Naar aanleiding van de verkiezingen nam VRT NWS twee weken lang in samenwerking met redacties uit Vlaanderen, Franstalig België en Nederland uitspraken van politici onder de loep in de eerste ‘factcheckmarathon van de Lage Landen’. Die leverde tientallen factchecks op. We zetten hier 8 opmerkelijke factchecks op een rijtje.
De meest opmerkelijke factchecks uit onze factcheckmarathon
1. Neen, er is in Vlaanderen geen 18.000 km aan ongebruikte wegen
Groen-co-voorzitter Nadia Naji beweerde in een debat in Terzake dat er in Vlaanderen 18.000 kilometer aan wegen is die niet meer gebruikt worden. Groen verwijst hiervoor naar een studie die spreekt over 18.000 kilometer aan wegen met ‘onthardingspotentieel.
Dat is niet hetzelfde als ongebruikt. Voorbeelden uit de studie zijn namelijk de Pier van Nieuwpoort en een busstrook aan de Groenplaats in Antwerpen.
2. Heeft Vivaldi 11 miljard euro bespaard, zoals Alexander De Croo beweert?
Volgens Premier De Croo heeft zijn regering 11 miljard euro bespaard. Het blijkt echter te gaan om een “budgettaire inspanning” van 11 miljard, waarvan slechts een derde beperkingen in uitgaven is.
De Croo gebruikt de termen ‘besparing’ en ‘budgettaire inspanning’ door elkaar, maar het zijn geen synoniemen.
3. Is er meer migratie naar het Verenigd Koninkrijk dan voor de Brexit?
Europees lijsttrekker voor Vooruit Bruno Tobback beweert dat in weerwil van de belofte dat Brexit de migratie naar Groot-Brittannië zou beteugelen, migratie net gestegen is na de Brexit.
Het migratiesaldo steeg inderdaad na 31 januari 2020, het moment waarop de Brexit in werking trad. Vooral arbeidsmigratie en internationale studenten waren verantwoordelijk voor deze stijging, maar asielaanvragen stegen ook.
4. Heeft België echt meer agenten per inwoner dan de buurlanden? Dit zeggen de cijfers
Volgens minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) telt België meer politiemedewerkers per inwoner dan de omliggende landen. Dat zei de minister nog in een veiligheidsdebat in het VRT-programma 'Terzake KIES24'.
Ons land zit met 338 agenten per 100.000 inwoners in de Europese middenmoot, maar moet buurlanden Luxemburg en Frankrijk wel laten voorgaan.
5. Stijgt de Belgische staatsschuld echt met méér dan 500 euro per seconde?
In debat met premier Alexander De Croo bij 'VTM Nieuws' beweerde N-VA-voorzitter Bart De Wever dat de Belgische staatsschuld iedere seconde met 500 euro aantikt.
N-VA maakt de berekening op basis van de prognose van het Monitoringscomité dat de Belgische staatsschuld tussen 2025 en 2029 met 197,63 miljard euro toeneemt. Omgerekend is dat 1.170 euro per seconde, inderdaad (veel) meer dan 500 euro per seconde.
6. Voelen foetussen die 18 weken oud zijn al pijn en vanaf wanneer grijpen dokters naar een couveuse?
In het VRT-programma 'Eerste keus' zei Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken dat dokters foetussen van 20 weken proberen in leven te houden. Maar in België is dat niet het geval, en ook in het buitenland komt het nauwelijks voor. Van Grieken stelde ook dat een foetus van 18 weken pijn voelt. Daarvoor is er geen bewijs, zeggen wetenschappers.
7. Miljonairstaks doet schijnbaar niet veel vermogenden vertrekken, maar dat zegt weinig over omvang van kapitaalvlucht
In een YouTube-video zegt PVDA-Kamerlid Peter Mertens dat de invoering van een miljonairstaks vermogenden niet naar het buitenland doet vluchten. "Waar zo’n taks is ingevoerd, is dat niet gebeurd", stelt Mertens, en hij geeft Frankrijk als voorbeeld.
Daar heeft jarenlang zo’n taks bestaan en zou slechts 0,23 procent van de belastingplichtigen zijn vertrokken. Verschillende studies geven inderdaad aan dat de kapitaalvlucht eerder beperkt blijft. Experten stellen zich wel vragen want: "Zo'n percentage zegt echter niets over de omvang van het verplaatste kapitaal."
8. Ja, in België kan je het langst (zelfs onbeperkt) van heel de EU een beroep doen op werkloosheidsuitkering
Volgens de politieke partij Voor U is België de enige lidstaat van de EU waar je zo lang, onbeperkt zelfs, een werkloosheidsuitkering kan krijgen. Voorzitter Els Ampe herhaalde die uitspraak ook op Radio 1.
Dat klopt: België is het enige land dat geen tijdslimiet zet op die uitkering. Al bestaan er in veel landen wel nog andere vormen van bijstand waarop je kan terugvallen.
Bekijk hier hoe wij bij VRT NWS een factcheck maken:
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network .
