun beurt een reactie op Amerikaanse aanvallen op installaties aan de Iraanse zuidkust gisteren. Volgens de VS waren hun aanvallen dan weer een reactie op een Iraanse aanval op een vrachtschip in de Straat van Hormuz.

Eerder deze maand sloten Iran en de VS een principeakkoord om een uitweg uit de oorlog te vinden, maar de aanvallen tonen aan hoe broos dat is. Beide landen blijven elkaar beschuldigen van het schenden van dat akkoord.

Iran heeft vanmorgen Amerikaanse militaire doelen aangevallen, als reactie op de Amerikaanse luchtaanvallen aan de zuidkust van Iran gisteren. Dat blijkt uit verklaringen van het ministerie van Buitenlandse Zaken aan Iraanse staatsmedia. Locaties werden niet genoemd.

Het ministerie had het over "verdedigingsaanvallen" als reactie op de "barbaarse luchtaanvallen" van de VS op opslaglocaties voor raketten en drones en op radarinstallaties. De aanvallen zijn volgens Iran "een flagrante schending" van het principeakkoord dat de VS en Iran eerder deze maand sloten. Ze schenden volgens Iran ook het VN-Handvest.

De VS zei eerder dat de aanvallen van gisteren zelf een vergelding waren voor een Iraanse droneaanval op een vrachtschip in de Straat van Hormuz.

De Iraanse Revolutionaire Garde belooft een "snelle en beslissende" reactie op de Amerikaanse aanvallen. Dat meldt de Iraanse staatstelevisie. De Revolutionaire Garde zegt dat ze de aanvallen hebben afgeslagen.

De Libanezen die hebben moeten vluchten voor het Israëlische leger in het zuiden van het land, kunnen nog niet terug naar hun huizen. Dat zegt de Israëlische eerste minister Benjamin Netanyahu in een videoboodschap die is uitgezonden door Israëlische tv-zenders.

Het Israëlische leger heeft daar een zogenoemde veiligheidszone ingesteld. Volgens het pas getekende raamakkoord zal het Israëlische leger de zone overlaten aan het Libanese leger. Maar "we zullen Hezbollah niet toelaten om er terug te keren en we zullen de burgerbevolking er ook niet binnenlaten", zo zei Netanyahu.

De veiligheidszone is een strook van zo'n 10 kilometer breed in het zuiden van Libanon, aan de Israëlische grens.

Het Israëlische leger zal zich terugtrekken uit 2 kleine gebieden in het zuiden van Libanon. Israël en de Libanese regering hebben daarover een eerste akkoord bereikt tijdens onderhandelingen in Washington.

Volgens Israël heeft het leger die gebieden al uitgekamd en alle infrastructuur van de radicale groepering Hezbollah vernietigd, zodat van daaruit geen nieuwe aanvallen op Israël kunnen plaatsvinden. Het Libanese leger zal na de terugtrekking patrouilleren in de gebieden die Israël verlaat.

Een volledige terugtrekking en een einde aan de gevechten zijn nog niet in zicht, ook al is dat een basiseis van Iran om het staakt-het-vuren met de Verenigde Staten in stand te houden. Israël vreest namelijk dat Hezbollah bij een volledige terugtrekking zich opnieuw in de zuidelijke dorpen zal vestigen en aanvallen zal uitvoeren op noordelijke Israëlische dorpen.

Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio is het "een begin van een begin". "De eerste stap is vaak de moeilijkste, maar het is een belangrijke en die hebben we nu samen genomen."

"Alle doorvaarten via routes die buiten het afgesproken kader vallen, krijgen geen garanties voor veilige doorgang en komen niet in aanmerking voor verzekeringsdekking of daarmee samenhangende aansprakelijkheden." Dat schrijft de Perzische Autoriteit voor de Golf en de Straat in Iran. 

Het bericht komt na een aanval op een schip voor de kust van Oman. "De gevolgen van een doorvaart via niet-toegestane routes zijn voor de rekening van de eigenaar, de exploitant en de kapitein van het schip."

In de Golf van Oman is vandaag een schip aangevallen. Dat laat de organisatie United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO) weten. Het schip zou eerder door de Straat van Hormuz zijn gevaren.

Wie het schip heeft aangevallen, is nog niet helemaal duidelijk. Volgens de eerste berichten zou het echter over een aanval van Iran kunnen gaan. 

Door de aanval heeft de Verenigde Naties zijn evacuatieplan voor schepen in de Straat van Hormuz (en de bijhorende 11.000 zeelieden) tijdelijk stilgelegd. "Ik heb besloten om de uitvoering van het plan tijdelijk op te schorten", klinkt het bij de secretaris-generaal van de Internationale Maritieme Organisatie Arsenio Dominguez.

"We zullen nogmaals te controleren of de nodige veiligheidsgaranties nog steeds van kracht zijn voor de schepen op onze evacuatie-lijst en alle schepen in de regio."

In Washington brengt NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte een bezoek aan de Amerikaanse president Donald Trump. Het bezoek is niet toevallig. Binnenkort is het de jaarlijkse top van de NAVO en Rutte wil vooral de frustratie en kritiek van Trump jegens de NAVO-bondgenoten temperen. Die kritiek is nog luider geworden sinds de oorlog met Iran. Met concrete cijfers probeert Rutte het beeld van Trump bij te sturen.

De pro-Iraanse gewapende groepering Hezbollah heeft het Israëlische leger (IDF) er opnieuw van beschuldigd het staakt-het-vuren in Libanon te schenden.

In het zuiden van het land vielen de afgelopen 48 uur meerdere doden door Israëlische beschietingen. Volgens Hezbollah zaten daar ook burgers bij.

Hezbollah herhaalt dat de acties een schending van het staakt-het-vuren uitmaken en dat het de schendingen "in de gaten houdt en documenteert".

We mogen ervan uitgaan dat de "normale scheepvaartroutes in de Straat van Hormuz nog steeds bezaaid liggen met mijnen". Dat zegt Loïc Van Staey, hoofd van de Koninklijke Belgische Redersvereniging, in De Ochtend op Radio 1. Hij maakt zich dan ook zorgen over het plan van het VN-orgaan voor de scheepvaart (IMO) om de schepen die nog vastzitten uit de zeestraat te begeleiden.

De International Maritime Organization zal volgens Van Staey eerst de "meest cruciale cargo" uit de belangrijke zeestraat proberen weghalen. Wegens het gevaar op zeemijnen zal dat geen evidente operatie zijn. "Dit weekend is er nog een mijn gespot, dus het risico is reëel", aldus Van Staey, die ervan uitgaat dat de evacuatie daarom langs territoriale wateren - via de kust van Oman of Iran - zal moeten gebeuren. 

In totaal zouden nog ongeveer 900 schepen met zo'n 11.000 opvarenden vastzitten in de Straat van Hormuz. Over het aantal Belgen wil Van Staey uit veiligheidsoverwegingen niets zeggen.

Sinds afgelopen zaterdag konden dagelijks enkele tientallen schepen de Straat van Hormuz verlaten. Van Staey gaat ervan uit dat de volledige evacuatie van de laatste 900 schepen nog een tijdje zal duren. "Zolang de normale scheepvaartroutes niet veilig zijn, zullen de schepen nog steeds met mondjesmaat varen."

Ook over de toekomst maakt Van Staey zich zorgen. Een volledige terugkeer naar hoe het vroeger was - met een gegarandeerde en tolvrije doorgang door de Straat van Hormuz - acht hij zeer onwaarschijnlijk. 

De Verenigde Staten aanvaarden geen tol of een andere soort heffing op doorvaart in de Straat van Hormuz. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio dinsdag gezegd bij aankomst in Abu Dhabi. 

Eerder hadden Oman en Iran bekendgemaakt de "kosten" te onderzoeken van de diensten die gepaard gaan met het toekomstige beheer van de Straat van Hormuz. Dit omvat zowel de te verlenen diensten als de daaraan verbonden kosten, in overeenstemming met de internationale normen, stelden beide landen eerder in een gezamenlijk persbericht.

Maar Washington wil hier niets van weten. "Het gaat om een internationale zeevaartroute. Geen enkel land mag tol of heffingen innen op een internationale waterweg", aldus Rubio. De vicepresident meent dat "alle landen in deze regio akkoord gaan".

De Amerikaanse Senaat heeft een resolutie goedgekeurd waarin wordt gevraagd om de Amerikaanse strijdkrachten terug te trekken uit het conflict met Iran. De tekst werd aangenomen met 50 stemmen tegen 48. Eerder had ook het Huis van Afgevaardigden zich al achter de resolutie geschaard.

Voor president Donald Trump is de stemming vooral een symbolische nederlaag. De resolutie heeft namelijk geen juridische gevolgen en kan het Amerikaanse beleid tegenover Iran niet veranderen. Door de parlementaire regels hoeft Trump zelfs geen veto uit te spreken om de maatregel naast zich neer te leggen.

De goedkeuring is wel opmerkelijk omdat Trumps Republikeinse Partij in beide kamers van het Congres over een meerderheid beschikt.

De Verenigde Naties werken aan een plan om de honderden schepen en meer dan 11.000 zeelieden te evacueren die vastzitten in de Straat van Hormuz. Door het akkoord tussen de VS en Iran en de geleidelijke heropening van de zeestraat, zou dat mogelijk moeten worden, klinkt het.

“We zijn nu begonnen contact op te nemen met de schepen om de evacuatie op gang te brengen”, aldus een woordvoerder van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) van de VN, zonder daarbij een tijdschema te noemen. De VN werkt daarvoor onder meer samen met Iran, Oman en andere Golfstaten. Ook de VS wordt op de hoogte gehouden van de plannen.

“Gezien het verhoogde risico op aanvaringen in de huidige omstandigheden is een geleidelijke en gecontroleerde evacuatie van het scheepsverkeer noodzakelijk”, meldt het Omaanse ministerie van Defensie. Oman wil 2 tijdelijke routes openstellen om de evacuatie mogelijk te maken.

"Ik wil wapenonafhankelijkheid", heeft de Israëlische premier Benjamin Netanyahu verklaard. 

"Ik waardeer de steun die we door de jaren heen van onze Amerikaanse vrienden hebben gekregen enorm. Maar we moeten een eigen, onafhankelijk bewapeningssysteem hebben. We moeten onze eigen wapens produceren", voegde hij eraan toe.

Israël ontvangt jaarlijks 3,8 miljard dollar (ongeveer 3,4 miljard euro) aan militaire steun van de Verenigde Staten op basis van een 10-jarige samenwerkingsovereenkomst die in 2018 werd gesloten. Volgens die overeenkomst moet een groot deel van het bedrag worden besteed aan wapens van Amerikaanse fabrikanten.

Volgens gegevens van het Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) was tussen 2021 en 2025 ongeveer 68 procent van de Israëlische wapenimport afkomstig uit de Verenigde Staten.

De overeenkomst loopt af in 2028. Eerder deze maand gingen onderhandelingen over een nieuw militair akkoord van start. Tegelijk groeit de politieke verdeeldheid over de steun aan Israël in de Verenigde Staten. Met zijn uitspraken lijkt Netanyahu aan te sturen op een grotere militaire onafhankelijkheid van Washington.

De Iraanse hoofdonderhandelaar Mohammad Bagher Ghalibaf heeft gezegd dat de situatie in de Straat van Hormuz nooit zal terugkeren naar die van voor de oorlog. De belangrijke zeestraat zal worden beheerd door Iran, zo citeert staatspersbureau Irna Ghalibaf. 

"Iedereen moet weten dat het beheer van de Straat van Hormuz nooit meer zal worden zoals voor de oorlog", verklaarde de man die de onderhandelingen met de Verenigde Staten leidt om de oorlog in het Midden-Oosten definitief te beëindigen. "Natuurlijk zullen de internationale regels worden nageleefd, maar Iran zal de Straat van Hormuz beheren." 

Ghalibaf blikt via Telegram tevreden terug op de onderhandelingen in Zwitserland. Onder meer besprekingen over de zeestraat, Libanon, Iraanse olie en de vrijgave van bevroren tegoeden noemt hij geslaagd. 

Het Israëlische leger blijft operaties uitvoeren in het zuiden van Libanon, ondanks de Iraanse eis om een staakt-het-vuren in het land.

In een gezamenlijke verklaring met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en minister van Defensie Israel Katz stelt het leger (IDF) dat het bedreigingen tegen soldaten en burgers blijft "neutraliseren". 

Het Israëlische leger zegt ook "terroristische infrastructuur" te blijven vernietigen en de "veiligheidszone" in Zuid-Libanon te handhaven. "De veiligheid van Israëlische burgers en IDF-troepen blijft het uitgangspunt, zonder compromis", klinkt het in de verklaring. 

Iran gaat opnieuw nucleaire inspecties toelaten. Dat heeft de Amerikaanse vicepresident JD Vance aangekondigd.

De gesprekken met het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) zouden "vandaag nog" van start kunnen gaan, zegt hij. Later deze week zouden de inspecties kunnen volgen.

"Dit is een belangrijke mijlpaal voor het Amerikaanse volk en een eerste stap in het permanent beëindigen van het nucleaire wapenprogramma in Iran", voegt Vance nog toe.

De Verenigde Staten hebben hun sancties tegen Iraanse olie voor 60 dagen opgeschort. Dat heeft de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent aangekondigd. 

"Het ministerie van Financiën heeft een tijdelijke licentie van 60 dagen uitgevaardigd waarmee de productie, de verkoop en het transport van Iraanse olie zijn toegestaan", schreef Bessent op sociale media. De licentie loopt tot 21 augustus.

De opschorting van de oliesancties kadert in het raamakkoord tussen de VS en Iran dat vorige week werd ondertekend door de presidenten van beide landen.