Breekt in 2026 de Republikeinse dominantie in het Amerikaanse Congres en de Senaat? En blijft Israëlische premier Benjamin Netanyahu aan de macht nu het conflict in Gaza een nieuwe fase is ingegaan? In 2026 staan wereldwijd cruciale verkiezingen op de agenda die grote gevolgen kunnen hebben voor de internationale politiek. Dit zijn 6 verkiezingen die je best in de gaten houdt.
Van Hongarije, de VS en Israël tot (misschien) Oekraïne: 6 belangrijke verkiezingen om te volgen in 2026
Kasper Nollet
Gepubliceerd:
1. Hongarije (April 2026)
Wordt Orbán na 18 jaar van de macht verdreven?
Viktor Orbán is sinds 29 mei 2010 onafgebroken premier van Hongarije. Daarmee zit hij al meer dan 14 jaar in zijn huidige ambtstermijn en in totaal ongeveer 18 jaar aan de macht, verspreid over 2 periodes: eerder was hij ook al premier van 1998 tot 2002. Daarmee is Orbán vandaag de langstzittende regeringsleider binnen de Europese Unie.
De vraag is of hij in 2026 voor het eerst van de troon zal worden gestoten. Die kans lijkt ditmaal reëler dan ooit. Zijn belangrijkste uitdager is Peter Magyar, de leider van de relatief nieuwe Tisza-partij. Magyar was jarenlang lid van Orbáns Fidesz-partij, maar keerde die in 2024 de rug toe na een schandaal rond een presidentiële gratie in een pedofiliezaak, die volgens critici door de partijtop in de doofpot werd gestopt.
Ideologisch kan Magyar worden omschreven als conservatief-liberaal. Net als Orbán staat hij cultureel eerder rechts en neemt hij een kritische houding aan tegenover migratie. Toch positioneert hij zich scherp tegenover Orbáns autoritaire bestuursstijl. Volgens Magyar heeft de premier de voorbije jaren de media, de rechterlijke macht en andere onafhankelijke instellingen systematisch naar zijn hand gezet. In tegenstelling tot Orbán profileert hij zich bovendien expliciet als pro-Europees.
Precies daarom worden de Hongaarse verkiezingen van 2026 met argusogen gevolgd in Brussel: ze kunnen bepalend zijn voor de rol van Hongarije binnen de besluitvorming van de Europese Unie, waarin het land de voorbije jaren vaak tegenwerkte, bijvoorbeeld wat sanctiespaketten voor Rusland betreft.
2. Amerikaanse midterms (November 2026)
Breekt uiteindelijk dan toch de macht van de Republikeinen?
Kunnen de Democraten opnieuw een meerderheid veroveren in het Amerikaanse Congres, nu de partij van Trump het minder goed doet door de economische situatie en de controversiële vrijgave van de Epstein-dossiers? Dat is de inzet van de Democraten bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen.
Elke 2 jaar trekken de Amerikanen naar de stembus voor een gedeeltelijke hernieuwing van het Congres. Halverwege de ambtstermijn van een president wordt dat de 'midterms' genoemd. In het Huis van Afgevaardigden staan alle 435 zetels op het spel. In de Senaat wordt telkens een derde van de leden verkozen: dit keer gaat het om 35 van de 100 senatoren, telkens voor een mandaat van 6 jaar.
Momenteel bevinden de Republikeinen van president Trump zich in een sterke machtspositie, met meerderheden in zowel het Huis als de Senaat. Dat geeft Trump ruime bewegingsvrijheid om zijn wetgevende agenda door te drukken. De midterms zijn daarom niet alleen van groot belang voor de binnenlandse politiek, maar worden ook internationaal nauwlettend gevolgd.
De inzet is zo groot dat beide partijen de voorbije jaren volop hebben ingezet op het hertekenen van kiesdistricten, in de hoop het electoraat structureel in hun voordeel te laten stemmen. 'Gerrymandering', zoals dat heet.
Toch zien de Democraten lichtpunten. Recente verkiezingsoverwinningen op lokaal niveau geven de partij opnieuw vertrouwen. Tegelijk proberen progressieve stemmen zoals Alexandria Ocasio-Cortez de Democratische achterban te mobiliseren rond de thema's waarop Trump momenteel minder goed scoort bij de Amerikanen: inflatie, stijgende levensduurte en het knippen in ziekteverzekeringsprogramma's.
3. Israël (Oktober 2026)
Houdt Netanyahu's coalitie stand?
Tussen 2019 en 2022 trokken de Israëli’s 5 keer naar de stembus, zonder dat dat leidde tot een stabiele regeringscoalitie. Die impasse werd in 2022 doorbroken toen Benjamin Netanyahu erin slaagde de meest rechtse en religieuze regering uit de Israëlische geschiedenis te vormen. De 76-jarige Netanyahu is al 3 decennia een dominante figuur in de Israëlische politiek en was in totaal 18 van de voorbije 29 jaar premier.
Zijn laatste regeerperiode werd overschaduwd door een van de meest traumatische gebeurtenissen in de recente geschiedenis van het land: de aanval van Hamas op 7 oktober 2023 en de daaropvolgende verwoestende oorlog in Gaza. Wie de parlementsverkiezingen van 2026 wint, zal dan ook in grote mate bepalen hoe Israël zich verder opstelt in dat conflict.
Hoewel Netanyahu op het vlak van veiligheid en de Palestijnse kwestie op aanzienlijke steun kan rekenen, staat hij intern onder zware druk. Sinds 2019 loopt er een strafproces tegen hem wegens corruptie, fraude en machtsmisbruik. Zijn poging om na de verkiezingen van 2022 het gerechtelijk toezicht te beperken, leidde tot massale protesten. Critici vrezen dat hij de scheiding der machten ondermijnt om zichzelf juridisch te beschermen.
Naast de oorlog in Gaza zullen kiezers zich in 2026 ook uitspreken over de hoge levensduurte, justitiële hervormingen, het falen van de inlichtingendiensten op 7 oktober en de omstreden vrijstelling van ultraorthodoxe Israëli’s van de dienstplicht. De oppositie blijft voorlopig sterk verdeeld, wat Netanyahu ondanks alles een reële kans geeft om aan de macht te blijven.
4. Brazilië (Oktober 2026)
Wordt Lula da Silva beloond voor verzet tegen Trump?
Alles staat op het spel wanneer de Brazilianen volgend najaar naar de stembus trekken: het presidentschap en vicepresidentschap, beide kamers van het Nationaal Congres en alle gouverneurschappen en deelstaatparlementen.
Zittend president Luiz Inácio Lula da Silva had in 2022 nog beloofd geen vierde ambtstermijn na te streven, maar kwam daar in oktober op terug. In de peilingen ligt hij voorlopig voorop. Die steun hangt mogelijk samen met zijn uitgesproken verzet tegen de torenhoge importtarieven waarmee de Amerikaanse president Trump dreigde.
De economie vormt een van de grootste zorgen voor de kiezers. Brazilië balanceert op de rand van een recessie en de inflatie blijft met net onder de 5 procent hardnekkig hoog. Ook criminaliteit en georganiseerde misdaad domineren het publieke debat.
Brazilië kent nog altijd een van de hoogste moordcijfers ter wereld. Zo liet een grootschalige politie-inval in 2 wijken van Rio de Janeiro eind oktober 119 doden achter, zonder dat de macht van de criminele bendes daarmee definitief werd doorbroken.
5. Zweden (September 2026)
Wordt uiterst rechtse regeringsdeelname nog beloond in Europa?
De parlementsverkiezingen in Zweden zullen niet alleen bepalen wie het land de komende jaren zal leiden, maar ook laten zien hoe sterk rechts-populistische politiek is in Europa.
Sinds 2022 wordt Zweden bestuurd door een centrumrechtse coalitie onder premier Ulf Kristersson, bestaande uit de Moderaten, de rechts-populistische Zweden Democraten, de Christen-Democraten en de Liberalen.
Politiek gezien voeren de Sociaaldemocraten van voormalig premier Magdalena Andersson momenteel de peilingen aan. Maar andere centrumlinkse partijen die een mogelijke coalitie zouden kunnen vormen, blijven achter.
De regering staat voor flinke uitdagingen. Toenemend bendegeweld vormt een groot probleem, en immigratie blijft een omstreden thema. Ook het energiebeleid verdeelt het land: de centrumrechtse regering pleit voor uitbreiding van kernenergie en snellere vergunningsprocedures om de prijzen te stabiliseren, terwijl de centrumlinkse oppositie inzet op hernieuwbare energie en gerichte investeringen in groene industrie.
Daarnaast stuit de begroting van de regering, met grote belastingverlagingen en hogere defensie-uitgaven, op kritiek van de oppositie. Tegelijkertijd groeit de zorg over nationale veiligheid: Zweden kampt met toenemende cyberaanvallen en buitenlandse beïnvloedingscampagnes, vooral vanuit Rusland. De verkiezingen vormen daarom ook een belangrijke test van het vermogen van het land om zich tegen zulke hybride aanvallen te beschermen.
6. Oekraïne (?)
Trekken de Oekraïners eindelijk weer naar de stembus?
"Ik ben klaar voor verkiezingen", zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky begin december nog. Zelensky schatte zelfs dat de stembusgang binnen een termijn van 60 tot 90 dagen zou kunnen plaatsvinden na de ingang van een mogelijk vredesakkoord. Belangrijke voorwaarde: de VS en Europa moeten de veiligheid van het proces dan wel garanderen. Oekraïne is in ieder geval voor het eerst sinds de start van de Russische invasie diepgaande voorbereidingen aan het treffen voor een mogelijke stembusgang, schrijft The Kyiv Independent.
Maar hoe zit het met Zelensky's eigen politieke toekomst? In mei 2024 liep zijn termijn als president in principe af, maar door de staat van beleg waarin het land zich bevindt, blijft hij voorlopig nog aan de macht. Veel Oekraïners steunen Zelensky nog als hun huidige oorlogspresident, maar enkele recente corruptieschandelen rond figuren in zijn nauwe kring doen zijn legitimiteit wankelen.
Veel critici vinden dat de president teveel macht naar zich heeft toegetrokken in de voorbije jaren. Dezelfde kritiek was er voor Zelensky's omstreden stafchef, Andri Jermak, die onlangs ontslag heeft genomen vanwege corruptieverdenkingen.
Sinds de oorlog is een noodregering aan de macht in Oekraïne met uitsluitend leden van Zelensky’s eigen partij. Er was binnen de partij lange tijd de onuitgesproken afspraak om kritiek zo veel mogelijk binnenskamers te houden. Maar vanuit de oppositie en Oekraïense samenleving komt al langer kritiek op die machtsconcentratie en het gebrek aan ruimte voor kritiek, en die grieven worden steeds explicieter geuit.
Het is evenwel nog niet helemaal duidelijk of Zelensky nog steeds overweegt om deel te nemen aan eventuele verkiezingen, daarover gaf hij de voorbije maanden en jaren soms tegenstrijdige boodschappen.
Zelensky's belangrijkste uitdager heet in ieder geval Valeri Zaloezjny. Die voormalige generaal werkt momenteel als ambassadeur van Oekraïne in het Verenigd Koninkrijk, maar was van 2021 tot 2024 de leider van de Oekraïense strijdkrachten. Zelensky zette hem uit die rol nadat er naar verluidt interne verdeeldheid was ontstaan tussen de 2 over hun militaire visie.
Uit een recente peiling bleek in ieder geval dat nipt 20 procent van de Oekraïners nog op Zelensky zou stemmen bij verkiezingen, gevolgd door ongeveer 19 procent voor Zaloezjny. Een vierde van de Oekraïeners is nog onbeslist volgens die peiling. Het is nog niet zeker of Zaloezjny zal deelnemen aan verkiezingen, hij heeft dat zelf al publiek ontkend, al gonst het in de Oekraïense media al een tijdje van geruchten dat hij wel degelijk een politieke campagne voorbereidt. We zullen het in ieder geval weten wanneer het zover is.
