Sinds het begin van de oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten stonden beide landen nooit dichter bij een vredesakkoord. Maar het akkoord moet nog steeds getekend worden, en er is nog veel onduidelijk. De informatie die vanuit beide landen doorsijpelt, verschilt op sommige punten. Dit weten we al.
Van Straat van Hormuz tot Iraans kernprogramma: dit weten we al over nakend vredesakkoord tussen de VS en Iran
Straat van Hormuz gaat weer open
"We weten dat de Straat van Hormuz vrijgegeven zal worden", zegt Midden-Oostenkenner Inge Vrancken.
Na de start van de Amerikaans-Israëlische aanval sloot Iran de Straat van Hormuz af. Die is erg belangrijk voor de wereldeconomie; zo passeert 1/5e van alle ruwe olie er. Sinds april laat Iran een beperkt aantal schepen opnieuw door, evenwel tegen betaling. Maar voor de overgrote meerderheid van de wachtende vrachtschepen en olietankers blijft de zee-engte tot nader orde gesloten.
Amerikanen geven Iraanse havens vrij
In ruil voor de heropening van de Straat van Hormuz zullen de Verenigde Staten hun blokkade van Iraanse havens stopzetten.
Iran is bereid om kernprogramma op te geven
"Iran zou bereid zijn om zijn kernprogramma op te geven of om alleszins het verrijkt uranium af te geven", zegt Vrancken. "Maar hoe dat gebeurt en onder welke voorwaarden, is niet duidelijk."
Dit akkoord is nog niet definitief
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi zei gisteren op de Iraanse staatstelevisie dat het gaat om een interim-deal. Een raamakkoord dat bepaalt waarover er gepraat zal worden, zeg maar. Over de details zal er nadien 60 dagen lang verder onderhandeld worden.
Het zal dan waarschijnlijk onder andere over het kernprogramma van Iran gaan.
Het akkoord zal elektronisch ondertekend worden
De vredesdeal zal vanop afstand ondertekend worden. Het Pakistaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat de elektronische ondertekeningsceremonie gepland staat voor zondag.
Bronnen bij de Amerikaanse overheid hebben dat bevestigd aan de nieuwssite Axios. De Amerikaanse vicepresident J.D. Vance, die het Amerikaanse onderhandelingsteam leidt, zou niet op tijd kunnen terugkeren naar de Verenigde Staten vanuit Iran vóór president Trump maandagochtend vertrekt naar de G7-top in Frankrijk.
Dit weten we nog niet
Minstens even belangrijk als wat we wel al weten, is wat we nog niet weten.
Wat met Libanon? Iran heeft zijn lot verbonden aan dat van Libanon, waar de bevriende Hezbollah-militie al weken zwaar onder vuur ligt door Israël. "Iran heeft altijd gezegd: we zullen pas een deal sluiten met de Verenigde Staten als ook de beschietingen van het Israëlische leger in Libanon stoppen", zegt Vrancken. "Maar we weten niet of dat ook op tafel ligt."
Gisteren zei de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi wel al op de staatstelevisie dat de Israëlische terugtrekking uit Libanon deel moet uitmaken van het akkoord. De Israëlische eerste minister Netanyahu verklaarde gisteren dan weer dat Israël "geen partij is bij het naderende memorandum", maar zou er wel over hebben gesproken met de Verenigde Staten.
Wanneer komt het bestand er? Donderdagavond maakte de Amerikaanse president Trump zich sterk dat het akkoord "vrij snel" zou kunnen worden ondertekend, "misschien al dit weekend". Morgen viert Trump zijn 80e verjaardag. En vandaag zei de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif, die mee onderhandelde, dat het akkoord "binnen de 24 uur" ondertekend kan worden.
Maar het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat het niet voor zondag zal zijn, maar mogelijk wel ergens in de loop van de volgende dagen. "Maar door de instabiliteit van de andere partij (de VS, red.) moeten we voorzichtig blijven."
Zal het standhouden? En zal alles uitgevoerd worden zoals het nu op tafel ligt? Dat zal de toekomst moeten uitwijzen.
