LIVE Na Ceuta bezoeken koning Felipe en koningin Letizia nu ook exclave Melilla

Koning Felipe VI en zijn echtgenote koningin Letizia zijn rond de middag aangekomen in Melilla, een Spaanse exclave in Noord-Afrika. De passage volgt op hun historische bezoek aan Ceuta, een ander gebied dat door Marokko wordt opgeëist. 

Net als in Ceuta werd het vorstenpaar opgewacht door een enthousiaste menigte die met Spaanse vlaggen zwaaide. Felipe en Letizia namen uitgebreid de tijd om handen te schudden en te poseren voor foto's met de inwoners die massaal present tekenden.

Later vandaag spreekt de Spaanse koning vertegenwoordigers van het middenveld toe. Op zijn programma staat ook nog een overleg met de lokale autoriteiten en een bezoek aan een school, meldt het koninklijk paleis in Madrid.

Het is voor het eerst sinds zijn troonsbestijging in 2014 dat Felipe VI een bezoek brengt aan Ceuta en Melilla. De 2 gebieden vormen de enige landsgrenzen tussen de Europese Unie en Afrika.

De enclaves Ceuta en Melilla zijn onlosmakelijk met Spanje verbonden en over de Spaanse soevereiniteit over de 2 enclaves in Noord-Afrika kan niet worden onderhandeld. Dat heeft de Spaanse koning Felipe VI gezegd tijdens zijn bezoek aan Ceuta. Het is het eerste bezoek van het Spaanse koningspaar sinds Felipe op de troon zit.

Het bezoek komt enkele maanden na de massale toestroom van tienduizenden migranten vanuit Marokko. 140 migranten zijn daarbij om het leven gekomen. De meesten van de ruim 80.000 migranten is vrij snel naar Marokko teruggekeerd, maar zo'n 15.000 migranten zitten nog vast in Ceuta. Velen onder hen hebben geen onderdak. 

De kwestie heeft ook de relaties tussen Spanje en Marokko weer op scherp gesteld. "Spanje en de Europese Unie willen met Marokko goede relaties onderhouden", zei koning Felipe nog.

De Spaanse koning Felipe VI en koningin Letizia hebben een bezoek gebracht aan Ceuta. Het is het eerste koninklijke bezoek in de Spaanse exclave sinds 2007.

Felipe en Letizia werden vlak bij het stadhuis verwelkomd door een enthousiaste menigte die met Spaanse vlaggen zwaaide. Ook elders in de stad hingen Spaanse vlaggen uit. 

Het bezoek komt enkele maanden na de grote crisis die werd veroorzaakt door de massale toestroom van tienduizenden migranten vanuit Marokko. 140 migranten kwamen daarbij om. 

Hoewel de meesten inmiddels zijn teruggekeerd naar Marokko, verblijven nog steeds enkele duizenden migranten in de autonome stad, waar de situatie is verslechterd en tot spanningen met de inwoners leidt. Voor het bezoek van het koningspaar werden heel wat migrantenkampen ontruimd. 

Het bezoek van Felipe en Letizia ligt erg gevoelig in Marokko, dat aanspraak maakt op Ceuta en Melilla, de andere Spaanse exclave. Morgen gaat het koningspaar ook naar Melilla. 

De politie heeft vanmorgen honderden migranten overgeplaatst naar een nieuwe opvanglocatie, bij de haven van de enclave. Tot nu toe sliepen ze op het strand en leidde dat tot overlast voor de omgeving en de inwoners.

Op de stranden slapen nu al anderhalve maand zo'n 3.000 migranten. In de nieuwe opvanglocatie is maar plaats voor iets meer dan de helft van hen, zo'n 1.700.

De operatie verliep niet vlot. Er waren te veel mensen naar de verzamelplek gekomen, de politie moest tussenkomen en loste enkele waarschuwingsschoten.

De migranten die nu nog in Ceuta zijn, kunnen meestal niet zomaar teruggestuurd worden naar Marokko. Het gaat vaak om niet-begeleide minderjarigen. 

De Europese Commissie geeft Spanje bijna 115 miljoen euro aan "noodhulp" om de situatie in de Noord-Afrikaanse enclave Ceuta te kunnen blijven aanpakken. Ze biedt Spanje ook operationele steun.

Spanje had de Commissie op 24 augustus om steun gevraagd. Het geld komt uit een fonds voor asiel en migratie en een programma voor grenscontroles en visa.

Het zal gebruikt worden om de grensbewaking in Ceuta te versterken en voor aan veiligheid gerelateerde infrastructuur, zoals warmtecamera's, observatietechnologie, boeien voor in het water en onderwaterdrones.

Er zal ook geld gaan naar extra personeel en materiaal, naar het screenen en terugsturen van migranten en de opvang van niet-begeleide minderjarigen.

De burgemeester van de Spaanse exclave Ceuta, Juan Jesús Vivas, vraagt de Europese Unie om hulp bij het aanpakken van wat hij "een onhoudbare situatie" noemt. "Ceuta is een snelkookpan die elk moment kan ontploffen", zei hij tijdens een persconferentie in het Europees Parlement in de Brussel. 

Ceuta werd eind juli bestormd door 70.000 migranten uit Marokko. Om de situatie het hoofd te bieden, vraagt Vivas onmiddellijk financiële steun van de EU om de grens te beveiligen en noodopvang te voorzien, met name voor niet-begeleide minderjarigen. 

Hij eist daarenboven een permanente en zichtbare aanwezigheid van het Europese grensbewakingsagentschap Frontex en het Asielagentschap EUAA, net als een plan voor de snelle terugkeer van de migranten die in de stad zijn gebleven.

21 migranten die gisteren stenen hadden gegooid naar een militaire patrouille in de Spaanse exclave Ceuta, zijn geïdentificeerd en vrijwillig teruggekeerd naar Marokko. Dat hebben bronnen binnen de Spaanse Guardia Civil gemeld. 

Nadat militairen hadden gemeld dat zij met stenen werden bekogeld op het strand van Trampolín, kwam de Guardia Civil tussenbeide om de betrokkenen te identificeren. Zij keerden vervolgens vrijwillig terug naar Marokko, aldus de bronnen. Bij het incident vielen geen gewonden en werd geen materiële schade gemeld.

Sanchez minimaliseert de rol van Marokko, omdat hij bang is voor nog meer acties. Dat zegt Spanje-correspondent Sven Tuytens over de Spaanse premier.

Uit een rapport zou blijken dat Marokko een grote rol heeft gespeeld in de migratiecrisis in Ceuta eind juli, maar de Spaanse premier Sanchez blijft de Marokkaanse overheid deels verdedigen. "Marokko wil Ceuta en Melilla terug inlijven en staat diplomatiek heel sterk", klinkt het.

De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft opnieuw verklaard dat er geen "hard bewijs" is voor een mogelijke betrokkenheid van de Marokkaanse overheid bij de migratiecrisis in Ceuta.

De mogelijke rol van Marokko bij de massale grensoversteek eind juli staat al een maand centraal in het Spaanse politieke debat. Vandaag moest premier Sanchez opnieuw vragen beantwoorden in het parlement, onder meer over een politierapport dat was uitgelekt in de media.

In dat rapport wordt de Marokkaanse ordediensten "laksheid" verweten. Sánchez sluit zich daarbij aan. "De politie heeft 10 uur lang grensoversteken toegelaten." 

De Spaanse regeringsleider veroordeelt ook krachtig verklaringen van Marokkaanse ministers die vinden dat Ceuta en Melilla, twee Spaanse enclaves in Noord-Afrika, onder Marokkaans gezag vallen. Sánchez  roept koning Felipe VI op om de 2 steden "de komende weken" te bezoeken om te tonen dat het menens is.

Het laatste bezoek van een Spaanse vorst aan de 2 enclaves dateert van eind 2007. Dat bezoek leidde destijds tot een diplomatieke crisis met Marokko. 

Een rapport van de Spaanse politie, dat Spaanse media en het Franse persagentschap AFP konden inkijken, stelt volgens die media dat de Marokkaanse politie eind juli "aanzienlijk minder agenten dan gewoonlijk" heeft ingezet aan de grens met de Spaanse enclave Ceuta. De Marokkaanse politie wordt ook "laksheid" verweten.

Het rapport zou de Spaanse regering in verlegenheid kunnen brengen. Zij heeft Marokko namelijk altijd vrijgesproken van elke verantwoordelijkheid voor de plotselinge en massale toestroom van tienduizenden migranten naar Ceuta, een standpunt dat door veel oppositieleden is bekritiseerd.

Het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft vandaag meerdere keren herhaald dat hoge politiefunctionarissen hebben verzekerd "dat er geen rapport is uitgebracht waarin de verantwoordelijkheid voor de stormloop aan een regering, een dienst of een persoon werd toegeschreven, aangezien de intellectuele dader van genoemde stormloop tot op heden onbekend blijft".

In een onderzoek naar seksueel misbruik van migranten in de Spaanse exclave Ceuta is een Belg opgepakt. Dat schrijft het Spaanse persbureau EFE.

Het Openbaar Ministerie in Spanje meldde gisteren dat er sinds de migratiecrisis melding is gemaakt van 23 gevallen van aanranding of verkrachting. 9 van hen zijn minderjarig, tussen 14 en 17 jaar oud. "Dat aantal betekent dat er bijna elke dag een geval van seksueel misbruik is", aldus Silvia Rojas, de hoofdaanklager van Ceuta.

Het aantal is wellicht een onderschatting, want volgens Rojas doen heel wat meisjes en vrouwen geen aangifte omwille van hun precaire situatie. De Spaanse regering zou bezig zijn met een plan om 500 minderjarige meisjes uit voorzorg naar het vasteland te brengen.

Er werden intussen 8 vermoedelijke daders geïdentificeerd. Naast de Belg zijn ook 4 Marokkanen en 3 Spanjaarden opgepakt. Het onderzoek naar de overige daders loopt verder.

Ook Spanje verlengt de controles aan de lucht- en zeegrenzen met Italië met 15 dagen. De Spaanse regering doet dat als reactie op de verlenging door de Italiaanse regering.

Italië begon begin augustus met controles op Spaanse reizigers, als reactie op de massale toestroom van migranten vanuit Marokko naar de Spaanse enclave Ceuta. De Spaanse regering voerde kort daarna soortgelijke controles in.

De controles zijn hoofdzakelijk een symbolische reactie, want het Schengenverdrag, dat mensen in staat stelt om van het ene EU-land naar het andere te reizen, geldt niet voor de enclave Ceuta. Migranten die daar aankomen, kunnen dus niet zomaar naar Spanje of de rest van de EU trekken.

Volgens de Spaanse premier Pedro Sánchez zijn er in verband met Ceuta ook geruchten en desinformatie verspreid via sociale media die banden hebben met Rusland en Israël. Dat zei hij in een interview met radiozender Cadena SER.

Volgens Sánchez is die valse informatie "verspreid en versterkt door een internationaal extreemrechts netwerk om Spanje en Europa aan te vallen en te verdelen". 

De premier verzekert dat zijn land de oorzaken van de plotse toestroom van tienduizenden migranten zal blijven onderzoeken. "Wat we tot nu toe weten, is dat een uitspraak van het Hooggerechtshof van 8 juli jongstleden verkeerd is geïnterpreteerd en via sociale media is verspreid door geruchten, desinformatie, maar ook door criminele organisaties die zich bezighouden met mensenhandel."

De Israëlische regering noemt de uitspraak van Sánchez een "schaamteloze leugen".

De Italiaanse regering heeft de opschorting van het Schengenverdrag met Spanje nog eens met 15 dagen verlengd. Dat houdt in dat de controles aan de lucht- en zeegrenzen met Spanje ook de komende 2 weken van kracht blijven.

Italië schortte het Schengenverdrag met Spanje op 1 augustus op nadat tienduizenden migranten eind juli vanuit Marokko de Spaanse enclave Ceuta waren binnengedrongen. De maatregel wordt nu voor de tweede keer verlengd.

Volgens de Italiaanse regering bestaan de omstandigheden die aanleiding gaven voor de opschorting op 1 augustus vandaag nog altijd. Tegelijkertijd erkent de regering wel de maatregelen die Spanje en de Europese Unie sindsdien al genomen hebben.

De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Matteo Piantedosi heeft de verlenging aan zijn Spaanse collega Fernando Grande-Marlaska meegedeeld, in wat de Italiaanse regering een "constructief telefoongesprek" noemt.

De Spaanse regering was begin augustus nochtans niet opgezet met de Italiaanse maatregel en voerde enige tijd later zelf ook controles in aan de grenzen voor Italianen. De Spaanse regering benadrukte bovendien dat het Schengenverdrag niet geldt voor Ceuta, wat betekent dat de migranten die in Ceuta aankomen niet zomaar naar de rest van Spanje en de Europese Unie kunnen reizen.

De Spaanse overheid heeft het Europese grensagentschap Frontex om hulp gevraagd om de migratiecrisis in Ceuta het hoofd te bieden. Spanje vraagt 10 extra medewerkers in te zetten om de registratie en eerste controle te versterken. 

De minister van Binnenlandse Zaken, Fernando Grande-Marlaska, heeft daarvoor een verzoek gedaan bij de algemene directeur voor Migratie en Binnenlandse Aangelegenheden van de Europese Commissie, Beate Gminder. Zij had die steun al op 21 augustus aangeboden.  

Om juridische redenen kan Madrid de migranten niet snel uit Ceuta zetten. Spanje wil ze ook niet naar het vasteland brengen, terwijl een deel van de lokale bevolking begint te protesteren tegen hun aanwezigheid.

De regering schat dat tussen 3.500 en 7.000 migranten, van wie duizenden niet-begeleide minderjarigen, zich nog steeds in Ceuta bevinden. Van hen zullen slechts 500 uiterst kwetsbare, niet-begeleide minderjarigen naar het vasteland worden gebracht.

In de Spaanse exclave Ceuta is de rust nog steeds niet teruggekeerd na de grote toeloop van Marokkaanse migranten eind juli.

Aan de ene kant zijn er nog veel vermisten van wie het lot onduidelijk is. Inmiddels zijn zeker 88 lichamen geborgen. Zij worden op een grote begraafplaats begraven. "Er zijn ook lichamen afgedreven, die ook niet meer zullen worden teruggevonden", zegt correspondent Sven Tuytens in Terzake.

Er zijn volgens schattingen ook nog altijd tussen de 5.000 en 10.000 migranten in Ceuta. Hun aanwezigheid veroorzaakt spanningen, vandaag nog met de oproerpolitie. "Velen van hen zwerven rond en hebben honger. Er zijn voor hen geen goede voorzieningen. De bewoners van Ceuta vragen zich af wanneer dat opgelost zal worden."

De bevolking wil het gewone leven weer kunnen oppikken, zegt Tuytens. "De grote vraag is nu of de kinderen in september normaal naar school zullen kunnen gaan."

De Spaanse regering heeft een officieel verzoek ingediend bij de Europese Unie voor noodfinanciering om de migrantencrisis in Ceuta aan te pakken.

Een woordvoerder van de Europese Commissie bevestigt aan het Spaanse persbureau EFE dat dat verzoek ontvangen is en snel zal worden beoordeeld. 

In de Spaanse exclave Ceuta verblijven nog altijd duizenden migranten, onder wie veel minderjarigen. Zij zijn de laatste overgeblevenen van de vele tienduizenden mensen die eind juli onverwacht het gebied binnenkwamen vanuit Marokko.

Het extra EU-geld zou bedoeld zijn voor zowel de opvang van de migranten als voor het versterken van de grenzen, staat in het verzoek. De EU heeft eerder al dit soort financiering aan Spanje gegeven voor de opvang van migranten op de Canarische Eilanden. 

De autoriteiten in Ceuta hebben de eerste 6 lichamen geïdentificeerd van migranten die zijn omgekomen bij de grote toeloop naar de Spaanse exclave eind juli. Van 3 mensen is de identiteit vastgesteld op basis van vingerafdrukken, van de 3 anderen met behulp van DNA.

In totaal staken 72.000 migranten de grens over vanuit Marokko naar de Spaanse exclave. 70.000 van hen zijn teruggekeerd. In totaal werden 82 lichamen geborgen. Daarvan zijn nu de eerste 6 lichamen geïdentificeerd.

Ook werd onderzocht hoe oud de doden zijn en of ze zijn omgekomen door geweld. Waar mogelijk zijn de lichamen volgens het Instituut voor Rechtsgeneeskunde en Forensische Wetenschappen van Ceuta naar islamitisch gebruik behandeld, uit respect voor het geloof.

De Spaanse regering wil "met spoed" 500 meisjes uit Ceuta naar het Spaanse vasteland halen. Dat meldt het Spaanse persbureau EFE. Het gaat om minderjarigen die 3 weken geleden samen met tienduizenden anderen Ceuta waren binnengedrongen vanuit Marokko.  

Volgens bronnen van het ministerie van Jeugdzaken horen de meisjes tot de kwetsbaarste groepen. Twee weken geleden was al aangekondigd dat minderjarige migranten naar het Spaanse vasteland zouden worden overgebracht en dat daarbij voorrang zou worden gegeven aan kinderen onder de 13 jaar en meisjes. In Spanje bestaat er een wet die bepaalt dat een minderjarige migrant die zonder ouder of voogd de grens oversteekt wettelijk onder de voogdij van de Spaanse regering valt.

Nu ligt er een plan op tafel waardoor de meisjes snel zouden kunnen worden overgeplaatst. Volgens de krant El País heeft het bestuur van Ceuta het plan aanvaard.

Na de massale toestroom van migranten eind juli keerden de meeste migranten terug naar Marokko. Enkele duizenden verblijven nog in Ceuta, onder wie veel minderjarigen. Tot nu toe is nog geen enkele migrant doorgereisd of overgebracht naar het Europese deel van Spanje. Maar niet-begeleide migranten zullen dus wel worden overgebracht.

VRT NWS-journaliste Mieke Strynckx was afgelopen weekend in Ceuta. Beluister hier een van haar reportages:

Marokkaanse veiligheidstroepen hebben gisteren bij de grens met de Spaanse enclave Ceuta 294 mensen opgepakt die van plan zouden zijn geweest om de grens over te steken. 

Volgens Marokkaanse media ging het om een routine-operatie tegen illegale grensoverschrijdingen. De overgrote meerderheid van de gearresteerden waren migranten uit zuidelijker gelegen Afrikaanse landen. Er waren ook 46 Marokkanen bij.

Eind juli trokken nog tienduizenden Marokkanen en andere migranten voornamelijk over het strand en via de zee naar Ceuta. Ze werden daarbij niet gehinderd door Marokkaanse grensbewakers.

Op sociale media werd een nieuwe massale uittocht aangekondigd op 15 augustus. Marokko heeft afgelopen week en dit weekend alles in het werk gesteld om dat te voorkomen.

Op sociale media circuleren opnieuw oproepen om dit weekend naar de grens met Ceuta te trekken.

Een overrompeling blijft voorlopig uit, meldt NOS-correspondente Samira Jadir aan de Marokkaanse kant van de grens. "Er zijn tientallen mensen, maximaal 100 tot 150 mensen, bijeengekomen", vertelt ze.

Via de heuvels proberen zij naar de grenspost te gaan, waar ze worden tegengehouden. De bedoeling is om met een grote groep op te dagen, zodat ze de grensbewaking kunnen overrompelen. Zoals eind juli het geval was.

Voorlopig ziet het er niet naar uit dat dit vandaag zal gebeuren. "Hier aan de Marokkaanse kant is er een heel grote politie-inzet. Ik zie verschillende soorten veiligheidsdiensten, oproerpolitie en militairen."

Volgens Marokkaanse media zijn er intussen een 300-tal mensen bijeengekomen. Die zouden allemaal zijn teruggestuurd door de grensbewakers.

Na de massale oversteek van 80.000 mensen, zitten nog steeds minstens 8.000 migranten in Ceuta. De opvangcentra in de kleine Spaanse enclave zijn overbelast, veel migranten proberen op straat te overleven. Zo ook Amine*, een 20-jarige Marokkaan met wie VRT NWS kon spreken. "Je bent de hele tijd op je hoede", vertelt hij.

Spanje heeft de verloven van ongeveer 2.000 militairen in Ceuta ingetrokken en militairen die al met vakantie waren teruggeroepen. De maatregel komt er uit vrees voor een nieuwe massale poging van migranten om vanuit Marokko de Spaanse exclave binnen te komen.

Op sociale media circuleren opnieuw oproepen om naar de grens met Ceuta te trekken. Eind juli en begin augustus probeerden tienduizenden migranten vanuit Marokko de Spaanse exclave binnen te komen. De Spaanse autoriteiten vrezen dat een nieuwe massale poging kan volgen.

In de Spaanse exclave Ceuta hebben enkele duizenden mensen gedemonstreerd voor meer hulp uit Madrid en strengere grenscontroles. Eind juli kwamen in het Spaanse stadje aan de noordkust van Marokko tienduizenden migranten aan. Het overgrote deel keerde snel weer terug naar Marokko, maar er zitten wel nog steeds duizenden migranten vast in Ceuta. 

Vertegenwoordigers van christenen, moslims, joden en hindoes in Ceuta hadden opgeroepen tot de betoging, waar tussen de 5.000 en 10.000 mensen op afkwamen. Volgens de Spaanse krant El País is het protest er onder meer om "opgebouwde onvrede" te uiten.

De betogers eisen van de Spaanse regering een harde reactie op de gebeurtenissen. Ook vragen ze solidariteit van de rest van Spanje. "Ceuta is ook Spanje", klonk het op straat. In Spaanse media zeiden betogers dat ze zich in de steek gelaten voelen door de overheid.

De exclave wil dat de grenscontroles nog strenger worden en dat er een oplossing komt voor de duizenden mensen die zich nog illegaal in de stad bevinden. Onder hen zijn veel minderjarigen. Ook de burgemeester noemt de situatie onhoudbaar.

De gespannen situatie in Ceuta blijft op sociale media beelden opleveren. Veel video's en foto's zijn inderdaad recent in of rond Ceuta gemaakt, maar andere beelden zijn al ouder of spelen zich ergens anders af. 

Spanje zal vanaf morgen grenscontroles uitvoeren voor vliegtuigen en schepen die uit Italië komen. Dat heeft de Spaanse overheid aangekondigd. Italianen zullen zeker tot 7 september een paspoort moeten tonen als ze Spanje willen binnenkomen.

De maatregelen komen er vanwege Italiaanse grenscontroles voor mensen uit Spanje, nadat tienduizenden migranten afgelopen week de Spaanse enclave Ceuta vanuit Marokko waren binnengedrongen. Italië wil op die manier de smokkel van migranten vermijden, ook al verzekert Spanje dat de migranten het Spaanse vasteland niet kunnen bereiken.

Spanje had al gedreigd om "evenredige maatregelen" te nemen als Italië de grenscontroles niet stopzette, maar de Italiaanse regering wil de maatregelen pas op 15 augustus herbekijken.

Volgens Marokkaanse mensenrechtenorganisaties zijn vorige week 141 mensen omgekomen toen ze vanuit Marokko, vaak al zwemmend, de Spaanse enclave Ceuta probeerden te bereiken. Dat hebben Marokkaanse mensenrechtenorganisaties gemeld op een persconferentie in hoofdstad Rabat. De dodentol kan mogelijk nog oplopen.

De Marokkaanse vereniging voor mensenrechten (AMDH) baseert zich op "officiële gegevens, mediaberichten en informatie verzameld door mensenrechtenorganisaties". Het gaat om een schatting. In de laatste cijfers van de Spaanse en de Marokkaanse autoriteiten is er in totaal sprake van 86 doden.

Zowat 72.000 migranten kwamen vorige week in enkele dagen tijd illegaal aan in de enclave, een recordaantal voor zo'n korte periode. Ongeveer 70.000 van hen zijn intussen teruggestuurd naar Marokko, aldus het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken.

Italië zal de grenscontroles voor Spanje pas op 15 augustus herbekijken. Daarmee reageert Italië op het ultimatum van Spanje, dat dreigt met "evenredige maatregelen". Italië vindt dat het moment nog niet rijp is, omdat "een nieuwe migratiegolf is aangekondigd op Ceuta, dat blijkt uit berichten van Spaanse autoriteiten".

Italië verwijst daarmee naar berichten op sociale media, waarbij een oproep te zien is om richting Ceuta te trekken op 15 augustus. Volgens regionale media zou er echter geen situatie als afgelopen donderdag worden verwacht.

Spanje eist dat Italië uiterlijk zondag 9 augustus de grenscontroles opheft die het land heeft ingevoerd vanwege de migratiecrisis in Ceuta. Dat melden de Spaanse openbare omroep RTVE en andere Spaanse media op basis van een regeringsmededeling.

Spanje dreigt met "evenredige maatregelen" om de belangen en de waardigheid van zijn burgers te beschermen, als de Italiaanse rechtse regering de grenscontroles niet stopzet. Madrid noemt de maatregel oneerlijk, in strijd met de Europese belangen en discriminerend voor de eigen bevolking. Een reactie uit Rome blijft voorlopig uit.  

Het gaat meer specifiek over de beslissing van Italië om het Schengenakkoord met Spanje op te schorten. Aanleiding is de situatie in de Spaanse Noord-Afrikaanse enclave Ceuta, waar zowat 72.000 mensen vanuit Marokko zijn aangekomen. De meeste mensen zijn intussen naar Marokko teruggekeerd, al zijn meer dan 1.300 minderjarige migranten geregistreerd om naar het Spaanse vasteland te worden overgebracht. 

Aangezien Italië geen landgrens deelt met Spanje, gelden de controles voor het zee- en luchtverkeer. De inspecties richten zich vooral op reizigers zonder EU-nationaliteit.

De Spaanse overheid heeft in Ceuta al 1.342 minderjarige migranten in het opvangsysteem geregistreerd. Dat meldt de Spaanse minister van Jeugd en Kinderen Sira Rego tijdens een bezoek aan de enclave. Ze geeft daarbij wel toe dat er nog veel meer minderjarigen zijn die nog niet geregistreerd zijn.

Rego benadrukt dat Spanje voor alle geregistreerde minderjarigen "zal zorgen". In Spanje bestaat er een wet die bepaalt dat een minderjarige migrant die zonder ouder of voogd de grens oversteekt wettelijk onder de voogdij van de Spaanse regering valt.

Rego hoopt dat de eerste minderjarigen binnen enkele weken naar het Spaanse vasteland zullen kunnen worden overgebracht. Er zal daarbij voorrang gegeven worden aan kinderen onder de 13 jaar en meisjes.

Een week na de massale oversteek van tienduizenden migranten is de chaos nog steeds groot in de Spaanse enclave Ceuta. Dat zegt correspondente Miral de Bruijne in De Ochtend op Radio 1. 

In Spanje onderzoekt de militair-civiele politiedienst Guardia Civil plannen voor een nieuwe massale oversteek van migranten vanuit Marokko naar de enclave Ceuta op 15 augustus. "Er is een reëel risico dat het werkelijkheid wordt, maar de omvang ervan is onzeker."    

Het aantal migranten dat is gestorven in een poging om de Spaanse exclave Ceuta te bereiken, is gestegen naar 75. Dat hebben de lokale autoriteiten meegedeeld aan het Franse persagentschap AFP. Het gaat om de doden die op Spaans grondgebied werden aangetroffen.

Eerder meldde Marokko ook 11 doden, waardoor de totale dodentol op 86 staat. De meesten kwamen om het leven toen ze via het water Ceuta probeerden te bereiken.

Ook de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska spreekt over een constructief Europees overleg. Grande-Marlaska gaf na afloop aan dat de Schengenzone "in geen enkel geval gecompromitteerd werd". "Schengen is nooit in gevaar geweest, zelfs niet een klein beetje."

In de Schengenzone, waar Spanje deel van uitmaakt, geldt vrij verkeer van personen en goederen zonder grenscontroles. De Spaanse enclave Ceuta heeft een speciaal statuut, waardoor doorreizen niet zomaar mogelijk is. 

De Ierse minister van Migratie Jim O'Callaghan, die de Europese vergadering voorzat, onderstreept dat alle lidstaten hun solidariteit hebben uitgesproken.

Denemarken zegt "heel tevreden" te zijn over de snelle Spaanse reactie. "Maar deze evenementen tonen aan dat het absoluut essentieel is dat we de controle over de buitengrenzen van de Europese Unie behouden", aldus de Deense minister van Migratie Morten Bødskov.

Spanje heeft op het Europese overleg een nieuwe balans gegeven van de plotse migratietoestroom in Ceuta vorige week donderdag en vrijdag. In totaal zijn 72.000 migranten aangekomen in de enclave, aldus de autoriteiten. 70.000 van hen zouden intussen teruggekeerd zijn naar Marokko. Het dodental is opgelopen tot 75. 

Er zijn geen aanwijzingen dat migranten via Ceuta zijn doorgereisd naar Europa, luidt het. 

Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) noemt het Europese overleg met haar collega-ministers "heel constructief". Volgens haar ziet iedereen in dat er nood is aan eenheid binnen de Europese Unie.

"Niemand heeft nog opgeroepen om Schengen (het vrije verkeer van personen en goederen) te schorsen", zegt Van Bossuyt. "Iedereen heeft zijn solidariteit betuigd met Spanje. Ook Italië heeft dat gedaan." Meteen na de grote toestroom van migranten in Ceuta was onder meer Italië erg kritisch voor Spanje. 

"We zijn het eens dat er nood is aan sterkere buitengrenzen, dat we illegale migratie nog meer moeten tegengaan en dat we het verdienmodel van smokkelaars moeten doorbreken." Voor Van Bossuyt is de essentie dat illegaal de grens oversteken niet beloond mag worden met verblijfsrecht. 

"Dit overleg was vooral een uitwisseling van gedachten. Het was niet de bedoeling om tot heel concrete aanbevelingen te komen. Het volgende belangrijke moment zal de Europese top van oktober zijn. Dan moeten concretere zaken op tafel worden gelegd."

Marokko zegt dat het Spanje al voor de migratiecrisis in Ceuta had gewaarschuwd voor de risico's van een recente Spaanse gerechtelijke beslissing over het terugdrijven van migranten die via de zee aankomen. Dat heeft een Marokkaanse topfunctionaris verklaard aan het Franse persagentschap AFP. Hij ontkent dat de veiligheidsdiensten van zijn land in gebreke zijn gebleven.

"Er is benadrukt dat die uitspraak voor een probleem zou zorgen. En het heeft inderdaad voor een probleem gezorgd", aldus de functionaris, die anoniem spreekt. De Spaanse premier Pedro Sánchez stelde vrijdag dat de crisis het gevolg was van geruchten die mensenhandelaars verspreidden na een verkeerde interpretatie van het vonnis. 

De Marokkaanse functionaris verwerpt ook de kritiek dat Marokko "gewoon geweld had moeten gebruiken" om de stroom te stoppen. De ordediensten konden de confrontatie met zo'n grote massa simpelweg niet aangaan, klinkt het. Hij benadrukt voorts dat het beheer van de migratiestroom geen exclusieve Marokkaanse verantwoordelijkheid is en dat de kostprijs voor het land oploopt tot zo'n 500 miljoen euro per jaar.

Spanje en Marokko zullen volgens de man "als betrouwbare partners in perfecte coördinatie" blijven samenwerken.

Rond deze tijd start het Europees overleg over de situatie in Ceuta. Ministers van Binnenlandse Zaken en/of Asiel en Migratie van de 27 EU-landen vergaderen via videoconferentie. Ons land wordt vertegenwoordigd door minister van Asiel en Migratie Anneleen van Bossuyt (N-VA).

Zij zal onder meer pleiten voor een sterkere bescherming van de buitengrenzen en bijkomende maatregelen tegen mensensmokkelaars. Om 13 uur staat een persconferentie gepland van Europees commissaris Magnus Brunner, bevoegd voor migratie. 

Ceuta, een Spaanse stad op het Afrikaanse vasteland, werd vorige week overrompeld door tienduizenden migranten vanuit Marokko. Spanje kreeg daarna kritiek van sommige Europese landen, onder meer van Italië, omdat de overheid te weinig gedaan zou hebben om de migranten tegen te houden.

"We moeten tot op de bodem uitspitten wat er gebeurd is", aldus premier De Wever bij aanvang van een EU-overleg over de situatie op de Spaanse enclave Ceuta. Vorige donderdag zijn daar tienduizenden migranten binnengedrongen via Marokko. Daarbij zijn tientallen mensen omgekomen. 

"Het is duidelijk dat Europa de grenzen moet sluiten", vindt De Wever. "Dit soort beelden zijn nefast voor de bevolking. Het lijkt alsof daar een open deur is en dat iedereen die ons onder druk wil zetten migratie als wapen kan gebruiken."

De Spaanse premier kreeg de afgelopen dagen best wat kritiek te verduren voor het Spaanse migratiebeleid. Er wordt zelfs opgeroepen om Spanje uit de Schengenzone te weren. De Wever begrijpt de kritiek enigszins, maar vindt de aanvallen soms iets té persoonlijk.

België is van mening dat migranten buiten Europa opgevangen moeten worden, en heel wat Europese landen delen dat standpunt. "Premier Sánchez is op dat vlak misschien een beetje een buitenbeentje, maar hij heeft dat recht: hij is democratisch verkozen."

Voor België zal minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA), partijgenote van premier De Wever, straks deelnemen aan het EU-overleg. Zij gaf in De Ochtend op Radio 1 aan dat ze 2 prioriteiten naar voren zal schuiven: ze pleit voor sterkere Europese buitengrenzen en vindt dat illegale migratie nooit "beloond mag worden met verblijfsrecht".

Minister voor Asiel en Migratie Anneleen van Bossuyt heeft 2 duidelijke eisen die ze straks tijdens een EU-overleg over Ceuta op tafel wil leggen. Ze licht haar prioriteiten toe in De Ochtend op Radio 1.

"We moeten absoluut dergelijke scenario's gaan voorkomen en daarvoor moeten we onze  buitengrenzen beter beschermen." Van Bossuyt pleit in dat kader voor een "versterkte rol" van Frontex en ook een verregaande samenwerking met de landen van herkomst.

"Ik hoor sommigen dan zeggen: willen jullie een Fort Europa? Wel, ik heb liever een versterkte burcht dan eentje waarvan de toegangspoorten lek zijn", benadrukt ze. 

"Ten tweede: we moeten absoluut het verdienmodel van mensensmokkelaars gaan doorbreken. En dat kan alleen maar door te zeggen dat illegale grensoverschrijdingen niet beloond mogen worden met een verblijfsrecht."

Van Bossuyt steekt in dat kader niet onder stoelen of banken dat ze het niet eens is met het migratiebeleid van Spanje, dat recent nog grootschalige regularisaties doorvoerde. "Ons migratiebeleid staat ver van het beleid van de Spaanse regering. Dergelijke massale regularisaties hebben een te groot aanzuigeffect", vindt ze.

Chaos en geweld in Ceuta: dat is te zien op vele video's die de ronde doen op sociale media sinds tienduizenden mensen in Marokko de grens met de enclave van Spanje zijn overgestoken. Het is lang niet altijd duidelijk wát die beelden precies tonen, onder meer omdat context vaak ontbreekt. Andere beelden zijn dan weer volkomen nep.

Faten Ben Omar El Azizi (20) was een jonge, getalenteerde voetbalster uit Tetouan, in Noord-Marokko. Vorige week waagde ze de oversteek naar Ceuta, op zoek naar een betere toekomst. Ze is een van de zeker 72 migranten die het niet hebben gehaald. Achter elk cijfer schuilt een gezicht, een menselijk verhaal. Dit is dat van haar.

Ceuta richt een industriegebouw en een loods in om niet-begeleide minderjarige migranten onderdak te geven. De Spaanse enclave vangt er sinds de massale aankomst 862 op, volgens de krant El País.

Officieel telt de opvang voor niet-begeleide minderjarigen 29 plaatsen. Voorlopig zitten de jongeren krap in de bestaande gebouwen. De nieuwe locaties zouden de komende uren of dagen klaar moeten zijn. 

"Dit is een onhoudbare situatie. Ze overstijgt al onze capaciteit en vraagt zo snel mogelijk een antwoord", zegt de verantwoordelijke voor de opvang. Hij verwacht dat het aantal niet-begeleide minderjarigen nog oploopt tot ongeveer 1.000 en wil de Spaanse regering om extra geld vragen.

Volgens lokale media zouden 3.000 tot 5.000 migranten in Ceuta gebleven zijn.

Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen roept op om de grenzen van de Europese Unie beter te versterken. Dat heeft ze geschreven in een brief aan de Spaanse premier Pedro Sánchez, die verschillende persagentschappen konden inkijken.  

"Deze episode laat duidelijk zien dat we verder moeten gaan om onze grenzen op de meest gevoelige punten te versterken", schrijft ze over de gebeurtenissen in de Spaanse enclave Ceuta.

In haar brief bedankt ze Sánchez voor het Spaanse optreden. Zowel Spanje als Marokko hebben volgens haar efficiënt gehandeld om te voorkomen dat de migranten zouden doorreizen naar het Spaanse vasteland.

Maar ze dringt ook aan op een versterking van de Europese buitengrenzen. Ze pleit voor "verhoogd toezicht" en "fysieke barrières waar nodig". De bescherming van de Europese buitengrenzen is evenwel een gedeelde verantwoordelijkheid, benadrukt Von der Leyen ook.

In uitzonderlijke situaties moeten leden van de Schengenzone de mogelijkheid krijgen om tijdelijk grenscontroles in te voeren. Dat staat in het standpunt van de Belgische regering dat minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) morgen zal verdedigen tijdens een bijeenkomst van de EU-Raad Justitie en Binnenlandse Zaken.

Binnen de Schengenzone mogen mensen vrij reizen zonder vaste grenscontroles aan de binnengrenzen, maar het afgelopen jaar hebben verschillende lidstaten alsnog tijdelijk controles ingevoerd.

Het meest recente voorbeeld is Italië, dat eind vorige week grenscontroles heeft ingevoerd om te vermijden dat migranten die van Marokko naar Ceuta (Spaanse enclave bij Marokko) waren gezwommen, zouden doorreizen naar Italië.

De Belgische regering stelt dat dergelijke controles "in uitzonderlijke situaties" gerechtvaardigd kunnen worden, maar benadrukt dat maatregelen altijd "proportioneel, tijdelijk en gericht" moeten zijn. Want het Schengenakkoord  is en blijft "een belangrijke hoeksteen van de Europese integratie en het vrije verkeer van personen". 

Vlaams Belang grijpt de bestorming van de Spaanse enclave Ceuta nog eens aan om grenscontroles in te voeren aan de Belgische grenzen. “We zeggen al jaren dat dit land grenscontroles moet invoeren”, zegt Kamerlid Francesca Van Belleghem in De Ochtend op Radio 1.

Van Belleghem ziet de gebeurtenissen in Ceuta als een gevolg van het “lakse migratiebeleid van Spanje”.  Ze gaat zelfs verder en stelt dat België op dezelfde lijn zit als Spanje.

“Alle landen in de EU zijn bijvoorbeeld voorstander van een terugkeerverordening om illegale migranten gemakkelijker te kunnen terugsturen, maar Spanje en België zijn ertegen.”

Het Kamerlid merkt op dat de Belgische regering een addendum heeft toegevoegd aan de recente brief die 22 regeringsleiders hebben gestuurd naar de EU-leiders. 

In die toevoeging wordt gezegd dat de Schengenregels niet veranderd zullen worden en het Spaanse migratiebeleid niet veroordeeld wordt, aldus Van Belleghem. Vlaams Belang vraagt dat de commissie Binnenlandse Zaken vervroegd samenkomt, zodat de regering het standpunt ter zake kan bekendmaken. 

Dat MR-voorzitter Bouchez nu pleit voor het Deense migratiemodel, vindt Van Belleghem ten slotte lachwekkend. “Hier pleit Vlaams Belang al jaren voor”, merkt ze op. “De EU mag niet beslissen over het migratiebeleid, het is een nationale bevoegdheid”, herhaalt ze haar pleidooi. “Eens de politieke crisis in Ceuta vergeten is, zal Bouchez dit vergeten. Vlaams Belang zal altijd op dezelfde lijn blijven zitten.”

Volgens Europees Parlementslid Johan Van Overtveldt (N-VA) draagt de regering van Spanje een grote verantwoordelijkheid voor wat zich afgelopen weekend heeft afgespeeld in de Spaanse enclave Ceuta.

Dat tienduizenden migranten uit Marokko het stukje Spanje op het Afrikaanse continent hebben bestormd, is voor een groot deel te wijten aan de migratiepolitiek van de regering van Pedro Sanchez, zegt Van Overtveldt in De Ochtend op Radio 1. 

“Het is duidelijk waar het probleem ligt: in Madrid”, zegt Van Overtveldt stellig. Hij verwijst hiervoor naar de massale regularisatiecampagne van Spanje, die volgens Van Overtveldt migranten van buiten de Europese Unie aantrekt.

Deze politiek staat haaks op wat een meerderheid binnen de EU wil, aldus Van Overtveldt. Hiervoor verwijst hij naar de brief die 22 Europese regeringsleiders, onder wie zijn partijgenoot en premier Bart De Wever, dit weekend naar de EU-leiders hebben gestuurd. Hiermee hebben ze volgens Van Overtveldt een krachtig signaal gegeven.

Het pleidooi van verschillende regeringsleiders én MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez om Spanje tijdelijk uit de Schengenzone te schorsen, is voor Van Overtveldt echter een brug te ver.

Hij begrijpt de reactie, maar Van Overtveldt wijst op het belang van Schengen voor de interne marktwerking van de EU “en dus onze welvaart”. Hij ziet ook niet hoe dit praktisch in zijn werk zou gaan.

Het Marokkaanse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft een eerste bilan gegeven van de migranten die de voorbije dagen om het leven kwamen tijdens een poging om de Spaanse enclave Ceuta te bereiken vanuit Marokko. Volgens het ministerie zijn 11 mensen omgekomen.

Opvallend, want de Spaanse overheid telt minstens 72 doden. Maar ook binnen Spanje lopen de cijfers uiteen, want de autoriteiten van Ceuta maken melding van 88 lichamen die uit het water zijn gehaald en naar het mortuarium zijn gebracht. 

MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez vraagt een gedeeltelijke schorsing van Spanje uit de Schengenzone na de zware migratiecrisis in de Spaanse enclave Ceuta. Dat doet hij in een bericht op X.

De Franstalige liberale partij pleit voor gerichte controles op personen die uit Spanje komen en wil het vrije verkeer van personen vanuit het land beperken.  

Bouchez stelt dat de plotse toestroom van migranten in het zuiden van Europa geen toeval is, en wijst op "de enorme verantwoordelijkheid van de Spaanse premier Pedro Sánchez en zijn socialistische regering".

"Met een procedure van massale regularisatie illustreert Spanje perfect wat een 'aanzuigeffect' is. (...) Sanchez brengt zo heel Europa in gevaar, want we weten dat illegale immigratie tegenwoordig een gemakkelijke bron van goedkope arbeidskrachten is voor de zware criminaliteit, zoals drugshandel", aldus Bouchez. Hij pleit daarom naar eigen zeggen voor een "gerichte en selectieve migratie", terwijl we tegelijkertijd "onze humanitaire plicht blijven nakomen". 

Mieke Strynckx maakt vanuit Ceuta de balans op van de afgelopen dagen, in De Ochtend op Radio 1.

Hoewel de linkse regering van Spanje eergisteren beweerde dat bijna alle migranten uit Marokko er weg waren, zag onze verslaggever er gisteren nog veel mensen rondhangen: rond de haven en op het strand. Strynckx zag hoe de havenpolitie de migranten wegjoeg, in de richting van de grens.

Van de migranten zelf hoorde Strynckx dat ze slecht behandeld werden en "behandeld werden als beesten". 

Hoewel de inwoners van Ceuta enigszins begrip konden opbrengen voor de migranten, is de invasie van 60.000 migranten voor hen vooral een schok geweest. De lokale bevolking vraagt zich af hoe dit kon gebeuren.  

Is de crisis nu bezworen? Dat is nog onzeker. De vrees leeft dat het opnieuw kan gebeuren. Intussen wordt deze acute crisis politiek hard uitgespeeld, waarbij (extreem)rechts de linkse regering op de korrel neemt. 

"Het is een symbooldossier geworden voor polarisatie rond migratie, niet alleen in Spanje, maar ook in Europa", besluit Strynckx.

De ministers van Binnenlandse Zaken van de EU-landen houden dinsdag een spoedconferentie per videoverbinding over de massale intocht van migranten in Ceuta. Dat meldt Ierland, dat het roterende voorzitterschap van de Europese Unie bekleedt. 

De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, heeft de brief van de 22 Europese leiders goed ontvangen. Dat schrijft ze op X. Ze verwelkomt het idee om een speciale vergadering in te leggen met de Europese ministers van Binnenlandse Zaken. 

"De strijd tegen illegale migratie vergt solidariteit en een eengemaakte Europese aanpak", schrijft ze. "We moeten hier lessen uit trekken om onze Europese weerbaarheid te verbeteren. Op dit moment is er een sterk mechanisme, maar het moet verder versterkt worden", aldus de commissievoorzitter. 

Een brede coalitie van 22 Europese regeringsleiders, waaronder de Belgische premier Bart De Wever, heeft een dringende brief gericht aan EU-voorzitter António Costa, Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Ierse premier. Aanleiding zijn de recente ernstige gebeurtenissen bij Ceuta, waar grootschalige en ongecontroleerde pogingen tot illegale grensoverschrijding de buitengrens van de Europese Unie onder druk zetten. 

De leiders benadrukken dat het Europese migratie- en asielsysteem wordt misbruikt en door mensensmokkelaars wordt uitgedaagd. Ze stellen duidelijk dat een illegale binnenkomst in de EU nooit mag leiden tot een wettig verblijf. Signalen die dat idee wel wekken (zoals grootschalige regularisaties) werken als een aanzuigeffect en moeten worden aangepakt.

De ondertekenaars verzoeken het Ierse EU-voorzitterschap om op zeer korte termijn een videoconferentie van de EU-ministers van Binnenlandse Zaken bijeen te roepen. Doel is het afstemmen van een gecoördineerde reactie, het mobiliseren van EU-instrumenten (zoals extra versterking door Frontex) en het bieden van de nodige steun aan Spanje om de effectieve controle aan de buitengrens te herstellen.

Er is waardering voor de nauwe samenwerking tussen Spanje en Marokko om illegale migranten snel terug te sturen, maar de effectiviteit van de verdere EU-samenwerking met Marokko moet dringend worden geëvalueerd en versterkt.

Hoewel er momenteel geen doorstroom van niet-geautoriseerde migranten naar het binnenland van Europa is vastgesteld, verklaren de leiders zich bereid om alle nodige maatregelen te nemen, inclusief het herinvoeren of versterken van tijdelijke binnengrenscontroles binnen het Schengengebied, om de openbare orde te beschermen.

De Spaanse premier Pedro Sanchez hekelt de "egoïstische houding" van bepaalde EU-landen tegenover de migratiecrisis in Ceuta. Dat schrijft hij in een brief, die AFP heeft kunnen inkijken. 

Hij vraagt ook om een videoconferentie met de 27 ministers van Binnenlandse Zaken. "Een dergelijke houding, ingegeven door vooroordelen, foute informatie, onwetendheid of politieke belangen, is niet alleen in strijd met het Europees recht, de mensenrechten en het solidariteitsprincipe, maar druist ook in tegen de belangen van Europa op de langere termijn."

Het dodental in Ceuta loopt op tot 67, zo heeft de Spaanse regering gemeld. De Guardia Civil zoekt nog altijd naar lichamen in de buurt van de golfbreker. 

Spanje gaat nu nog een extra barrière in de zee bouwen, naast de golfbreker van Tarajal. De bouw is vanmorgen begonnen. 

VRT NWS-verslaggever nam zonet de veerboot van het Spaanse vasteland naar de enclave Ceuta, op het Afrikaanse continent.

Op die ferry zaten heel weinig mensen, stelde Strynckx vast. “Er was zeker geen massale opkomst”, vertelt Strynckx in De Ochtend op Radio 1. Geen mensenmassa, geen persmeute, geen leger aan veiligheidspersoneel.  “Het was eigenlijk heel rustig.”

Strynckx vermoedt dat de mensen op de boot Spanjaarden en Marokkanen waren die terugkeerden naar hun woonplaats Ceuta, na een bezoek aan het Spaanse vasteland. 

Toen onze verslaggeefster in Ceuta aankwam en het havengebouw uitstapte, zag ze wel veel politiewagens om het gebouw te bewaken. Voor ze voet op Ceuta mocht zetten, moest Strynckx ook langs de grenscontrole passeren. Maar dat was voordien ook het geval, merkt ze op.

Aan de grensovergang tussen het Spaanse vasteland en Ceuta is er immers een uitzondering op de Schengenzone, waardoor je er wel degelijk aan een paspoortcontrole wordt onderworpen. 

De bestorming van Ceuta door tienduizenden migranten uit Marokko werd niet door Spanje uitgelokt. Dat zegt Hendrik Vos, professor Europese politiek aan de universiteit van Gent. Het probleem zit veel dieper, zegt hij in De Ochtend op Radio 1.

Vos zoekt de oorzaken bij Marokko, dat Spanje onder druk wil zetten wegens steun aan Algerije en West-Saharaanse onafhankelijkheidsbeweging, mensensmokkelaars die er misbruik van maken en een geruchtenmolen die werd aangewakkerd en tot een “onbezonnen beweging” geleid heeft. “Het resultaat is een acute situatie waardoor Spanje overrompeld werd.”

Hierdoor wordt Spanje door andere EU-landen onder druk gezet om iets te doen aan de illegale instroom van migranten. Professor Vos ziet hierin vooral symboolpolitiek, waarbij antimigratiepartijen garen proberen te spinnen uit de situatie, terwijl ze zelf worstelen met het migratievraagstuk. Vos denkt hierbij aan de Italiaanse premier Giorgia Meloni.

De bestorming van Ceuta toont volgens professor Vos dat de migratieproblematiek “heel diep zit, heel fundamenteel is” en niet op te lossen is met slogans alleen. 

“Dit illustreert dat je rondom de Europese Unie met veel instabiliteit zit.” Doordat er aan de randen van Europa veel mensen diep in de problemen zitten, zal er volgens Vos altijd druk op de EU-grenzen blijven staan. Daarom pleit de professor voor structurelere samenwerking met de omliggende landen om daar de armoede te bestrijden. “En de klimaatrampen zullen alleen maar tot meer ellende leiden.”

De maatregelen die Frankrijk, Portugal en Italië genomen hebben, "zijn eigenlijk nergens voor nodig". Dat zegt journaliste Mieke Strynckx, die onderweg is naar Ceuta. 

"De meeste migranten zijn al teruggekeerd. En Ceuta is dan wel Spaans grondgebied, maar het is net als Melilla een uitzondering op de Schengenzone. Dat wil zeggen dat er grenscontroles zijn voor wie naar het Europese vasteland wil gaan. Wie een veerboot of vliegtuig wil nemen, wordt gecontroleerd."

Er is ook niemand verder doorgereisd, zo heeft de Europese Commissie en de Spaanse regering bevestigd. "Maar radicaalrechtse partijen en regeringen, zoals in Italië, spinnen hier garen bij om dit voor te stellen als een mogelijke invasie in Europa, een breuk in de Europese grensbewaking"

Honderden mensen hebben zich gisterenavond verzameld voor de Marokkaanse ambassade in Madrid om de "invasie" van migranten in de Spaanse enclave Ceuta die aan Marokko grenst, te bekritiseren.

"Spanje, christelijk en niet islamitisch!" en "Nationale eenheid!" scandeerden de demonstranten in de Spaanse hoofdstad, zo stelde een journalist van persagentschap AFP ter plaatse vast. Op een groot spandoek stond ook de beladen term 'remigratie'. 

De kans dat migranten in Ceuta het Europese vasteland bereiken, is bijzonder klein. Dat meldt Roel Nollet vanuit het uiterste zuiden van Spanje. Morgen reist onze ploeg met de ferry door naar Ceuta om er verslag over de situatie in de Spaanse enclave uit te brengen.

De integriteit van het Schengenakkoord is "absoluut gegarandeerd". Dat laat de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken Jose Manuel Albares weten, nu Italië het akkoord met Spanje tijdelijk heeft geschrapt en ook andere landen zo'n idee steunen.

"Het is niet mogelijk om zich te verplaatsen tussen Ceuta of Melilla en Spanje, zonder zich te moeten identificeren aan een grenspost", klinkt het in een bericht op X. Hij roept dan ook op om te stoppen met de "bewuste misinformatie" die sommige partijen volgens de minister verspreiden.

In Ceuta is de rust grotendeels teruggekeerd, nu de meeste migranten zijn teruggestuurd naar Marokko. Dat meldt een reporter van The New York Times die ter plekke is.

Een beschrijving van de situatie: "Enkele bewoners komen naar buiten, na een hele dag binnen te zitten. Je voelt dat duizenden Marokkanen de stad hebben verlaten, maar enkele groepjes met jongens dwalen nog steeds rond met lege waterflessen en rondkijkende ogen. Wanneer een Spaanse militair hen ziet, roept hij iets in het Arabisch en wijst hij naar de grens. De jongens - hongerig en verbaasd - gaan daar meestal niet tegenin."

Portugal zal de zee- en landgrenzen versterken in het zuiden, als reactie op de toestroom van migranten in Ceuta. Dat heeft de Portugese premier Luis Montenegro aangekondigd.

"Er zijn redenen om de aanwezigheid van de ordediensten bij de grenscontroles" aan land en op zee te versterken, met name "in het zuiden" van het land, klinkt het bij Montenegro. 

Spanje uit de Schengenzone bannen, wil Montenegro niet. "Ik geloof niet dat er redenen zijn om maatregelen te nemen om de regels van het Schengengebied op te schorten", verklaarde de premier. "De situatie is ernstig", gaf hij toe, maar "er zijn mechanismen om de situatie op een gecontroleerde manier te herstellen".

Slechte leefomstandigheden in Marokko, desinformatie over een uitspraak van het Hooggerechtshof in Spanje en diplomatieke spanningen tussen Rabat en Madrid: het zijn wellicht de voornaamste ingrediënten van de cocktail die heeft geleid tot de bestorming van Ceuta door tienduizenden migranten.

"Grenzen beschermen staat gelijk aan burgers beschermen, illegale migratie aanpakken en criminele netwerken die mensen verschepen hard aanpakken." Dat schrijft de Italiaanse premier Giorgia Meloni, nu de beslissing is gevallen om Spanje te schrappen uit het Schengenakkoord.

Volgens Meloni is de beslissing noodzakelijk. Ze spreekt over een "uitzondelijke maatregel, aangenomen om de nationale veiligheid te beschermen en om eventuele gevolgen voor ons land te voorkomen".

De Spaanse premier Pedro Sánchez roept de Europese lidstaten op om verenigd te blijven, met het oog op de toestroom van migranten in het Spaanse gebied Ceuta. "Dit is niet het moment om verdeeld te raken", klinkt het in een boodschap op X. "Het is het moment om te blijven bouwen aan een sterke en verenigde Europese Unie." 

Onder meer Italië haalde fors uit naar Spanje. Rome heeft ondertussen het Schengenakkoord met Madrid opgezegd en zal dus paspoortcontroles vragen als mensen vanuit Spanje het land binnen willen.

Van de 50.000 migranten die de grens naar Ceuta zijn overgestoken, zijn al 48.300 teruggekeerd naar Marokko. Dat meldt de Spaanse krant El País, op bevestiging van de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken. Dat betekent dat nog zo'n 1.700 migranten in Ceuta zouden zijn.

Italië voert 1 maand lang grenscontroles in voor Spanje. Dat heeft de regering van Giorgia Meloni aangekondigd. Op die manier wil het land een influx van migranten uit Ceuta afweren, ook al deelt Italië geen grens met Spanje.

De beslissing betekent dat het menselijk verkeer tussen de 2 landen een stuk moeilijker zal verlopen. Mensen die vanuit Spanje naar Italië willen, zullen dus een paspoort moeten tonen om het land binnen te geraken. Italië zal ook de grenzen met Frankrijk - dat wel een grens met Spanje deelt - beter controleren.

De oppositie spreekt over een symboolbeslissing, met de bedoeling om het eigen kiezerspubliek gunstig te stemmen. Er zijn namelijk geen aanwijzingen dat de migranten in Ceuta willen doortrekken naar Italië.

De rechtse partijen in Spanje uiten felle kritiek op de regering van premier Pedro Sánchez, nu tienduizenden mensen vanuit Marokko het Spaanse gebied Ceuta zijn binnengedrongen.

De partij Vox schrijft op sociale media onder meer dat het niet uitmaakt of iemand "vandaag, gisteren, vorige week of een jaar geleden" de grens is overgestoken. "ZE MOETEN ALLEMAAL WEER WEG", staat er in drukletters op X.

Ook politica Carmen Funez van de rechtse Partido Popular is scherp. "De situatie in Ceuta is onhoudbaar", klinkt het op X, "en de aankomst van 60.000 immigranten zet de gezondheidszorg onder druk. De zorg is overweldigd en de overheid is er niet, noch is ze bereid om zich te tonen. Er zijn geen excuses."

Spanje schorsen uit de Schengenzone die vrij verkeer van goederen en diensten garandeert: dat is wat Italië, Finland en Denemarken vragen nu tienduizenden migranten de enclave Ceuta hebben bereikt. Juridisch is dat niet mogelijk, zegt professor EU-recht Peter Van Elsuwege (UGent). "Een oplossing zal samen met Marokko tot stand moeten komen."

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt wil de controles aan de Duitse grenzen tot na september verlengen. 

Normaal gezien moeten de grenzen binnen de Europese Unie open zijn, maar sinds 16 september 2024 voert Duitsland grenscontroles uit. De toenmalige bondsminister van Binnenlandse Zaken Nancy Faeser had dit bevolen om het aantal illegale binnenkomsten in te dammen.

Ondanks toenemende kritiek werd de regeling driemaal verlengd, voor het laatst tot midden september 2026. De huidige minister wil de regeling dus een vierde keer opschuiven. Tot wanneer Dobrindt de controles wil verlengen, laat hij in het midden. 

"De situatie in Ceuta illustreert de onstabiele toestand op het gebied van illegale migratie", aldus Dobrindt. 

Intussen zijn zeker 43 mensen omgekomen. Dat meldt het Spaanse persbureau EFE op basis van politiebronnen. De doodsoorzaak is niet bekendgemaakt.

De hulpdiensten zoeken nog naar eventuele verdere slachtoffers.

Er is momenteel geen doorstroom van migranten vanuit Ceuta naar het Europese vasteland of andere EU-lidstaten. Dat zegt Eurocommissaris voor Migratie Magnus Brunner.

Volgens hem gelden voor de Spaanse enclaves Ceuta en Melilla bijzondere regels binnen de Schengengrenscode, waardoor grenscontroles bij het verlaten van de enclaves van kracht blijven.

Brunner noemt de situatie in Ceuta voorts "onaanvaardbaar" en zegt dat hij nauw contact houdt met de Spaanse autoriteiten over de aanpak van de migratiecrisis.

Volgens de Amerikaanse president Donald Trump is de situatie in Ceuta een waarschuwing voor de Verenigde Staten.

In een gesprek met de Amerikaanse nieuwszender Fox News noemde hij de beelden van duizenden migranten die de Spaanse enclave bereikten "verschrikkelijk".

"Onthoud dit beeld. Dit zullen wij over 3 jaar zijn als het verkeerde kamp wint", klonk het. Daarmee verwees hij naar een scenario waarin de Democraten opnieuw aan de macht zouden komen.

Ook vicepresident JD Vance reageerde op de beelden. Volgens hem tonen ze de gevolgen van "massamigratie" en van het migratiebeleid van de linkse partijen. "De grens van de Verenigde Staten ziet er dankzij het beleid van Trump niet meer zo uit", stelde hij.

Correspondente Samira Jadir geeft een update vanuit Fnideq, een Marokkaanse grensstad vlakbij het Spaanse Ceuta.

De Marokkaanse politie heeft zo'n 30 mensen gearresteerd na confrontaties aan de grens met Ceuta. Het gaat vooral om jonge Marokkanen. Dat meldt een fotograaf van het Franse persagentschap AFP. 

Volgens de fotograaf hebben tientallen Marokkaanse jongeren, samen met enkele migranten uit Sub-Sahara-Afrika, afgelopen nacht verschillende voertuigen in brand gestoken. Ze hadden het gemunt op politieauto's en taxi's die de migranten illegaal naar de grensstad Fnideq hadden gebracht.

Op beelden zijn tientallen uitgebrande voertuigen en met stenen bezaaide straten te zien. De foto's tonen ook hoe jongeren achter prikkeldraad de stad in lopen, nadat ze vanochtend werden teruggestuurd na hun poging om het Spaanse Ceuta te bereiken.

Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) reageert scherp op de situatie in Ceuta. Volgens haar bevestigen de beelden uit de Spaanse enclave waarom Europa nood heeft aan "een kordaat migratiebeleid".

"De boodschap moet duidelijk zijn: wie illegaal de Europese Unie binnenkomt, mag hier nooit een verblijfsrecht krijgen. Zolang illegale binnenkomst uitzicht kan bieden op verblijf, blijven mensensmokkelaars misbruik maken van de situatie en zullen mensen levensgevaarlijke routes blijven ondernemen, met soms dramatische gevolgen zoals we nu opnieuw in Ceuta zien."

De minister pleit voor sterkere grensbewaking en een effectief terugkeerbeleid. "De Europese Unie moet nu een sterk signaal geven: het massaal en illegaal bestormen van onze buitengrenzen mag nooit worden beloond met een verblijfsrecht."

Van Bossuyt roept Europese partners op om mensen die illegaal de grens overstaken te identificeren en werk te maken van "een georganiseerde collectieve terugkeer, met ondersteuning van Frontex waar nodig". Volgens haar moeten dergelijke "massale illegale grensoverschrijdingen" streng worden aangepakt.

De Britse regering heeft contact opgenomen met de Spaanse autoriteiten om hulp aan te bieden in Ceuta. Dat zegt de Britse premier Andy Burnham.

Volgens Burnham ligt de verantwoordelijkheid in de eerste plaats bij de Spaanse regering, maar baart de situatie ook het Verenigd Koninkrijk zorgen.

"We nemen momenteel contact op met de Spaanse regering en de Spaanse autoriteiten om onze steun aan te bieden, maar ook om de gevolgen van deze situatie beter te begrijpen", zei hij. Welke concrete hulp Londen wil bieden, maakte de premier niet bekend.

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft in een persbericht verklaard dat hij van Marokko verwacht dat het "illegale migranten onmiddellijk terugneemt".

Op X stelt Merz dat "de bescherming van de buitengrenzen van cruciaal belang is voor de bestrijding van illegale migratie. Ik steun het voornemen van Spanje om illegale migranten niet toe te laten tot het Europese vasteland."

Het aantal migranten dat om het leven is gekomen in een poging om Ceuta te bereiken, is opgelopen naar minstens 24. Dat schrijven Spaanse media. 

De Spaanse krant El Mundo maakt gewag van 24 doden, terwijl El Pais op basis van veiligheidsbronnen bericht over 27 dodelijke slachtoffers. De Spaanse omroep RTVE spreekt dan weer van 28 doden.

De oproep van Italië om Spanje tijdelijk uit de Schengenzone te weren, houdt juridisch geen steek. Dat zegt Josep Borrell, voormalig hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, in een bericht op X.

Volgens Borrell, een partijgenoot van premier Pedro Sánchez, bestaat er binnen het EU-recht geen mogelijkheid waarbij 1 lidstaat zelfstandig kan beslissen om een andere lidstaat uit Schengen te zetten. "Geen enkele lidstaat kan eenzijdig de deelname van een andere lidstaat aan Schengen opschorten", schrijft hij.

De uitspraken volgen nadat Italië en Finland oproepen om de grenzen met Spanje binnen de Schengenzone te sluiten. Borrell waarschuwt dat het gebruik van dergelijke voorstellen "een verkeerd beeld geeft van hoe de Europese regels werken" en "ingaat tegen het principe van loyale samenwerking tussen lidstaten".

De Zweedse regering roept Spanje op om "snel op te treden en de controle over de situatie in Ceuta te herstellen".

Volgens premier Ulf Kristersson moet Madrid zijn verplichtingen binnen de Schengenzone nakomen. Hij waarschuwt dat Zweden indien nodig maatregelen zal nemen als de ontwikkelingen gevolgen hebben voor de Zweedse veiligheid of de migratiesituatie.

Kristersson verwijst daarbij naar de migratiecrisis van 2015 en zegt dat Spanje "dezelfde fouten niet mag maken als de Zweedse sociaaldemocraten toen". Migratieminister Johan Forssell heeft intussen contact opgenomen met zijn Scandinavische collega's.

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft 2 Eurocommissarissen opgedragen om Spanje te ondersteunen bij de aanpak van de migratiecrisis in Ceuta.

Ze noemt de beelden uit de Spaanse enclave op X "onaanvaardbaar" en zegt dat de EU "niet kan toestaan dat mensen de Unie binnenkomen zonder de Europese regels te volgen".

Volgens Von der Leyen moeten gevaarlijke overtochten onmiddellijk stoppen en moeten smokkelnetwerken worden aangepakt. "We kunnen niet toestaan dat iemand onze Unie binnenkomt zonder zich aan onze regels te houden", schrijft ze op X.

Geruchten op sociale media en chatplatform Discord lijken aan de basis te liggen van de massale toestroom naar de grens met de Spaanse enclave Ceuta.

Volgens getuigen verspreidden berichten dat de grens zou zijn geopend zich razendsnel, waarna duizenden mensen naar de Marokkaanse grensstad Fnideq trokken. Waar de geruchten precies zijn ontstaan, is niet duidelijk.

Verschillende mensen vertelden aan persagentschap AFP dat ze het nieuws via vrienden of kennissen hadden gehoord en daarop meteen vertrokken.

De Spaanse premier Pedro Sánchez en minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska werden uitgejouwd bij hun aankomst in Ceuta. Ze werden opgewacht door demonstranten die de regering verantwoordelijk houden voor de huidige situatie. Op een bepaald moment moesten politieagenten tussenbeide komen om de menigte op afstand te houden. 

Ook Nederland reageert op de migratiecrisis in Ceuta. Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen laat op X weten dat hij verwacht dat Spanje "doet wat nodig is" om de buitengrenzen van de Europese Unie te beschermen. Daarnaast roept hij Marokko op om de nodige maatregelen te nemen.

Berendsen spreekt van "zorgelijke ontwikkelingen" in Ceuta en zegt dat hij vanochtend contact heeft gehad met zijn Spaanse en Marokkaanse collega's. Hij verwelkomt bovendien het aanbod van de Europese Commissie om hulp te bieden.

Aan de grens tussen Marokko en de Spaanse enclave Ceuta is de migratiestroom van richting veranderd. Dat schrijft de Spaanse krant El País.

Waar de voorbije uren nog duizenden mensen Spanje probeerden binnen te raken, keren nu veel migranten naar Marokko terug. Marokkaanse en Spaanse veiligheidsdiensten begeleiden de mensen en halen zwemmers uit het water. Anderen steken te voet de landgrens over.

Frankrijk wil de controles aan de grens met Spanje verscherpen. Dat zegt de Franse minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez, die stelt dat hij zijn Spaanse ambtgenoot zal spreken over de situatie. 

"Ik heb gisteren met mijn Spaanse ambtgenoot gesproken, we moeten vandaag weer met elkaar praten", zei de minister aan de Franse radiozender RTL.

Op X schrijft Nuñez dat hij instructies heeft gegeven voor de activatie van een "snelle interventiemacht aan de grens".

De Spaanse premier Pedro Sánchez reist later vandaag naar Ceuta, vergezeld door zijn minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska.

In 2021 bereikten op 2 dagen tijd meer dan 10.000 migranten Ceuta tijdens een soortgelijk scenario. Reporters Yassine Atari en Karen Vazquez maakten toen onderstaande reportage over de soms schrijnende verhalen van migranten en inwoners.

De massale toestroom in Ceuta zet kwaad bloed in Italië. Premier Giorgia Meloni overweegt zelfs om de Schengenovereenkomst met Spanje op te schorten.

Op X noemde ze de beelden uit Ceuta "opvallend". Volgens haar tonen ze aan dat "ongecontroleerde illegale immigratie een concrete bedreiging vormt voor de veiligheid van de Europese grenzen".

Ook de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani wil Spanje uit de Schengenzone weren. Hij hekelde eveneens op X de "onregelmatige en ongecontroleerde immigratie".

Spanje roept de Italiaanse ambassadeur daarvoor op het matje. De Spaanse minister van Buitenlandse Zaken José Manuel Albares veroordeelde de "ongepaste" verklaringen en zei dat hij "Europese solidariteit en geen partijpolitieke demagogie verwacht" van een bondgenoot.

In Ceuta wonen ruim 80.000 mensen. Het is een autonome stad van Spanje, al is Marokko het daar niet mee eens.

Er zijn ook ongeveer 400 migranten in geslaagd de Spaanse enclave Melilla binnen te dringen, ondanks de sluiting van de grens daar.

De voorzitter van het bestuur van de autonome Spaanse stad, Juan José Imbroda, zei dat ze erin slaagden binnen te komen over een landweg en een dam, maar dat de toestand verder onder controle is. 

Hij benadrukt wel dat de situatie er "niet te vergelijken" is met die in Ceuta, dankzij een goede samenwerking tussen de Spaanse en Marokkaanse politiediensten.

Melilla en Ceuta vormen samen de enige landgrens van de Europese Unie op het Afrikaanse continent.

De Europese Unie is bereid haar steun aan Spanje op te voeren, ook via het Europese grensagentschap Frontex. Dat heeft Europees commissaris voor Binnenlandse Zaken en Migratie Magnus Brunner gezegd op X. 

Brunner belde gisterenavond met de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska. "Ik heb laten weten dat de EU bereid is haar steun aan Spanje op te voeren, ook via Frontex, om de situatie te beheersen", schrijft de commissaris.

Hij blijft daarover ook in contact met de Marokkaanse autoriteiten, "om ervoor te zorgen dat alles wordt gedaan om deze gevaarlijke tochten te voorkomen". "De bescherming van de buitengrenzen van de Unie is een cruciaal onderdeel van onze strijd tegen illegale migratie", schrijft hij nog.

Er zijn 60 militairen van het Spaanse leger ter plaatse gestuurd om de Guardia Civil bij te staan in de bewaking van de grenzen.

Beelden van lokale zenders tonen hoe afgelopen dag duizenden mannen en tieners in Ceuta bleven toestromen.

Ze kwamen te voet, met de motor of met de auto uit heel Marokko. Velen droegen lichte sportkledij, zwembandjes of wetsuits om makkelijk het water in te kunnen duiken.

De afgelopen 24 uur zijn er ongeveer 49.000 migranten de grens tussen Marokko en de enclave Ceuta overgestoken, zowel via zee als over land. Dat meldt het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. 

Zeker 18 migranten zijn verdronken. De regionale overheid spreekt van een "absolute humanitaire en sociale noodsituatie". 

Volg de laatste updates hier, in onze liveblog.