Liveblog verkiezingen - Alexander De Croo (Open VLD) en Bart De Wever (N-VA) willen samenwerken, maar onenigheid over staatshervorming blijft

We sluiten deze liveblog af voor vandaag. Morgen kan je al het verkiezingsnieuws opnieuw opvolgen bij ons. Tot morgen!

We eindigen de dag waarmee ze vanochtend begon: met de mea culpa van Bart De Wever over het Vlaamse stikstofbeleid. In 'Goeiemorgen morgen' op Radio 2 zei De Wever dat hij begrijpt waarom duizenden boeren vandaag opnieuw protesteerden. "Dat is een zwak punt voor onze partij. Ik verwijt mezelf dat ik als stadsjongen het landbouwbeleid niet goed heb opgevolgd", aldus de N-VA-voorzitter.

Een inschattingsfout met grote gevolgen, zegt Isabel Albers (hoofdredacteur De Tijd) in 'De Afspraak KIES24'. "De N-VA heeft een eigen berekening gemaakt. Er zijn nog zo'n 22.000 landbouwbedrijven in Vlaanderen, maar ze zijn ervan uitgegaan dat er in Vlaanderen nog veel meer mensen pro natuur zijn. Ik denk dat ze daar een kapitale redeneerfout hebben gemaakt", aldus Albers.

Uit een peiling van het weekblad 'Landbouwleven' bleek vorige week dat nog slechts 4,6 procent van de boeren voor N-VA zou stemmen, tegenover 20 procent bij vorige verkiezingen. "Dat zijn heel zware klappen, een mokerslag zelfs", zegt Albers.

Ze wijst daarbij vooral ook naar de communicatie van Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir. "Haar toon in dit dossier is door de sector toch wel aangevoeld als een soort misprijzen voor alles en iedereen die daarbij betrokken was. En je mag ook niet vergeten dat dat stikstofdecreet toch een beetje over het hele platteland gaat. Het hele patteland voelt zich daarmee verwant."

De mea culpa komt volgens Albers dan ook te laat. "Dat kan je nu niet meer goedmaken."

Ruim 15.000 kijkers van 'Het grote debat' op VTM hebben gestemd op de stelling: 'Moeten erkende asielzoekers gewerkt hebben vooraleer ze een uitkering krijgen'. Liefst 91 procent daarvan zegt "ja". In de studio zeggen Vooruit, Groen en PVDA "neen". Vlaams Belang, N-VA, Open VLD en CD&V zijn het met de kijkers eens.

Ook in ‘Het grote debat’ op VTM komt de genderdiscussie - die we de voorbije weken al vaak zagen passeren - aan bod. De vraag luidt: heeft gendereducatie een plaats in ons onderwijs?

“Wat uitleg over holebi’s betreft: geen probleem”, stelt Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken. “Het gaat over de genderideologie. Zaken als genderfluïde en non-binair worden aangeleerd in de kleuterklas. Ons onderwijsniveau gaat al achteruit, moeten we leerkrachten daar ook nog eens mee belasten? En ja: onze partij gelooft niet in genders. Zolang mannen niet kunnen bevallen, zijn er voor ons alleen maar mannen en vrouwen.” Een antwoord dat op applaus wordt onthaald.

“Als Tom Van Grieken zegt dat hij niet in genders gelooft, dan zegt hij exact hoe hij gender ziet: als een geloof”, antwoordt Petra De Sutter (Groen). “Er is ook wetenschap, en die bestaat al 50 à 60 jaar rond dit thema. Die wetenschap zegt heel duidelijk dat er mensen zijn die zich anders voelen dan wat hun lichaam zegt. Dat is wetenschap, dit is geneeskunde. Het is alsof meneer Van Grieken zou zeggen: ‘Ik geloof niet dat een verkoudheid door een virus komt’. Dat is je reinste nonsens.”

“Het gevaar is dat men daar een ideologie op baseert die gevolgen heeft voor mensen die in dergelijke situaties zitten”, gaat ze verder. “Het huwelijk tussen mannen en mannen, en tussen vrouwen en vrouwen, is er. Zodra u de kans heeft, zou u dat terugdraaien, net als al uw politiek gelijkgezinden in Europa dat aan het doen zijn. Vlaams Belang toont haar echte agenda.” 

“Niet waar”, meent Van Grieken. “Wij willen niets terugdraaien, die rechten zijn verworven.” Wanneer moderator Stef Wauters hem wijst op zijn uitspraak in ‘Eerste keus’ op VRT 1 (waarin hij tegen een transgender jongen zegt dat Vlaams Belang niet wil verbieden dat er met transgenders gelachen wordt), antwoord hij: “Het risico om uitgelachen te worden - en sommigen van jullie zullen uitgelachen worden op 9 juni - is nu eenmaal de prijs die je betaalt voor vrijheid van meningsuiting”.

“Wat een niveau, jong, komaan”, sluit Vooruit-voorzitter Melissa De Praetere het hoofdstuk af.

Actrice Lou Miller zit volop in de blok. Van thuis uit. “De prijzen van koten zijn onbetaalbaar geworden”, zegt haar mama An Miller. “Is het niet de taak van de overheid om ervoor te zorgen dat er voldoende en betaalbare koten zijn voor studenten?”, vraagt Lou in 'Laat KIES24'.

“Absoluut”, zegt Bright Adiyia (Groen). “Het probleem met koten is dat het vaak luxekoten geworden zijn, met eigen kitchenettes, of grote studio’s. De minister van Wonen en de universiteiten zouden een plan op tafel moeten leggen om te zorgen dat bouwpromotoren een minimumpercentage van betaalbare koten ontwikkelen.”

Boe-geroep tijdens ‘Het grote debat’ op VTM. Daar gaan de kopstukken van de 7 grootste Vlaamse partijen met elkaar in debat. Premier Alexander De Croo (Open VLD) geeft te kennen dat hij voorstander van een kilometerheffing tijdens de spitsuren is, en dat valt niet in goede aarde. “In een vrij land mag je je mening geven”, zegt hij. “Correct, we gaan niet boe-en in de zaal”, maant moderator Stef Wauters het publiek tot stilte. 

“Vandaag betaal je voor je auto, zelfs als je er niet mee rijdt”, licht De Croo zijn standpunt toe. “Wij stellen voor: wie de auto tijdens de spits gebruikt, zal daarvoor betalen, afhankelijk van hoeveel kilometers je rijdt. Als je enkel je auto gebruikt om in een landelijke omgeving je kind naar de crèche te brengen, zal je minder betalen dan vandaag.”

De repliek van Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken wordt dan weer op applaus onthaald. “Dit is absoluut waanzin. Meneer De Croo doet alsof mensen in dit land voor hun plezier in de auto kruipen. Dat is verdomme omdat het een noodzaak is.”

Je zou het bijna vergeten, maar het debat in ‘Terzake KIES24’ vanavond ging eigenlijk over de begroting. De komende jaren zijn er ingrijpende maatregelen nodig om de staatsfinanciën te saneren en te zorgen dat het Belgische begrotingstekort wordt teruggedrongen.

Daarvoor wordt vaak al snel gekeken naar de pensioenleeftijd, maar dat is deze campagne geen thema. “De pensioenleeftijd van 67 jaar volstaat”, bevestigt De Wever. “Het probleem is vooral dat de feitelijke pensioenleeftijd vandaag op 62 jaar ligt. Het zal al een heel traject zijn om die omhoog te krijgen.”

De Croo treedt hem bij. “De effectieve pensioenleeftijd moet omhoog. Daarvoor willen wij bijvoorbeeld het oude brugpensioen volledig stopzetten en de pensioenbonus-systemen uitbreiden."

De Wever voegt er wel aan toe: “We zullen ook grote pensioenhervormingen moeten doen om de kosten te beperken. Want de pensioenhervorming van de Vivaldi-regering heeft die eigenlijk alleen maar verder verzwaard. En het was al onbetaalbaar.”

Wanneer Bart De Wever in ‘Terzake KIES24’ voor de zoveelste keer forse kritiek uit op "het rampzalige Vivaldi-beleid", reageert De Croo fors. “Ik weet heel goed dat er nog veel werk op de plank ligt, maar het zou u sieren als u zelf wat meer bescheidenheid zou tonen over uw Vlaamse regering.”

“Ik aanvaard het niet dat u zegt dat alles de fout is van de federale regering”, vervolgt De Croo wat later. Hij verwijst onder meer naar de crises in de zorg en in het onderwijs. “Dat zijn puur Vlaamse bevoegdheden die bij uw ministers zaten, domeinen die cruciaal zijn voor de toekomstige welvaart van de Vlamingen. Vandaag hebben we een Vlaamse minister van Leefmilieu die zorgt dat je niet meer kan ondernemen in Vlaanderen.”

“We zitten samen in die regering”, riposteert een verbaasde De Wever. “Het is zielig als je de regering begint te torpederen waar je zelf inzit. De zaken die je opsomt, hebben we allemaal samen gedaan.”

Volgens Conner Rousseau (Vooruit) heeft Bart De Wever (N-VA) in VTM-programma ‘Het conclaaf’ de waarheid gezegd over het verloop van de regeringsformatie van 2019. De Wever verweet premier Alexander De Croo (Open VLD) in een een-op-een debat dat De Croo op zijn afspraak was teruggekomen om geen regering te vormen zonder N-VA. “Vraag het aan Rousseau, hij was erbij”, aldus De Wever.

Een fragment dat Rousseau vanavond voorgeschoteld kreeg aan ‘De tafel van Gert’ op Play4. “Ik vind dit wel ambetant, dat is 4 à 5 jaar geleden”, reageerde die in eerste instantie. “Mensen hebben daar geen boodschap aan.” 

Toch wel, maanden de tafelgasten aan. “Meneer De Wever was niet aan het liegen”, gaf Rousseau vervolgens toe. “Het verslag dat hij gaf, klopt.” Hij betreurt dat De Croo niet eerlijk was. “Het helpt niemand om een andere versie van de waarheid te vertellen. Daar komt niemand goed uit, ook de premier niet.”

Als ze móet kiezen, dan gaat Vooruit-voorzitter Melissa Depraetere voor een federale regering met Bart De Wever (N-VA) als premier van dienst. Dat zegt ze in het voorzittersdebat van Het Belang van Limburg en Gazet van Antwerpen.

“Ik ga ervan uit dat de grootste partij makkelijker de premier levert, en op dit moment betekent dat niet premier De Croo”, antwoordt ze op de stelling. “Dat is geen keuze”, kaatst hoofdredacteur Indra Dewitte terug. “Pff, ja. Moeilijke keuze”... “Zeg het, zeg het”, roept De Wever met open armen. “Alé, dan. De Wever”, geeft Depraetere toe.

In Antwerpen gingen de 7 voorzitters van de Vlaamse partijen in debat voor Het Belang van Limburg en Gazet van Antwerpen. Daar ging het onder meer over defensie. "We hebben de oorlogen in Oekraïne en in Gaza. Moet ons land haar visie op defensie herbekijken", vroeg een lezer.

"Ja", vond Groen-covoorzitter Jeremie Vaneeckhout. "We moeten onze defensie versterken en niet uit de NAVO stappen."

"Ik ben blij dat de geesten rijpen en de hippies van Groen willen investeren in het leger", reageert Tom Van Grieken van Vlaams Belang. Die pleit voor een verplichte burgerdienst. "Het is niet meer dan normaal dat je na je studies iets teruggeeft aan de samenleving. Dat hoeft niet per se in het leger te zijn, dat kan ook in de zorg. Hoe je dat doet, is vrijwillig te kiezen."

Die laatste is jaloers op Wallonië, geeft hij toe. "Ik ben jaloers op het feit dat de Walen een wapenindustrie hebben. Er mag daarrond geen taboe zijn." Wel uit den boze zijn voor hem genderquota in het leger. "Als het gaat inzake onze veiligheid is er één parameter: fysieke paraatheid."

De eerste vraag in het debat in Terzake KIES24 tussen Bart De Wever (N-VA) en Alexander De Croo (Open VLD) zet meteen de toon. Beiden stelden de voorbije weken dat ze kandidaat-premier zijn voor de volgende federale regering. Hoe realistisch vinden ze elkaars kandidatuur?

“De Wever heeft zich kandidaat gesteld, maar zegt dat het eigenlijk tegen zijn goesting is”, zegt De Croo, die zich meteen naar De Wever richt. “U zou premier zijn van een land waar u niet in gelooft. Ik heb de voorbije jaren bijna elke dag beslissingen moeten nemen om het land sterker te maken. Ik denk dat het voor u moeilijk zou zijn om elke dag beslissingen te nemen voor een land waar u eigenlijk niet in gelooft.”

De Wever repliceert: “Mijn tegengoesting is de reden waarom ik uw kandidatuur niet meer geloofwaardig vind. U heeft een augiasstal nagelaten die moet worden uitgemest. Een normaal mens kan er niet naar uitkijken om daaraan te beginnen, maar ik vind het wel mijn plicht. Dus ik wil u krachtig tegenspreken.”

De kandidatuur van De Croo vindt De Wever op zijn beurt niet geloofwaardig. "Als de kiezer oordeelt zoals ik denk dat die zou moeten oordelen, dan denk ik dat u geen kandidaat-premier kan zijn omdat uw partij niet meer de kritische massa kan inbrengen die in een democratie daarvoor nodig is." 

Heel wat Belgen die in het buitenland wonen, zullen wellicht niet op tijd kunnen stemmen voor de federale en Europese verkiezingen. Dat komt omdat ze hun kiesbrief te laat ontvangen hebben.

Wie vanuit het buitenland op papier wil stemmen, moet ervoor zorgen dat het ingevulde stembiljet ten laatste op zondag 9 juni met de post terug in België is. Maar door problemen met de post in Canada en Australië dreigen stemmen uit die landen verloren te gaan, signaleert Het Nieuwsblad.

Een kwart miljoen Belgen hebben zich bij Buitenlandse Zaken geregistreerd om hun stem uit te brengen. De grote meerderheid, bijna 180.000, stemt via brief. Wouter Poels van Buitenlandse Zaken zegt tegen VRT NWS dat de kiesbrieven voor de Belgen in het buitenland alleszins op tijd verstuurd zijn.

“Het is zo dat de kieswet ons bepalingen oplegt wanneer die stembrieven worden verstuurd. Die zijn onmiddellijk verstuurd, dus Buitenlandse Zaken heeft dat onmiddellijk in orde gebracht.” Diezelfde kieswet, zo gaat Poels verder, stelt dat de kiesbrieven die na de verkiezingsdatum toekomen, niet meer geldig zijn. "Wij vinden dat heel vervelend, maar Buitenlandse Zaken heeft de brieven wel allemaal tijdig verstuurd”, besluit de woordvoerder.

Op dit moment is 18 procent van ons totale energieverbruik elektriciteit, de overige 82 procent zijn fossiele en biobrandstoffen. De komende jaren moet het aandeel elektriciteit dus fors stijgen. Een belangrijk speerpunt daarbij zijn de elektrische wagens. Vanaf 2035 mag er in Europa geen auto meer verkocht worden met een verbrandingsmotor. Zullen die elektrische auto’s betaalbaar worden voor iedereen, en zijn er genoeg laadpalen?

Elektrische auto's tekenen momenteel voor amper 1 procent van ons stroomverbruik, maar dat zou volgens hoogspanningsnetbeheerder Elia al tegen 2030 kunnen vertienvoudigen. Die extra stroom kan je halen uit nieuwe windturbines of zonnepanelen, maar mogelijk zijn er ook nieuwe elektriciteitscentrales nodig.

De federale overheid heeft een mechanisme klaar zodat die extra centrales ook tijdig kunnen worden gebouwd, duidt onze energiespecialist Luc Pauwels in 'Het journaal':

Een minieme minderheid van moslimkiezers of kiezers met een achtergrond in Marokko of Turkije heeft bij eerdere verkiezingen voor Vlaams Belang gestemd. Dat blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. In aanloop naar 9 juni wordt gespeculeerd dat Vlaams Belang met zijn standpunten rond bijvoorbeeld gender conservatieve kiezers met buitenlandse roots wil aantrekken, maar dat lijkt in het verleden niet gelukt.

Je leest er hier meer over:

Vanavond gaan N-VA-voorzitter Bart De Wever en huidig premier Alexander De Croo (Open VLD) in Terzake KIES24 in debat over koopkracht en de begroting. Tussen beiden clashte het al meermaals deze campagne. En beiden gaven ze ook al aan kandidaat-premier te zijn voor een volgende federale regering.

Hoe houden we alles betaalbaar? En hoe maken we de Belgische begroting weer gezond? Volg het debat live vanaf 20.00 uur op VRT Canvas en via VRT Max.

Morgen kunnen de Belgen in het buitenland gaan stemmen bij hun ambassade of consulaire post. 255.000 Belgen hebben zich bij Buitenlandse Zaken geregistreerd om hun stem uit te brengen. Dat is zowat de helft van de half miljoen Belgen in het buitenland. Volgens Buitenlandse Zaken stijgt het aantal bij elke verkiezing.

De grote meerderheid, 178.000, stemt via brief. Die moet voor het weekend België bereiken. Maar morgen kan er ook een dag lang op de ambassades of consulaire post worden gestemd. In de meeste landen is dat maar op één plaats, maar in Frankrijk bijvoorbeeld kan op vijf plaatsen worden gestemd. 

Er zijn ook nog enkele andere mogelijkheden. Zo kunnen Belgen in het buitenland ervoor kiezen om een volmacht te geven aan iemand in het land waar ze verblijven of aan iemand in België.

Vanavond strijkt de paarse zetel van Laat KIES24 neer in Oostende, bij cohousingproject 't Boldershof. Brabander Ben Weyts (N-VA) en Limburger Bright Adiyia zakken af naar de kust. Ze beantwoorden er vanavond vragen van kiezers over hun woonzorgen, in een uitzending rond het thema 'ons huis'. Live om 21.50 uur op VRT1.

In 13 Limburgse steden en gemeenten wordt nog met potlood en papier gestemd. Het tellen van de stemmen gebeurt er meestal ook manueel. Maar in kanton Herk-de-Stad hebben ze deze stembusgang een nieuwe manier om de stemmen te tellen: "Patsy", een telhulpsysteem dat vooral in Wallonië al veel gebruikt wordt.

Lees er hier meer over:

• Het laatste verkiezingsnieuws krijg je in VRT NWS Journaal om 19.00 uur. Vandaag gaan we live in gesprek met Open VLD-voorzitter Tom Ongena. 

• Onze politiek expert Ivan De Vadder overloopt in VRT NWS Journaal de standpunten van de verschillende partijen over energie. 

• In Terzake KIES24 gaan Bart De Wever (N-VA) en Alexander De Croo (Open VLD) in debat over koopkracht en de begroting.

• In Laat KIES24 gaat het vanavond over 'Ons huis': kiezers stellen er vragen aan Ben Weyts (N-VA) en Bright Adiyia (Groen). Om 21.50 uur op VRT 1. 

• In De Afspraak KIES24 bespreken Luckas Vander Taelen, Isabel Albers en Hannes Heynderickx de campagnedag.

Volgens minister van Ontwikkelingssamenwerking Caroline Gennez (Vooruit) bedraagt het jaarlijkse prijskaartje van de files in België 5 miljard euro en dat van de salariswagens nog eens 4 miljard euro. Dat eerste cijfer klopt grotendeels, maar de kosten van salariswagens blijken minder eenduidig.

Lees er hier meer over:

Uit een bevraging van 7 Belgische universiteiten blijkt dat zeker 1 op de 5 Belgen nog niet heeft beslist op wie hij of zij zondag gaat stemmen. Het echte cijfer ligt waarschijnlijk zelfs nog hoger. Verrassend is ook dat er nog altijd evenveel onbesliste kiezers zijn als in het begin van de verkiezingscampagne.

Lees er hier meer over:

Minder dan een week voor de verkiezingen blijken verschillende kantons nog op zoek naar voorzitters en bijzitters. Voor alle duidelijkheid: de organisatie van de verkiezingen komt niet in het gedrang, stelt communicatieverantwoordelijke Koen Schuyten van de federale overheidsdienst gerust. 

Alles samen zijn er meer dan 102.000 voor- of bijzitters nodig voor de ruim 11.000 stembureaus en 6.200 telbureaus. Het moet volgens Schuyten ook al serieus mis lopen om te weinig mensen aan boord te hebben. Voor elk bureau worden standaard vier bijzitters én vier reserves aangeduid. En mochten er de ochtend van de verkiezingen toch nog tekorten zijn, dan kan de voorzitters een van de vroegste kiezers aanduiden.

Wat wel opvalt, is dat veel burgers niet eens reageren indien ze een oproeping krijgen om de handen uit de mouwen te steken. Normaal gezien moet je binnen de 48 uur aan de kantonvoorzitter bevestigen of je kan zetelen, en als dat niet kan, moet je met een geldig excuus komen. "Er bestaat geen lijst met geldige excuses", luidt het. "Het is de kantonvoorzitter die er in alle onafhankelijkheid over beslist."

"In Antwerpen werkt 24 procent van de Oekraïners, in Rotterdam is dat 80 procent", zei N-VA-voorzitter en Antwerps burgemeester Bart De Wever in een verkiezingsdebat op televisiezender VTM. Voor Antwerpen klopt het geciteerde percentage ongeveer. Voor Rotterdam is het een zware overschatting. 

Lees hier de volledige factcheck:

Hieronder las je al dat het parket van Halle-Vilvoorde bijzitters en voorzitters van een stembureau zullen vervolgen als ze te laat of niet aanwezig zijn op 9 juni. Maar hoe zit het nu eigenlijk met de kiezers zelf? Is stemmen nog altijd verplicht? En wat zijn de gevolgen als je niet opdaagt?

Daarover schreven we eerder al dit handige artikel:

Niet veel landen in Europa staan er slechter voor dan België wat betreft de begroting. Bijna alle partijen zijn het erover eens dat de volgende regering orde op zaken moet stellen. Lees hier wat ze zoal voorstellen:

Het parket van Halle-Vilvoorde zal bij- en voorzitters van stembureaus die niet of te laat komen opdagen op 9 juni vervolgen. Dat meldt Procureur des Konings Carol Vercarre. Wie zaterdag als voor- of bijzitter zonder geldige reden te laat of niet komt opdagen, zal in eerste instantie een voorstel krijgen tot het betalen van een minnelijke schikking van 250 euro. Wie daar niet op ingaat, wordt gedagvaard voor de correctionele rechtbank en riskeert een boete van 400 tot 1.600 euro.

"Het parket wil met deze duidelijke aanpak de lokale besturen en vredegerechten ondersteunen, die de afgelopen maanden heel veel inspanningen gedaan hebben om de verkiezingen van 9 juni te organiseren", zegt Vercarre. "Het zou bijzonder jammer zijn als het de dag zelf dan toch moeizaam verloopt, omdat de stem- en telbureaus onvoldoende bemand zijn."

Ook bij de vorige verkiezingen trad het parket van Halle-Vilvoorde streng op tegen afwezige bij- en voorzitters van de stembureaus. Meer dan 1.000 mensen die in 2014, 2018 en 2019 hun taak niet hadden vervuld, betaalden nadien een minnelijke schikking. Iets meer dan 340 mensen mochten het voor de rechtbank komen uitleggen.

CD&V-voorzitter Sammy Mahdi staat niet te springen voor een heruitgave van de huidige Vivaldiregering, zo zegt hij in 'Het ontbijt' op Radio 1. "We moeten ervoor zorgen dat er een sterke centrumregering is die de hervormingen doet die nodig zijn. En dan zijn er een aantal partijen die daar helaas niet te veel aan willen meewerken."

Hij verwijst naar kernenergie om de bevoorrading te verzekeren, naar een strenger terugkeerbeleid voor asielzoekers en naar een strenger activeringsbeleid. Volgens hem wordt dat moeilijk met partijen als Ecolo of de PS. Mahdi kijkt aan Franstalige kant, zoals bekend, eerder naar een samenwerking met partijen als Les Engagés en MR.

Wanneer zijn de verkiezingen geslaagd voor Mahdi? "Vanaf het moment dat ik als partijvoorzitter een sterk mandaat krijg om op tafel te kunnen slaan. Ik zou graag hebben dat wij de derde partij van Vlaanderen zijn. Ik hoop vooral dat wij ons incontournable kunnen maken in de onderhandelingen."

Tv-maker Paul Jambers, intussen al 78, vertelt in Humo dat hij werkt aan een documentaire over Bart De Wever. De N-VA-voorzitter bevestigde dat nieuws in 'Goeiemorgen morgen' op Radio 2.

Voor de documentaire volgt Jambers De Wever achter de schermen tijdens de verkiezingen in juni en en in oktober. Hij gebruikt ook materiaal dat hij de voorbije jaren heeft opgenomen tijdens andere documentaires over politieke kopstukken.

De documentaire zal te zien zijn in de bioscoop. Het zou de eerste keer zijn dat er een Vlaamse politieke documentaire in de cinema draait.

Er blijven nog maar 5 luttele dagen over tot aan de verkiezingen, en dus wordt alles uit de kast gehaald om de twijfelende kiezer over de streep te trekken. Politici argumenteren wel dat er op dit moment nog 30 procent van de kiezers onbeslist is, maar die twijfelen natuurlijk niet over een keuze tussen alle 7 de partijen. Meestal twijfelen kiezers tussen 2 of 3 partijen. Wie dus ervan uitgaat dat die 30 procent onbeslisten het volle potentieel van zijn of haar partij is, zou zich op 9 juni wel eens kunnen misrekenen.

Maar in de laatste rechte lijn wordt alles bovengehaald, en dat gaat van excuses, tot straffe uitspraken zonder excuses en tot aanvallen op de man of de vrouw in dit geval. Lees hier de analyse van Ivan De Vadder daarover:

"Ik zou het beleid van investeren in gezondheidszorg willen voortzetten", zegt minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke in De Ochtend op Radio 1. "Maar ik wil ook noodzakelijke hervormingen doorvoeren, zoals bij de huisartspraktijk. Daar is nog heel veel werk te doen." 

"We zijn bezig met een enorme investering in geestelijke gezondheid, ook in de huisartsenpraktijk. En we maken het nu mogelijk dat huisartsen nog eens bijkomende psychologen in de huisartspraktijk laten komen om hen te ondersteunen. Maar dat moet allemaal nog verder uitgerold worden, dus daar is nog veel werk aan. Ik zou dat heel graag kunnen doen."

De Wever slaat in 'Goeiemorgen morgen' nog een tweede keer mea culpa. Ditmaal over het feit dat hij geen Vlaams minister-president werd tijdens de vorige verkiezingen, terwijl hij dat wel beloofde om te doen als zijn partij de grootste werd. "Het is een terecht verwijt. We hebben binnen de partij toen beslist dat ik een federale regering moest maken en niet een Vlaamse en dat is me ei zo na gelukt."

Club Brugge heeft gisteravond een omgevingsvergunning gekregen voor de bouw van een nieuw voetbalstadion op de site van het huidige Jan Breydelstadion. Het dossier sleept al 15 jaar aan en eerder werd een omgevingsvergunning vernietigd na klachten van buurtbewoners over mobiliteitsproblemen.

De timing van de aankondiging van deze beslissing door de Vlaamse ministers Jo Brouns (CD&V) en Zuhal Demir (N-VA), vlak voor de verkiezingen, lijkt voor velen niet toevallig. Dat zegt Dirk De fauw (CD&V), burgemeester van Brugge, ook. “Dit is wellicht geen toeval omdat de ministers wellicht beslist hebben om dit niet te doen in lopende zaken, maar toch voorafgaandelijk een beslissing te nemen.  We wachten al heel lang op die vergunning hoor.”

Maar buurtbewoners zouden opnieuw in beroep kunnen gaan. “Er is nu een termijn van 45 dagen na aanplakking waarin men naar de Raad voor Vergunningsbetwistingen kan gaan”, legt De fauw uit. “Als er niet geprocedeerd wordt, kan men volgens mij eind dit jaar beginnen te bouwen en dan moet het binnen 2 jaar volledig klaar zijn.”

De bedrijven uit de energiesector, bij monde van federatie FEBEG, vragen samen met consumentenorganisatie Testaankoop om de taksen op elektriciteit te verminderen. "De huidige situatie, met vele taksen, heffingen en openbare dienstverplichtingen, remmen de elektrificatie af", klinkt het in de verkiezingsmemoranda. Die elektrificatie is nodig om de klimaatdoelstellingen te halen.

Elektriciteit wordt op dit moment veel zwaarder belast dan de meeste andere energiebronnen, hekelen beide organisaties, "ook al is de intrinsieke CO2-uitstoot van elektriciteit veel lager dan bijvoorbeeld gas en stookolie." 

De prijs van elektriciteit is door de taksen gemiddeld 4,1 keer hoger dan die van aardgas en 3,6 keer hoger dan stookolie. De meeste Belgen verwarmen nog op gas of stookolie, maar een omschakeling naar bijvoorbeeld een warmtepomp is financieel niet rendabel bij bestaande woningen, "onder meer door de te zwaar belaste elektriciteitsfactuur", klinkt het. 

Hoe herstellen we het vertrouwen in de rechtspraak? Daarover gingen Kamerlid Sophie De Wit, justitiespecialist van N-VA, en Bart Willocx, eerste voorzitter van het Hof van Beroep in Antwerpen, in gesprek in De Ochtend op Radio 1. En als je die vraag stelt, kom je al snel uit bij het woord klassejustitie.

Bestaat dat in ons land? "Helemaal niet, denk ik en hoop ik", zegt Willocx. "Mensen hechten soms veel aandacht aan de naam en faam van de advocaat, maar een rechter is getraind om een dossier daar los van te zien. Maar als dat gevoel heerst in de maatschappij, moeten we nadenken waar dat vandaan kan komen."

"Het gevoel op zich is al problematisch voor het vertrouwen in justitie", stelt De Wit. "Enerzijds moeten we ervoor zorgen dat onze wetten minder complex en kwalitatief zijn en dat de toepassing ook makkelijker is. Je moet ook je wet kunnen aanpassen als mensen op bepaald moment over dingen anders gaan denken."

"Anderzijds moet justitie het ook goed uitleggen. Daar zijn ze nog maar recent mee gestart. Bijvoorbeeld in het dossier van Sanda Dia, daar heeft men het geprobeerd. Maar dan zitten daar pakweg 50 studenten te luisteren naar de uitleg en staan er 1.000 te betogen. Je bereikt ze niet. Daar moeten we oplossingen voor vinden."

Met een foto van een chowchow - een die verdacht hard lijkt op Pamuk, de hond van CD&V-voorzitter Sammy Mahdi - voert dierenrechtenorganisatie Gaia campagne tegen de CD&V. "Stem niet voor CD&V", leest de folder, "maar voor een betere wereld voor dieren". 

In Het Belang van Limburg zegt Michael Vandenbosch van Gaia dat hij niks heeft tegen het feit dat Mahdi soms uitpakt met zijn chowchow. "Maar je kan als voorzitter niet zeggen dat je voor meer dierenrechten bent, als je partij al jaren systematisch alle vooruitgang voor dieren in ons land dwarsboomt." Op de folder staat onder meer opgesomd wat CD&V niet heeft gedaan voor dieren.

Mahdi laat weten dat hij de campagne wansmakelijk vindt en dat die hem emotioneel raakt. "Mijn hond is het dierbaarste bezit in mijn leven." Hij spreekt over een "hyperagressieve lastercampagne van een fundamentalistische organisatie".

Terzijde: ook de PS wordt geviseerd in een vergelijkbare Gaia-campagne. Al is de hond op die foto wellicht iets minder bekend bij de kiezers.

In 'Laat KIES24' over het thema migratie vraagt Basim Akasha, een Syrische vluchteling zich af of gezinshereniging niet efficiënter kan. De administratieve rompslomp weegt mentaal zwaar door en kost ook veel geld. "Het kan efficiënter, maar dan moet er minder instroom zijn", zegt Britt Huybrechts (Vlaams Belang).

Lees hier het hele artikel:

N-VA-voorzitter Bart De Wever gaf al meermaals aan dat hij na de verkiezingen eerst een federaal minikabinet wil vormen. Daarmee zou hij op twee jaar tijd de staatsfinanciën willen saneren en een staatshervorming doorvoeren.

Het roept bij politiek analist Rik Van Cauwelaert herinneringen op aan de vierde staatshervorming onder premier Jean-Luc Dehaene begin jaren ‘90. Al wijst Van Cauwelaert in De Afspraak KIES24 wel op een belangrijk verschil. "Dehaene had een enorm gezag over de partijgrenzen heen, in het hele land: ook bij de Franstaligen en de belangrijkste socialisten. En daar heeft De Wever een probleem."

"Een kernkabinet kan werken, maar je moet dan aan het hoofd wel iemand hebben die gezag én connecties heeft om dat te leiden", meent Van Cauwelaert. 

• Een vraag van moslimjongen Eli in 'Eerste keus' - moet er echt over geaardheid gesproken worden in de klas? - leidde tot een pittige discussie met Conner Rousseau van Vooruit. Wij lieten er nadien ook enkele experten op los: wat wordt daarover echt gezegd op school? En welke impact heeft dat dan?

• In Terzake gingen Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) en Conner Rousseau (Vooruit) in debat over het onderwijs. Weyts noemde de gratis maaltijden die Vooruit voorstelt "geen prioriteit". De minister moest zich dan weer verantwoorden voor het "pijnlijk" tekort aan leerkrachten.

• Ex-minister Vincent Van Quickenborne (Open VLD) verontschuldigde zich in een Facebookvideo "voor wat er is misgelopen". Hij verwijst daarmee onder meer naar de aanslag in Brussel op Zweedse voetbalsupporters: Van Quickenborne nam ontslag na mogelijke fouten op het parket van Brussel.

• Volgens Open VLD-voorzitter Tom Ongena moet zijn N-VA-collega Bart De Wever kiezen tussen een staatshervorming en een sociaaleconomische hervorming. Voor die eerste is volgens Ongena geen tweederdemeerderheid te vinden.

De liveblog van gisteren nog eens doornemen? Dat kan hier:

Welkom in de verkiezingsliveblog van dinsdag 4 juni. Ook vandaag weer bundelen we hier het campagnenieuws van de dag. Vanochtend al hebben we voor jou onder anderen Vooruit-minister Frank Vandenbroucke, N-VA-Kamerlid Sophie De Wit en CD&V-voorzitter Sammy Mahdi in de aanbieding. En ook later op de dag kunnen we je een rijkelijk gevuld politiek menu voorschotelen. Om maar te zeggen: niet getalmd, daar gaan we dan!