Verboden of niet, straks trekt er een Pride door de straten van Boedapest. Misschien wel de grootste manifestatie voor LGBTQ-rechten ooit in de Hongaarse hoofdstad, met meer dan 30.000 mensen. Het plan van premier Viktor Orbán om de LGBTQ-gemeenschap in Hongarije onzichtbaar te maken, lijkt compleet mislukt. Hebben veel Hongaren na 15 jaar genoeg van hun autoritaire premier?
Kan de 'verboden' Pride in Boedapest straks het einde betekenen van Viktor Orbán?
Officieel is de Pride in Boedapest vandaag verboden. Na een omstreden grondwetswijziging van de regering-Orbán in maart zijn de rechten van de Hongaarse LGBTQ-gemeenschap nog wat verder ingeperkt. Volgens de radicaal-rechtse regering om de jongere kinderen in het land te beschermen tegen “propaganda”. Een omstreden uitleg die Viktor Orbán nu al jaren gebruikt.
Juridisch achterpoortje
Heel even leek de 30e editie van de Pride in Boedapest er nooit te zullen komen. Tot er plots een achterpoortje was. De burgemeester van Boedapest, Gergely Karácsony, zou de Pride gewoon zelf organiseren. De jaarlijkse parade was geen demonstratie meer, maar een gemeentelijk evenement. De strenge grondwetswijziging leek niet meer van toepassing.
Op papier misschien geniaal, maar in de realiteit zorgt het al weken voor juridische onzekerheid. “Het is de spannendste soap in jaren”, klinkt het cynisch als we iemand aanspreken op het terras van een LGBTQ-café in het centrum van Boedapest. De ideale situatie voor premier Orbán, die leeft voor dit soort cultuuroorlogen tegen de links-liberale elite, zeker als ook de EU zich nog eens mengt in het conflict. Want Brussel is al jaren de favoriete tegenstander van Viktor Orbán.
Democratie brokkelt af
Als Orbán in 1998 de verkiezingen wint met zijn partij Fidesz is hij nog een klassieke centrumrechtse politicus en goed bevriend met andere christendemocratische partijen in Europa. Hij is 4 jaar premier en verhuist daarna opnieuw naar de oppositie. Maar in 2010 is Viktor Orbán helemaal terug. En hoe.
Zijn Fidesz-partij haalt meer dan 50 procent en door een pact met een andere rechtse partij heeft Orbán zelfs een tweederdemeerderheid in het parlement. De regering kan zo zonder veel problemen de grondwet aanpassen, meteen volgen er omstreden hervormingen. De macht van het Hooggerechtshof wordt beperkt en er komen nieuwe kieswetten. De democratie brokkelt stap voor stap af.
Maar Orbán blijft wel de verkiezingen winnen. De harde woorden over migranten of de kritiek op de EU scoren bij een groot deel van de Hongaarse kiezers. En ook de LGBTQ-gemeenschap krijgt rake klappen in de cultuuroorlog van Viktor Orbán. Seksuele geaardheid is plots een gevaarlijke ideologie die een gevaar vormt voor de conservatieve waarden van Hongarije.
Bekijk hier de Terzake-reportage over de Hongaarse LGBTQ-gemeenschap:
In 2021 neemt het Hongaarse parlement een ‘kinderbeschermingswet’ aan. Wie onder de 18 jaar is, mag niet meer in aanraking komen met teksten of beelden die verwijzen naar niet-traditionele relaties of geslachtsveranderingen. Populaire boeken met een homoseksueel personage moeten in de winkel plots verpakt worden in plastic folie. Winkels die in de buurt van een school liggen, moeten de boeken zelfs uit de rekken halen.
Orbán is zenuwachtig
En sinds dit jaar is dus ook de Pride verboden door de Hongaarse regering. Een nieuwe aanval op de LGBTQ-gemeenschap, maar volgens veel politicologen is het vooral een campagnestrategie van een zenuwachtige Orbán. Want voor het eerst sinds lang lijkt er in Hongarije een politicus in staat om premier Orbán na 15 jaar van de troon te stoten.
Péter Magyar, een ex-partijgenoot die opstapte bij Fidesz uit onvrede met het beleid van de regering. Ook een conservatief politicus, maar dan gematigder. En dat scoort bij veel kiezers. Magyar ligt momenteel nek-aan-nek in de peilingen. Dus moest Orbán wel ingrijpen. Door de Pride te verbieden, wou hij niet alleen de LGBTQ-gemeenschap onzichtbaar maken, maar ook zijn belangrijkste politieke tegenstander in de val lokken.
Als Magyar de Pride zou verdedigen, zou hij de grote groep conservatieve kiezers op het platteland kunnen verliezen. Maar de tactiek van Orbán werkt niet. Magyar doorziet het spelletje en blijft de voorbije maanden opvallend stil over het onderwerp. Het doet steeds meer Hongaren geloven dat verandering echt mogelijk is.
En dus trekt de Pride straks gewoon door de straten van Boedapest. Er is schrik bij sommige deelnemers, maar het gevoel van strijdvaardigheid is groter. Het gaat plots over veel meer dan alleen LGBTQ-rechten, mensen lopen ook gewoon mee om de vrije meningsuiting te verdedigen. Het kan zelfs de grootste Pride ooit worden. En veel mensen die we hier spreken, kijken nu al uit naar de verkiezingen van 2026. Van de dragqueen Valerie Divine tot de kranige eigenares van een boekenwinkel: “Ik wil dat de democratie kan terugkeren”.
