Nu Donald Trump de wet heeft ondertekend om de 'Epstein files' vrij te geven, vragen zowel Democraten als Republikeinen zich af of het ministerie van Justitie álle documenten openbaar zal maken. Er zijn namelijk manieren om bepaalde informatie toch achter te houden. De complottheorieën rond de kennissen en het overlijden van Epstein zullen echter blijven bestaan, mede door toedoen van de Amerikaanse president.
Waarom vrijgave van 'Epstein files' niet einde van complottheorieën betekent
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De nieuwe wet verplicht het ministerie om binnen 30 dagen zoveel mogelijk documenten uit het Epstein-dossier openbaar te maken, met duidelijke regels voor het tijdelijk achterhouden van gevoelige informatie.
Minister van Justitie Pam Bondi onderzoekt de banden van Epstein met prominente Democraten, wat kan leiden tot het achterhouden van bepaalde documenten.
Ondanks de vrijgave zullen complottheorieën rond Epstein blijven bestaan, omdat heel wat Amerikanen wantrouwig blijven tegenover de overheid.
Nadat beide kamers van het Amerikaanse Congres eerder al de 'Epstein Files Transparency Act' hadden goedgekeurd, heeft nu ook president Donald Trump zijn fiat gegeven om alle documenten in het onderzoek naar zedendelinquent Jeffrey Epstein vrij te geven.
Toch blijven heel wat politici met een belangrijke vraag zitten. "Zal het ministerie écht alle documenten vrijgeven", vroeg de Republikeinse vertegenwoordiger Marjorie Taylor Greene zich af. "Of zal alles blijven vastzitten binnen lopende onderzoeken?" Ook de Republikein Thomas Massie - die de wetgeving op tafel legde in het Huis van Afgevaardigden - waarschuwt voor een laatste mogelijke poging om de vrijgave toch tegen te houden.
Het scepticisme is niet onterecht.
Beperkingen in de wetgeving
De 'Epstein Files Transparency Act' is duidelijk: binnen de 30 dagen moet het ministerie van Justitie zo veel mogelijk documenten binnen het onderzoek naar Epstein vrijmaken. Denk aan persoonlijke communicatie als e-mails en berichten, vluchtschema's van Epsteins privévliegtuig, interne memo's en afgesloten overeenkomsten. De wet stelt ook dat al het materiaal doorzoekbaar en downloadbaar moet zijn.
Er zijn echter ook redenen om bepaalde informatie toch geheim te houden. Het gaat daarbij over persoonlijke of medische informatie van Epsteins slachtoffers, beelden van seksueel misbruik of overleden personen en informatie binnen lopende onderzoeken.
Vooral dat laatste is belangrijk. Vorige week opende minister van Justitie Pam Bondi nog een onderzoek naar de banden van Epstein met enkele prominente Democraten, zoals ex-president Bill Clinton en de voormalige rector van Harvard en minister van Financiën Larry Summers. Dat gebeurde op aansturen van Trump. Documenten die onder dat onderzoek kunnen vallen, zouden dus nog even worden achtergehouden.
Het ministerie moet echter binnen de 15 dagen aan het Congres verklaren waarom het bepaalde informatie toch niet zal publiceren. Daarnaast stelt de nieuwe wetgeving dat achtergehouden informatie "strikt gedefinieerd en tijdelijk" moet zijn. Documenten jarenlang achter de hand houden, is dus niet de bedoeling.
Tegenstribbelende Trump
Trump heeft ook maandenlang geprobeerd om de 'Epstein files' niet openbaar te maken, ondanks beloftes tijdens zijn presidentscampagne om dat wel te doen. Zijn kiezers - die duidelijkheid wilden over mogelijke andere zedenplegers in de kringen van Epstein en het overlijden van de voormalige miljardair - zaten daar op te wachten.
Toen het ministerie van Justitie in juli aangaf dat Epstein toch geen klantenlijst had opgesteld, veroorzaakte dat heel wat woede bij Trumps achterban. Sindsdien doet Trump er alles aan om de aandacht af te leiden van het dossier: hij ontsloeg de hoofdaanklager in het Epstein-onderzoek, noemde de zaak een "complot van de Democraten" en bestempelde Republikeinen die er te veel aandacht aan schonken als "dommeriken".
De storm ging echter nooit liggen. Elke maand kwamen ook nieuwe details naar buiten over de relatie tussen Trump en Epstein. De president zou bijvoorbeeld een tekening van een naakte vrouw hebben gestuurd op Epsteins verjaardag. Enkele weken geleden publiceerden de Democraten ook documenten die moeten tonen dat Trump toch op de hoogte was van Epsteins misbruikpraktijken. Eerder had de president gezegd dat hij dat nooit had geweten. Voor alle duidelijkheid: er is nooit bewijs gevonden dat Trump ooit zelf minderjarige meisjes zou hebben misbruikt.
Uiteindelijk riep Trump de Republikeinen toch op om voor de vrijgave van de 'Epstein files' te stemmen, al was dat vooral uit politiek opportunisme. VS-correspondent Thomas De Graeve legde die bocht van 180 graden als volgt uit: "Trump wil aan de winnende kant staan, eenheid tonen en de rangen sluiten". Hij merkte dat meer dan 100 Republikeinen in het Huis voor de vrijgave wilden stemmen. Door toestemming te geven, wilde Trump laten uitschijnen dat ze op zijn aansturen stemden.
"President Trump wil aan winnende kant staan": Thomas De Graeve verklaart waarom Trump nu toch kiest voor openheid over Epstein
Ook het ministerie van Justitie heeft zich soms dubieus opgesteld in dit dossier. Trump zou een waarschuwing hebben gekregen dat zijn naam voorkwam in de documenten. Daarnaast zou de federale veiligheidsdienst FBI-pogingen hebben gedaan om de naam van de president in bepaalde bewijsstukken te anonimiseren.
De Amerikaanse minister van Justitie Pam Bondi houdt zich ook niet bepaald aan de ongeschreven regels die bij haar functie horen. De meeste ministers van Justitie proberen zich zo goed als mogelijk afzijdig te houden van het Witte Huis, om elke schijn van partijdigheid te vermijden. Bondi schept net geregeld op over haar gesprekken en goede relatie met Trump. Naar eigen zeggen staat dat haar niet in de weg om onafhankelijk te werken.
Democraten waarschuwen al langer dat Bondi als schoothondje van Trump handelt en haar ministerie misbruikt om Trumps tegenstanders op te jagen. De president vraagt dat ook expliciet: kijk naar de rechtszaak tegen de voormalige FBI-directeur James Comey, of de onderzoeken naar senator Adam Schiff en procureur-generaal voor de staat New York Letitia James.
"Dagelijkse lawine aan onwaarheden"
Tot slot is er nog een meer overkoepelende factor, namelijk dat Trump geregeld te betrappen valt op leugens. De Amerikaanse nieuwssite CNN beschreef het ooit als volgt: "Trump begraaft factcheckers dagelijks onder een lawine van voortdurende onwaarheden". In zijn eerste termijn zou Trump volgens een analyse van The Washington Post in totaal 30.573 misleidende of foute beweringen hebben gedaan.
Volgens peilingen geloven Amerikanen - zowel conservatieven als liberalen - ook dat de overheid tegen hen liegt. 64 procent van de Trump-kiezers is daarvan overtuigd, tegenover 70 procent van de Harris-kiezers, blijkt uit een peiling die Politico deze maand uitbracht.
Complottheorieën over de zaak-Epstein zullen dus niet verdwijnen. Zelfs als de regering-Trump volledige transparantie toont en alle documenten van het onderzoek vrijgeeft, is de kans groot dat sommige mensen wantrouwig zullen blijven en niet zullen geloven dat alles openbaar is gemaakt.
Veel zal afhangen van de hoeveelheid nieuwe informatie die deze wet zal opleveren. Dat zal echter pas binnen 30 dagen duidelijk worden.
