Zeker 1 op de 5 Belgen heeft nog niet beslist op wie hij of zij zondag gaat stemmen. Dat blijkt uit een bevraging van 7 Belgische universiteiten. Het echte cijfer ligt waarschijnlijk zelfs nog hoger. Verrassend is ook dat er nog altijd evenveel onbesliste kiezers zijn als in het begin van de verkiezingscampagne.
18 procent van de Vlamingen, 21 procent van de Walen en 16 procent van de Brusselaars weet nog niet op wie hij of zij zondag gaat stemmen. En dat is waarschijnlijk nog een onderschatting, zo benadrukken de onderzoekers.
"Ongeveer 1 op de 5 bevraagde Belgen antwoordde op de vraag op welke partij ze gaan stemmen dat ze het nog niet weten. Maar het zou kunnen dat de mensen die wel een partij hebben genoemd, eigenlijk ook nog twijfelen", zegt onderzoeker Jonas Lefevere (UAntwerpen).
"Die 18 procent Vlamingen zijn dus de mensen waarvan we weten dat ze het echt nog niet weten of die nog erg twijfelen tussen verschillende partijen."
Zelf nog niet zeker op wie je gaat stemmen? Doe hier De Stemtest en ontdek bij welke partij jouw standpunten het beste aansluiten.
Wie zijn de onbesliste kiezers?
De onderzoekers wilden vooral weten wie de onbesliste kiezers zijn en waarom ze zo lang twijfelen. "Het blijken niet zozeer ontevreden kiezers te zijn, maar mensen die minder met politiek bezig zijn", zegt Lefevere. "Ze hebben sympathie voor meerdere partijen en twijfelen daardoor nog op wie ze gaan stemmen."
Als we kijken naar de leeftijden van onbesliste kiezers dan zijn er nauwelijks verschillen. Er zijn wel bijna dubbel zoveel vrouwelijke als mannelijke kiezers onbeslist.
Veel mensen beslissen pas in de laatste dagen voor de verkiezingen of op de dag zelf
Jonas Lefevere, onderzoeker (UAntwerpen)
Verrassend is wel dat tegenover de verkiezingen van 2019 nu meer laagopgeleide kiezers al een beslissing gemaakt hebben. "Een mogelijke verklaring is het succes van Vlaams Belang en PVDA/PTB, 2 partijen die goed scoren bij laagopgeleide kiezers. Een deel van de onbesliste kiezers in 2019 heeft nu dus misschien wel al een duidelijke voorkeur."
Geen duidelijk verkiezingsthema
Opvallend is ook dat het aantal onbesliste kiezers niet of nauwelijks gedaald is tegenover het begin van de campagne. Volgens de onderzoekers bevestigt dat de resultaten van eerdere studies in België en andere landen, waaruit blijkt dat onbesliste kiezers pas heel laat, en vaak pas in de laatste dagen voor de verkiezingen, een beslissing nemen.
"Er valt dit jaar geen duidelijke lijn te trekken in de campagne. Er zijn heel veel verschillende thema's en er is niet 1 partij die duidelijk het laken naar zich toetrekt of met veel aandacht gaat lopen. Dat, gecombineerd met het feit dat kiezers minder interesse hebben in politiek, kan er toe leiden dat veel kiezers pas in de laatste dagen, of op de dag zelf een beslissing zullen nemen."
Hoe uit de twijfel raken?
Filosofe Tinneke Beeckman raadt twijfelaars aan om voor zichzelf toch een concreet thema te kiezen. "Kies een thema dat je heel erg belangrijk vindt, of kijk naar een politicus waarvan je vindt dat die geloofwaardig is of goede dingen gedaan heeft. Op die manier kan je misschien beter een selectie maken die past bij jouw waarden of overtuiging."
Hoe uiteindelijk toch beslissen? Kies 1 concreet thema of politicus
Tinneke Beeckman, filosofe
"Twijfelen is ook niet slecht. We gaan maar 1 keer om de 4 à 5 jaar stemmen, dat is natuurlijk heel weinig. Je moet met 1 stem kiezen voor heel veel verschillende thema's. Er staat zo veel op het spel dat twijfel eigenlijk een gezond teken is."
"Het is onvermijdelijk dat je misschien ooit spijt krijgt van je stem", zegt Beeckman. "Omdat politiek zo onvoorspelbaar, zo wisselend en veranderend is. Dat je spijt kan krijgen, moet je omarmen denk ik."
De bevraging is afgenomen in februari-maart en nog eens in mei. De analyse gebeurde door de UAntwerpen, ULB, UC Louvain, VUB, KU Leuven, UNamur en UGent.