De gespannen situatie in Ceuta blijft op sociale media beelden opleveren. Veel video's en foto's zijn inderdaad recent in of rond Ceuta gemaakt, maar andere beelden zijn al ouder of spelen zich ergens anders af. Bovendien zijn de beweringen bij de video's niet altijd juist. Van overrompelingen in de stad tot grenswachters die stenen gooien.
Beelden van "horror in Spanje" en overrompeling in Ceuta: wat klopt er en wat klopt niet?
In het kort:
Op sociale media circuleren veel video's over de situatie in Ceuta, maar een deel van die beelden is misleidend: een populaire compilatievideo die de "horror in Spanje" zou tonen, bevat ook beelden van rellen in Marokko.
Een video van een agent die een steen gooit naar iemand die terugkeert van Ceuta naar Marokko is wél echt, maar een bijhorende scherpe foto van het incident is nep en gemaakt met AI.
Een treinstation dat "overrompeld wordt door reizigers" ligt niet in Spanje, maar in de Marokkaanse stad Kenitra. De mensen wilden er volgens Arabische televisiezenders de trein nemen richting Ceuta.
Een week nadat tienduizenden migranten de oversteek van Marokka naar de Spaanse enclave Ceuta hebben gemaakt, is de chaos er nog steeds groot, zoals VRT NWS ook al berichtte. Van de bijna 50.000 mensen die de grens overstaken, zouden er nog 2.000 tot 8.000 in Ceuta zijn.
Ondertussen blijven sociale media overspoeld worden door video’s die de situatie in Ceuta zouden moeten tonen. Daar zitten beelden bij die niets met de huidige situatie te maken hebben, zoals een video van bootjes die arriveren op de Spaanse kust. De beelden werden al in 2023 gemaakt, en al eens eerder door VRT NWS gecontroleerd.
Daarnaast zijn er ook veel video’s daadwerkelijk recent in en rond Ceuta gemaakt. Maar de beweringen bij die beelden op sociale media zijn niet altijd accuraat. We bekijken drie voorbeelden.
1. Rellen aan de andere kant van de grens
Rellende jongeren, brandende combi’s, mensenmassa’s op de been. Er zijn genoeg video’s online te vinden die de chaos in Ceuta in beeld zouden brengen. Een Pools Europarlementslid deelde een video die de “horror in Spanje” zou tonen. Deze video, die ondertussen al meer dan 4 miljoen keer werd bekeken op X en veel gedeeld wordt, is een compilatie van 7 verschillende video’s die ook afzonderlijk veelvuldig op sociale media opduiken.
Maar hoewel deze beelden allemaal recent zijn, zijn ze niet allemaal in Spanje gemaakt. Een aantal beelden komen van aan de andere kant van de grens, in Marokko. Dat kunnen we ontdekken door de beelden te geolocaliseren.
De eerste tien seconden van de video vinden we terug in een video op Facebook , waarin gezegd wordt dat de beelden uit Castillejos, de Spaanse naam voor de Marokkaanse stad Fnideq , komen. De beelden zijn gemaakt op de kustweg richting Ceuta . De rots die rechts van de weg te zien is, is terug te vinden op Google Maps .
De beelden die te zien zijn tussen 0:08 en 0:35 tonen dan weer rellen tussen mensen op weg naar de grens en de politie in Beni Ansar, een Marokkaanse grensstad vlak bij Melilla, een andere Spaanse enclave. De rotonde en omliggende gebouwen zijn herkenbaar op Google Earth . Op 0:25 is een politiebusje te zien. Dat is duidelijk een busje van de Marokkaanse politie .
De Marokkaanse pers berichtte ook over de rellen. De Marokkaanse politie zou volgens een nieuwsbericht migranten hebben tegengehouden die probeerden de grensovergang te bereiken. De situatie in Melilla was volgens Spaanse autoriteiten niet te vergelijken met die in Ceuta. Ongeveer 400 mensen zouden Melilla zijn binnengedrongen.
Het beeld van het gevecht vanaf 0:36 konden we niet exact lokaliseren. We vonden wel een video waarin ook de nasleep van het gevecht te zien is (0:24). Daar zien we wagens van de U.I.R.-afdeling van de politie van Ceuta, herkenbaar aan hun logo , dat op de motorkap te zien is. Deze beelden zijn dus waarschijnlijk wel in Ceuta gemaakt.
Verder zien we een beeld van een winkel in Ceuta, waarvan we de locatie al in een vorig artikel vonden, van een man die probeert in te breken in een huis in Ceuta, waarover de lokale pers al berichtte . Vervolgens zien we een video van allemaal mensen die een huis binnengaan. Die wordt ook eind juli veel gedeeld alsof het Ceuta is, maar hiervan hebben we de locatie niet kunnen bepalen. De video eindigt ten slotte op dezelfde locatie als waar die ook begon.
2. Gooit deze politieagent een steen naar een jongeman?
Op X circuleren filmpjes van een vermeende grensagent die vanop een berg een jongeman aanvalt die naar boven klimt. De video’s staan sinds 31 juli online en spelen zich af aan de Marokkaanse kant van de grens met Ceuta. Veel migranten zijn die dag teruggekeerd naar Marokko nadat ze in Ceuta waren binnengeraakt.
Daarnaast gaat ook een afbeelding rond die het incident veel scherper lijkt te tonen. Die is dan weer gemaakt met artificiële intelligentie. De helmklep van de agent hangt in de foto lager dan op de video te zien is. In de foto staat de agent ook veel dichter bij de jongeman dan in de video. De steen die de agent vasthoudt op de foto lijkt veel groter en ronder dan in de filmpjes en er stond geen fotograaf dicht bij het incident die zo een scherpe foto kon gemaakt hebben.
Het incident is dus echt gebeurd maar de scherpe afbeelding is met AI gemaakt.
3. Wat weten we over het treinstation dat overrompeld wordt?
Op sociale media gaat een video viraal van een treinstation dat zichtbaar wordt overrompeld door een heleboel mensen.
Online wordt de video op verschillende manieren geïnterpreteerd. Zo staat er bij een video die meer dan 1,9 miljoen keer werd bekeken het volgende:
“Marokkaanse moslims plaatsten gisteravond een video online waarin ze verzamelden op een bezet Spaans treinstation ter voorbereiding op een invasie van het Europese vasteland.”
Bij een andere video staat er “De Marokkanen staan al te wachten op de trein onderweg naar: Parijs, Brussel, Amsterdam, Berlijn, Londen, etc etc.”
Maar wat zien we precies?
Het gaat niet om een treinstation in Spanje, maar wel in Marokko. Meer bepaald het treinstation van Kenitra in Marokko. Dat kunnen we bevestigen door de foto’s van dit station die ook op Google Maps staan en bij fotobedrijf Shutterstock .
Volgens de televisiezenders van Al Arabiya English en Al Araby TV tonen de beelden een massa mensen die zich tijdens de nacht van 30 op 31 juli 2026 naar de treinen haastte om de grens naar Ceuta te bereiken. Dat schrijven ook de Spaanse factcheckers van Maldita .
De massale aanwezigheid in het treinstation zou een gevolg zijn van het feit dat op 30 juli tienduizenden mensen de grens van Marokko naar Ceuta hadden overgestoken.
Conclusie
Een compilatievideo die de "horror in Spanje" zou tonen, bevat zowel beelden uit Ceuta als beelden uit Marokko. De beelden van brandjes en rellen komen uit Marokko. We beoordelen de video dan ook als misleidend.
De bewering dat een agent een steen gooide naar een man die terugkeerde van Ceuta naar Marokko is waar.
Het treinstation dat overrompeld wordt, ligt niet in Spanje, maar wel in Marokko, dit deel van de bewering is onwaar. Volgens Arabische televisiezenders wilde de mensenmassa daar de trein nemen om naar de grensovergang met Ceuta te reizen.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
